VIII SA/Wa 475/25

VIII SA/Wa 475/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 163
art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 26 maja 2025r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS", "DKIS", "organ interpretacyjny"), udzielił A. W. (dalej: "skarżąca", "wnioskodawczyni") interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie skutków podatkowych z tytułu umorzonego zadłużenia kredytowego na tle przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U.
z 2025r., poz. 163 ze zm.; dalej: "ustawa o PIT").
Skarżąca, we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej, który wpłynął do KIS w dniu 24 kwietnia 2025r. przedstawiła następujący stan faktyczny (zdarzenie przyszłe):
W 2004 r. wnioskodawczyni wspólnie z dwiema innymi osobami (zainteresowanymi niebędącymi stronami postępowania) zaciągnęła kredyt bankowy
w walucie CHF (frank szwajcarski). Zobowiązanie zostało udzielone przez bank [...] i formalnie ciążyło solidarnie na wszystkich trzech kredytobiorcach.
Środki z kredytu zostały w całości wydatkowane na prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej i przeznaczone wyłącznie na finansowanie prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności (m.in. zakup sprzętu, inwestycje w lokal). Pozostali współkredytobiorcy (osoby prywatne) nie prowadzili działalności gospodarczej, nie uczestniczyli w podejmowaniu decyzji kredytowych i nie uzyskali żadnej korzyści majątkowej z tytułu kredytu. W 2024 r., w wyniku zawartej ugody
z bankiem, doszło do częściowego umorzenia pozostałej kwoty kredytu w wysokości 1.297.726,49 PLN. Bank wystawił każdemu z trzech kredytobiorców PIT-11, wykazując po 1/3 przychodu z tytułu umorzenia.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Czy w świetle opisanego stanu faktycznego zobowiązanym do zapłaty podatku jest tylko zainteresowana będąca stroną postępowania (wnioskodawczyni), a nie wszyscy kredytobiorcy proporcjonalnie?
W ocenie wnioskodawczyni, przychód z tytułu umorzenia części kredytu powinien zostać przypisany wyłącznie temu podmiotowi, który: faktycznie uzyskał środki kredytowe, rozporządzał nimi na cele działalności gospodarczej, oraz odniósł wymierną korzyść majątkową z tytułu umorzenia. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem jest rzeczywiste otrzymanie lub postawienie do dyspozycji podatnika pieniędzy, wartości pieniężnych lub nieodpłatnych świadczeń. Pozostali współkredytobiorcy nie uzyskali żadnej korzyści ani możliwości rozporządzania środkami, w związku z czym nie powinni być obciążeni obowiązkiem podatkowym, bo nie uzyskali przychodu. Przychód powstaje, gdy podatnik faktycznie otrzymał lub mógł rozporządzać korzyścią.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, do przychodów zalicza się wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Oznacza to, że tylko podmiot prowadzący działalność powinien rozpoznać przychód - i to w ramach tej działalności. Pozostali kredytobiorcy, którzy nie uzyskali korzyści, nie powinni rozpoznawać przychodu ani płacić podatku. Kluczowa jest faktyczna korzyść majątkowa, a nie tylko formalne uczestnictwo w kredycie. Stanowisko to potwierdza art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Oznacza to, że jeśli kredyt (nawet zaciągnięty prywatnie) zostanie faktycznie przeznaczony na cele działalności gospodarczej, to wydatki poniesione na jego spłatę - odsetki oraz ewentualne prowizje - mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w tej działalności (por. interpretacja z 16 maja 2024 r. [...]).
Zdaniem skarżącej stanowisko tam wyrażone pozostaje w logicznym związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy kosztami a przychodami. Jeżeli kredyt, choć formalnie zaciągnięty przez kilka osób fizycznych, został faktycznie wykorzystany wyłącznie przez jednego z kredytobiorców na cele działalności gospodarczej, to:
wydatki poniesione na jego spłatę (w tym odsetki, prowizje czy inne opłaty związane z obsługą kredytu) mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodu w tej działalności, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o PIT,
a co za tym idzie - przychód z tytułu umorzenia kredytu również powinien zostać przypisany wyłącznie tej osobie, która faktycznie poniosła wydatki i wykorzystała środki w ramach prowadzonej działalności.
Pozostali współkredytobiorcy, którzy nie rozporządzali środkami, nie ponosili kosztów, nie prowadzili działalności gospodarczej oraz nie osiągnęli żadnej korzyści majątkowej, nie mogą być uznani za podmioty, które uzyskały przychód w rozumieniu przepisów ustawy o PIT. Sam fakt formalnego współuczestnictwa w umowie kredytowej nie może skutkować obowiązkiem podatkowym, jeśli nie doszło do rzeczywistego wzbogacenia się podatnika.
W świetle powyższego, przychód z tytułu umorzenia kredytu powinien być przypisany wyłącznie tej osobie fizycznej, która faktycznie wykorzystała środki na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
DKIS, stanowisko przedstawione we wniosku uznał za nieprawidłowe. Uzasadniając zajęte stanowisko, organ interpretacyjny wskazał w pierwszej kolejności na treść przepisów ustawy o PIT znajdujących zastosowanie w sprawie, tj. art. 9 ust. 1- 2, art. 11 ust. 1 wywodząc, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń
w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak
i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń
w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Wskazał również, że dla celów podatkowych przyjmuje się - co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie - że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze
i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Odnosząc powyższe do opisu zdarzenia we wniosku DKIS wskazał, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1646 ze zm.; dalej: "Prawo bankowe"). Art. 69 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych
z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania
z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Organ interpretacyjny podkreślił następnie, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Pojęcie "umorzenie zobowiązania" nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej.
"Umorzenie" wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: "zmniejszenie lub zlikwidowanie zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność". Skutkiem umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub
w całości zobowiązania dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania.
Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: "k.c."): Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Instytucję zwolnienia z długu reguluje natomiast art. 508 k.c., w myśl którego zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Organ interpretacyjny wskazał, że niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do umorzenia zobowiązania - świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby zapłacić gdyby nie umorzenie.
Stosownie natomiast do treści art. 917 Kodeksu cywilnego: Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak
i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody.
Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
DKIS wskazał, iż jak stanowi art. 366 § 1 k.c.: Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna,
a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Natomiast zgodnie z art. 366 § 2 k.c.: Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Każdy
z dłużników solidarnych odpowiada więc za całość długu, a nie tylko część, jaką można by mu przypisać poprzez np. równy podział kwoty długu pomiędzy zobowiązanymi.
DKIS zauważył, że w przedstawionym przez skarżącą opisie sprawy, zgodnie
z treścią umowy kredytu za spłatę kredytu odpowiadali skarżąca i zainteresowani niebędący stroną postępowania solidarnie. W wyniku ugody z bankiem doszło do częściowego umorzenia pozostałej kwoty kredytu wszystkim kredytobiorcom, czyli wnioskodawczyni i zainteresowanym niebędącym stroną postępowania. Wobec tego przychód odpowiadający kwocie umorzonego zobowiązania powstanie po stronie współkredytobiorców w równych częściach. Tym samym, zdaniem organu przychodem skarżącej będzie 1/3 kwoty umorzonego zadłużenia wynikającej z zawartej ugody.
W dalszej części zajętego stanowiska DKIS przyporządkował powstały po stronie skarżącej przychód do źródła przychodu wskazując, że stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o PIT, źródłami przychodów są: m. in. pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3) oraz inne źródła (pkt 9). Dodał przy tym, że wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość. Odwołał się w tym względzie do przepisów art. 14 ust. 1, ust. 2 pkt 6, art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy o PIT. Wskazał, że co do zasady - nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy).
Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku (por. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1536/11).
Organ interpretacyjny wskazał, iż skoro, w przedmiotowej sprawie, środki uzyskane z kredytu, zostały przez skarżącą przeznaczone na finasowanie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, to zdaniem DKIS przychód z umorzenia tego kredytu stanowi przychód z działalności gospodarczej zgodnie z przepisem art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT.
Odnosząc się natomiast do zainteresowanych niebędących stroną i z uwagi na fakt, że zainteresowani nie prowadzili działalności gospodarczej, uzyskany przychód wykazany w PIT-11 z tytułu umorzenia kredytu należy zakwalifikować jako przychód
z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania "w szczególności", wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Tym samym organ interpretacyjny stwierdził, że kwota wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2004 r. we frankach szwajcarskich kredytu która została umorzona przez Bank, będzie stanowić dla zainteresowanych niebędących stroną przychód
w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżąca działaniem pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą interpretację indywidualną. Pełnomocnik skarżącej zaskarżonej interpretacji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT poprzez błędną ich wykładnię, prowadzącą do uznania, iż zwolnienie
z długu w postaci kredytu bankowego zaciągniętego solidarnie przez trzy osoby,
a przeznaczonego na dofinansowanie działalności gospodarczej tylko jednego
z kredytobiorców, który to kredytobiorca był jedyną osobą zajmującą się obsługą owego kredytu bankowego jest zdarzeniem powodującym powstanie po stronie wszystkich trzech kredytobiorców przychodu w wysokości 1/3 kwoty zobowiązania, od którego zostali oni zwolnieni, w sytuacji, gdy przychodem w rozumieniu ustawy o PIT jest faktyczna, uzyskana przez podatnika korzyść majątkowa, w związku z czym jedyną osobą u której należy rozpoznać przychód związany ze zwolnieniem z długu w postaci kredytu bankowego powinna być osoba, która de facto była obciążona jego obsługą.
Biorąc pod uwagę zakres i wagę podniesionych wyżej zarzutów, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej indywidulanej interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie pełnomocnik dodał, że skoro skarżąca była kredytobiorcą, który z jednej strony był wyłącznym beneficjentem zaciągniętego kredytu bankowego, a z drugiej - podmiotem, który jako jedyny zajmował się obsługą owego kredytu, to należy stwierdzić, iż zwolnienie kredytobiorców solidarnych z obowiązku zwrotu kredytu spowodowało powstanie przysporzenia majątkowego jedynie po jej stronie. Bowiem, gdyby Bank nie zdecydował się na umorzenie kredytobiorcom zobowiązania, to skarżąca dalej jako jedyna z kredytobiorców byłaby obciążona obowiązkiem uiszczania rat kredytowych.
Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż Bank dochodząc zwrotu kredytu byłby uprawniony do zaspokojenia się z majątku każdego z kredytobiorców. Biorąc bowiem pod uwagę warunki ekonomiczno-finansowe każdego z kredytobiorców, zaspokojenie roszczenia Banku o zwrot kredytu nastąpiłoby najpewniej i tak z majątku skarżącej. Wynika to z faktu, że skarżąca, jako jedyna z trójki kredytobiorców, prowadzi działalność gospodarczą - jako jedyna zatem posiada środki, z których Bank byłby
w stanie przeprowadzić skuteczną egzekucję.
Wskazał również, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, koszty obsługi kredytu bankowego zaciągniętego przez osobę fizyczną przed rozpoczęciem wykonywania przez nią działalności gospodarczej stanowią koszt uzyskania przychodu osiągniętego z tytułu wykonywania później rozpoczętej działalności gospodarczej w sytuacji, w której kwota owego kredytu została przeznaczona na zakup rzeczy wykorzystywanych przy prowadzeniu tejże działalności. Zdaniem skarżącej, jako konsekwencję powyższego stanowiska należy uznać stwierdzenie, że wartość umorzonego kredytu bankowego zaciągniętego solidarnie przez trzy osoby, którego wartość została przeznaczona na dofinansowanie działalności gospodarczej tylko jednego z kredytobiorców, który jednocześnie był jedynym podmiotem zajmującym się obsługą tegoż kredytu, powinna stanowić przychód jedynie po stronie tego jednego kredytobiorcy. Skoro o możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu osiągniętego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej kwot poniesionych celem obsługi kredytu bankowego zaciągniętego przed rozpoczęciem wykonywania działalności decyduje to jakie przeznaczenie mają rzeczy zakupione za kwotę owego kredytu, to o tym po czyjej stronie powinien zostać rozpoznany przychód
z tytułu umorzenia kredytu bankowego również powinno decydować przeznaczenie kwoty owego kredytu oraz to, kto ponosił finansowy ciężar jego obsługi.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor KIS wystąpił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") kontrolę działalności administracji publicznej,
w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach jest - zgodnie z art. 57a p.p.s.a. - związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten stanowi również, że skarga na interpretację może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
W świetle powołanego przepisu, granice rozpoznania przez Sąd sprawy dotyczącej skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydanej
w indywidualnej sprawie wyznaczają zatem zarzuty skargi.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nie uwzględnienia skargi w całości albo
w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Będąc związany granicami skargi, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sporem w sprawie objęta jest kwestia czy w opisanym stanie faktycznym przychód z tytułu umorzenia części kredytu, w sytuacji gdy kredyt został zaciągnięty wspólnie z dwiema innymi osobami, powinien zostać przypisany wyłącznie skarżącej,
a nie wszystkim trzem kredytobiorcom.
Zdaniem skarżącej przychód z tytułu umorzenia części kredytu powinien zostać przypisany wyłącznie jej, z uwagi na to, że kredyt był przeznaczony na dofinansowanie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, skarżąca była jedyną osobą zajmującą się obsługą tego kredytu i uzyskała faktyczną korzyść majątkową,
w przeciwieństwie do pozostałych kredytobiorców.
Stanowiska tego nie podzielił organ interpretacyjny uznając, że z uwagi na to, że zgodnie z umową kredytu za jego spłatę odpowiadali wszyscy kredytobiorcy solidarnie, to w wyniku częściowego umorzenia pozostałej kwoty kredytu wszystkim kredytobiorcom, przychód odpowiadający kwocie umorzonego zobowiązania powstaje po stronie współkredytobiorców w równych częściach. Wobec powyższego przychodem skarżącej będzie 1/3 kwoty umorzonego zadłużenia wynikającej z zawartej ugody.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż skarżąca zarzuca organowi interpretacyjnemu naruszenie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT. Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami,
z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń
w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl zaś art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy
o PIT przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Stawiając te zarzuty skarżąca wskazując na słuszność zajętego we wniosku
o interpretację swojego stanowiska, decydujące znaczenie przypisuje okoliczności przeznaczenia kredytu na dofinansowanie prowadzonej działalności gospodarczej oraz okoliczność, iż była jedyną osobą zajmującą się obsługą kredytu. Pomija zaś źródło uzyskania tego przychodu, a w szczególności okoliczność, iż wobec zaciągnięcia kredytu wspólnie z dwiema innymi osobami, zobowiązanie z tytułu kredytu ciążyło solidarnie na wszystkich kredytobiorcach.
Tymczasem trafnie w tej mierze organ interpretacyjny przywołał w uzasadnieniu swojego stanowiska art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe oraz art. 366 § 1 i § 2 k.c. Jak wynika z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl zaś art. 366 § 1 k.c. kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna,
a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Art. 366 § 2 k.c. stanowi, iż aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Trafnie także organ interpretacyjny wskazał, iż z istoty solidarnej odpowiedzialności dłużników wynika, że aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani i każdy z dłużników solidarnych odpowiada za całość długu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata zgodnie z zawartą umową kredytową są obojętne podatkowo, a przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku umorzenia kredytu, jego części, czy odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie, to jest przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku solidarnego zobowiązania kilku dłużników, każdy
z nich osiąga przysporzenie, a tym samym przychód. Następuje bowiem zwolnienie
z długu (art. 508 k.c.) i jednocześnie z odpowiedzialności każdego z dłużników. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż w przypadku zwolnienia z długu kilku solidarnych dłużników tylko jeden z nich uzyskuje przysporzenie. Przysporzenie to uzyskują bowiem wszyscy zwolnieni z długu dłużnicy.
Przenosząc powyższe wywody na okoliczności niniejszej sprawy wskazać zatem należy, iż częściowe umorzenie pozostałej do spłaty kwoty kredytu zaciągniętego solidarnie przez trzech kredytobiorców stanowi o przysporzeniu na rzecz każdej z tych osób. Tym samym jedynie 1/3 przychodu z tytułu umorzenia kredytu będzie przychodem skarżącej i będzie stanowić przychód, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy i PIT.
Z uwagi na powyższe bez wpływu na tą ocenę pozostaje argumentacja skargi odnosząca się do sposobu wykorzystania kredytu. Nie można się także zgodzić
z twierdzeniem, iż w przypadku braku umorzenia kredytu skarżąca byłaby zobowiązana do uiszczania rat kredytowych, i najpewniej z jej majątku zaspakajane byłoby roszczenie Banku o zwrot kredytu. Powyższe twierdzenia pozostają bowiem
w sprzeczności z regułą solidarnej odpowiedzialności dłużników, o której mowa wyżej, także w zakresie wynikającym z art. 376 k.c. W myśl tego przepisu (§ 1), jeżeli jeden
z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Zgodnie z brzmieniem
§ 2 tej regulacji, część przypadająca na dłużnika niewypłacalnego rozkłada się między współdłużników.
Na solidarne obciążenie kredytem skarżąca wskazała zaś wyraźnie z opisie stanu faktycznego, w zakresie którego organ interpretacyjny był zobligowany dokonać interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów.
Z tych względów, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.