VIII SA/Wa 493/22

VIII SA/Wa 493/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007
Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 4 art. 23, art. 61
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające  rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145  par. 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. C. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2021 r. nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz E.C.O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dn. 24 marca 2022r. na podstawie której ww. organ, działając na podstawie art.138§1 pkt.1 kpa, uchylił decyzję nr [...] z dnia 15 września 2021 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o przyznaniu pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2020 realizacji zatwierdzonego programu operacyjnego na lata 2017-2021 w wysokości 1 416 157,39 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 123 195,32 zł oraz nałożeniu kary finansowej w wysokości 123 195,32 zł i orzekł:
1/ o przyznaniu [...] Sp. z o. o. pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2020 w wysokości 143 197,34 zł (co wraz z przyznaną pomocą finansową na mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia 15 września 2021 r. daje łączną kwotę przyznanej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego w wysokości 1 559 354,73 zł,
2/ o odmowie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego w wysokości 51 596,65 zł.
3/ o nałożeniu kary finansowej w wysokości 51 596,65 zł
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 29 kwietnia 2016 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. wydał decyzję o numerze [...] o uznaniu wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o. o. (zwana dalej "Organizacją", "Stroną") za organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktów "owoce" i grupie produktów "warzywa", ze względu na które grupa została utworzona.
Organizacja jest w trakcie realizacji programu operacyjnego na lata 2017-2019 (zwanego dalej "P.O."), który został zatwierdzony decyzją Dyrektora OT ARR nr [...] z dnia 20 stycznia 2017 r.
W dniu 10 stycznia 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (zwany dalej: "Dyrektorem OR ARiMR", "organem I instancji") wydał decyzję nr [...] w sprawie zatwierdzenia zmian programu operacyjnego, polegającą na wydłużeniu okresu realizacji programu operacyjnego Strony o kolejne 2 lata, (czas trwania programu operacyjnego po zmianach obejmuje lata 2017-2021).
W dniu 19 lutego 2021 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "OR ARiMR") wpłynął wniosek Organizacji o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2020 (zwany dalej: "wnioskiem").
W postępowaniu wywołanym złożonym wnioskiem Organizacja składała na żądanie organu uzupełnienia danych i wymaganych dokumentów , w tym określenie wartości netto produktów sprzedanych w okresie referencyjnym. W przebiegu postępowania organ dokonał także kontroli na miejscu, w dniu 2 lipca 2021 r. wpłynął Raport z czynności kontrolnych nr [...] sporządzony w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu, która odbyła się w dniach od 22 kwietnia 2021 r. do 10 czerwca 2021 r.
W dniu 15 września 2021 r. Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2020 [...] Sp. z o.o. w wysokości 1 416 157,39 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 123 195,32 zł oraz nałożeniu kary finansowej w wysokości 123 195,32 zł.
Pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zaskarżając decyzję Dyrektora OR ARiMR z dnia 15 września 2021 r. nr [...] w części dotyczącej pomniejszenia płatności o kwotę 123 195,32 zł oraz w zakresie nałożenia kary finansowej w wysokości 123 195,32 zł i wniósł o uchylenie decyzji organu niższego stopnia w zaskarżonym zakresie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej we wnioskowanej wysokości.
Prezes ARiMR wskazaną na wstępie uzasadnienia decyzją z dn.24 marca 2022r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i orzekł o przyznaniu pomocy finansowej oraz o odmowie przyznania pomocy i nałożeniu kary finansowej we wskazanych w decyzji kwotach.
W uzasadnieniu Organ wskazał na akty prawa unijnego i krajowego, które mają zastosowanie w sprawie . Jednym z tych aktów jest Strategia krajowa ustanowiona na mocy art. 36 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 . W oparciu o przepisy art. 27 rozporządzenia nr 2017/891, w Polsce w roku 2019 obowiązywała wprowadzona dnia 26 września 2017 r. przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi strategia krajowa 2018-2022. Publikacja ta stanowi wykonanie . obowiązku określonego w art. 8 ust. 3a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U z 2018 r. poz. 1131 ze zm.) i art. 36 ust. 2 rozporządzenia PEiR (UE) nr 1308/2013. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 2017/892 "Strategia krajowa na rzecz zrównoważonych programów operacyjnych " Strukturę i treść strategii krajowej, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, ustanawia się zgodnie z załącznikiem I do niniejszego rozporządzenia. W załączniku I do rozporządzenia nr 2017/892 zawarto m.in. wymóg, że Państwa członkowskie zapewniają, by wszystkie działania włączone do strategii krajowej i do ram krajowych były możliwe do sprawdzenia i kontrolowania.
Uzasadniając wyliczenie kwotowe przyznanej pomocy finansowej oraz przyczyny odmowy przyznania pomocy w kwocie wnioskowanej przez organizację Prezes ARiMR wskazał na art. 34 ust.2 rozporządzenia nr 1308/2013 który normuje, że "Unijna pomoc finansowa jest ograniczona do 4,1 % wartości produkcji wprowadzanej do obrotu przez każdą organizację producentów lub każde zrzeszenie organizacji producentów. Jednakże w przypadku organizacji producentów ta wielkość procentowa może zostać zwiększona do 4,6 % wartości produkcji sprzedanej, pod warunkiem że kwota przekraczająca 4,1 % wartości produkcji sprzedanej jest wykorzystywana wyłącznie na potrzeby środków zapobiegania sytuacjom kryzysowym i zarządzania kryzysowego.".
Ponadto z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 2017/891 "Pułap unijnej pomocy finansowej, o którym mowa w art. 34 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, oblicza się corocznie na podstawie wartości produkcji sprzedanej w okresie odniesienia producentów będących członkami organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów do dnia 1 stycznia roku, dla którego wnioskowana jest pomoc. ".
Odnosząc powyższe uregulowania do rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy podniósł, że podziela stanowisko wyrażone przez Dyrektora OR ARiMR w zaskarżonej decyzji co do wyliczenia wartości produktów sprzedanych. Dyrektor OR ARiMR w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia 15 września 2021 r. wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono inną wartość netto produktów sprzedanych w roku referencyjnym niż wskazana przez Organizację we wniosku. Wartość netto produktów sprzedanych w roku referencyjnym stwierdzona w raporcie z czynności kontrolnych przez kontrolerów, to 35 020 682,27 zł. Limit pomocy finansowej wynikający z wartości produktów sprzedanych w okresie referencyjnym 1 610 951,38 zł (4,6%).
Według organu odwoławczego wartość produktów sprzedanych przez Organizację w roku referencyjnym powinna być określona poprzez wyliczenie sprzedaży produktów przez członków Organizacji będących w danym roku referencyjnym, członków aktywnych i przyjętych do Organizacji, nie zaś wykluczonych czy tych, którzy wystąpili z Organizacji. W obliczu powyższych argumentów. Prezes ARiMR wskazuje za prawidłową oraz przyjętą przez organ odwoławczy wartość produktów sprzedanych w okresie referencyjnym kwotę: 35 020 682,27 zł. Wyliczona pomoc finansowa wynikająca z wartości produktów sprzedanych w okresie referencyjnym wynosi: 1610 951,38 zł (4,6%), ta kwota stanowi limit pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2020 r.
Jednocześnie odnosząc się do rozliczenia w decyzji organu I instancji poszczególnych działań przeprowadzonych w 2020r., Prezes ARiMR wskazał, że po analizie materiału dowodowego uznał, że informacja w zakresie zmiany zlokalizowania 2 tuneli foliowych polegająca niezgodnym z ostatnią zatwierdzoną zmianą do Programu mogła zostać uznana jako zmiana niewymagająca zatwierdzenia w trybie § 1 ust 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 8 września 2017 r.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał za kwalifikowany koszt kolejnych 2 tuneli foliowych (2 x 106 537,00 zl wg kosztorysu projektu rozliczonego na podstawie faktury [...] z dnia 17 grudnia 2020 r.), do wypłaty pomocy finansowej.
Niemniej jednak w ocenie Prezesa ARiMR zakup zbiornika na wodę, który w toku kontroli ujawniono na działce nr [...] nie jest wydatkiem kwalifikowalnym, bowiem zgodnie z Programem Operacyjnym, 5 tuneli wraz z rynnami uprawowymi i nawodnieniem powinno zostać zlokalizowanych na działce nr [...] (obręb: 0019, R.) i [...] na działce nr [...] (obręb: 0019, Rębowola).
W toku prowadzonego postępowania powzięta została informacja o tym, że w treści Programu Operacyjnego doszło do omyłkowo wskazania działek ewidencyjnych, na których miało być realizowane działanie poprzez podanie dla gospodarstwa J. S. działki nr [...] i dla R. M. działki nr [...] zamiast działek o nr [...] oraz 11 dla obydwu gospodarstw, ze względu na to, iż są współwłaścicielami ww. działek o łącznej powierzchni 3,34 ha.
Zgodnie z wyjaśnieniami Strony z dnia 3 czerwca 2021 r. doszło do omyłkowego wskazania działek o numerach 10 i 11, których współwłaścicielami są: Pan J. S. oraz Pan R. M. (umowa ąuad usum z dnia 18 grudnia 2020 r.) , a więc obydwie wskazane działki wchodzą w skład ich gospodarstw. Działka nr [...], na której zlokalizowano zbiornik na wodę nie została objęta ww. wyjaśnieniami.
W związku z tym stojący na powyższej działce zbiornik magazynujący na wodę o wartości 28 485,46 zł nie jest uznany przez Prezesa ARiMR jako wydatek Strony kwalifikowany w działaniu 1.4 "Wykorzystanie technologii produkcji owoców i warzyw skutecznie zapobiegających niepożądanym spadkom planów".
Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na uwadze przepis art. 34 rozporządzenia nr 1308/2013, wyliczona kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2020 r. dla [...] Sp. z o.o. wynosi 1 648 020.45 zł.ti.:
- 1811 095,04 zł * 50% = 905 547,52 zł (kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego z tytułu poniesionych wydatków na działania),
- 717 190,08 zł * 100% = 717 190,08 zl (kwota pomocy finansowej z tytułu nieprzeznaczenia owoców i warzyw do sprzedaży przeznaczonych na bezpłatną dystrybucję),
- 50 565,70 zł * 50% = 25 282,85 zł (kwota pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego z tytułu poniesionych kosztów zarządzania PO),
niemniej jednak określony został limit pomocy finansowej dla Organizacji w wysokości 4,6% wartości produktów sprzedanych w okresie referencyjnym. Wartość produktów sprzedanych określona w wyniku przeprowadzonej kontroli wynosi 35 020 682,27, co oznacza, iż pomoc finansowa, którą organ II instancji powinien wypłacić Stronie nie może przewyższać limitu pomocy finansowej, tj. kwoty 1 610 951,38 zł.
Stąd pozostała przyznana kwota pomocy finansowej w wysokości 143 197,34 zł (wynikająca z pomniejszona o kwotę 51 596,65 zł kwoty 194 793,99 zł, wynikającej z różnicy 1 610951.38 zł - 1 416 157.39 zł) zostanie przekazana na rachunek bankowy utworzony do obsługi funduszu operacyjnego.
Na zakończenie ponownego rozpoznania sprawy Prezes ARiMR stwierdził, że w jego ocenie Strona jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku niekwalifikowanych wydatków, zatem zastosowano karę w wysokości 51 596,65 zł, zgodnie z przepisem art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2017/891. Różnica procentowa pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy (1 662 548,03 zł), a wyliczoną należną kwotą pomocy finansowej (1 610 951,38 zł) wynosi 51 596,65 zł, wynosi 3,1 %, tym samym jest większa niż 3%.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn.11 maja 2022r. złożyło [...] sp. z o.o. ( "Skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika będącym adwokatem.
Decyzja została zaskarżona w części w zakresie odmowy przyznania pomocy finansowej w kwocie 51 596,65 zł oraz nałożenia kary w kwocie 51 596,65 zł, tj. w zakresie myślnika drugiego i trzeciego jej rozstrzygnięcia.
W kwestionowanym zakresie rozstrzygnięciu Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, poprzez przyjęcie, że pod pojęciem producenta będącego członkiem organizacji, wskazanego w tym przepisie, należy rozumieć tą samą osobę z imienia i nazwiska (nazwy), która była członkiem organizacji - w okresie odniesienia do dnia 1 stycznia roku dla którego wnioskowana jest pomoc - pomimo że prawidłowa wykładnia tegoż przepisu powinna uwzględniać, iż producentem będącym członkiem organizacji, może być również inna osoba z imienia i nazwiska o ile ta osoba jest następcą prawnym osoby, będącej członkiem organizacji na początku okresu wskazanego w tym przepisie, wskutek czego organy w przedmiotowej sprawie przyjęły zaniżoną kwotę wartości produkcji sprzedanej na potrzeby naliczenia pomocy finansowej z kwoty 36147 588,27 zł na kwotę 35 020 682,27 zł.
Na podstawie powyższego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że Skarżąca kwestionuje w zaskarżonej decyzji, tylko i wyłącznie kwotę wartości produkcji sprzedanej naliczoną przez organy na potrzeby ustalenia kwoty pomocy finansowej (limitu pomocy). W pozostałym zakresie Skarżąca z decyzją organu II instancji się zgadza.
Wyjaśniając istotę zarzutu Skarżąca podniosła, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Zgodnie z interpretacją organów ARiMR, do naliczania kwoty pomocy finansowej należy brać pod uwagę członków, którzy byli członkami organizacji nieprzerwanie od początku okresu referencyjnego do dnia 1 stycznia roku dla którego naliczana jest pomoc, a zatem w przedmiotowej sprawie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. Przy czym według organów muszą to być ci sami członkowie z imienia i nazwiska, względnie te same inne podmioty prawne.
Natomiast według Skarżącej mogą to również być następcy prawni (spadkobiercy, obdarowani, nabywcy gospodarstw), jeżeli została zachowana ciągłość członkostwa, a zatem również przystąpili do organizacji producentów.
W dalszym toku argumentacji autor skargi podniósł, że organy nie biorą pod uwagę definicji producenta będącego członkiem organizacji uregulowanej w art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia 2017/891, która równocześnie odsyła do art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013. Kumulując w/w legalne definicje należy podnieść, iż producentem będącym członkiem organizacji, jest producent owoców lub warzyw w postaci osoby fizycznej lub prawnej bądź grupy takich osób, którego gospodarstwo rolne jest położone na terenie UE i który prowadzi działalność rolniczą. Równocześnie członkostwo w organizacji jest zbiorem praw i obowiązków, które nie mają charakteru osobistego i stanowią przedmiot obrotu prawnego. Na tej podstawie nabycie gospodarstwa rolnego oraz członkostwa w organizacji przez następców prawnych, prowadzi do przyjęcia, że nowi producenci są tymi samymi członkami, a z całą pewnością członkami, którzy przejęli całość praw i obowiązków związanych z członkostwem w organizacji.
Reasumując, z powyższych względów wg. Skarżącej, produkcja następców prawnych powinna być uwzględniana przy obliczaniu pułapu pomocy finansowej.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy Sąd zauważa, że w sprawie mają zastosowanie:
1) ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2019 r., poz. 935) zwana dalej: "ustawą o organizacji rynków",
2) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (EWG) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 671 z późn. zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013",
3) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.U. UE. L.138 z 2017 r., str. 4, z późn. zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem (UE) nr 2017/891",
4) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. UE. L. 138 z 2017 r., str. 57, z późn. zm.), zwane dalej: "rozporządzeniem (UE) nr 2017/892",
5) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U, z 2017 r,, poz. 1823) zwane dalej "rozporządzeniem MRiRW z dnia 19 września 2013 r.",
6) Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 września 2017 r. w sprawie strategii krajowej dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2022 (Dz. Urz. MRiRW z 2017 r., poz. 70), zwana dalej "strategią krajową 2018-2022",
7) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2017 r. w sprawie warunków i trybu zmian programu operacyjnego wprowadzanych w trakcie jego realizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1754) zwane dalej: "rozporządzeniem MRiRW w sprawie zmian",
8) ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) zwana dalej: "ustawą o ARiMR",
Jak wynika z art. 9 a ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy o organizacji rynków w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy ze względu na siedzibę organizacji producentów albo zrzeszenia organizacji producentów wydaje decyzje w sprawach zatwierdzenia organizacji producentów albo zrzeszeniu organizacji producentów corocznie:
- wysokości funduszu operacyjnego oraz wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym albo ich zmiany,
- wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej albo jej zmiany.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes ARiMR.
Jak wynika z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że "z zasady praworządności wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego i są tymi przepisami związane. Z zasady praworządności (legalizmu) wywodzi się obowiązek organu administracji publicznej stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji; od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2007 r., sygnatura akt I OSK 1080/06). W sprawie należało zatem stosować przepisy aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 266/09 który wskazał, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa.'').
Na mocy art. 36 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 państwo członkowskie, w którym działają uznane organizacje producentów, ustanawia strategię krajową na rzecz zrównoważonych programów operacyjnych na rynku owoców i warzyw. Strategia taka obejmuje:
a) analizę sytuacji pod kątem mocnych i słabych stron oraz potencjału rozwoju;
b) uzasadnienie ustalonych priorytetów;
c) cele programów operacyjnych i instrumentów oraz wskaźniki wydajności;
d) ocenę programów operacyjnych;
e) obowiązki organizacji producentów w zakresie sprawozdawczości.
Strategia krajowa uwzględnia również ramy krajowe, o których mowa w ust. 1.
W Dzienniku Urzędowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 września 2017 r. pod poz. 70 została opublikowana Informacja w sprawie strategii krajowej dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018 - 2022. Publikacja ta stanowi wykonanie obowiązku określonego w art. 8 ust. 3a ustawy o organizacji rynków i art. 36 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. W świetle art. 27 rozporządzenia (UE) nr 2017/891 strategia krajowa dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2022, stanowi podstawę do opracowania lub weryfikacji programów operacyjnych realizowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na obowiązek wyboru reżimu prawnego realizacji programów operacyjnych nałożony na organizacje producentów w art. 80 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2017/891 i obowiązek zgodności programu operacyjnego, prawidłowo zarządzana organizacja producentów, powinna była zapoznać się ze wskazaną Informacją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 września 2017 r. w sprawie strategii krajowej 2018-2022. W każdym natomiast przypadku z faktu opublikowania przedmiotowego dokumentu w dzienniku urzędowym należy wywodzić, iż dane w nim zawarte stanowią fakty powszechnie znane. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 2017/892 "Strukturę i treść strategii krajowej, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, ustanawia się zgodnie z załącznikiem 1 do niniejszego rozporządzenia. W załączniku 1 do rozporządzenia (UE) nr 2017/892 stwierdzono m.in. że treść strategii krajowej powinna zawierać: "Opis rodzajów działań wybranych jako kwalifikujące się do wsparcia (otwarty wykaz), celów, możliwych do zweryfikowania wartości docelowych i wskaźników umożliwiających ocenę postępów w realizacji tych celów, ich efektywności i skuteczności. Jednocześnie w pkt. 3.1 ww. załącznika 1 Wymogi dotyczące wszystkich lub kilku rodzajów działań" zawarto wymóg, że "Państwa członkowskie zapewniają, by wszystkie działania włączone do strategii krajowej i do ram krajowych były możliwe do sprawdzenia i kontrolowania. Ponadto powinny zawarte być szczegółowe informacje na temat warunków kwalifikowalności do wsparcia.
Należy również zauważyć, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2013 r. w sprawie warunków i sposobu wdrażania strategii krajowej w programach operacyjnych realizowanych na rynkach owoców i warzyw (Dz.U. z 2013 r., poz. 800) wyraźnie wskazano, że uznane organizacje producentów owoców i warzyw, zwane dalej "organizacjami producentów", wdrażają obowiązująca strategię krajową, opracowaną na podstawie art 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno, realizując programy operacyjne obejmujące cele, działania i środki określone tej strategii. Natomiast zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia: "Organizacje producentów wdrążają w realizowanych programach operacyjnych strategię krajową, o której mowa w § 1, jeżeli spełniają wszystkie wymogi dotyczące poszczególnych celów, działań i środków określonych w tej strategii dla wybranych celów, działań i środków objętych programami operacyjnymi.
