VIII SA/Wa 499/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.M. na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o przyznaniu płatności ONW z 2012 r. po wznowieniu postępowania, uznając, że orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowiły istotnych nowych okoliczności faktycznych.
Sprawa dotyczyła skargi D.M. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy odmowę uchylenia decyzji o przyznaniu płatności ONW z 2012 r. po wznowieniu postępowania. Strona wnioskowała o wznowienie, powołując się na orzeczenia NSA w innych sprawach, które miały wykazać niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i nieprawidłową ocenę przez organy ARiMR. Sąd administracyjny uznał, że orzeczenia te nie stanowiły istotnych nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, a tym samym nie spełniały przesłanek do wznowienia postępowania. Skarga została oddalona.
Przedmiotem sprawy była skarga D.M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2012 r. przyznającej płatności ONW. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując jako nową okoliczność faktyczną orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2020 r. w innych sprawach, które miały wykazać błędy organów ARiMR w gromadzeniu i ocenie dowodów oraz niewykazanie sztucznego tworzenia warunków do otrzymania płatności. Organy administracji uznały, że orzeczenia te nie stanowiły istotnych nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji z 2012 r., a jedynie odnosiły się do innych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania wymaga wykazania istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. Ocena NSA w innych sprawach nie mogła być uznana za taką okoliczność, ponieważ dotyczyła odrębnych postępowań i nie wpływała bezpośrednio na stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją z 2012 r. Sąd stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, a tym samym do uchylenia decyzji ostatecznej. Dodatkowo, sąd zauważył, że nawet gdyby istniały podstawy do uchylenia decyzji, to z uwagi na upływ czasu (ponad pięć lat od doręczenia decyzji z 2012 r.) nie byłoby to możliwe zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią istotnych nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli dotyczą odrębnych postępowań i nie wpływają bezpośrednio na stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody muszą być istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy i istnieć w dniu wydania decyzji, a nie być jedynie oceną stanu faktycznego dokonaną przez NSA w innej sprawie. Ocena NSA w innych sprawach nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka jak w sentencji wyroku.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
k.p.a. art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, chyba że przyczyną wznowienia jest jego działalność.
k.p.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Po wznowieniu postępowania organ administracji publicznej nie uchyla decyzji ostatecznej, jeżeli od jej doręczenia upłynęło pięć lat.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej jest obowiązany ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenia NSA w innych sprawach nie stanowią istotnych nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ dotyczą odrębnych postępowań i nie wpływają na stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, co wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i uchylenia decyzji ostatecznej. Upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji z 2012 r. uniemożliwia jej uchylenie, nawet gdyby istniały podstawy do wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta na orzeczeniach NSA w innych sprawach jako nowych okolicznościach faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania. Zarzuty naruszenia przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań z wyroków sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
nowe okoliczności faktyczne, nie tylko muszą być nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję ale również muszą być istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną.
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w szczególności w kontekście wykorzystania orzeczeń sądowych z innych spraw jako podstawy wznowienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego i nie stanowi przełomu w wykładni prawa. Kluczowe jest, że orzeczenia sądowe w innych sprawach nie są automatycznie nowymi okolicznościami faktycznymi dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych ze względu na szczegółową analizę przesłanek wznowienia postępowania i wykorzystania orzecznictwa NSA. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Czy wyrok w innej sprawie może otworzyć drzwi do wznowienia postępowania? WSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
WPS: 5459,5 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 499/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-08-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/ Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 151 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 145 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi i rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej jako: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") Nr [...]z dn. 31 maja 2023 r. na podstawie której ww. organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 tj. z dnia 2023.04.25), zwanego dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P.M.będącego Pełnomocnikiem D.M.od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. ( dalej jako: "kierownik BP ARiMR", "organ I instancji") nr [...] z dnia 07.02.2023 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012 – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Kierownik BP ARiMR w B. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dn. 14.11.2012 r., przyznał D.M. płatności ONW na rok 2012 w kwocie 5.459,50 zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania. W dniu 25.08.2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek D.M.i P.M.o wznowienie postępowania (24.08.2020 r. - data nadania), które to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia 14.11.2012 r. Jako powód wznowienia Strona wskazała, iż wnioskujący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia w dniu 24.07.2020 r. W tym dniu jako pełnomocnik (w innej sprawie) brał udział w posiedzeniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wówczas na wokandzie rozpatrywane były inne sprawy, których przedmiotem była odmowa przyznania płatności bezpośrednich z powodu stworzenia przez rolnika sztucznych warunków (sygn. akt I GSK 165/18, sygn. akt I GSK 166/18 (...) NSA uchylił bowiem zaskarżone orzeczenia oraz decyzje organu II instancji z uwagi na niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymane płatności bezpośrednie i ONW były sprzeczne z celami wspólnej polityki rolnej (...) . Ustne tezy zawarte w tych orzeczeniach są istotne dla rozstrzygnięcia organu w tej sprawie, a nie były mu znane w dniu wydania decyzji. W związku z powyższym uznano, że zachodzą przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W dniu 20.01.2023 r. Postanowieniem nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., uwzględniając wniosek Strony, wznowił przedmiotowe postępowanie. W dniu 07.02.2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., po stwierdzeniu braku ustawowych przesłanek do wznowienia, wydał Decyzję Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia 14.11.2012 r. w sprawie z wniosku D.M.o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. W dniu 22.02.2023 r. P.M. działając jako Pełnomocnik D.M.złożył odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia 07.02.2023 r. Dyrektor OR ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dn.31 maja 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu wskazał argumentację i oceny dla przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Przede wszystkim Dyrektor ARiMR podniósł, że we wniosku o wznowienie postępowania Strona jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem strony ustne tezy zawarte w orzeczeniach NSA z 24.07.2020 r. (niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego) są istotne dla rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie i nie były mu znane w dniu wydania decyzji ostatecznej, w związku z czym mamy do czynienia z okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W złożonym odwołaniu Strona wskazuje, iż w jej ocenie organ ARiMR w rozpatrywanym przypadku naruszył art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. popełniając zasadnicze błędy co do ustaleń stanu faktycznego w kluczowych kwestiach, w tym co do podstaw wznowienia. W odwołaniu Strona nie wskazuje jednak na czym konkretnie miałoby polegać to naruszenie. Odnosząc się do treści podnoszonych przez Stronę w odwołaniu należy podkreślić, iż rozpatrując przesłankę wznowienia postępowania, na którą powołuje się strona w złożonym wniosku, tj. przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazać należy, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych nowe okoliczności faktyczne, nie tylko muszą być nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję ale również muszą być istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Dyrektor ARiMR wyeksponował, że Strona we wniosku o wznowienie postępowania powołuje się natomiast na rozstrzygnięcie NSA I GSK 165/18 i I GSK 166/18 zapadłe w innym, odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ ARiMR, w którym to postępowaniu NSA zarzucił organowi ARiMR niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymanie płatności bezpośredniej i ONW było sprzeczne z celami Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). W tym kontekście Dyrektor ARiMR wskazał, że ocena NSA rozstrzygnięcia organu ARiMR, na którą powołuje się strona, dotyczyła innej sprawy. Ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia 14.11.2012 r. W szczególności, w świetle powyższego, nową okolicznością faktyczną mającą wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie jest ocena stanu faktycznego dokonana przez NSA w innej sprawie. Przesłanka wznowienia postępowania wskazana przez Stronę, tj. ocena NSA materiału dowodowego w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie zakończonej decyzją BP ARiMR w B. nr [...] z dnia 14.11.2012 r. Zatem w przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby okoliczności wskazane przez Stronę były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Podnieść również należy, że okoliczności odmiennej oceny stanu faktycznego dokonanej przez NSA w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 ujawnione w dniu rozpatrzenia sprawy przez NSA, tj. w dniu 24.07.2020 r. nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 14.11.2012 r. Odnosząc się do kolejnych zarzutów podnoszonych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 150 § 2 k.p.a. należy wskazać, iż kodeks postępowania administracyjnego ustanawia zasadę, że organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a., czyli do rozstrzygnięcia kwestii formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania, a także do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.) (tu: Kierownik Biura Powiatowego w B.). Od zasady tej wprowadza jednak wyjątek oparty na konstrukcji dewolucji kompetencji. Przyjmuje ona, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1 k.p.a., czyli organu właściwego zasadniczo, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a. Z regulacji tej wynika, że jedyną przesłanką dewolucji kompetencji jest przypadek, w którym przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji (ostateczną). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju przesłanki nie zaistniały. Organem właściwym do wznowienia postępowania, na podstawie art. 150 § 1 kpa, był zatem organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, tu- Kierownik BP ARiMR w B.. W ocenie Dyrektora M. OR ARiMR okoliczności wskazane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie spełniają natomiast wszystkich warunków opisanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W szczególności okoliczności te nie są istotne dla sprawy i nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 4 lipca 2023 r. wniósł P.M., pełnomocnik D.M.( dalej jako: "skarżący"). Skarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - dalej "ustawa" a także art. 153 ustawy o postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań do dalszego prowadzenia postępowania zwartych w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w sprawie. Nadto kwalifikowana wadliwość skarżonej decyzji stanowią błędy w ustaleniach stanu faktycznego. Wniósł o uchylenie w całości skarżonych decyzji obydwu instancji w całości oraz o wskazaniu organowi sposobu rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. W obszernym uzasadnieniu przywołując dane faktyczne odnoszące się do rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji rolnej, wskazał na własne rozumienie sztuczności tworzenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla celów uzyskiwania nienależnych płatności. Powołał i przedstawił orzecznictwo sądowe zarówno krajowe, jak i unijne dla poparcia swoich twierdzeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymał argumentację i twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wydane w trybie wznowieniowym, w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje, o których mowa nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora OR ARiMR w W. z dn. 31 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w B. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania(ONW) na rok 2012 dla D.M.wydaną przez Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 14.11.2012 r. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszaniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 14.11.2012 r. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., może nastąpić zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu. Stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. W fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania i wyprowadzanie konsekwencji prawnych co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (por. Komentarz do K.p.a. pod redakcją prof. B. Adamiak do art. 145, s. 624). Celem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia i następnie – w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy - materialny, to jest prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz – procesowy, dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Ta przesłanka prawna warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia 17 lipca 2000 r. jest decyzją ostateczną. Art. 149 § 2 k.p.a. przewiduje, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia, wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika BP ARiMR w B. z dn. 14.11.2012 r. wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który przesłanki wznowieniowe postępowania upatrywał w art. 145§1 pkt. 5 kpa, które w niniejszej sprawie sprowadzają się do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych zaprezentowanych w orzeczeniach NSA sygn. akt I GSK 165/18 i sygn.. akt I GSK 166/18 zapadłe w innym, odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ ARiMR, w którym to postępowaniu NSA zarzucił organowi ARiMR niepełne zgromadzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłową jego ocenę, a także niewykazanie przez organ stworzenia przez rolnika sztucznych warunków do otrzymania płatności oraz tego, że otrzymanie płatności bezpośredniej i ONW było sprzeczne z celami Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Dokonując analizy wniosku o wznowienie postępowania w zakresie podstawy prawnej wznowienia podnieść należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. "Nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są dla sprawy istotne. Muszą więc dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Co więcej sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10 – LEX nr 1121209). Wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania jako nowe okoliczności faktyczne tj. ocena NSA materiału dowodowego w sprawach I GSK 165/18 i I GSK 166/18 nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia 14.11.2012 r. i jako taka nie spełnia przesłanek koniecznych do uznania za "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne" w rozumieniu art. 145§1 pkt.5 kpa. Powyższe okoliczności faktyczne, tj. ocena NSA prowadzonego przez organy ARiMR postępowania w innej sprawie nie ma żadnego związku ani tym bardziej żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] Kierownika BP ARiMR w B. z dnia 14.11.2012 r. Organy ARiMR orzekające w sprawie zasadnie uznały, że w sprawie rzeczywiście nie zaistniały podstawy wznowienia zawarte w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ustalenie w sprawie braku tej ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie na tym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza bowiem dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi bowiem, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy jednocześnie zauważyć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nawet w przypadku odmiennej oceny co do zasadności uchylenia decyzji, z uwagi na upływ pięciu lat od daty doręczenia decyzji z dnia 14.11.2012 r., to jest terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a., nie byłoby możliwe jej uchylenie z uwagi na treść art. 151 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej jest obowiązany ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI