VIII SA/WA 491/24

VIII SA/Wa 491/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 207 ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gospodarstwa Rybackiego [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 marca 2024 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 491/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną informacją z dnia [...] marca 2024 roku, znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odniesieniu do wniosku o dofinansowanie nr [...] złożonego przez Gospodarstwo Rybackie O. sp. [...] za pomocą systemu teleinformatycznego CST2021 w dniu 4 grudnia 2023 roku w zakresie działania 2.3 Akwakultura środowiskowa w ramach Priorytetu 2 Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury, przyczyniając się w ten sposób do bezpieczeństwa żywieniowego w Unii objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021 -2027 na podstawie art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 roku o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021 – 2027( DZ.U z 2023 roku, poz. 1273 dalej jako ustawa) - odmówił przyznania pomocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej informacji organ wskazał, że zgodnie z art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy pomoc nie przysługuje podmiotowi, który jest podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust.4 ustawy o finansach publicznych.
Wnioskodawca Gospodarstwo Rybackie O. sp. [...] na podstawie art. 207 ust.4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych( DZ.U z 2021 roku, poz. 305 dalej u.f.p.) został w dniu 23 stycznia 2024 roku przez Ministra Finansów do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich, na podstawie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] listopada 2023 roku.
Skargę na informację z dnia [...] marca 2024 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy wniosła Gospodarstwo Rybackie O. sp. [...]
Zaskarżonej informacji zarzucała:
Naruszenie prawa materialnego tj :
1. Art. 11 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 10 oraz 16 ust 1 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027 poprzez odmowę przyznania pomocy podczas gdy w czasie składania wniosku skarżący nie był wpisany na listę podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust 4 ustawy o finansach publicznych;
2. art. 207 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 207 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że sam wpis do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, pomimo iż wpis taki jest jedynie czynnością techniczną zaś o faktycznym wykluczeniu podmiotu przesądza zrealizowanie się przesłanek wskazanych w art. 207 ust 1 i ust 4 ustawy o finansach publicznych zaś przesłanki z ust 1 art. 207 nie zostały przez Skarżącego zrealizowane na skutek czego został on bezpodstawnie wpisany do rejestru;
II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia a polegający na tym, że organ ustalił, iż skarżący jest podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust 4 ustawy o finansach publicznych podczas gdy wpis ten opierał się na błędnej podstawie i jako taki stanowi podstawę dochodzenia przez Skarżącego zapłaty z tytułu bez podstawienie zwróconej dotacji.
III. Naruszenie przepisów prawa procesowego tj przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w przedmiocie czy skarżąca mogła ubiegać się o pomoc finansową ze środków unii europejskiej, czy wpis do rejestru podmiotów wykluczonych opierał się na faktycznych przesłankach w sytuacji gdy Skarżąca informowała organ o toczącym się sporze Sądowym pomiędzy nią a ARiMR w związku z wykonaną przez skarżącą umową o dofinansowanie.
W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że 4.12.2023 r skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie w zakresie działania 2.3 Akwakultura Środowiskowa w ramach Priorytet 2: Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury i tym samym przyczynianie się do bezpieczeństwa żywnościowego w Unii.
Organ odmówił przyznania skarżącej pomocy uzasadniając to tym, że skarżąca została wpisana do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków unii europejskiej (zwanym dalej Rejestrem)
Skarżąca wcześniej korzystała ze wsparcia finansowego z środków Unii Europejskiej w ramach działania inwestycje produkcyjne w akwakulturę, o których mowa w art. 48 rozporządzenia nr 508/2014 w zakresie Priorytetu 2- Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze".
Wpisanie skarżącej do Rejestru stało się podstawą odmowy dofinansowania w ramach projektu Priorytet 2: Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury i tym samym przyczynianie się do bezpieczeństwa żywnościowego w Unii.
Skarżąca podnosiła, że nie można zgodzić, się z tym, że sam wpis może stanowić podstawę odmowy przyznania pomocy. Wpis do rejestry jest jedynie czynnością techniczną, która z kolei jest konsekwencją tego, że beneficjent zgodnie z ust 4 art. 207 ustawy o finansach publicznych otrzymał płatność na podstawie przedstawionych jako autentyczne dokumentów podrobionych lub przerobionych lub dokumentów potwierdzających nieprawdę lub nie zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, lub okoliczności, o których mowa w ust. 1, wystąpiły wskutek popełnienia przestępstwa przez beneficjenta, partnera, podmiot upoważniony do dokonywania wydatków, a w przypadku gdy podmioty te nie są osobami fizycznymi - osobę uprawnioną do wykonywania w ramach projektu czynności w imieniu beneficjenta, przy czym fakt popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienione podmioty został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądowym. Natomiast ust 1 art. 207 stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości:
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Podnosiła, że wpis do Rejestru musi być determinowany zachowaniem beneficjenta, zatem istotną kwestią przy ustalaniu czy podmiot jest wykluczony z możliwości otrzymania środków jest stan faktyczny. W niniejszej sprawie skarżąca podnosiła przed organem, ze definitywnie nie zgadza się z decyzją o zwrocie dotacji wobec czego wystąpiła na drogę sądową. Wobec takich informacji organ winien był podjąć postępowanie dowodowe, aby ustalić czy skarżąca faktycznie nie wywiązała się z poprzedniej umowy o dofinansowanie. Ponadto w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie skarżąca nie była wpisana na listę podmiotów wykluczonych.
Odnośnie zarzutu, że skarżąca nie zaskarżyła decyzji o zwrocie dotacji w trybie postępowania administracyjnego należało wskazać, że mimo stosowania do zwrotu wsparcia finansowego wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych oraz mimo pochodzenia środków finansowych z funduszy publicznych, podstawą świadczenia dotacji dla skarżącej była umowa. Zaś roszczenia z umowy o dotację są sprawami cywilnymi zgodnie z art. 1 k.p.c. Zawierając umowę strony również miały takie przekonanie, o czym świadczy postanowienie zawarte w umowie o dofinansowanie o poddaniu sporów z niej wynikłych sądowi powszechnemu właściwemu dla siedziby Pozwanej ( § 17 ust 1 umowy o dofinansowanie). Zatem skarżąca miała możliwość wyboru drogi sądowej na jakiej będzie dochodziła swoich roszczeń od ARiMR. Ponadto skarżąca informowała o tym organ, który w takiej sytuacji winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w przedmiocie ustalenia czy wpis skarżącej na listę podmiotów wykluczonych był oparty na prawdziwej podstawie.
Podobnie jak według ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7 KPA), także na gruncie ustawy o wspieraniu "obowiązek stania na straży praworządności" (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu) oznacza działanie przez organy na podstawie przepisów prawa. Zatem mając wątpliwość organ winien dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej i ustalenia w jaki sposób skarżąca rozdysponowała środki z poprzedniej dotacji. Przyznanie pomocy jest uzależnione od złożenia poprawnie wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie co skarżąca wykonała ponadto jak wykazano powyżej nie ma podstaw, aby skarżąca była wpisana do Rejestru podmiotów wykluczonych co prowadzi do tego, że nie ma podstaw do odmowy skarżącej pomocy finansowej w ramach złożonego przez nią wniosku.
Skarżąca w tym miejscu przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023r w sprawie I GSK 661/19 w, którym Sąd stwierdza, że to nie czynność dokonania wpisu do rejestru skutkuje wykluczeniem beneficjenta z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów realizowanych z udziałem środków europejskich. Z treści przytoczonych wyżej regulacji, zawartych w art. 207 ust. 1, 4, 8 i 9 ustawy o finansach publicznych wynika jednoznacznie, że utrata uprawnień do otrzymywania tych środków (wykluczenie) powstaje z mocy prawa, nie wymaga zatem konkretyzacji żadnym aktem ani czynnością. W konsekwencji czynność wpisu do rejestru wykluczonych nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Zatem o odmowie pomocy finansowej nie może determinować sam wpis do Rejestru tylko to czy dany podmiot prawidłowo zrealizował umowę o dofinansowanie i czy wyczerpał przesłanki z art. 207 ustawy o finansach publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, wskazując na brak podstaw do jej uwzględnienia.
Odnosząc się zarzutów skargi organ wskazał, że zgodnie z art. 10 pkt 2 ustawy, w ramach programu pomoc jest przyznawana, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia ogólnego i rozporządzenia EFMRA, przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 26.
Stosownie do powyższego, w myśl art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomoc nie przysługuje podmiotowi, który jest podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W przedmiotowej sprawie ustalone zostało, iż skarżąca jest podmiotem figurującym w prowadzonym przez Ministra Rozwoju i Finansów na podstawie art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zwanej dalej "ustawą o finansach publicznych", rejestrze podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, przy czym okres wykluczenia rozpoczął się od dnia 6 grudnia 2023 r. i zakończy się z upływem 3 lat od dnia dokonania zwrotu środków finansowych przez beneficjenta (zgodnie z art, 207 ust. 5 ustawy o finansach publicznych).
Organ wskazuje, iż w niniejszej sprawie jako podstawę odmowy przyznania dofinansowania wskazano przepis art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy, czyli negatywną przesłankę podmiotową - wpis do rejestru podmiotów wykluczonych - której wystąpienie po stronie wnioskodawcy skutkuje obowiązkiem wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie odmowy przyznania dofinansowania. Podczas weryfikacji wstępnej wniosku o dofinansowanie Organ ustalił bowiem, iż Skarżąca jest podmiotem wpisanym do prowadzonego przez Ministra Finansów rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Rejestr ten, prowadzony jest przez Ministra Finansów na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 647).
Zgodnie z treścią art. 207 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, w przypadku stwierdzenia, iż środki unijne zostały wykorzystane w sposób niezgodny z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania tych środków, jeżeli wystąpiła jedna z poniższych sytuacji:
beneficjent otrzymał płatność na podstawie przedstawionych jako autentyczne dokumentów podrobionych tub przerobionych lub dokumentów potwierdzających nieprawdę lub beneficjent nic zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia upływu terminu doręczenia ostatecznej decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu lub okoliczności, o których mowa powyżej (tj. wykorzystanie środków publicznych w sposób niezgodny z przeznaczeniem, ich wykorzystanie z naruszeniem procedur oraz pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości) wystąpiły wskutek popełnienia przestępstwa przez beneficjenta, partnera, podmiot upoważniony do dokonywania wydatków, a w przypadku gdy podmioty te nie są osobami fizycznymi - osobę uprawnioną do wykonywania w ramach projektu czynności w imieniu beneficjenta, przy czym fakt popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienione podmioty został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądowym.
Organ podkreślał, iż w omawianym przypadku, wykluczenie nastąpiło na skutek okoliczności leżących po stronie skarżącej, tj. w związku z niezwróceniem przez O. sp. [...] w wymaganym terminie nienależnie pobranych środków finansowych określonych w przywoływanej powyżej decyzji administracyjnej Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. Wnioskodawca miał więc wiedzę o konsekwencjach związanych z brakiem terminowego zwrotu środków finansowych, gdyż informacja o nich w postaci wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych została w sposób jednoznaczny wskazana w pouczeniu ww. decyzji.
Agencja poinformowała O. sp. [...], iż brak spłaty należności w określonym terminie, tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji "zwrotowej" skutkuje wpisaniem tego podmiotu do rejestru podmiotów wykluczonych. Jak wynika z akt sprawy O. sp. [...] rzeczoną decyzję odebrała [...] listopada 2023 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru),
W konsekwencji braku zwrotu należnej Agencji kwoty dofinansowania przez skarżącą do [...] grudnia 2023 r., Organ procedujący sprawę, na podstawie art. 207 ust. 4 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, zgłosił O. sp. [...] do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, co zostało potwierdzone przez Ministerstwo Finansów informacją z dnia [...] stycznia 2024 r. W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 207 ust. 5 ustawy o finansach publicznych okres wykluczenia rozpoczyna się od dnia, w którym decyzja nr [...] z [...] listopada 2023 r. stała się ostateczna, tj. w przedmiotowej sprawie od dnia [...] grudnia 2023 r. zaś kończy się z upływem trzech lat od dnia dokonania zwrotu należnych ARiMR środków. Powyższe oznacza, że nawet jeśli skarżąca zwróciła wymaganą należność na rzecz ARiMR jednak po upływie zakreślonego terminu -jak to miało miejsce w niniejszym przypadku - okres wykluczenia i konsekwencje z niego wynikające trwają do upływu 3 lat liczonych do dnia zwrotu należności wobec ARIMR, tj. liczone w przedmiotowej sprawie od dnia [...] marca 2024 r. Powyższe oznacza zatem, iż mimo zwrotu środków wraz z odsetkami przez skarżącą nie ma podstaw do przywrócenia niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez OR ARiMR w celu wystąpienia przez ARiMR o zmianę statusu wnioskodawcy w rejestrze podmiotów wykluczonych prowadzonym przez Ministra Finansów.
Organ podnosił, że mając na uwadze przywoływany stan faktyczny sprawy, nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, iż w niniejszej sprawie Agencja w sposób nieprawidłowy zastosowała normę prawną wynikającą z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 10. Nie można bowiem zakwestionować dokonanych przez Organ ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących wpisu wnioskodawcy do rejestru podmiotów wykluczonych, przyjętych jako podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie odmowy przyznania dofinansowania. Weryfikacja warunków przyznania pomocy określonych w art. 11 ustawy odbyła się po zakończonym naborze wniosków o dofinansowanie. W ramach powyższego etapu procedowania wniosku o dofinansowanie Organ zwrócił się do Ministra Finansów jako prowadzącego rejestr podmiotów wykluczonych z zapytaniem, czy O. sp. [...] znajduje się w tym rejestrze jako podmiot wykluczony z możliwości otrzymania wnioskowanych środków pomocowych. Otrzymana od Ministra Finansów odpowiedź twierdząca obligowała ARiMR do wydania rozstrzygnięcia negatywnego w sprawie przyznania dofinansowania zaś samo wykluczenie następuje z mocy ustawy, bez badania podstawy dokonanego wykluczenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że tryb przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w zakresie przedmiotowego działania szczegółowo precyzuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2023 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetów 1-4 objętych programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 (Dz. U. poz. 2289) zwanym dalej "rozporządzeniem trybowym". Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia trybowego, "Agencja, dokonuje oceny operacji objętej wnioskiem o dofinansowanie, w pierwszej kolejności ustala, czy wnioskodawca nie Jest wykluczony z możliwości przyznania pomocy". Następnie zgodnie z § 9 ust. 2 tego rozporządzenia "W przypadku negatywnej oceny operacji objętej wnioskiem o dofinansowanie lub wnioskodawcy w zakresie określonym w ust. 1 Agencja odmawia przyznania pomocy. Przepisy art. 20 ustawy stosuje się odpowiednio." Zatem weryfikacja wstępna ww. warunków przyznania dofinansowania może odbywać się każdorazowo dopiero po zamknięciu danego naboru, który w przedmiotowej sprawie skończył się w dniu [...] grudnia 2023 r. Jak wynika z akt w niniejszej sprawie czynności weryfikacyjne, o których mowa powyżej OR ARiMR podjął w dniu [...] marca 2024 r. (zgodnie z Kartą weryfikacji wniosku o dofinansowanie, pismo [...]), zaś w tym terminie skarżący widniała już w rejestrze podmiotów wykluczonych, przy czym okres wykluczenia rozpoczynał się z dniem [...] grudnia 2023 r. Zatem sam fakt braku widnienia O. sp [...] w przedmiotowym rejestrze w momencie składnia wniosku o dofinansowanie, tj. w dniu [...] grudnia 2023 r. - na co powołuje się skarżąca w skardze do WSA - nie ma znaczenia w sprawie, gdyż na moment weryfikacji warunków otrzymania pomocy finansowej O. sp. [...] znajdowała się już w okresie wykluczenia. Organ podkreśla, że samo zgłoszenie podmiotu do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania pomocy ze środków europejskich jest czynnością techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach tego podmiotu, tj. podmiotu wykluczonego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1278/18, postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt 11 GSK 715/14, postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2268/14). Zatem wykluczenie następuje z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru.
Odnosząc się natomiast do argumentacji wnioskodawcy w zakresie przywoływanych w ramach skargi z dnia [...] maja 2024 r. regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego organ wskazywał, że zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy "Do postępowań w sprawie przyznawania pomocy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Zatem przywoływane przez wnioskodawcę przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 80 ww. kodeksu dotyczące postępowania dowodowego oraz swobody oceny dowodów w sprawie nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach.
Taką ustawą szczególną jest 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego i Akwakultury(Dz. U. z 2023 r. poz. 1273 ze zm.). Zgodnie z jej art. 20 ust.1 niezwłocznie po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy Agencja informuje wnioskodawcę w formie pisemnej lub w formie elektronicznej o odmowie przyznania pomocy - w przypadku, gdy m.in. nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o których mowa w art. 13 ust.1 -4, podając przyczyny odmowy. Do doręczenia informacji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu w przypadku odmowy wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia zawartego w piśmie ARiMR z [...] marca 2024 roku sąd stwierdza, że odpowiada ono prawu.
Art. 207 ust. 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Zgodnie z art. 207 ust. 4 pkt 3) u.f.p. beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków, o których mowa w ust. 1, jeżeli: nie zwrócił środków w terminie, o którym mowa w ust. 1. Z kolei art. 207 ust. 5 u.f.p. stanowi m. in., że okres wykluczenia, o którym mowa w ust. 4, rozpoczyna się od dnia, kiedy decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, zaś kończy się z upływem trzech lat od dnia dokonania zwrotu tych środków. Na podstawie art. 210 ust. 1. Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 oraz udostępnia zawarte w nim informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej, a także beneficjentom w zakresie ich własnego statusu.
Zgodnie z art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy pomoc nie przysługuje podmiotowi, który jest podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania środków zgodnie z art. 207 ust.4 ustawy o finansach publicznych.
Zgodnie z art. 19 ustawy w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy podmiot, przed którym toczy się postepowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy
3) udziela wnioskodawcy na jego żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania
4) zapewnia wnioskodawcy, na jego żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Zgodnie z ust.4 art. 19 ustawy do postępowań w sprawie przyznania pomocy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków.
Według dowodów znajdujących się w sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2023 roku, nr [...] skarżąca spółka została zobowiązana do zwrotu kwoty 508 362,50 zł w wyniku przeprowadzonej weryfikacji realizacji operacji, określonej w umowie o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] maja 2019 roku. Zgodnie z pouczeniem do tej decyzji brak spłaty należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji ,, zwrotowej ‘’ skutkuje wpisaniem podmiotu do rejestru podmiotów wykluczonych. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] listopada 2023 roku. Skarżąca nie złożyła odwołania od przedmiotowej decyzji i w związku z tym stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2024 roku. Tak więc termin zwrotu środków upływał w dniu [...] grudnia 2023 roku. Zwrot środków nastąpił dopiero [...] marca 2024 roku.
Należy zauważyć, iż wpisanie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno – techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach podmiotu wykluczonego. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje z mocy prawa i istniej niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Tak więc w przedmiotowej sprawie skarżąca od dnia 20 grudnia 2023 roku była podmiotem wykluczonym z możliwości otrzymania nowych środków.
Zgodnie z § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2023 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetów 1 – 4 objętych programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021 – 2027( Dz.U z 2023 roku, poz. 1273) Agencja dokonując oceny operacji objętej wnioskiem o dofinansowanie, w pierwszej kolejności ustala czy – wnioskodawca nie jest wykluczony z przyznania pomocy.
W wyniku ustaleń, że skarżąca jest wpisana do rejestru wykluczonych w związku z brakiem zwrotu w terminie 14 dni od dnia gdy decyzja zwrotowa z dnia 14 listopada 2023 roku stała się ostateczna na podstawie art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy w związku z art. 207 ust.4 u.f.p. odmówił przyznania środków informując wnioskodawcę.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie czy skarżąca mogła ubiegać się o pomoc finansową ze środków unii europejskiej należy zauważyć, iż wskazanych przez skarżącą przepisów kodeksu postepowania administracyjnego nie stosujemy stosowanie do art. 19 ust.4 ustawy. Zasady jakie obowiązują organ w toku takiego postępowania wynikają z art. 19 ustawy
W ocenie Sądu zasady wynikające z wyżej powołanego przepisu nie zostały naruszone, a pismo informujące o odmowie przyznania wnioskowanych środków znajdowały podstawy w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 11 ust.1 pkt w związku art. 10 oraz 16 ust.1 ustawy oraz przepisów art. 207 ust. 1 pkt 1 i ust.4 pkt 3 u.f.p z uwagi na fakt, iż w momencie składania wniosku skarżący nie był wpisany do rejestru podmiotów wykluczonych oraz że sam wpis wyklucza możliwość otrzymania środków, zaś o faktycznym wykluczeniu przesądza realizacja przesłanek z art. 207 ust.1 i 4 u.f.p.
W ocenie Sądu zarzuty naruszenia prawa materialnego nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.
Należy zgodzić się ze skarżącą, że wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny, ale w sytuacji gdy została wydana decyzja o zwrocie pobranych środków w dniu [...] listopada 2023 roku, a jej konsekwencją jest obowiązek zwrotu pobranych środków i ewentualne wykluczenie z możliwości otrzymania nowych, to organ winien sprawdzić jak zakończy się postępowanie zwrotowe. Nowy wniosek został złożony w dniu [...] grudnia 2023 roku, a już [...] grudnia okazało się, że skarżąca nie odwołała się od decyzji zwrotowej i nie zwróciła środków w terminie 14 dni od dnia gdy decyzja ta stała się ostateczna.
W momencie przekazywania zaskarżonej informacji w dniu [...] marca 2024 roku skarżąca należała do podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania nowych środków i została wpisana do rejestru podmiotów wykluczonych.
Tak więc w sytuacji braku zaskarżenia decyzji zwrotowej i braku zwrotu środków skarżąca należy do podmiotów wykluczonych, o których mówi przepis art. 207 ust.4 pkt 3 u.f.p. i zaistniały podstawy do odmowy przyznania pomocy.
Podnoszony fakt, że skarżąca wytoczyła powództwo cywilne przeciwko organowi w związku z niesłusznym, w jej opinii, zwrotem pobranych środków nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z [...] listopada 2023 roku nakazująca zwrot środków i ten fakt ma rozstrzygające znaczenie oraz bezsporny fakt nie zwrócenia środków w terminie 14 dni.
Z tych też względów zarzuty skargi w całości należało oddalić.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.