Przedmiotem zarzutu i istotą sporu w rozpoznawanej sprawie, jest rozstrzygnięcie, czy podmiot ( osoba fizyczna, osoba prawna, grupa osób fizycznych) będąca następcą prawnym ( spadkobiercy, nabywcy gospodarstw rolnych) dotychczasowych członków grupy producentów mogą być uznani za producentów, których wartość produkcji sprzedanej bierze się pod uwagę do naliczania kwoty pomocy finansowej. Jak wskazał autor skargi, spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Zgodnie z interpretacją organów ARiMR, do naliczania kwoty pomocy finansowej należy brać pod uwagę członków, którzy byli członkami organizacji nieprzerwanie od początku okresu referencyjnego do dnia 1 stycznia roku dla którego naliczana jest pomoc, a zatem w przedmiotowej sprawie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 1 stycznia 2020 r. Przy czym według organów muszą to być ci sami członkowie z imienia i nazwiska, względnie te same inne podmioty prawne. Natomiast według Skarżącej mogą to również być następcy prawni (spadkobiercy, obdarowani, nabywcy gospodarstw), jeżeli została zachowana ciągłość członkostwa, a zatem również przystąpili do organizacji producentów.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Sąd stwierdza, że biorąc pod uwagę zaprezentowane wyżej ramy prawne sprawy, tak przepisy unijne, jak i krajowe, nie może być kwestionowane co do zasady, że do wartości produktów sprzedanych, na podstawie których wyliczana jest wysokość pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z realizacją programu operacyjnego grupy producentów, można zaliczyć dostawy od producenta owoców i warzyw zrealizowane od dnia, w którym został on przyjęty na członka tejże grupy, zgodnie ze statutem lub umową spółki.
W tym zakresie istotne jest wskazanie, że zapisy statutu lub umowy uznanej grupy producentów powinny określać zasady przyjmowania nowych członków do grupy tj. określać datę z którą producent owoców i warzyw zostaje członkiem danej grupy. Zauważyć też trzeba, żeby niejako dokonać "dopisania" nowych członków do grupy, co następuje w drodze decyzji zatwierdzającej przedmiotową zmianę musi nastąpić weryfikacja aspirujących do przyjęcia członków, czy spełniają oni wszystkie kryteria określone dla członka grupy producentów, stosownie do przepisów krajowych rozporządzenia z 19 września 2013 roku w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw [...] w przypadku przystąpienia producenta, spełniającego warunki, o których mowa w § 1 pkt 1 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 8 września 2017r. w sprawie warunków i trybu zmian programu operacyjnego wprowadzanych w trakcie jego realizacji
W przypadku zaistnienia takiej sytuacji ( wstąpienia do grupy nowego członka czy to w przypadku spadkobrania, czy też następstwa prawnego wskutek zbycia gospodarstwa przez dotychczasowego członka grupy), wówczas grupa producentów zobowiązana jest do wprowadzenia zmian w realizowanym planie operacyjnym polegającym na dodaniu do składu członkowskiego grupy nowego producenta. Po stronie organu z kolei istnieje obowiązek dokonania weryfikacji, czy nowoprzyjęty członek grupy producentów spełnia definicję określoną dla członka, czy zatem została wydana decyzja zatwierdzająca zmianę w programie operacyjnym, polegająca na przyjęciu nowego członka grupy, którego produkcję grupa producentów wliczyła do wartości produkcji sprzedanej zgłoszonej do objęcia pomocą finansową objętą wnioskiem. Konkludując stwierdzić jeszcze raz należy, że istnieje możliwość doliczenia produkcji nowego członka od dnia w którym stał się członkiem grupy na podstawie statutu lub umowy ( vide wyrok NSA z dn.5.10 2018r. sygn. akt I GSK 2277/18).
W tym stanie rzeczy organy bezzasadnie nie wliczyły do wartości produkcji sprzedanej na potrzeby ustalenia kwoty pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2020r., wartości produkcji członków, którzy byli następcami prawnymi dotychczasowych członków ( od początku okresu referencyjnego do dn. 1 stycznia roku dla którego naliczana jest pomoc), jeżeli spełniali wszystkie ww. kryteria członkostwa w grupie producentów, a czego organy nawet nie zweryfikowały z góry ograniczając zakres produkcji sprzedanej pochodzącej tylko od członków- założycieli grupy.
Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów o postępowaniu, które doprowadziło do błędnego zastosowania prawa materialnego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dn. 15 września 2021r. Ponownie rozpoznając wniosek Strony o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2020, organy uwzględnią przedstawiony pogląd Sądu.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku ( pkt.1). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205&2 p.p.s.a. ( pkt. 2 wyroku).