VIII SA/Wa 495/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-11-27
NSAtransportoweWysokawsa
diagnostabadania techniczne pojazdówcofnięcie uprawnieńprawo o ruchu drogowymzatarcie skazaniaodpowiedzialność administracyjnabezpieczeństwo ruchu drogowegopoświadczenie nieprawdy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę diagnosty na decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając, że nawet zatarte skazanie za poświadczenie nieprawdy w badaniach technicznych pojazdów uzasadnia utratę uprawnień ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Diagnosta T.M. zaskarżył decyzję o cofnięciu mu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, argumentując, że jego skazanie za poświadczenie nieprawdy uległo zatarciu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień, wskazując na wagę rzetelności diagnostów dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nawet zatarte skazanie nie niweluje możliwości zastosowania sankcji administracyjnej, gdyż celem jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego.

Sprawa dotyczyła skargi diagnosty T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu mu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Podstawą cofnięcia uprawnień było prawomocne skazanie diagnosty za poświadczenie nieprawdy w dowodach rejestracyjnych 62 pojazdów, polegające na stwierdzeniu przeprowadzenia badań technicznych, które faktycznie nie miały miejsca. Diagnosta argumentował, że jego skazanie uległo zatarciu, ponieważ okres próby zakończył się 13 września 2024 r., a zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie skazania (wrzesień 2022 r.), zatarcie następowało po 6 miesiącach od zakończenia próby. Organy administracji oraz sąd administracyjny uznały jednak, że zatarcie skazania, choć nastąpiło, nie stanowi przeszkody do cofnięcia uprawnień. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność diagnosty ma charakter zobiektywizowany, a celem przepisu art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym jest ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nawet jeśli skazanie uległo zatarciu, co oznacza fikcję prawną traktowania osoby jako niekaranej, to samo popełnienie czynów świadczących o nierzetelności diagnosty uzasadnia cofnięcie uprawnień, ponieważ naruszenie przepisów może bezpośrednio zagrażać życiu i zdrowiu ludzkiemu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym sposób ujawnienia naruszenia nie ma znaczenia dla zastosowania sankcji, a postępowanie administracyjne nie jest uzależnione od aktualnego statusu karnego strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zatarcie skazania nie wyklucza możliwości cofnięcia uprawnień. Nawet jeśli skazanie uległo zatarciu, co oznacza fikcję prawną traktowania osoby jako niekaranej, to samo popełnienie czynów świadczących o nierzetelności diagnosty uzasadnia cofnięcie uprawnień, ponieważ naruszenie przepisów może bezpośrednio zagrażać życiu i zdrowiu ludzkiemu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odpowiedzialność diagnosty ma charakter zobiektywizowany, a celem przepisu art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym jest ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zatarcie skazania jest fikcją prawną, która nie niweluje skutków popełnionych czynów w kontekście administracyjnym, zwłaszcza gdy naruszenie bezpośrednio zagraża życiu i zdrowiu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.r.d. art. 83b § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

P.r.d. art. 84 § ust. 3 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 76 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Zatarcie skazania następuje z upływem roku od zakończenia okresu próby, ale nie przed wykonaniem kary, środka karnego, przepadku lub środka kompensacyjnego.

k.k. art. 106

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem określonego terminu, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Zatarcie skazania jest fikcją prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nawet zatarte skazanie za poświadczenie nieprawdy przez diagnostę uzasadnia cofnięcie uprawnień ze względu na ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zatarcie skazania jest fikcją prawną i nie niweluje skutków popełnionych czynów w kontekście administracyjnym. Podstawą do cofnięcia uprawnień może być wyrok karny, nawet jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte po upływie terminu do zatarcia skazania.

Odrzucone argumenty

Skazanie za poświadczenie nieprawdy uległo zatarciu, co powinno skutkować brakiem podstaw do cofnięcia uprawnień. Organ odwoławczy bezzasadnie uznał, że nie doszło do zatarcia skazania, ignorując fakt, że okres próby zakończył się 13 września 2024 r., a zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie skazania, zatarcie następowało po 6 miesiącach od zakończenia próby.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany zatarcie skazania jest pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, iż skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. nie oznacza to, że zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu. art. 84 ust. 3 P.r.d. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Przeprowadzenie przez diagnostę czynności związanych z badaniem pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie cofnięcia uprawnień diagnosty mimo zatarcia skazania, interpretacja art. 84 Prawa o ruchu drogowym, charakter odpowiedzialności administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji diagnosty i cofnięcia uprawnień. Interpretacja zatarcia skazania w kontekście administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet zatarte skazanie karne może mieć poważne konsekwencje w sferze administracyjnej, co jest istotne dla zrozumienia złożoności prawa i jego skutków.

