I GSK 1248/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-12-13
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyolej opałowypreferencyjna stawkaoświadczenia nabywcówTSUEwznowienie postępowaniaprawo unijnezasada proporcjonalności

NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok TSUE w sprawie C-418/14 nie dotyczy odmiennych podstaw faktycznych i prawnych niż te, które były podstawą prawomocnego wyroku NSA.

Spółka złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, powołując się na wyrok TSUE w sprawie C-418/14, który dotyczył interpretacji dyrektywy akcyzowej. Spółka twierdziła, że wyrok TSUE podważa wykładnię przepisów przyjętą przez NSA w prawomocnym wyroku. NSA uznał jednak, że wyrok TSUE dotyczy innego zagadnienia prawnego niż podstawa rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a mianowicie kwestii terminowego składania miesięcznych zestawień oświadczeń, podczas gdy w sprawie spółki kluczowe były braki formalne samych oświadczeń. W związku z tym, NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Spółka S. Sp. z o.o. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, kwestionując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r. (sygn. akt I GSK 1831/14). Podstawą skargi miał być wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie C-418/14, który, zdaniem spółki, podważał wykładnię przepisów przyjętą przez NSA. Sprawa pierwotnie dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego, gdzie organ zakwestionował prawo spółki do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy na olej opałowy z powodu braków formalnych w oświadczeniach nabywców. WSA we Wrocławiu i NSA oddaliły skargę spółki. NSA w rozpoznawanej sprawie zważył, że instytucja wznowienia postępowania wymaga ścisłej interpretacji jego przyczyn. Analiza wyroku TSUE w sprawie C-418/14 wykazała, że dotyczył on głównie obowiązku terminowego składania miesięcznych zestawień oświadczeń, a nie kwestii poprawności formalnej samych oświadczeń, która była kluczowa w sprawie spółki. TSUE stwierdził, że przepisy krajowe sprzeciwiają się stosowaniu wyższej stawki akcyzy, gdy przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości, a problemem jest jedynie brak złożenia zestawienia w terminie. W sprawie spółki problemem były braki formalne w samych oświadczeniach, co zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym skutkowało utratą prawa do preferencyjnej stawki. NSA uznał, że stan faktyczny i prawny sprawy nie jest tożsamy z tym, który rozpatrywał TSUE, a zatem nie zaszła podstawa do wznowienia postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli zagadnienie prawne będące podstawą wydania tego wyroku jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku NSA.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyrok TSUE w sprawie C-418/14 dotyczył głównie obowiązku terminowego składania miesięcznych zestawień oświadczeń, podczas gdy w sprawie spółki kluczowe były braki formalne samych oświadczeń. Ponieważ stan faktyczny i prawny sprawy nie jest tożsamy z tym, który rozpatrywał TSUE, nie zaszła podstawa do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.a. art. 89 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Preferencyjna stawka akcyzy dla olejów opałowych.

u.p.a. art. 89 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Stawka akcyzy dla paliw silnikowych, stosowana w przypadku niespełnienia warunków.

p.p.s.a. art. 272 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Pomocnicze

TFEU art. 4 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy między Unią a Państwami Członkowskimi.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 2 § ust. 3

Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Dotyczy interpretacji przepisów w kontekście wyroku TSUE C-418/14.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 5

Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Dotyczy interpretacji przepisów w kontekście wyroku TSUE C-418/14.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 21 § ust. 4

Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Dotyczy interpretacji przepisów w kontekście wyroku TSUE C-418/14.

u.p.a. art. 5

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dotyczy interpretacji przepisów w kontekście wyroku TSUE C-418/14.

u.p.a. art. 89 § ust. 14

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek sporządzenia i przekazania miesięcznego zestawienia oświadczeń.

u.p.a. art. 89 § ust. 16

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Stosowanie stawki z ust. 4 pkt 1 w przypadku niespełnienia warunków.

p.p.s.a. art. 271

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 280

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Etapy rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

p.p.s.a. art. 282 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy merytorycznie po dopuszczeniu skargi o wznowienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE w sprawie C-418/14 dotyczy odmiennych zagadnień prawnych niż te, które były podstawą prawomocnego wyroku NSA. Braki formalne w oświadczeniach nabywców oleju opałowego są kluczową podstawą do odmowy zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy, niezależnie od terminowości składania zestawień.

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE w sprawie C-418/14, jako rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania (...) nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. Wykładnia przepisu prawa wspólnotowego (...) wyjaśnia i precyzuje w miarę potrzeb znaczenie oraz zakres przepisu prawa wspólnotowego, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie. Czym innym jest bowiem wywiązywanie się z obowiązku uzyskania i posiadania przez sprzedawcę oleju opałowego oświadczeń o jego przeznaczeniu, poprawnych pod względem formalnym i materialnym, a czym innym sporządzanie miesięcznych zestawień tych oświadczeń i ich terminowe przekazywanie do właściwego urzędu celnego.

Skład orzekający

Zofia Przegalińska

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Zajda

członek

Barbara Mleczko-Jabłońska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia TSUE, a także zasady stosowania preferencyjnych stawek akcyzy na oleje opałowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, w którym kluczowe były braki formalne oświadczeń, a nie tylko kwestie proceduralne związane z ich składaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii wpływu orzeczeń TSUE na postępowania krajowe oraz precyzyjnej interpretacji przepisów podatkowych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców z branży energetycznej.

Czy wyrok TSUE zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania? NSA wyjaśnia granice wpływu prawa unijnego na polskie sądy.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1248/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska
Janusz Zajda
Zofia Przegalińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1831/14 - Wyrok NSA z 2016-01-29
I SA/Wr 472/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2014-05-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Wznowiono postępowanie i oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 4
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)
Dz.U.UE.L 2003 nr 283 poz 51 art. 2 ust. 3, art. 5 i art. 21 ust. 4
Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących  opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
art. 5, art. 89 ust. 14  16, art. 89 ust. 1 pkt 9, art. 89 ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 280  282, art. 271  273
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania S. Spółki z o.o. w Ś. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 1831/14 ze skargi kasacyjnej S. Spółki z o.o. w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 472/14 w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. wznawia postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego w Legnicy decyzją z [...] maja 2011 r. określił S. Sp. z o.o. w Ś. zobowiązanie w podatku akcyzowym za marzec 2009 r. W wyniku wszczętego postępowania podatkowego ustalono, że spółka w okresie od 1 marca do 31 października 2009 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu olejem opałowym. Do faktur sprzedaży zostały dołączone oświadczenia nabywców oleju opałowego o jego przeznaczeniu na cele opałowe. Ustalono, że oświadczenia zawierały braki formalne i nie spełniały warunków określonych w art. 89 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm., dalej: u.p.a.), wobec czego spółka utraciła uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 9 u.p.a.
Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu decyzją z [...] września 2011 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
WSA we Wrocławiu wyrokiem z 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 472/14 oddalił skargę spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 1831/14 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Spółka, na podstawie art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.), w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 2 czerwca 2016 r. w sprawie C – 418/14, wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem NSA. Stwierdziła, że powołane orzeczenie TSUE kwestionuje przyjętą przez NSA wykładnię przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Wniosła o uchylenie tego wyroku NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podlega oddaleniu.
Stosownie do przepisów art. 280 – 282 p.p.s.a. rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym (na posiedzeniu niejawnym) dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania. W sytuacji gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie lub gdy z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga jako pozbawiona ustawowych podstaw wznowienia postępowania podlega odrzuceniu (por. postanowienia NSA z: 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1057/12; 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1285/12 i 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2607/12). W przeciwnym razie rozpoczyna się drugi etap postępowania. Na tym etapie, a więc wówczas, gdy nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania (skarga jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia), sąd rozpoznaje (na rozprawie) sprawę merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie (art. 282 § 2 p.p.s.a.), m.in. przepisy o czynnościach procesowych, o doręczeniach, jak również dotyczące wydawania orzeczeń, ich uzasadniania i doręczania. Negatywny wynik tej oceny, a więc gdy powołane podstawy wznowienia wprawdzie istnieją, ale nie pozostają w związku przyczynowym z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia sprawia, że skarga o wznowienie postępowania podlega oddaleniu (por. postanowienia NSA z: 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2577/12; 4 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1424/13; 23 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2531/12).
Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania (zaburzający ustalony porządek prawny) nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. Istotą tej instytucji jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w celu zapewnienia zgodności z prawem wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały określone w art. 271 – 273 p.p.s.a.
W stanie sprawy jako podstawę skargi o wznowienie postępowania (zakończonego wyrokiem NSA z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 1830/14) strona wskazała art. 272 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego." W podjętej 16 października 2017 r. uchwale (sygn. akt I FPS 1/16) NSA w składzie siedmiu sędziów orzekł, że "podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania". Oznacza to, że co do zasady podstawą złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydany w sprawie innego podmiotu.
Z uregulowań unijnych wynika, że TSUE ma za zadanie strzec wykładni i stosowania prawa unijnego. Najistotniejszym instrumentem służącym realizacji tego obowiązku jest procedura prejudycjalna. Przepisy prawa unijnego nie określają w sposób wyraźny skutków wyroków TSUE, niemniej jednak przyjmuje się, że wyroki te od chwili ich wydania są wiążące, ostateczne i niezaskarżalne przez sądy krajowe. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek stosowania prawa unijnego w zgodzie z jego wykładnią. Artykuł 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że "zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Państwa Członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii".
W wyroku z 13 stycznia 2004 r. w sprawie C – 453/00 Kuhne & Heitz TSUE (powołując się na wcześniejsze swoje wyroki: z 27 marca 1980 r. w sprawie 61/79 Denkavit italiana, Rec. s. 1205, pkt 16; z 10 lutego 2000 r. w sprawie C-50/96 Deutsche Telekom, Rec. s. I-6743, pkt 43) przypomniał, że wykładnia przepisu prawa wspólnotowego, dokonana przez Trybunał w ramach kompetencji przyznanej mu w art. 234 WE, wyjaśnia i precyzuje w miarę potrzeb znaczenie oraz zakres przepisu prawa wspólnotowego, tak jak powinien lub powinien był być rozumiany i stosowany od chwili jego wejścia w życie. Oznacza to, że skuteczność wyroków TSUE może sięgać nawet do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem przez Trybunał wyroku na podstawie wniosku o dokonanie wykładni. Trzeba przy tym pamiętać, że wykładnia prawa oddziałuje jedynie w obrębie stanów faktycznych, do których dana norma prawna ma zastosowanie. Celem wykładni prawa jest ustalenie znaczenia przepisu prawa oraz ustalenia treści zawartych w nim norm prawnych.
W rozpoznawanej sprawie Spółka wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jako podstawę wskazała wyrok TSUE w sprawie C – 418/14 (opubl. Dz. Urz. UE Nr C 287 z 8 sierpnia 2016 r.), co wymagało wykazania, że zagadnienie prawne będące podstawą wydania tego wyroku jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku NSA, którego wzruszenia domaga się wnoszący skargę o wznowienie postępowania. Wyrok w sprawie C – 418/14 został wydany w związku z pytaniami prejudycjalnymi zadanymi przez WSA we Wrocławiu. Sąd ten rozpoznawał skargę spółki ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna w przedmiocie odmowy prawa do skorzystania przez spółkę z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego dla oleju opałowego z powodu braku złożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń.
Sąd krajowy powziął wątpliwość co do zgodności z prawem unijnym (art. 2 ust. 3, art. 5 i art. 21 ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej; Dz. U. 2003, L 283, a także zasadą proporcjonalności) prawa krajowego (art. 5, art. 89 ust. 14 – 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.).
TSUE (w pkt. 19. wyroku) przyjął, że "poprzez swoje pytania, które należy rozważyć łącznie, sąd odsyłający w istocie dąży do ustalenia, czy dyrektywę 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których, po pierwsze, sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, a po drugie, w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy stwierdzono, że nie ma wątpliwości co do przeznaczenia tego produktu na cele opałowe".
Udzielając odpowiedzi na tak przeformułowane pytanie TSUE stwierdził, że:
"Dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienioną dyrektywą Rady 2004/75/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że:
- nie sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz
- sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości."
Zatem udzielona przez TSUE odpowiedź dotyczy innego zagadnienia prawnego niż to, które było podstawą wydania prawomocnego wyroku przez NSA.
W sprawie tej organ podatkowy odmówił podatnikowi prawa do skorzystania z preferencyjnej stawki akcyzy z tytułu sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe z powodu udokumentowania sprzedaży tego oleju oświadczeniami zawierającymi braki formalne.
W myśl przepisów u.p.a., tj.
"Art. 89.1. Stawki akcyzy na wyroby energetyczne wynoszą dla:
(...)
10) olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69:
a) z których 30 % lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi - 232,00 zł/1.000 litrów,
b) pozostałych, niepodlegających obowiązkowi barwienia i znakowania na podstawie przepisów szczególnych - 60,00 zł/1.000 kilogramów.
(...)
4. W przypadku:
1) użycia wyrobów, o których mowa w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, do napędu silników spalinowych, użycia ich, gdy nie spełniają warunków określonych w szczególnych przepisach w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, a także ich posiadania w zbiorniku podłączonym do odmierzacza paliw lub sprzedaży z takiego zbiornika, stosuje się odpowiednio stawkę 1.822,00 zł/1.000 litrów, a w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15°C jest równa lub wyższa od 890 kilogramów/metr sześcienny - 2.047,00 zł/1.000 kilogramów.
(...)
5. Sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, jest obowiązany w przypadku sprzedaży:
1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15;
2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15; oświadczenie to powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż.
6. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 7, powinno być dołączone do kopii faktury oraz powinno zawierać:
1) dane dotyczące nabywcy;
2) określenie ilości i rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów;
3) wskazanie rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia;
4) datę i miejsce złożenia oświadczenia;
5) czytelny podpis składającego oświadczenie.
7. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, jeżeli jest czytelnie podpisane, może być również złożone na wystawianej fakturze, ze wskazaniem rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia.
8. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, powinno zawierać:
1) imię i nazwisko nabywcy, numer dowodu osobistego lub nazwę i numer innego dokumentu stwierdzającego tożsamość nabywcy;
2) adres zameldowania nabywcy oraz adres zamieszkania, jeżeli jest inny od adresu zameldowania;
3) określenie ilości, rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów;
4) określenie liczby posiadanych urządzeń grzewczych, w których mogą być wykorzystane te wyroby oraz miejsc (adresów), gdzie znajdują się te urządzenia;
5) wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych;
6) datę i miejsce sporządzenia oświadczenia oraz czytelny podpis składającego oświadczenie.
9. Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nabywająca wyroby akcyzowe określone w ust. 1 pkt 9, 10 i 15 jest obowiązana do okazania sprzedawcy dokumentu, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, w celu potwierdzenia jej tożsamości.
10. Sprzedawca wyrobów akcyzowych określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15 osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej jest obowiązany odmówić sprzedaży tych wyrobów w przypadku, gdy osoba nabywająca te wyroby odmawia okazania dokumentu, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, gdy dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne, nieczytelne lub nie zgadzają się z danymi wynikającymi z dokumentu, o którym mowa w ust. 8 pkt 1.
(...)
14. Sprzedawca wyrobów akcyzowych określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15 sporządza i przekazuje do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięczne zestawienie oświadczeń, o których mowa w ust. 5; oryginały oświadczeń powinny być przechowywane przez sprzedawcę przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone, i udostępniane w celu kontroli.
15. Miesięczne zestawienie oświadczeń powinno zawierać:
1) w przypadku sprzedawcy, o którym mowa w ust. 14:
a) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania podmiotu przekazującego zestawienie,
b) ilość i rodzaj oraz przeznaczenie wyrobów, których dotyczy oświadczenie,
c) datę złożenia oświadczenia,
d) datę i miejsce sporządzenia zestawienia oraz czytelny podpis osoby sporządzającej zestawienie,
e) określenie liczby urządzeń grzewczych posiadanych przez nabywców, wynikającej ze złożonych przez nich oświadczeń,
f) miejsce (adres), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze wskazane w oświadczeniach;
2) w przypadku importera, o którym mowa w ust. 13, dane, o których mowa w pkt 1 lit. a-d.
16. W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1."
Z treści tego przepisu wynika, że zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy dla oleju opałowego wymagało, po pierwsze – uzyskania przez sprzedawcę od nabywców tego oleju oświadczeń o jego przeznaczeniu, poprawnych pod względem formalnym i materialnym, a po drugie – sporządzenia i terminowego przekazania do urzędu celnego miesięcznego zestawienia tych oświadczeń.
Dokonana przez TSUE w wyroku C – 418/14 interpretacja przepisów dotyczy jednego z tych wymogów, tj. sporządzania i przekazywania miesięcznych zestawień oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego. Poza rozważeniami Trybunału pozostał natomiast drugi z wymogów, tj. posiadania przez sprzedawcę oleju opałowego poprawnych oświadczeń o jego przeznaczeniu. Oznacza to, że wskazana podstawa wznowienia postępowania nie mogła spowodować zmiany prawomocnego wyroku NSA z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I GSK 1830/14. Stan faktyczny jak i prawny sprawy jest inny od tego, którym zajmował się TSUE w wyroku C – 418/14, a tym samym nie zaszła "potrzeba", o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. co do zmiany prawomocnego wyroku NSA.
Wyrokiem tym NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 472/14. Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z [...] września 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Podstawą zakwestionowania przez organ podatkowy rozliczeń w zakresie podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe było uznanie, że kilka oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego nie spełnia ustawowych wymogów formalnych (w oświadczeniach tych nabywcy nie podali ilości nabywanego wyrobu, typu i rodzaju urządzeń grzewczych, adresu położenia urządzenia grzewczego, czytelnego podpisu, daty sporządzenia oświadczenia, numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość, a w jednym przypadku faktura była wystawiona na inne nazwisko, niż nazwisko osoby składającej oświadczenie), określonych w art. 89 ust. 6 i 8 u.p.a. W konsekwencji tego organ podatkowy pozbawił podatnika prawa do preferencyjnej stawki podatku o jakiej mowa w art. 89 ust. 1 pkt 9 u.p.a. i określił podatek na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 w zw. z ust. 16 u.p.a. Wyrażony w sprawie C – 418/14 pogląd prawny nie mógł więc być automatycznie przeniesiony na grunt niniejszej sprawy. Czym innym jest bowiem wywiązywanie się z obowiązku uzyskania i posiadania przez sprzedawcę oleju opałowego oświadczeń o jego przeznaczeniu, poprawnych pod względem formalnym i materialnym, a czym innym sporządzanie miesięcznych zestawień tych oświadczeń i ich terminowe przekazywanie do właściwego urzędu celnego pomimo że, w razie niespełnienia któregokolwiek z tych obowiązków, do obliczenia stawki podatku miałby zastosowanie art. 89 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 16 u.p.a.
Z powyższych względów skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego należało uznać za niezasadną. Przeprowadzany przez TSUE tzw. test proporcjonalności, mający umocowanie w unijnej zasadzie proporcjonalności (art. 5 ust. 4 TUE), miał na celu zbadanie adekwatności konkretnego środka krajowego, tj. ustalenia czy wskazany przepis nadaje się do osiągnięcia zakładanego celu, a także jego niezbędności, a więc rozstrzygnięcia kwestii czy nie ma innego równie skutecznego sposobu osiągnięcia tego samego rezultatu. Instytucja pytań prejudycjalnych ma zapobiegać powstawaniu rozbieżności w wykładni oraz stosowaniu prawa unijnego, a tym samym udzielone przez TSUE odpowiedzi zawierają interpretację przepisów prawa unijnego znajdujących zastosowanie w konkretniej sprawie.
Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI