VIII SA/Wa 483/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy był sprzeciw wniesiony przez P. G. – F. od decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 21 maja 2025 r., która uchyliła decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 17 lutego 2025 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja pierwszej instancji umarzała postępowanie w zakresie gruntów ornych i odmawiała zgody na wyłączenie z produkcji 0,1889 ha gruntów leśnych, powołując się na brak tytułu prawnego do gruntu i sporny charakter posiadania samoistnego. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia i że organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia samoistnego posiadania gruntu, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji kasacyjnej ogranicza się do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a nie do meritum sprawy. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji dokonał jedynie częściowej oceny materiału dowodowego, koncentrując się na braku wpisu w ewidencji gruntów, a pomijając inne dowody, co czyniło ustalenia dowolnymi. Dlatego też uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji było uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji kasacyjnych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ustalanie statusu posiadacza samoistnego na potrzeby ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku wyłączenia gruntów leśnych i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście decyzji kasacyjnej. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo twierdzeń strony o wystarczającym materiale dowodowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia samoistnego posiadania gruntu, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia samoistnego posiadania gruntu, dokonując jedynie częściowej oceny materiału dowodowego. Brak ten miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Jak należy interpretować pojęcie "właściciela" na gruncie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności w kontekście posiadacza samoistnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z art. 4 pkt 4, przez "właściciela" rozumie również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę. Posiadacz samoistny to osoba, która rzeczą faktycznie włada jak właściciel, a jego posiadanie korzysta z domniemania zgodności ze stanem prawnym (art. 341 KC).
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do literatury przedmiotu i komentarzy, wyjaśniając, że ustawa rozszerza krąg podmiotów objętych reżimem prawnym gruntów rolnych i leśnych poza wąski krąg właścicieli cywilistycznych. Podkreślono, że posiadanie samoistne nie musi być oparte na tytule prawnym, a domniemanie zgodności z prawem przerzuca ciężar dowodu na stronę przeciwną.
Przepisy (20)
Główne
u.o.g.r. art. 11 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 12 § 1, 5, 6 i 11
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 4 § 4
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez właściciela rozumie się również posiadacza samoistnego.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 341
Kodeks cywilny
Domniemanie zgodności posiadania ze stanem prawnym.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.g.r. art. 5
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia samoistnego posiadania gruntu. • Brak wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. • Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji posiadał wystarczający materiał dowodowy do merytorycznego rozstrzygnięcia. • Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
Organ I instancji uchylił się de facto od oceny stanu faktycznego sprawy, w kontekście uznania skarżącej za posiadacza samoistnego. • Sama konstatacja Dyrektora RDLP, że określenie samoistnego posiadacza przedmiotowej działki ma charakter sporny, nie zwalnia go od autonomicznej, kompleksowej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. • Kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. • Decyzja kasacyjna może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 kpa.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście decyzji kasacyjnych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ustalanie statusu posiadacza samoistnego na potrzeby ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku wyłączenia gruntów leśnych i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście decyzji kasacyjnej. Konieczność indywidualnej oceny stanu faktycznego w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustalania posiadania samoistnego, które ma kluczowe znaczenie dla wielu postępowań administracyjnych, w tym tych dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji. Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. przez sąd jest również istotna dla praktyki prawniczej.
“Kiedy sąd uchyla decyzję i każe zaczynać od nowa? Kluczowa rola posiadania samoistnego w prawie administracyjnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.