Zatarcie skazania nie chroni przed utratą uprawnień diagnosty – sąd wyjaśnia dlaczego.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 495/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Mazur
Leszek Kobylski
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1 i par. 2, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 83b ust. 2 pkt 1 i art. 84 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 kwietnia 2025 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. M. (dalej: skarżący, strona, diagnosta), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Starosty B. (dalej: organ I instancji, Starosta) z 24 lutego 2025 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydanych przez Starostę na podstawie decyzji z 12 grudnia 2004 r., nr uprawnienia [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazało, że 5 września 2024 r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęła informacja, iż skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt [...].
Z tego wyroku wynika, że będąc uprawnionym diagnostą w stacji przeprowadzającej badania techniczne pojazdów, został uznany winnym popełnienia zarzucanych mu 62 czynów poświadczenia nieprawdy w dowodach rejestracyjnych 62 pojazdów
o przeprowadzeniu okresowego badania technicznego pojazdów, które nie miały miejsca, dokonywał wpisów w rejestrze badań pojazdów, wprowadzał dane do centralnej ewidencji pojazdów, wystawiał zaświadczenia o przeprowadzanych badaniach technicznych oraz dokonywał wpisów w dowodach rejestracyjnych pojazdów o terminach następnych badań technicznych i za czynności te pobierał korzyści majątkowe. Wszystkie czyny popełnione zostały w krótkich odstępach czasu,
z wykorzystaniem takiej samej sposobności, za co wymierzono mu między innymi karę pozbawienia wolności oraz karę grzywny, zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności na okres dwóch lat próby.
Na skutek wniesionej apelacji wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z 13 września 2022 r. sygn. akt [...] zmieniono ww. wyrok Sądu Rejonowego
w G. z 14 grudnia 2021 r. w ten sposób, że z przypisanego skarżącemu ciągu przestępstw w punkcie I części dyspozytywnej wyroku wyeliminowano dokonanie przestępstwa zarzucanego mu w punkcie 61 aktu oskarżenia i odnośnie do tego przestępstwa diagnostę uniewinniono.
Zawiadomieniem Starosty z 17 października 2024 r. z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty.
Decyzją organu I instancji z 24 lutego 2025 r. znak: [...], działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej: P.r.d.), cofnięto z urzędu skarżącemu uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane przez Starostę na podstawie decyzji z 12 grudnia 2004 r.
Starosta wskazał, że przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę art. 76 § 1 i 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 17 ze zm., dalej: k.k.), z którego wynika, że skazanie ulega zatarciu z upływem roku od zakończenia okresu próby. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego (art. 76 § 2 k.k.). W przypadku skarżącego okres próby zakończył się 13 września 2024 r., zatem nie upłynął rok od zakończenia okresu próby, wobec czego brak jest podstaw do uznania skazania za niebyłe.
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył w ustawowym terminie odwołanie, zarzucając decyzji naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. i uznanie, że zasadne jest cofnięcie skarżącemu uprawnień w zakresie przeprowadzenia badań technicznych pojazdów, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na cofnięcie uprawnień,
2) procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, prowadzące do cofnięcia uprawnień diagnosty, podczas gdy w chwili obecnej skarżący nie jest osobą karaną, albowiem nastąpiło zatarcie skazania.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i umorzenie postępowania.
Uzasadniając odwołanie skarżący podał, że od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia wydania decyzji upłynęło przeszło 2 lata, a on wykonał wszystkie obowiązki związane z okresem próby, które zostały nałożone przez Sąd. Organ bezzasadnie uznał, że skarżący jest osobą karaną, podczas gdy nie dysponował jego kartą karną. Według strony organ w sposób zupełnie arbitralny uznał, że nie doszło do zatarcia skazania, skoro okres próby zakończył się 13 września 2024 r. Jednakże art. 76 k.k., który przewiduje, że zatarcie skazania następuje z upływem roku od dnia zakończenia okresu próby, obowiązuje od 1 października 2023 r. W niniejszej sprawie do prawomocnego skazania skarżącego doszło natomiast 13 września 2022 r., a więc jeszcze w czasie obowiązywania ustawy, która ustalała zatarcie skazania wobec osoby, której warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności, na okres 6 miesięcy od dnia zakończenia próby. Zatem, wobec zatarcia skazania w toku postępowania administracyjnego, brak jest podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki przewidziane przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d.
Organ II instancji, uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie, przywołał treść art. 84 P.r.d. Wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Natomiast strona podmiotowa czynu, czyli stopień zawinienia sprawcy czy jego motywacje, pozostają bez znaczenia, gdyż przy określeniu konsekwencji tego naruszenia żaden przepis ustawy nie uwzględnia okoliczności leżących po stronie sprawcy naruszenia. Wynika to z okoliczności, że przeprowadzenie przez diagnostę czynności związanych z badaniem pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem
w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Innymi słowy, celem art. 84 ust. 3 P.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów, jak i innych użytkowników drogi, a także powoduje ryzyko szkody w mieniu.
SKO podkreśliło, iż wobec prawomocnego sądowego stwierdzenia, że skarżący jako diagnosta przeprowadzał badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem
i sposobem wykonania oraz wydawał zaświadczenia potwierdzające sprawność techniczną 61 pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami, tj. bez uprzedniego faktycznego przeprowadzenia badań technicznych tych pojazdów, zasadne jest zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d.
Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do dwóch zagadnień prawnych, a mianowicie: czy dopuszczalne było oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o wyrok Sądu Okręgowego w R. i niedokonanie własnych ustaleń co do popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów oraz ustalenie organu I instancji, że nie doszło do zatarcia orzeczonej przez Sąd kary, skoro okres próby zakończył się 13 września 2024 r., a zgodnie z art. 76 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. zatarcie skazania następuje po upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia okresu próby.
Kolegium uznało, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11 sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej
w tym przepisie. Starosta może cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych nie tylko wtedy, gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli, ale również wówczas, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. Uprawnione było oparcie ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie odnośnie do stwierdzonych nieprawidłowości skarżącego jako diagnosty o treść przedstawionych Staroście wyroków Sądu Okręgowego w R. i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w G..
Zatem, skoro na podstawie ww. wyroków karnych ustalono, że skarżący kilkadziesiąt razy dokonał wpisów o pozytywnych wynikach przeprowadzonych okresowych badań technicznych pojazdów w dowodach rejestracyjnych, w odrębnych zaświadczeniach i w rejestrze badań technicznych pojazdów, bez wcześniejszego przeprowadzenia takich badań technicznych pojazdów, co odpowiada hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d., to Starosta zobowiązany był do cofnięcia skarżącemu, jako diagnoście, na podstawie tego przepisu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Odnosząc się natomiast do kwestii zatarcia kary, organ II instancji wskazał, iż Starosta, wydając zaskarżoną decyzję, zbadał sprawę pod kątem art. 76 § 1 oraz art. 106 k.k. Przepis ten stanowi, że skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem roku od zakończenia kary. Jednakże, jak słusznie zauważył skarżący, organ nie dostrzegł, że powołany przepis w takim brzmieniu obowiązuje od 1 października 2023 r., podczas gdy do prawomocnego skazania doszło 13 września 2022 r., a więc w czasie gdy obowiązywała ustawa ustalająca zatarcie skazania wobec osoby, której warunkowo zawieszono wykonanie kary po upływie 6 miesięcy.
W takim stanie w chwili obecnej skarżący jest osobą niekaraną, a skazanie należy uznać za niebyłe. Organy orzekające w niniejszej sprawie są jednak uprawnione do uwzględnienia przestępstw popełnionych przez skarżącego, mimo że skazanie uległo zatarciu. W ocenie Kolegium liczba popełnionych przez skarżącego przestępstw uzasadnia przyjęcie, iż może on zagrażać bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, co z kolei uprawnia organ do zastosowania powołanego art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d.
Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik skarżącego, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżący sformułował tożsame zarzuty w skardze co w odwołaniu.
Ponadto skarżący wyjaśnił, iż zatarcie skazania to w istocie nakaz traktowania osoby, której skazanie uległo zatarciu, tak, jakby nigdy nie została skazana. Skutkiem zatarcia skazania za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, lecz również samo popełnienie przestępstwa. Oznacza to wprowadzenie fikcji prawnej, że do popełnienia przestępstwa w ogóle nie doszło. W aspekcie pozytywnym od chwili zatarcia skazania prawdziwe - z punktu widzenia porządku prawnego - jest zatem stwierdzenie, że danego przestępstwa nie popełniono. Organ I instancji, wydając decyzję o cofnięciu uprawnień skarżącemu, oparł się wyłącznie na wyroku karnym skazującym,
a w momencie wydawania decyzji przez organ odwoławczy doszło do zatarcia skazania. Posiadany przez organy wyrok skazujący był więc jedynym dowodem
w sprawie, z którego organ powziął informacje o nieprawidłowym wykonywaniu przez diagnostę obowiązków związanych z badaniami technicznymi pojazdów. W sprawie nie zostały przeprowadzone żadne inne dowody, np. ustalenia kontroli lub źródła inne niż kontrole przeprowadzane w stacjach kontroli pojazdów, które pozwalałyby na cofnięcie diagnoście uprawnień.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa,
a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Sąd uznał, że w sprawie zasadnie - zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.- cofnięto skarżącemu uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Stosownie do treści ww. przepisu Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że NSA w uchwale 7 sędziów z 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11 (publ. CBOSA) wskazał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia, określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy zatem rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego
w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Wszczęcie z urzędu tego postępowania może tym samym nastąpić zarówno wtedy, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł, np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska ją od innych organów.
W niniejszej sprawie podstawę dokonanych przez organy ustaleń faktycznych stanowiły ustalenia wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w R. z 13 września 2022 r. sygn. akt V Ka [...], z którego wynika, że skarżący jako diagnosta przeprowadzał badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydawał zaświadczenia potwierdzające sprawność techniczną 61 pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami, tj. bez uprzedniego faktycznego przeprowadzenia badań technicznych tych pojazdów.
W wyroku z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1460/15 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że nie ma powodów by uznać, iż prowadzona na podstawie art. 83b ust. 2 pkt 1 P.r.d. (poprzednio art. 83 ust. 6 P.r.d.) kontrola przedsiębiorcy była koniecznym elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Tym samym założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono tego naruszającego prawo działania danej osoby w toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy prowadzącego stację diagnostyczną, jest nie do zaakceptowania.
Zdaniem Sądu podczas kontroli stacji pojazdów przeprowadzanej przez Starostę praktycznie nie istnieje możliwość stwierdzenia takich naruszeń, jakie wskazuje art. 84 ust. 3 pkt 2. Możliwe byłoby to tylko wtedy, gdyby w obecności kontrolera diagnosta dokonał stosownego wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu bez przeprowadzania badań technicznych, co z oczywistych względów jest mało prawdopodobne.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podkreślić należy, iż okoliczność, że nastąpiło zatarcie skazania wobec skarżącego w stosunku do wyroku sądu karnego, który stanowił podstawę wydania decyzji w tej sprawie, również nie ma znaczenia dla oceny jej legalności. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej i stosowanie środków przewidzianych w ustawie, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., a nie prowadzenie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA
z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2096/12). Zgodnie z treścią art. 106 k.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt SDI 32/10, zatarcie skazania jest zatem pewną fikcją prawną i oznacza, że skazanemu ponownie przysługuje status osoby niekaranej, bowiem przyjmuje się, iż skazanie jako zdarzenie historyczne nie miało w ogóle miejsca. Trafny jest jednak pogląd, że nie oznacza to, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu. Nie chodzi tu bowiem o domniemanie, lecz
o fikcję prawną. Trudno mówić o domniemaniu, skoro zostało ono już wcześniej obalone prawomocnym wyrokiem (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt IV KK 164/09, publ. LEX nr 512114; B. J. Stefańska: Skutki zatarcia skazania, Prok. i Pr. 2007, nr 10, s. 54-57; R. Krajewski: Zatarcie skazania w prawie karnym, Prok. i Pr. 2007, nr 11, s. 104 oraz cytowane tam piśmiennictwo).
Zatarcie skazania nie oznacza więc anulowania treści wyroku, tj. wyeliminowania go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego. Nie niweluje też całkowicie wszystkich skutków skazania, bowiem skazany nie odzyskuje wszystkich utraconych praw, orderów czy odznaczeń. Skazanie uważane jest za niebyłe, ale dopiero z chwilą jego zatarcia. Od tego momentu dopiero funkcjonuje fikcja prawna i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Podkreślić jednak należy, że wcześniej skazanie to istniało i wywoływało określone skutki wynikające z treści wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z 28 października 2009 r., sygn. akt I KZP 24/09, publ. OSNKW 2009, z. 12, poz. 105; M. Filar (red.): Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 543-545).
W orzecznictwie wskazuje się, że art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Niezależnie bowiem od odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień, które nie jest sankcją karną. Są to dwie niezależne od siebie i nie konkurujące ze sobą sankcje. Sąd karny nie zastępuje organu administracji w realizacji obowiązku wynikającego z normy administracyjnego prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2040/11; z 5 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2175/11, z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1460/15, z 26 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 1038/18, wszystkie wyroki publ. CBOSA).
W tym stanie rzeczy, uwzględniając wszystkie wskazane wyżej okoliczności, stwierdzić należy, że przeprowadzony w sprawie zakres postępowania dowodowego jest wystarczający dla uznania, iż skarżący dokonywał wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym, co skutkuje zastosowaniem przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. sankcji w postaci cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych.
Przepis ten spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Przeprowadzenie przez diagnostę czynności związanych
z badaniem pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, jak
i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie (por. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 91/19, publ. Lex nr 3345680).
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI