VIII SA/WA 469/23

VIII SA/Wa 469/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 5 ust. 2, art. 7 ust 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 61 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 3,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 147 ust. 1 i 2, par. 322
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 469/23
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 15 maja 2023 roku Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U z2023 roku, poz. 775 dalej jako kpa), art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( Dz.U z 2023 roku, poz. 682 dalej jako prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Budowlanej ,, [...] ‘’ od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia 16 marca 2023 roku nakazującej wyżej powołanej spółdzielni usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. Z. [...] w D. poprzez:
- wykonanie docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku w terminie 180 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna,
- udrożnienie przewodu wentylacyjnego w łazience mieszkania nr [...] w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 29.11.2022r, przedstawiciele organu powiatowego dokonali czynności kontrolnych w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na działce nr ew. [...] przy ul. Z. [...] w D.. Szczegółowe ustalenia zostały zawarte w protokole z w/w czynności.
Następnie zawiadomieniem z dnia 01.12.2022r. PINB w G. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na działce nr ew. [...] przy ul. Z. [...] w D..
Decyzją nr [...] z dnia 03.01.2023r. PINB w G. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przeprowadzenie okresowej kontroli w/w budynku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego szczegółowo wymienionych w w/w decyzji elementów obiektu budowlanego oraz przedłożenie w określonym terminie protokołów z kontroli po jej wykonaniu.
W dniu 15.02.2023r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" przedłożyła do organu powiatowego żądaną dokumentację.
Zawiadomieniem z dnia 16.02.2023r. organ I instancji powiadomił strony o ich uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa.
Następnie decyzją nr [...] z 16.03.2023r., znak: [...] PINB w G. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" usunięcie w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. Z. w D. poprzez wykonanie docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku, udrożnienie przewodu wentylacyjnego w łazience mieszkania nr [...].
Odwołanie od w/w decyzji w ustawowym terminie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".
Rozpatrując całość akt sprawy organ stwierdził, co następuje;
Kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu i instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.
\N ocenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.
Organ powiatowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku".
Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 1998 r.. sygn. akt IV SA 1420/96, z dnia z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 427/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 931/08).
W treści wydanej na podstawie art. 66 prawa budowlanego decyzji organ określa zakres stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego obiektu oraz termin ich likwidacji. Oznacza to, że wydanie decyzji administracyjnej w tym względzie powinno być poprzedzone dokonanymi czynnościami i wyjaśnieniami stanu faktycznego w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać wyniki kontroli stanu obiektu (lub jego części), jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i w zakresie określonym w stosownej dokumentacji oraz na podstawie przepisów techniczno - budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowo - administracyjnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt: II OSK 530/11 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt: II SA/Bd 808/12: "Wydana na podstawie art. 66 ust. 1 prawa budowalnego. decyzja powinna uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdź onych nieprawidłowości".
W toku postępowania ustalono, że "lokal nr [...] zlokalizowany na drugim piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego (nad lokalem nieużytkowe poddasze). W pomieszczeniu salonu z aneksem kuchennym w narożniku (u styku ściany z sufitem) widoczny jest grzyb (elewacja północno-wschodnia i wschodnia ściany zewnętrznej)".
Podczas kontroli ustalono także, że ściany zewnętrzne murowanego budynku są nieocieplone. W dokumentacji przedłożonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" m.in w protokole z okresowej kontroli rocznej wskazano, że wprzedmiotowym budynku "ściany zewnętrzne wewnątrz mieszkań w narożach wykazują osady (załącznik z dokumentacją fotograficzną). Nie wyklucza się występowania zagrzybienia". \N w/w dokumentacji wskazano również, że "Należy wykonać ekspertyzę mykologiczną osadów, przeprowadzić ponownie weryfikację sprawności wentylacji grawitacyjnej mieszkań". Wskazano również, na konieczność wyprowadzenia wywiewek kanalizacyjnych ponad poziom dachu oraz na nieprawidłowe odprowadzanie wód opadowych z rur spustowych. W w/w dokumentacji z okresowej kontroli obiektu, określono stopnień pilności wykonania poszczególnych prac. Stopień pilności w bieżącej skali czterostopniowej w kwestii docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropów nad piwnicą oraz ostatnią kondygnacją określono jako 1, który oznacza roboty awaryjne wymagającego natychmiastowego wykonania.
Ponadto z protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia 25.10.2022r., sporządzonego przez mistrza kominiarskiego M. J. wynika, że w lokalu nr [...] wskazano na niedrożność przewodu wentylacyjnego w łazience.
Tym samym organ powiatowy nie tylko był uprawniony, ale zobligowany do wydania decyzji w oparciu o w/w przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w D. w zakresie lokalu nr [...] jest niewątpliwy i wymaga usunięcia. W związku z takim stanem uzasadnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 66 w/w ustawy w oparciu o ustalenia zawarte w przedłożonym protokole z okresowej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego z dnia 03.12.2022r. i 10.12.2022r., a także protokołu z okresowej kontroli przewodów kominiarskich z dnia 25.10.2022r.
Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr [...] z dnia 16.03.2023r. prawidłowo nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie wskazanych w przedłożonym w toku postępowania protokole z okresowej kontroli rocznej z grudnia 2022r. oraz w protokole nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 25.10.2022r. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na stwierdzenie, że nałożenie powyższych obowiązków w zakresie lokalu nr [...] było prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe postępowanie dotyczy lokalu nr [...], stąd też organ powiatowy ograniczył się do robót budowlanych docelowo eliminujących nieprawidłowości występujące w tym lokalu (usytuowanego na ostatniej kondygnacji budynku).
W ocenie Mazowieckiego WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy wskazywał, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" przy piśmie z dnia 05.04.2023r. przedłożyła do organu powiatowego protokoły z przeglądów okresowych przewodów kominowych w lokalu nr [...], które organ powiatowy powinien wziąć pod uwagę sprawdzając wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji nr [...].
Odnosząc się do treści odwołania, MWINB wyjaśnił, że w kwestii zasadności nałożenia oraz zakresu obowiązków stanowisko zawarł powyżej w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia. Odnośnie argumentów dotyczących terminu na wykonanie obowiązków organ wojewódzki wskazuje, że strona zobowiązana - o ile nie jest w stanie dochować wyznaczonego terminu - może wnosić o jego zmianę, odpowiednio uzasadniając taki wniosek. Ponadto prowadząc postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego organy nie kierują się sytuacją finansową stron postępowania, a zatem argumentacja dotycząca środków finansowych na wykonanie prac pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa ,, [...] ‘’ .
Zaskarżonej decyzji zarzucała:
1) naruszenie art. art. 7, 77 § 1 i 2 oraz 80 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wyjaśnienia w sposób dostateczny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy w tym niedokonanie szczegółowych ustaleń dotyczących działalności spółdzielni mieszkaniowych, w tym możliwości organizacyjnych i finansowych członków spółdzielni i mieszkańców budynku przy ul. Z. [...] w D.,
2) brak konkretnego przepisu prawa materialnego umożliwiającego narzucenie SM [...], która jest ustawowym dobrowolnym zrzeszeniem osób prowadzącą wspólną działalność gospodarczą, konieczności wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Z. [...] w D. w wyznaczonym terminie 180 dni,
3) powierzchowność w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy,
4) oparcie decyzji wyłącznie na ustaleniach i ocenę dokonaną przez PINB w G., w oderwaniu od sytuacji finansowej i organizacyjnej Spółdzielni, możliwości ubiegania się i otrzymania kredytu bankowego , uzyskania zgody członków na zadłużenie Spółdzielni i zabezpieczenie hipoteczne uzyskanego kredytu oraz na konieczności podjęcia uchwał zadłużających Spółdzielnię przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie,
5) błędną wykładnię możliwości wynikających z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polegającą na zobowiązaniu Spółdzielni Mieszkaniowej do wykonania robót budowlanych przekraczających jej możliwości finansowe i możliwości spłaty kosztów wykonanych robót przez członków zamieszkałych w budynku nr [...] przy ul. Z. w D..
Z uwagi na powyższe wniosła o:
uznanie iż zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym jej uchylenie w części dotyczącej nakazania docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku przy ul. Z. [...] w D. w terminie 180 dni.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że na mocy decyzji nr [...] z dnia 15.05,2023 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., zobowiązującej skarżącą do:
1) wykonania docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w D. w terminie 180 dni liczonych od dnia kiedy skarżona decyzja stanie się ostateczną,
2) udrożnienia przewodu wentylacyjnego w łazience mieszkania nr [...] w terminie 60 dni liczonych od dnia kiedy skarżona decyzja stanie się ostateczną.
Skarżąca nie neguje konieczności usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym lokali mieszkalnych w zarządzanych budynkach w D. i podjęcia robót polegających na udrożnieniu przewodu wentylacyjnego w łazience lokalu nr [...] w terminie 60 dni. Jednakże prace budowlane polegające na wykonaniu docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w D. w terminie 180 dni są niemożliwe do wykonania. Ani MWINB , ani PINB nie wziął pod uwagę struktury organizacyjnej SM "[...]", jej możliwości finansowych, stanu środków pieniężnych na funduszu remontowym oraz możliwości finansowych członków zamieszkałych w tym budynku, uzyskania kredytu bankowego, jego zabezpieczenia, zgody członków na zadłużenie Spółdzielni, co uniemożliwia spełnienie w wskazanym terminie 180 dni, a nawet w dłuższym terminie docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. Z [...].
SM "[...]" jako samodzielna osoba prawna powstała w 2019r i skupia 17 budynków mieszkalnych zrealizowanych począwszy od lat 50-tych XX wieku. Budynki są w różnych stanie technicznym i zadaniem Spółdzielni jest stopniowe, przy udziale członków i zamieszkałych w zarządzanych budynkach ich rodzin oraz w zgodzie z zatwierdzonymi przez Radę Nadzorczą planami gospodarczo-finansowymi poprawiać stan techniczny poszczególnych obiektów.
Budynek przy ul. Z. [...] posiada 12 lokali o ogólnej powierzchni 624 m.kw. Miesięczny fundusz remontowy obciążający właścicieli tych 12 lokali wynosi łącznie 624 zł, a suma naliczanych czynszów - 4.391,93 zł miesięcznie. Zamieszkali w tym budynku ludzie nie są zamożni, zadłużenie w opłatach na dzień 31,05,2023r wynosi 17.620,69 zł.
Skarżąca Spółdzielnia podając powyższe dane przywołuje przepisy zawarte w art. 4; 5 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r o spółdzielniach mieszkaniowych, gdzie zobowiązanymi do pokrywania wszystkich kosztów, jakie generuje spółdzielnia, są jej członkowie. Również zawarcie umowy kredytowej wymaga pisemnej zgody większości członków w tym również ustanowienie hipoteki.
SM "[...]" podjęła wstępne działania dla uzyskania kredytu bankowego na ocieplenie ścian zewnętrznych budynku przy ul. Z. [...]. Koszt ocieplenia ścian i stropu wynosiłby ok. 270.000,- zł, a ze względu na panującą inflację może być wyższy.
Zaciągnięty zatem kredyt z Banku Spółdzielczego zobowiązałby każdego z właścicieli 12 lokali budynku Z. [...] do spłaty miesięcznie po 176,00 zł przez 240 miesięcy, a z banku [...], przy uwzględnieniu premii z BGK raty wynosiłyby po 160,00 zł miesięcznie również przez 240 miesięcy.
Na tak poważne obciążenie finansowe członków, Spółdzielnia powinna uzyskać ich zgodę, co oczywiście wymaga wielu konsultacji i końcowej uchwały Walnego Zgromadzenia,
Tych wszystkich okoliczności ani Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nie tylko nie wzięli pod uwagę, ale również przymuszając Spółdzielnię do wykonania skarżonej decyzji nie przewidzieli, że zadłużenie kredytowe i brak realnej możliwości spłat ratalnych ze strony członków - właścicieli 12 lokali budynku Z. [...] w D. wie może doprowadzić do upadłości Spółdzielni, bo członkowie - właściciele pozostałych 16 budynków nie będą chcieli dokonywać spłat kredytu za innych właścicieli lokali i za nie swoją nieruchomość.
Złożenie zatem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stało się konieczne, gdyż administracyjne organy nadzoru budowlanego nie podjęły wszelkich możliwych kroków zmierzających do rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie włączając budynek przy ul. Z. [...] w D. wie do swych autorytatywnych decyzji, pomijając istotne kwestie z ustawy Prawo spółdzielcze i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych regulujących zasady, zarówno samej spółdzielni jak i jej członków.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (2022.2492 t.j. z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej - p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 61 pkt 1 Prawa budowalnego : "właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2". Z kolei zgodnie z tym ostatnim przepisem: "obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7". W przypadkach wymienionych w ustawie (art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 ) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w obiekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości.
Istotą niniejszej sprawy była ocena zarzutu, czy istniały podstawy do uznania, że decyzja wydana w trybie art. 66 ust.1 pkt 3 prawa budowalnego nakazująca skarżącej spółdzielni usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, bądź przepisów prawa materialnego.
W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że wykładnia norm zawartych w art. 66 prawa budowlanego powinna być dokonywana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy, a także specyficznych warunków funkcjonowania konkretnych obiektów budowlanych. Posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowalnego zwrotem niedookreślonym odnoszonym do "nieodpowiedniości" stanu technicznego oraz nakazu "usunięcia" nieprawidłowości, wskazuje, że przy ocenie zaistnienia przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowalnego oraz przy wyborze reakcji na te nieprawidłowości, ustawodawca pozostawił organom dość szeroki margines swobody. Przyjąć należy, że owa swoboda obejmuje również wyznaczenie adresatowi nakazu terminu, w jakim stwierdzone nieprawidłowości powinny zostać usunięte. Swoboda ta doznaje jednak ograniczeń wynikających z okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., II OSK 135/22, opubl. w CBOSA). Termin usunięcia nieprawidłowości powinien zostać wyznaczony w sposób adekwatny do skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, jak również w sposób rozsądny dający realną możliwość adresatowi decyzji wykonania obowiązków nią nałożonych (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 2018 r., II OSK 2619/17; z 19 marca 2015 r., II OSK 1991/13; z 13 maja 2014 r., II OSK 2290/13; z 28 marca 2014 r., II OSK 2619/12 - opubl. w CBOSA).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w związku z wnioskiem mieszkańców lokalu nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego w D. przy ul. Z. o przemarzaniu ścian w rogach budynku, co powoduje grzyba i skraplanie się wody, organ nadzoru budowalnego w dniu 24 stycznia 2023 roku przeprowadził oględziny obiektu. Organ stwierdził, że przedmiotowy budynek jest nieocieplony. Mieszkanie nr [...] zlokalizowane jest na drugiej kondygnacji, nad mieszkaniem znajduje się nieużytkowy strych. W pomieszczeniu salonu z aneksem kuchennym w narożniku pomieszczenia ( styk ściany i sufitu) widoczny grzyb.
Nadto z protokołu nr [...]z dnia 25 października 2022 roku okresowej kontroli przewodów kominowych, z uwagami dotyczącymi między innymi – niedrożności przewodu wentylacyjnego w łazience mieszkania nr [...]
Skarżąca spółdzielnia przedłożyła dokument kontroli okresowej przedmiotowego budynku wielorodzinnego dokonanego 3 i 10 grudnia 2022 roku, z którego wynika, że ściany zewnętrzne wewnątrz mieszkań( w narożach) wykazują osady( załącznik z dokumentacją fotograficzną). Nie wyklucza się zagrzybienia. Zaleca się przeprowadzenie ekspertyzy mykologicznej oraz wykonanie ocieplenia ścian zewnętrznych, stropu nad piwnicą oraz ostatnia kondygnacją.
Kontrola przeprowadzona w dniu 24 stycznia 2022 roku tylko potwierdziła, stan techniczny związany z powstaniem grzyba w mieszkaniu nr [...] i potwierdza wcześniej stwierdzone uchybienia. Należy zauważyć, iż ocena stanu technicznego w przywołanych protokołach pokrywa się i wskazuje na potrzebę między innymi docieplenia ścian zewnętrznych oraz stropu nad ostatnią kondygnacją.
Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 stosuje się do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 3.04.2009 r., II OSK 427/08, LEX nr 555778). Użyte w ust. 1 pkt 3 sformułowanie "nieodpowiedni" odniesione do stanu technicznego obiektu budowlanego jest nieostre. W ustawie pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Skoro przepis art. 66 ust. 1 precyzuje obowiązki spoczywające z mocy prawa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowanego, to ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane, jak to wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 prawa budowalnego, to m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określone w drodze rozporządzenia przez właściwego do tych spraw ministra – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i uch usytuowanie( DZ.U nr 75 poz. 690 dalej rozporządzenie), por. wyrok NSA z 28.01.2009 r., II OSK 1663/07, LEX nr 537700). Zgodnie z § 322 rozporządzenia rozwiązania materiałowo – konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno – wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach powinny uniemożliwić powstawanie zagrzybienia. Co prawda organ jako podstawę materialnoprawną swojego rozstrzygnięcia wskazał na przepis art. 66 ust.1 pkt 3 prawa budowalnego i nie odwoływał się do przepisów rozporządzenia, ale ten brak nie można uznać za istotny, który mógłby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sytuacja w której w pomieszczeniach mieszkalnych tworzy się zagrzybienie kwalifikuje stan danego lokalu jako nieodpowiedni. Należy zauważyć, iż skarżąca spółdzielnia faktu zagrzybienia, jak i sposobu naprawy tej sytuacji nie kwestionowała. W ocenie Sądu trudno uznać, iż dostrzeżone uchybienie w postaci zagrzybienia można usunąć w inny sposób( tańszy) niż poprzez prace dociepleniowe. Również za zasadny należy uznać nałożony obowiązek udrożnienia przewodu wentylacyjnego. Zgodnie z § 147 ust.1 i 2 rozporządzenia wentylacja i klimatyzacja powinny zapewnić odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza. Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Fakt niedrożności przewodu wentylacyjnego potwierdził protokół kontroli, nie kwestionowany przez skarżącą spółdzielnię.
W ocenie Sądu fakt, iż docieplenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego stanowiłoby duże wyzwanie finansowe dla spółdzielni nie może stanowić podstawy braku działań naprawczych w związku ze stwierdzonymi uchybieniami. Ewentualnie w sytuacji braku możliwości realizacji nałożonego obowiązku w określonym w decyzji, to skarżąca może wystąpić o jego odpowiednie wydłużenie.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.