VIII SA/WA 500/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-10-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
środki unijnepłatności bezpośrednieARiMRwznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegosądy administracyjnerolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie odmowy uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, uznając, że orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.

Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności bezpośrednich z 2012 roku. Strona wnioskowała o wznowienie postępowania, powołując się na orzeczenia NSA w innych sprawach, które miały wykazać błędy organu w ocenie materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał, że orzeczenia te, zapadłe w odrębnych postępowaniach, nie są istotnymi nowymi okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Przedmiotem sprawy była skarga D. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z 2012 roku w sprawie przyznania płatności bezpośrednich. Strona wnioskowała o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I GSK 165/18 i I GSK 166/18) zapadłe w innych sprawach. Według strony, te orzeczenia miały wykazać istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, takie jak niepełne zgromadzenie materiału dowodowego przez organ ARiMR oraz nieprawidłowa jego ocena, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią istotnych nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Sąd podkreślił, że ocena stanu faktycznego dokonana przez NSA w innej sprawie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Ponadto, sąd zaznaczył, że nawet gdyby istniały podstawy do uchylenia decyzji, to ze względu na upływ czasu (ponad pięć lat od doręczenia decyzji) nie byłoby możliwe jej uchylenie na podstawie art. 151 § 2 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią istotnych nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena stanu faktycznego dokonana przez NSA w innych sprawach nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i nie spełnia przesłanek 'istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych' wymaganych do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Pomocnicze

k.p.a. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, chyba że przyczyną wznowienia jest jego działalność.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.

k.p.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ograniczenie możliwości uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania po upływie określonego terminu.

k.p.a. art. 151 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu ograniczenia się do stwierdzenia naruszenia prawa, gdy nie można uchylić decyzji z powodu okoliczności wskazanych w art. 146.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią istotnych nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego. Brak podstaw do wznowienia postępowania skutkuje odmową uchylenia decyzji ostatecznej. Upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji uniemożliwia jej uchylenie w wyniku wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Orzeczenia NSA w innych sprawach wykazały istotne nowe okoliczności faktyczne i dowody, które powinny stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Organ I instancji naruszył art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. popełniając błędy w ustaleniach stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia, wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Leszek Kobylski

sprawozdawca

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w szczególności w kontekście powoływania się na orzeczenia sądów w innych sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i powoływania się na orzeczenia NSA w odrębnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej procedury administracyjnej - wznowienia postępowania, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia, kiedy orzeczenia sądowe w innych sprawach mogą, a kiedy nie mogą być podstawą do ponownego rozpoznania sprawy.

Czy wyrok w innej sprawie może otworzyć drzwi do wznowienia postępowania? WSA wyjaśnia granice.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 500/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 151  par. 1 pkt 1 w zw. z art. 145  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi i rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej jako: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") Nr [...] z dn. 31 maja 2023 r. na podstawie której ww. organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 tj. z dnia 2023.04.25), zwanego dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P.M.będącego Pełnomocnikiem D.M.od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. ( dalej jako: "kierownik BP ARiMR", "organ I instancji") od decyzji nr [...] z dnia 07.02.2023 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012– orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Kierownik BP ARiMR w B. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dn. 30.11.2012 r., przyznał D.M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej kwocie 27 960,86 zł, w tym
- jednolitą płatność obszarową w kwocie 22.327,83 zł,
- uzupełniającą płatność obszarową w kwocie 5.633,03 zł.
Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania.
W dniu 25.08.2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek D.M.i P.M.o wznowienie postępowania (24.08.2020 r. - data nadania), które to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dn.30.11.2012 r.
Jako powód wznowienia Strona wskazała, iż wnioskujący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia w dniu 24.07.2020 r. W tym dniu jako pełnomocnik (w innej sprawie) brał udział w posiedzeniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wówczas na wokandzie rozpatrywane były inne sprawy, których przedmiotem była odmowa przyznania płatności bezpośrednich z powodu stworzenia przez rolnika sztucznych warunków (sygn. akt I GSK 165/18, sygn. akt I GSK 166/18 (...) NSA uchylił bowiem zaskarżone orzeczenia oraz decyzje organu II instancji z uwagi na niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymane płatności bezpośrednie i ONW były sprzeczne z celami wspólnej polityki rolnej (...) . Ustne tezy zawarte w tych orzeczeniach są istotne dla rozstrzygnięcia organu w tej sprawie, a nie były mu znane w dniu wydania decyzji. W związku z powyższym uznano, że zachodzą przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W dniu 20.01.2023 r. Postanowieniem nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., uwzględniając wniosek Strony, wznowił przedmiotowe postępowanie.
W dniu 07.02.2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., po stwierdzeniu braku ustawowych przesłanek do wznowienia, wydał Decyzję Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia 30.11.2012 r. w sprawie z wniosku D.M.o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
W dniu 22.02.2023 r. P.M.działając jako Pełnomocnik D.M.złożył odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia 07.02.2023 r.
Dyrektor OR ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dn.31 maja 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu wskazał argumentację i oceny dla przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Przede wszystkim Dyrektor ARiMR podniósł, że we wniosku o wznowienie postępowania Strona jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem strony ustne tezy zawarte w orzeczeniach NSA z 24.07.2020 r. (niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego) są istotne dla rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie i nie były mu znane w dniu wydania decyzji ostatecznej, w związku z czym mamy do czynienia z okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W złożonym odwołaniu Strona wskazuje, iż w jej ocenie organ ARiMR w rozpatrywanym przypadku naruszył art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. popełniając zasadnicze błędy co do ustaleń stanu faktycznego w kluczowych kwestiach, w tym co do podstaw wznowienia.
W odwołaniu Strona nie wskazuje jednak na czym konkretnie miałoby polegać to naruszenie.
Odnosząc się do treści podnoszonych przez Stronę w odwołaniu należy podkreślić, iż rozpatrując przesłankę wznowienia postępowania, na którą powołuje się strona w złożonym wniosku, tj. przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazać należy, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych nowe okoliczności faktyczne, nie tylko muszą być nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję ale również muszą być istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy.
Dyrektor ARiMR wyeksponował, że Strona we wniosku o wznowienie postępowania powołuje się natomiast na rozstrzygnięcie NSA I GSK 165/18 i I GSK 166/18 zapadłe w innym, odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ ARiMR, w którym to postępowaniu NSA zarzucił organowi ARiMR niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymanie płatności bezpośredniej i ONW było sprzeczne z celami Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). W tym kontekście Dyrektor ARiMR wskazał, że ocena NSA rozstrzygnięcia organu ARiMR, na którą powołuje się strona, dotyczyła innej sprawy. Ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia 30.11.2012 r. W szczególności, w świetle powyższego, nową okolicznością faktyczną mającą wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie jest ocena stanu faktycznego dokonana przez NSA w innej sprawie. Przesłanka wznowienia postępowania wskazana przez Stronę, tj. ocena NSA materiału dowodowego w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie zakończonej decyzją BP ARiMR w B. nr [...] z dnia 30.11.2012 r.
Zatem w przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby okoliczności wskazane przez Stronę były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Podnieść również należy, że okoliczności odmiennej oceny stanu faktycznego dokonanej przez NSA w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 ujawnione w dniu rozpatrzenia sprawy przez NSA, tj. w dniu 24.07.2020 r. nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 30.11.2012 r.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów podnoszonych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 150 § 2 k.p.a. należy wskazać, iż kodeks postępowania administracyjnego ustanawia zasadę, że organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a., czyli do rozstrzygnięcia kwestii formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania, a także do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.) (tu: Kierownik Biura Powiatowego w B.). Od zasady tej wprowadza jednak wyjątek oparty na konstrukcji dewolucji kompetencji. Przyjmuje ona, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1 k.p.a., czyli organu właściwego zasadniczo, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a. Z regulacji tej wynika, że jedyną przesłanką dewolucji kompetencji jest przypadek, w którym przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji (ostateczną). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju przesłanki nie zaistniały. Organem właściwym do wznowienia postępowania, na podstawie art. 150 § 1 kpa, był zatem organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, tu- Kierownik BP ARiMR w B..
W ocenie Dyrektora M. OR ARiMR okoliczności wskazane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie spełniają natomiast wszystkich warunków opisanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W szczególności okoliczności te nie są istotne dla sprawy i nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 4 lipca 2023 r. wniósł P.M., pełnomocnik D.M.( dalej jako: "skarżący").
Skarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - dalej "ustawa" a także art. 153 ustawy o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań do dalszego prowadzenia postępowania zwartych w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w sprawie.
Nadto kwalifikowana wadliwość skarżonej decyzji stanowią błędy w ustaleniach stanu faktycznego.
Wniósł o uchylenie w całości skarżonych decyzji obydwu instancji w całości oraz o wskazaniu organowi sposobu rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu przywołując dane faktyczne odnoszące się do rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji rolnej, wskazał na własne rozumienie sztuczności tworzenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla celów uzyskiwania nienależnych płatności. Powołał i przedstawił orzecznictwo sądowe zarówno krajowe, jak i unijne dla poparcia swoich twierdzeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymał argumentację i twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wydane w trybie wznowieniowym, w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje, o których mowa nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora OR ARiMR w W. z dn. 31 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w B. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 dla D.M.wydaną przez Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 30.11.2012 r.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszaniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 30.11.2012 r..
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., może nastąpić zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu. Stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. W fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania
i wyprowadzanie konsekwencji prawnych co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (por. Komentarz do K.p.a. pod redakcją prof. B. Adamiak do art. 145, s. 624).
Celem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia i następnie – w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy
- materialny, to jest prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz – procesowy, dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Ta przesłanka prawna warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia 17 lipca 2000 r. jest decyzją ostateczną.
Art. 149 § 2 k.p.a. przewiduje, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia,
w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia, wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 14.11.2012 r. wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który przesłanki wznowieniowe postępowania upatrywał w art. 145§1 pkt. 5 kpa, które w niniejszej sprawie sprowadzają się do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych zaprezentowanych w orzeczeniach NSA sygn. akt I GSK 165/18 i sygn.. akt I GSK 166/18 zapadłe w innym, odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ ARiMR, w którym to postępowaniu NSA zarzucił organowi ARiMR niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymanie płatności bezpośredniej i ONW było sprzeczne z celami Wspólnej Polityki Rolnej (WPR).
Dokonując analizy wniosku o wznowienie postępowania w zakresie podstawy prawnej wznowienia podnieść należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. "Nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są dla sprawy istotne. Muszą więc dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Co więcej sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10 – LEX nr 1121209).
Wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania jako nowe okoliczności faktyczne tj. ocena NSA materiału dowodowego w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia 30.11.2012 r. i jako taka nie spełnia przesłanek koniecznych do uznania za "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne" w rozumieniu art. 145§1 pkt.5 kpa. Powyższe okoliczności faktyczne, tj. ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma żadnego związku ani tym bardziej żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] Kierownika BP ARiMR w B. z dnia 30.11.2012 r.
Organy ARiMR orzekające w sprawie zasadnie uznały, że w sprawie rzeczywiście nie zaistniały podstawy wznowienia zawarte w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ustalenie w sprawie braku tej ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie na tym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza bowiem dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi bowiem, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy jednocześnie zauważyć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nawet w przypadku odmiennej oceny co do zasadności uchylenia decyzji, z uwagi na upływ pięciu lat od daty doręczenia decyzji z dnia 30.11.2012 r., to jest terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a., nie byłoby możliwe jej uchylenie z uwagi na treść art. 151 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej jest obowiązany ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI