VIII SA/Wa 468/23

VIII SA/Wa 468/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Justyna Mazur
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 230 poz 1694
par. 7, par. 8 ust. 6, par. 5 ust. 1, ust. 8
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 10 marca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przekazania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) Znak: [...] z 10 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z dnia 4 listopada 2022 r., znak: [...], w sprawie odmowy przekazania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w kwocie 1637,00 zł dla uczestnika oraz 1092,00 zł dla opiekuna, przyznanego dla J. W. w dniu 9 kwietnia 2021 r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
W dniu 4 lutego 2021 r. J. W.(dalej strona, skarżący) jako osoba niepełnosprawna ze znacznym stopniem niepełnosprawności złożył wniosek
o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. W dniu 9 kwietnia 2021 r. wniosek powyższy został oceniony i przyznane zostało dofinansowanie
w wysokości 1637,00 zł dla osoby niepełnosprawnej oraz 1092,00 zł dla opiekuna.
Dalej organ I instancji podał, że na mocy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U.
z 2007 r. Nr 230.1694 ze zm., dalej rozporządzenie) § 7 osoba niepełnosprawna,
w terminie 30 dni od dnia otrzymania powiadomienia o przyznaniu dofinansowania, nie później jednak niż 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego przekazuje centrum pomocy informacje o wyborze turnusu, w którym będzie uczestniczyła.
O powyższym fakcie strona została powiadomiona w dniu 29 kwietnia 2021 r. natomiast wymaganą informację przedstawiła w dniu 7 czerwca 2021 r., a więc po upływie terminu określonego w rozporządzeniu. Dodatkowo przedłożony dokument był niekompletny, gdyż nie wskazano terminu w którym miałby odbyć się turnus rehabilitacyjny i rodzaju tego turnusu, przy czym na dzień składania wyboru podany organizator nie posiadał niezbędnych ważnych wpisów do rejestru organizatorów, o czym poinformowano stronę pismem z dnia 8 czerwca 2021 r., które to pismo strona otrzymała w dniu 16 czerwca 2021 r.
Z uwagi na brak reakcji ze strony J. W., kolejnym pismem z 24 sierpnia 2021 r., doręczonym, po ponownym wysłaniu w dniu 14 października 2021 r. organ ponowił prośbę o wskazanie terminu i rodzaju turnusu rehabilitacyjnego.
W odpowiedzi w dniu 26 października 2021 r. J. W. złożył informacje
o wyborze turnusu, który odbył się w dniach od 4 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. ze wskazaniem innego organizatora, niż uprzednio deklarowanego.
W tej sytuacji organ wystąpił do nowo wskazanego organizatora o przesłanie załącznika nr 4 do rozporządzenia – oświadczenia organizatora turnusu wraz
z wyjaśnieniem powodu niedotrzymania wymaganych terminów leżących po stronie organizatora.
Do dnia wydania decyzji organizator nie przekazał do MOPS w [...]wymaganego załącznika nr 4 – oświadczenia organizatora turnusu rehabilitacyjnego zawierającego potwierdzenie możliwości uczestnictwa osoby niepełnosprawnej w wybranym przez nią turnusie, jak również rozliczenia w postaci faktury bądź innego dokumentu oraz informacji o przebiegu turnusu. W dniu 3 grudnia 2021 r. organ poinformował wnioskodawcę o braku możliwości przekazania przyznanego dofinansowania.
W tej sytuacji organ I instancji w dniu 4 listopada 2022 r. wydał decyzję
o odmowie przekazania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym
w kwocie 1637,00 zł dla uczestnika oraz 1092,00 zł dla opiekuna, przyznanego dla J. W. w dniu 9 kwietnia 2021 r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji powołał się na § 8 pkt 6 rozporządzenia, który stanowi: "W przypadku nieprzekazania oświadczenia organizatora turnusu rehabilitacyjnego w terminie określonym w ust. 5 centrum pomocy może odmówić przekazania przyznanego dofinansowania, informując o tym osobę niepełnosprawną," Z kolei § 8 ust. 4 tegoż rozporządzenia wprost stanowi, że
"Warunkiem przekazania dofinansowania jest otrzymanie przez centrum pomocy oświadczenia organizatora turnusu rehabilitacyjnego zawierającego potwierdzenie możliwości uczestnictwa danej osoby niepełnosprawnej w wybranym przez nią turnusie.".
Końcowo organ stwierdził, iż przedłożone przez stronę kopie faktu nie mogą być podstawą do przekazania dofinansowania.
Kolegium rozpoznając odwołanie strony utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy omówił ramy prawne stanowiące podstawę rozpoznania niniejszej sprawy
i wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w dniu 9 kwietnia 202Ir. przyznane zostało J. W. jako osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w wysokości 1 637,00 zł dla osoby niepełnosprawnej oraz 1092,00 zł dla opiekuna. Również przekazano stronie informacje związane z warunkami przekazania dofinansowania wynikającymi
z rozporządzenia. Strona pomimo posiadania wiedzy - informację o wyborze turnusu przedstawiła w dniu 7 czerwca 2021 r., przy czym informacja ta była niekompletna, co skutkowało kolejnym pismem do strony celem uzupełnienia wniosku. Pomimo odebrania pisma w tej sprawie w dniu 16 czerwca 2021 r. Strona nie uzupełniła złożonej informacji, a czynności tej dokonała dopiero w dniu 26 października 2021 r. składając informację o wyborze turnusu, który już odbył się w terminie od dnia 4 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r., ponadto wskazując innego organizatora niż wcześniej deklarowany. Zdaniem Kolegium, skoro strona uczestniczyła już w turnusie rehabilitacyjnym, to do informacji o wyborze turnusu powinna dołączyć oświadczenie organizatora.
Organ odwoławczy wskazał, że organizator turnusu rehabilitacyjnego nie nadesłał żądanego oświadczenia na pismo organu I instancji. Dodatkowo Kolegium podało, iż z notatki służbowej sporządzonej w dniu 3 grudnia 2021 r. przez pracownika socjalnego wynika, że w dniu 26 listopada 2021 r. oraz w dniu 3 grudnia 2021 r. nawiązany został kontakt telefoniczny z ośrodkiem i ustalono, że strona przebywała na turnusie rehabilitacyjnym prywatnie w dniach od 4 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r, oraz że turnus ten został rozliczony.
Oceniając zaistniałą sytuację w sprawie Kolegium uznało, że zgodnie
z powołanym § 8 ust.6 rozporządzenia w przypadku nie przekazania oświadczenia organizatora organ może odmówić przekazania dofinansowania, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Jednakże w ocenie Kolegium rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i właściwie uzasadnione. Organizator turnusu nie tylko nie przekazał oświadczenia ale również informacji
o przebiegu turnusu, które to informacje są niezbędne do przekazania dofinansowania. Ponadto organ wyjaśnił, iż przedłożone przez skarżącego kserokopie faktur nie mogą być podstawą do przekazania dofinansowania, bowiem dokumentem który uprawnia organ do przekazania dofinansowania jest "oświadczenie organizatora".
W rezultacie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że przedłożone przez stronę dokumenty nie mogą być podstawą do przekazania przyznanego dofinansowania. Zdaniem Kolegium strona nie dopełniła czynności niezbędnych do przekazania dofinansowania. Nie przekazała bowiem w wymaganym terminie informacji o wyborze turnusu, według załącznika nr 3 do rozporządzenia, a pomimo tego, jak podała uczestniczyła w turnusie rehabilitacyjnym, o czym organ został poinformowany dopiero w dniu 26 października 2021 r. Pomimo tego organ I instancji podjął działania
w celu uzyskania "oświadczenia organizatora", jednak jego działania okazały się bezskuteczne. Dodatkowo zwrócono uwagę, że J. W. rezerwując turnus rehabilitacyjny kontaktował się z organizatorem, a zatem mógł skontaktować się z organizatorem również po zakończeniu turnusu.
Skargę na decyzję Kolegium złożył J. W. (skarżący) zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie :
1. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art.15 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne [niepełne] odniesienie się do zarzutów odwołania
z 23.01,2023 r.,
2. art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji pomimo wystąpienia uchybienia opisanego w odwołaniu z 23.01.2023 r. które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art.76a k.p.a. poprzez przyjęcie, że tylko faktury uwierzytelnione przez Notariusza [bądź pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym] mogłyby stanowić dowód w sprawie,
4. art. 9 k.p.a. poprzez brak poinformowania Strony [Skarżącego], że wymaga się od Niego uzyskania od organizatora turnusu oświadczenia oraz innych dokumentów przewidzianych przez rozporządzenie,
5. § 8 rozporządzenia poprzez obarczenie wszystkimi konsekwencjami uchybień organizatora turnusu Stronę [Skarżącego],
6. art. 8 § 1 k.p.a., art.11 k.p.a., art.15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne przytoczenie stanu faktycznego jaki legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, błędne i całkowicie dowolne przyjęcie, że Strona [Skarżący] nie wykazał, że przebywał na turnusie rehabilitacyjnym w zadeklarowanym okresie,
7. art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji pomimo wystąpienia uchybień, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinął postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia J. W. jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z dnia 4 listopada 2022r., znak: [...], w sprawie odmowy przekazania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w kwocie 1637,00 zł dla uczestnika oraz 1092,00 zł dla opiekuna, przyznanego dla J. W. w dniu 9 kwietnia 2021 r.
Warunki przyznawania świadczeń ze środków PFRON na dofinasowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ustawodawca określił w art. 10d ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U, z 2023 r. poz. 100) oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. z 2007r. Nr 230, poz. 1694 zwanym dalej "rozporządzeniem"), które stanowią materialnoprawna podstawę rozpoznania kontrolowanej sprawy.
Jak z kolei wynika z przepisów wydanego na podstawie art. 10d ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - rozporządzenia, osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa osobiście lub za pośrednictwem opiekuna albo organizatora turnusów rehabilitacyjnych wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania (§ 5 ust. 1). Do wniosku o dofinansowanie dołącza się: 1) kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności; 2) wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 5 ust. 5). Wnioski o dofinansowanie są rozpatrywane przez centrum pomocy w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (§ 5 ust. 8). Centrum pomocy w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia (§ 5 ust. 14). Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości; 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania; 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna; 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania (§ 5 ust. 15).
Osoba niepełnosprawna, w terminie 30 dni od otrzymania powiadomienia o przyznaniu dofinansowania, nie później jednak niż na 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego, przekazuje centrum pomocy informację
o wyborze turnusu, w którym będzie uczestniczyła (§ 7).
Przekazanie dofinansowania organizatorowi turnusu rehabilitacyjnego następuje w terminie 7 dni od dnia otrzymania oświadczenia organizatora, jednak nie później niż na 7 dni przed dniem rozpoczęcia tego turnusu (§ 8 ust. 3). Warunkiem przekazania dofinansowania jest otrzymanie przez centrum pomocy oświadczenia organizatora turnusu rehabilitacyjnego zawierającego potwierdzenie możliwości uczestniczenia danej osoby niepełnosprawnej w wybranym przez nią turnusie (§ 8 ust. 4). Organizator turnusu rehabilitacyjnego przekazuje centrum pomocy oświadczenie nie później niż na 14 dni przed dniem rozpoczęcia tego turnusu. O dacie przekazania decyduje data wpływu oświadczenia do centrum pomocy (§ 8 ust. 5).
Rozliczenie przekazanego dofinansowania następuje na podstawie faktury lub innego dokumentu potwierdzającego opłacenie uczestnictwa osoby niepełnosprawnej oraz pobytu jej opiekuna na turnusie rehabilitacyjnym. Dokumenty księgowe są wystawiane oddzielnie dla każdego uczestnika turnusu (§ 8 ust. 8).
W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że w dniu 9 kwietnia 2021 r. zostało przyznane dla skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym – dofinansowanie ze środków PFRON do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym
w wysokości 1637,00 zł dla osoby niepełnosprawnej oraz 1092,00 zł dla opiekuna.
Następnie ze szczegółowych ustaleń organów wynika, że w piśmie informującym skarżącego o przyznaniu mu dofinansowania, szczegółowo wyjaśniono dalszą procedurę związaną z przyznaniem dofinasowania. A mianowicie skarżący został zobowiązany do przedstawienia na załączonym druku (zał. nr 3 do rozporządzenia) informacji o wyborze turnusu. Nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem turnusu rehabilitacyjnego do organu powinno też wpłynąć potwierdzenie od organizatora turnusu rehabilitacyjnego. We wskazanym wyżej terminie skarżący informacji takiej nie przedłożył. Zawiadomienie w tej sprawie skarżący otrzymał w dniu 29 kwietnia 2021 r., zaś informację o wyborze turnusu przedstawił w dniu 7 czerwca 2021 r.
Jak wynika z akt sprawy informacja ta była niekompletna w związku z czym pismem z dnia 8 czerwca 2021 r. Skarżący wezwany został do jej uzupełnienia. Pomimo odebrania pisma w tej sprawie w dniu 16 czerwca 2021 r. Skarżący nie uzupełnił złożonej informacji. Czynności tej dokonał dopiero w dniu 26 października 2021 r. składając informację o wyborze turnusu, który już odbył się w terminie od dnia 4 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. oraz wskazując innego organizatora niż wcześniej deklarowany.
Powyższe zostało przedstawione w sposób szczegółowy zarówno przez organy jak i Sąd rozpoznający skargę wobec zarzutów w kontekście ustalonego stanu faktycznego.
Nie ulega wątpliwości, że do organu nie wpłynęło oświadczenie organizatora, które jest warunkiem przekazania dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego (§ 8 ust 4 rozporządzenia).
Nie jest tak jak podnosi strona skarżąca, że organ I instancji nie wykazał dobrej woli dla pozytywnego zakończenia sprawy dla skarżącego. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że organ zwracał się do skarżącego pismami celem wyjaśnienia sprawy: dokonania wyboru turnusu – pismo z 9 kwietnia 2021 r., otrzymane przez skarżącego 28 kwietnia 2021 r., kolejne pismo 8 czerwca 2021 r. dotyczące wyboru organizatora i turnusu, pismo z 24 sierpnia 2021 r. – pokwitowane data 14 października 2021 r. .
Tymczasem skarżący zawiadomił organ w dniu 26 października 2021 r.
o wyborze turnusu, który już się odbył w terminie od 4 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. W aktach administracyjnych brak jest informacji od skarżącego o wyborze turnusu 14 dni przed jego rozpoczęciem.
W ocenie Sądu, to organ I instancji wykazał dobra wolę i pomimo nie wypełnienia przez skarżącego zobowiązania prawidłowego poinformowania organu o wyborze turnusu i złożenia na stosownym druku. Pismem z dnia 26 października 2021 r. MOPS zwrócił się do [...]o niezwłoczne przesłanie wraz z wyjaśnieniem prawidłowo wypełnionego załącznika nr 4 –"oświadczenie organizatora turnusu" dotyczącego J. W. podając okres pobytu na turnusie rehabilitacyjnym. Powyższe pismo organizator turnusu otrzymał w dniu 5 listopada 2021 r. (zwrotne poświadczenie odbioru, k.86 akt adm.) i nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi.
W aktach administracyjnych znajduje się jeszcze notatka służbowa, z której wynika, iż telefonicznie ośrodek - gdzie odbywał się turnus poinformował pracownika MOPS, iż turnus został rozliczony, nadto że skarżący przebywał na turnusie prywatnie (k.85 akt adm.).
W tej sytuacji mając na uwadze wskazany wyżej § 8 ust. 4 rozporządzenia – niewątpliwie brak było po stronie organu możliwości przekazania dofinansowania, skoro jak wynika z powołanego przepisu warunkiem przekazania dofinansowania jest otrzymanie przez centrum pomocy oświadczenia organizatora turnusu. Jak wykazano powyżej organizator turnusu rehabilitacyjnego przekazuje centrum pomocy oświadczenie nie później niż 14 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu (§ 8 ust. 5 rozporządzenia).
Powyższy stan wskazuje, że decydujące znaczenie dla sprawy miało nie przedłożenie przez skarżącego informacji o wyborze turnusu, jego terminie. Złożenie przez skarżącego kserokopii faktur o opłaceniu turnusu nie determinowało organu do zwrotu środków finansowych poniesionych przez skarżącego.
Zebrany materiał dowodowy, ustalony prawidłowo przez organy stan faktyczny
w ocenie Sądu skutkował przyznaniem racji organom, że w sprawie zaistniały przesłanki skutkujące wydaniem zaskarżonych decyzji. W sytuacji braku współpracy skarżącego z ośrodkiem pomocy, udzielanie odpowiedzi ze znacznym opóźnieniem musiało zostać uwzględnione przy ocenie materiału dowodowego.
Jednocześnie zdaniem Sądu sprawa została szczegółowo wyjaśniona, zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym. Sąd nie dopatrzył się bierności organu w załatwieniu sprawy co podniesiono w skardze. Nie jest prawdą jak wskazuje się w skardze, że organ I instancji nie zwrócił się do organizatora turnusu o nadesłanie oświadczenia organizatora turnusu, a jedynie ustalał to telefonicznie, bowiem akta administracyjne zawierają pismo skierowane do organizatora turnusu wraz odbiorem przesyłki. W sprawie to organizator nie udzielił odpowiedzi.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie uchybiły także obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 15 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) Dokonały w sprawie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń oraz w sposób wyczerpujący i jednoznaczny przedstawiły swoje stanowisko w sprawie i je uzasadniły. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Za chybiony Sad uznał także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu art. 151 p.p.s.a.