VIII SA/Wa 458/24

VIII SA/Wa 458/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Justyna Mazur
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Transport
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 2818/24 - Wyrok NSA z 2025-05-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 622
art. 102 ust.1, art102 ist. 1c i ust. 1e, art. 102 ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 16 kwietnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 16 kwietnia 2024 r. znak: [...], którą organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
w związku z art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.775 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania K. K. od decyzji Starosty R. z 10 stycznia 2024 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 13 listopada 2020 r,, znak: [...], w sprawie zatrzymania K. K. na okres trzech miesięcy, prawa jazdy kat. AM, B – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Decyzją Starosty R. z 10 stycznia 2024 r., znak: [...], odmówiono uchylenia we wznowionym postępowaniu, decyzji
z 13 listopada 2020 r., znak: [...], w sprawie zatrzymania K. K., na okres trzech miesięcy, prawa jazdy kat. AM, B nr [...], wydanego na druku [...] w dniu 7 lipca 2015 r. przez Starostę R..
Z ustaleń organu wynikało, iż powodem zatrzymania prawa jazdy był fakt przekroczenia przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h
w obszarze zabudowanym w miejscowości I., na ulicy D. S. "[...]".
W dniu 9 stycznia 2023 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego wniosek K. K. o wznowienie postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt. 4/21.
Organ wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie po jego przeprowadzeniu, decyzją z dnia 23 lutego 2023 r., znak: [...] odmówił uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r., znak: [...].
Następnie w związku ze skargą K. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r., w sprawie sygn. akt. VIII SA/Wa 378/23 uchylił decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R.. W wyroku Sąd zobowiązał organy do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, czy w czasie zdarzenia w miejscu kontroli było ograniczenie prędkości lub ten odcinek drogi był oznakowany jako droga w terenie zabudowanym oraz czy pomiar prędkości był dokonany prawidłowo. Zalecił także ustalenie dlaczego nie podjęto próby ukarania K. K. mandatem karnym.
Po wyroku w sprawie sygn. akt. VIII SA/Wa 378/23 organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wytycznymi Sądu, wynikiem którego było wydanie decyzji przez Starostę R.. Decyzją z 10 stycznia 2024 r., Nr [...], Starosta R. (dalej organ I instancji) orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 13 listopada 2020 r., znak: [...], w sprawie zatrzymania na okres 3 miesięcy prawa jazdy kat. AM,B nr [...], nr druku [...] wydanego dnia 07.07.2015 r. przez Starostę R..
W podstawie prawnej wydanej decyzji wskazano:
- art. 151 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust, 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 541 ze zm.),
- art. 102 ust, ust. 1 pkt 4, art. 102 ust.1c i ust. 1e oraz art, 102 ust. 3 ustawy
z dnia 5 stycznia 2011 r. - o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2023, poz. 622 z późn. zm.) w związku z art.135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 poz. 1047 z późn. zm).
Nie zgadzając się z decyzją K. K. (dalej Skarżący) złożył odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i uzupełnienia postępowania dowodowego.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej Kolegium, organ odwoławczy), powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, iż podstawą wznowienia jest przesłanka, określona w art. 145a § 1 k.p.a. oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, w którym Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 622, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj, Dz.U, z 2023r, poz, 1047, ze zm,), jest niezgodny z art, 2 Konstytucji RP. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 19 grudnia 2022 r., pod poz, 2659.
Jak ustalił organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie podstawą do zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami stanowiła przekazana zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy prawo o ruchu drogowym, informacja z Komendy Miejskiej Policji w R. o tym, że w dniu 23 września 2020 r. Skarżący kierując pojazdem w miejscowości Iłża, na ulicy D. S. "[...]" przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit a, policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z kolei przepis art. 102 ust.1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Kolegium wyjaśniło, że w wyroku (patrz uzasadnienie) w sprawie VIII SA/Wa 378/23 Sąd stwierdził, że Skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak również sądowego podnosił, że informacja Policji stanowiąca podstawę zatrzymania prawa jazdy nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i kwestionował, że faktycznie dopuścił się naruszenia prawa, polegającego na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym. Wskazywał też, że pomiaru dokonano na drodze, na której nie było oznakowania, że jest to teren zabudowany.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. Rejon w R. o udzielenie informacji, czy w miejscu kontroli drogowej było ograniczenie prędkości, czy ewentualnie ten odcinek drogi był oznakowany jako droga w terenie zabudowanym. Pismem z dnia 24 października 2023 r., znak: [...] Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podała, że w dniu zdarzenia na drodze krajowej nr [...] na odcinku [...], w km. 32+600 występowało ograniczenie prędkości do 50 km/h, wynikające z oznakowania D-42 - obszar zabudowy. Z akt sprawy wynika, iż podobnej treści wyjaśnienie udzieliła Komenda Miejska Policji w R. - Wydział Ruchu Drogowego podając w piśmie z dnia 26 października 2023 r., że pomiar prędkości został wykonany w obszarze zabudowanym, oznaczonym pionowymi znakami drogowymi D-42.
W świetle powyższego Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w miejscu kontroli obowiązywał znak D-42. Dodatkowo wskazano, iż obszar zabudowany to pojęcie określające obszar wzdłuż drogi, gdzie znajduje się zabudowa (miejska, wiejska, przemysłowa), a w związku z tym może panować wzmożony ruch - zarówno pieszych, jak i pojazdów. Ulica D. S. "[...]" w I. jest ulicą położoną w granicach miasta, gęsto zabudowaną i już sam ten fakt powinien powodować ograniczenie prędkości przez kierującego, nawet sytuacji ewentualnego braku oznakowania znakiem D-42 przy wjeździe z drogi (ulicy) podporządkowanej,
w tym przypadku z ulicy P..
W ocenie organów wyjaśnienia Skarżącego złożone w trakcie postępowania, że w dniu zdarzenia wjeżdżał z ulicy P. na ulicę D. S. "[...]", gdzie przy wjeździe nie było znaku D-42, a ponadto na odcinku od wyjazdu z ulicy Polnej do miejsca zatrzymania nie mógł rozwinąć prędkości 102 km/h, nie zasługują na uwzględnienie. Miejscem kontroli była bowiem ulica D. S. "[...]", która objęta jest znakiem D-42, a ponadto nie jest możliwe ustalenie, czy faktycznie Skarżący wjeżdżał z ulicy P.
Z akt sprawy wynika (wyjaśnienia Komendy Miejskiej Policji w R.), że pomiaru prędkości dokonano za pomocą laserowego urządzenia [...] nr fabryczny [...]. W piśmie z 18 marca 2024 r., znak; [...] Komenda Miejska wyjaśniła, że aktualne wymagania dla przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego, tj. przyrządów radarowych, przyrządów laserowych i prędkościomierzy kontrolnych wydane na podstawie art. 9a ustawy - Prawo o miarach, określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego oraz szczegółowego zakresu badań
i sprawdzeń wykonanych podczas prawnej kontroli meteorologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U z 2019r. poz. 1081). Przepisy art. 8m ust.2 i ust.4 ustawy oraz § 29 i § 30 rozporządzenia określają szczegółowy zakres sprawdzeń przyrządu podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej, w tym wyznaczenie i skontrolowanie wartości błędów wskazań przyrządu w oparciu o wymagania w zakresie charakterystyk meteorologicznych przyrządów, zawarte szczególnie w § 21 pkt 1 i 2 rozporządzenia tj. czy nie przekraczają błędów granicznych dopuszczalnych. Przepisy te stanowią, że wartość błędów granicznych dopuszczalnych przyrządu podczas badań i sprawdzeń poza laboratorium wynosi +/- 3 km/h dla prędkości do 100 km/h i +/- 3% wartości mierzonej dla prędkości powyżej 100 km/h.
Zatem przyjęto, iż z powołanego pisma, iż wskazanie przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego z aktualnym świadectwem legalizacji stanowi wynik pomiaru prędkości pojazdu. Powyższe wyjaśnienia jak stwierdziło Kolegium - oparte na obowiązujących przepisach są przekonywujące i w ocenie Kolegium jednoznacznie potwierdzają, że wskazania przyrządu pomiarowego odzwierciedlają rzeczywistą prędkość pojazdu. Ponadto zwrócono uwagę, iż do pisma załączona została poświadczona za zgodność z oryginałem Kopia Certyfikatu Kalibracji potwierdzająca, że przyrząd laserowy [...] nr [...] był ponownie skalibrowany oraz spełniał parametry specyfikacji technicznej producenta dla pomiarów prędkości
i odległości.
Do powołanego wyżej pisma załączona została, zgodnie z żądaniem Skarżącego, kopia pokwitowania zatrzymania prawa jazdy, z którego nie wynika, że Skarżący przyznał się do popełnienia wykroczenia. Okoliczność ta wynika notatnika służbowego funkcjonariusza policji dokonującego kontroli w dniu 23 września 2020 r., gdzie zapisano, że Skarżący przekroczył prędkość w terenie zabudowanym o 52 km/h oraz przyznał się do wykroczenia, jednak oświadczył, że zadzwoni do prawnika, czy ma przyjąć mandat.
Zgodnie z art. 41 Kodeksu wykroczeń, kierujący za wykroczenie został pouczony. Jednocześnie zatrzymano mu dokument prawa jazdy za pokwitowaniem.
Mając na uwadze zalecenia i wytyczne Sądu, w tym wątpliwości co do przebiegu zdarzenia w dniu 23 września 2020 r. i nie ukarania Skarżącego mandatem, Kolegium wyjaśniło, iż w ponownym rozpoznaniu sprawy ustalono, na podstawie notatki służbowej funkcjonariusza Policji z dnia 25 października 2023 r. nadesłanej przy piśmie Komendy Miejskiej Policji w R. z dnia 26 października 2023 r., że wobec Skarżącego zastosowano pouczenie, co jest zgodne z art, 41 Kodeksu wykroczeń.
Podsumowując Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż brak jest przesłanek do uchylenia decyzji z dnia 13 listopada 2020 r. o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy na trzy miesiące, z powodu przekroczenia prędkości o 52 km/h w terenie zabudowanym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Skarżący w dniu 23 września 2020 r., w miejscowości I., na ulicy D. S. "[...]" oznaczonej znakiem D-42 - teren zabudowany, kierując pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Są to okoliczności uprawniające do zatrzymania prawa jazdy na okres trzech miesięcy oraz do wydania przez starostę decyzji w tej sprawie.
Jednocześnie zaznaczono, iż inne okoliczności takie jak nie podjęcie próby ukarania Skarżącego mandatem, tylko zastosowanie pouczenia za popełnione wykroczenie, wobec spełnienia przesłanek do zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie zostały uwzględnione. Zwrócono uwagę, że w chwili obecnej brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia przebiegu zdarzenia, w trakcie którego doszło do zatrzymania prawa jazdy. Według funkcjonariusza policji Skarżący nie kwestionował popełnienia wykroczenia i ze względu na sytuację materialną oraz wyrażoną skruchę zastosowano pouczenie. Taką możliwość dawały przepisy Kodeksu wykroczeń. Z kolei Skarżący zaprzecza, że przyznał się do popełnienia wykroczenia
i wnioskował o nie karanie go mandatem, jednak wyjaśnienia te uznano za gołosłowne
i nie poparte żadnymi dowodami.
W rezultacie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, uznając iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone należycie, zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, a zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania zostały
w całości wypełnione.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, iż podniesiony zarzut, dotyczący ustalenia, czy Skarżący przyznał się do popełnienia wykroczenia, z przyczyn obiektywnych nie został jednoznacznie ustalony. Bezspornym jest, że na pokwitowaniu zatrzymania prawa jazdy nie ma takiej informacji. Powyższe wynika z zapisów
w notatniku służbowym sporządzonym przez funkcjonariusza policji w dniu zdarzenia oraz notatki sporządzonej przez niego w toku postępowania. Wynika z nich również, że Skarżący kontaktował się z prawnikiem w celu uzyskania porady, czy ma przyjąć mandat,
W świetle wyjaśnień Skarżącego oraz zapisków w notatniku służbowym Policji uznano, że nie sposób ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, przebiegu kontroli drogowej, a w szczególności zachowania funkcjonariusza policji czynności, który wobec popełnienia wykroczenia nie usiłował ukarać Skarżącego mandatem tylko zastosował pouczenie, co pozbawiło Skarżącego możliwości dochodzenia swoich racji przed sądem.
W ocenie Kolegium kontrola miała miejsce na ulicy objętej znakiem D-42 - teren zabudowany i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest oznakowanie wjazdu z ulicy P.. Niezależnie od powyższego brak też dowodów na okoliczność, że faktycznie Skarżący wjeżdżał na ulicę D. S. "[...]" z ulicy P..
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
I. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
1. poczynieniu ustaleń niezgodnych z dotychczas zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także wadliwą jego analizę skutkującą w konsekwencji przyjęciem, że skarżący dopuścił się popełnienia wykroczenia tj. przekroczenia prędkości o więcej niż 50krn/h w terenie zabudowanym oraz, że urządzenie pomiarowe wyświetlające wynika pomiaru na 102km/h wskazywało rzeczywistą prędkość kierującego i uwzględniało już błąd pomiaru w sytuacji, gdy taka interpretacja wyniku pomiaru jest niedopuszczalna i sprzeczna z dotychczasową linią orzeczniczą,
a wyświetlany wynik pomiaru jest obarczony błędem pomiaru urządzenia, wskazywanym przez producenta;
2. poczynieniu ustaleń niezgodnych z dotychczas zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także wadliwą jego analizę skutkującą w konsekwencji przyjęciem, że skoro na drodze - ul. P. z której to wyjeżdżał skarżący na drogę na ul. D. S. "[...]" nie było znaku D-42 teren zabudowany, to skarżący powinien i tak domyśleć się, że jest to teren zabudowany z uwagi na gęstą zabudową mieszkań wzdłuż drogi, w sytuacji, gdy aktualnie obowiązując przepisy nie nakładają na kierowców domyślania się jakie znaki obowiązują na danym obszarze;
3. na pokwitowaniu zatrzymania prawo jazdy była informacjo o tym, że skarżący przyznał się do zarzuconego mu czynu popełnienia wykroczenia drogowego tj. przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest dokumentu pokwitowania zatrzymania prawo jazdy, natomiast jest tylko notatka urzędowa funkcjonariusza policji nie zawierająca podpisu skarżącego;
4. bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu i wnosił o upomnienie, z uwagi na trudną sytuację finansową w sytuacji, gdy w notatniku policjanta z dnia zdarzenia, nie ma ani jednego słowa o tym, iż skarżący wnosił
o upomnienie z uwagi na trudną sytuację finansową, a jest natomiast informacja o tym, że skarżący kontaktował się z prawnikiem podczas zatrzymania, czyli ze mną i otrzymał jasną informację, że ma odmówić przyjęcia mandatu z uwagi na wątpliwości co do prawidłowości pomiaru, w tym w szczególności błąd pomiaru urządzenia jak i brak informacji o prawidłowości oznakowaniu miejsca kontroli;
5. bezpodstawnym przyjęciu, że miejsce kontroli było prawidłowo oznakowane znakiem D-42 - teren zabudowany w sytuacji, gdy to wszystkie ulice łączące się z ulicą D. S. "[...]" winny posiadać informację o terenie zabudowanym, a ul. P. skąd wjeżdżał skarżący takiego oznakowania nie posiadała;
II. art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego,
a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy wydania decyzji o tej treści rozstrzygnięcia, bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania administracyjnego.
Skarżący wniósł o: uchylenie w całości - decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 16 kwietnia 2024 r. oraz decyzji Starosty R. z dnia 10 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty, akcentując iż wyjeżdżał
z ulicy P., nie jest możliwe rozwinięcie prędkości 102 km/h, ponadto na trasie wjazdowej z ulicy Polnej na ulicę D. S. "[...]" nie było znaku D-42 – teren zabudowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa
w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy
i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie uchylenia decyzji z 13 listopada 2020 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy, wydana przez Starostę R. (po wznowieniu postępowania).
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji, został dodany przez art. 5 pkt 7 lit. a ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) z dniem 18 maja 2015 r. Ustawodawca dokonując zmiany ustawy o kierujących pojazdami, motywowany był chęcią podjęcia działań zmierzających do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oprócz rozwiązań odnoszących się do ogółu naruszeń wprowadził rozwiązania ukierunkowane na konkretne zachowania, z którymi łączył szczególne ryzyko wystąpienia zdarzenia drogowego pociągającego za sobą szczególnie dotkliwe skutki. Temu właśnie celowi służy stosowanie w przypadku rażącego przekraczania dopuszczalnej prędkości środka o charakterze administracyjnym, jakim jest czasowe zatrzymanie prawa jazdy, a w razie niepodporządkowania się wynikającym z tego ograniczeniom nawet cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami na określony okres. Nowy instrument prawny służyć ma dyscyplinowaniu kierujących pojazdami i polega na czasowym zatrzymywaniu prawa jazdy tym osobom, które m.in. rażąco przekraczają dopuszczalną prędkość (patrz - uzasadnienie projektu ustawy, druk sejmowy Sejmu VII kadencji nr 2586). Zatem ustawodawca wprowadził swoistą sankcję administracyjną związaną
z naruszeniem dopuszczalnej prędkości. Co istotne nie uzależnił jej zastosowania od tego, czy kierowca ukarany został za popełnienie wykroczenia drogowego.
Należy podkreślić, że kara administracyjna jest niewątpliwie jedną z sankcji administracyjnych, rozumianych jako ujemne konsekwencje (dolegliwości), które powinien ponieść podmiot naruszający przepisy prawa administracyjnego. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju kar, podobnie jak i pozostałych sankcji administracyjnych, ma na celu zapewnienie wykonywania przepisów prawa administracyjnego. Cechą szczególną wyróżniającą sankcje administracyjne jest to, że przesłanką ich wymierzania jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu, wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia, czyli obiektywna bezprawność. W doktrynie prawa administracyjnego nie kwestionuje się, co do zasady, funkcjonowania w prawie administracyjnym własnego systemu kar, równoległego do systemu kar za przestępstwa i wykroczenia. Uzasadnione jest to tym, że każda gałąź prawa powinna mieć instrumenty prawne karania podmiotów prawnych za naruszenie obowiązków, nakazów i zakazów wynikających z norm prawa należących do tej gałęzi.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną
o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c i 1d u.k.p. Zgodnie z art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 P.r.d.
Z akt administracyjnych wynika, iż w kontrolowanej sprawie w stosunku do Skarżącego zastosowano sankcję, w związku z kierowaniem przez niego pojazdem
z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, w dniu 23 września 2020 r. Zasadnie zatem Starosta wydał decyzję
o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy zaś Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu postępowania w trybie odwoławczym utrzymało tę decyzję w mocy.
Z przytoczonego wyżej przepisu art. 102 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. wynika, że starosta obligatoryjnie wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy - gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r.
(w aktualnym brzmieniu) do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie
i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 u.k.p.:
1) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 p.r.d., lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;
2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 jest informacja, o której mowa m.in. w art. 7 ust. 1 ustawy z 20 marca 2015 r.
Wskazać należy, że w wyroku z 13 grudnia 2022 r. sygn. K 4/21 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego
o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony
w Dzienniku Ustaw z 19 grudnia 2022 r., poz. 2659. Powyższe oznacza, że powołany art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie może być już stosowany w kształcie normatywnym uznanym przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją RP co najmniej od 19 grudnia 2022 r.
Zauważenia również wymaga, że na tle powyższej regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto stanowisko, zaakceptowane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18, o związanym charakterze decyzji wydawanej przez starostę na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Z brzmienia przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wywiedziono, że organ ten jest zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu, który w związku z powyższym nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą sporządzenia informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Co istotne, w wyroku z 27 marca 2024 r., I OSK 2598/20 NSA wskazał, że wskutek uznania art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. za niezgodny z Konstytucją RP wywiedziona z tego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – opartym na uchwale I OPS 3/18 - treść normatywna utraciła moc obowiązywania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do wydania decyzji przez Starostę o odmowie uchylenia decyzji z 13 listopada 2020 r. w sprawie zatrzymania Skarżącemu na okres 3 miesięcy prawa jazdy
Istotnym dla rozstrzygnięcia faktem jest, że w realiach niniejszej sprawy, Skarżący nie mógł kwestionować ustaleń organu w zakresie kontroli przeprowadzonej
w dniu 23 września 2020 r. w postępowaniu w sprawie o wykroczenie. Takie postępowanie nie zostało wszczęte, bowiem, jak ustalił organ, policjant ograniczył się jedynie do pouczenia.
Zgodnie z tezą zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. K 4/21 zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.
Nie ulega wątpliwości, ze wobec wytycznych wynikających z wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 378/23, postępowania dowodowe zostało uzupełnione.
Po pierwsze, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad stwierdziła, że
w dniu zdarzenia na drodze krajowej nr [...] na odcinku R.-Z., w km 32+600 występowało ograniczenie prędkości do 50 km/h, wynikające z oznakowania D-42 – obszar zabudowy. Podobnej informacji udzieliła Komenda Miejska Policji w R. - Wydział Ruchu Drogowego podając w piśmie z dnia 26 października 2023 r., że pomiar prędkości został wykonany w obszarze zabudowanym, oznaczonym pionowymi znakami drogowymi D-42.
Jest to w ocenie Sądu przesądzające, że Skarżący został zatrzymany na drodze, gdzie występowało ograniczenie prędkości do 50 km/h. Twierdzenia Skarżącego
o braku stosownego oznakowania należy uznać za niewiarygodne. W kontekście powyższego trudno uwzględnić argumenty strony Skarżącej, a mianowicie, że Skarżący wyjeżdżał z ulicy P.na drogę ul. D. S. "[...]" i nie było znaku D-42 teren zabudowany. Trzeba tu wyraźnie zaakcentować, że to na stronie Skarżącej należy takie przygotowanie przejazdu, aby nie naruszyć stosownych przepisów. Istotne jest że Skarżący został zatrzymany nie na drodze – ulica P. ale na drodze ul. D. S. "[...]" i winien dostosować prędkość pojazdu do obowiązujących znaków na tej właśnie drodze. Ponadto ul. D. S. "[...]" usytuowana jest
w granicach miasta.
Zdaniem Sądu zostały w sprawie wyjaśnione okoliczności dokonanego pomiaru prędkości, które dokonano za pomocą urządzenia U. nr fabryczny [...]. Organ administracji szczegółowo wyjaśnił i opisał w decyzji korelacje danego urządzenia w stosunku do obowiązujących przepisów. Wyjaśnienia te jednoznacznie potwierdzają, że wskazania przyrządu pomiarowego odzwierciedlają rzeczywistą prędkość pojazdu. Powyższe zostało udokumentowane poświadczoną za zgodność
z oryginałem Kopią Certyfikatu Kalibracji potwierdzająca że przyrząd [...] nr [...] był ponownie skalibrowany oraz spełniał parametry specyfikacji technicznej producenta dla pomiarów prędkości i odległości. Równie zostało uzupełnione postępowanie w zakresie kopii pokwitowania zatrzymania prawa jazdy, z którego nie wynika, że Skarżący przyznał się do popełnienia wykroczenia.
Okoliczności zdarzenia zostały ponadto udokumentowane notatnikiem służbowym funkcjonariusza policji dokonującego kontroli, potwierdzającym, że
w stosunku do zatrzymanego zastosowano pouczenie.
Co kluczowe, aktualnie nie ma możliwości ustalenia, czy Skarżący przyznał się do popełnienia wykroczenia. Na pokwitowaniu zatrzymania prawa jazdy nie ma takiej informacji, nie mniej nie ulega wątpliwości, że zastosowane wobec Skarżącego pouczenie jest zgodne z art. 41 Kodeksu wykroczeń.
Odnosząc się do zarzutów i argumentów podniesionych w skardze, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podnoszone zarzuty dotyczą
w głównej mierze przebiegu zdarzenia zatrzymania Skarżącego, sposobu dokonania pomiaru prędkości, który w świetle zgromadzonego materiału dowodowego był
w ocenie Sądu przeprowadzony prawidłowo. Dotyczą także kwestii ustalenia czy Skarżący jechał w terenie zabudowanym, co zostało już powyżej wyjaśnione. W tej kwestii należy dodać, ze nie jest rolą Sądu pouczanie Skarżącego ani organu
w zakresie gdzie powinna być umieszczana tabliczka informująca że kierujący znajduje się drodze z ograniczeniem prędkości, bowiem te kwestie znajdują uregulowanie prawne w stosownych przepisach. Faktem jest, ze osoba posiadająca prawo jazdy powinna umieć odróżnić teren zabudowany, usytuowany w granicach miasta.
Niewątpliwie okoliczność że Skarżący przyznał się do zarzucanego czynu nie została udowodniona ani potwierdzona w żadnym dokumencie, nie wpływa to jednak na prawidłowość ustalenia, że doszło do przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym 102km/h. Brak oznakowania ulicy P., że strona wjeżdża na ulicę ze znakiem D-42 nie skutkuje o wadliwie ustalonym stanie sprawy, gdyż Skarżący został zatrzymany na ulicy D. S. "[...]", gdzie było prawidłowe oznakowanie.
W tej sytuacji niewątpliwie wystąpiła przesłanka obligująca Starostę do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem Sądu po wznowieniu postępowania wyjaśniono niezbędne dla sprawy okoliczności, powodujące, że stan sprawy został ustalony prawidłowo.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Wytyczne wynikające z wyroku Sadu w sprawie VIII SA/Wa 378/23 -zostały wykonane.
Niewątpliwie w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy właściwy organ administracji koncentruje się na "informacji o zatrzymaniu prawa jazdy" na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a P.r.d. Stwierdzić należy, że ani Starosta, ani Kolegium nie posiadają natomiast uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego
i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ
w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami, organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania prawdziwości informacji w nim zawartych. Zaznaczyć trzeba, że zatrzymanie prawa jazdy ma w tym przypadku charakter prewencyjny, mający służyć zapobieganiu dalszym naruszeniom we wskazanym okresie
W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami we wznowionym postępowaniu, zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.