VIII SA/Wa 455/23

VIII SA/Wa 455/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
Art. 235(1), art. 235(2),
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2004 nr 125 poz 1317
art. 9 ust. 3
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 kwietnia 2023 r.Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 kwietnia 2023 r. nr [...] Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej "k.p.a."), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm., dalej "k.p.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1836; dalej "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia 27 lutego 2023 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u Z. Ż. (dalej uczestnik) – pod postacią: choroby skóry – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienionej w pozycji 18.1 wykazu chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12.04.2022 r. do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u Z. Ż., przesłane przez Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział
w R.. Po przeprowadzeniu postępowania jednostka orzecznicza I stopnia w dniu 23.01.2023 r. wydała orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu u Z. Ż. choroby zawodowej: choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.
W toku dalszego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w R. decyzją z 27 lutego 2023 r. Nr [...] orzekł
o stwierdzeniu u uczestnika choroby zawodowej: choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.
W odwołaniu od decyzji [...] skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. przez jego niezastosowanie oraz naruszenie § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia przez bezzasadne przyjęcie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego,
w tym dane zawarte w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, jednoznacznie wskazują na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u ww. pracownika;
art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy
i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona
Rozpoznając odwołanie Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej Mazowiecki PWIS, organ odwoławczy), powołaną na wstępie decyzją utrzymał
w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (dalej organ I instancji).
Mazowiecki PWIS wyjaśnił znaczenie choroby zawodowej, wyjaśniając, iż do jej stwierdzenia muszą być spełnione dwie przesłanki: rozpoznana choroba musi być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek
z wykonywaną pracą. W rozpatrywanym postępowaniu dotyczącym przypadku Z. Ż., spełnione zostały ww. obydwie przesłanki.
Dalej organ odwoławczy podał, że decyzję administracyjną wydaje się zgodnie
z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r, w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych (tekst jednolity Dz. U.
z 2013 r., poz, 1379 z późn. zm.), w którym określono wzór formularza decyzji
o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Jak wyjaśnił Mazowiecki PWIS - w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano prawidłowo, iż została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z dnia 23.01.2023 r. [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego Z. Ż.. W dokumentacji sprawy znajdują się informacje odnośnie rodzaju czynników mogących mieć działanie potencjalnie drażniące i alergizujące oraz stwierdzające kontakt z tymi czynnikami podczas pracy zawodowej uczestnika, co jest zgodne z § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Wyjaśniono, iż z ustaleń organu I instancji wynika, że uczestnik od 11.12.2006 r. jest zatrudniony w [...], ul. P. [...], [...] (poprzednio: [...]). Zajmował kolejno stanowiska: ślusarz narzędziowy, a od 2013 r. lakiernik. Przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W. ocena narażenia wykazała, że uczestnik podczas pracy na stanowisku ślusarza narzędziowego obrabiał ręcznie metale lub z wykorzystaniem elektronarzędzi (obróbka na zimno). Z karty oceny ryzyka zawodowego na stanowisku ślusarza z dnia 16.10.2017 r. uzyskanej od zakładu pracy wynika, że praca na ww. stanowisku polegała na m.in. wykonywaniu różnych prac ślusarskich zgodnie z poleceniem mistrza, przygotowaniu narzędzi i materiałów, codziennym i okresowym sprzątaniu stanowisk pracy. Do podstawowych narzędzi wykorzystywanych przez ślusarza należały stoły warsztatowe, imadła, pilniki, wiertła, narzynki, wiertła stołowe, nożyce gilotynowe, nożyce ręczne, klucze, ostrzarki do narzędzi, praski ręczne i mechaniczne, szczotka druciana oraz zmiotka. Najczęściej obrabianymi materiałami były: stal, tworzywa sztuczne i metale kolorowe. Z kolei jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (postępowanie przeprowadzone w dniu 09.05.2022 r. oraz 19.05.2022 r.) sporządzonej przez pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R., w [...], do zadań wykonywanych przez uczestnika w trakcie pracy należało m.in.: czytanie rysunków technicznych wykonywanych części, podzespołów, urządzeń; kompletowanie materiałów i części składowych wykonywanego detalu, konstrukcji; cięcie, gięcie, wiercenie, gwintowanie, gratowanie; analiza i weryfikacja zgodności dokumentacji z wykonywanymi, dostarczonymi częściami i podzespołami we współpracy z konstruktorem; prace malarskie i montażowe, wsparcie w procesie uruchamiania urządzenia.
Prace malarskie polegały na przygotowaniu powierzchni do malowania oraz nakładaniu powłok lakierniczych (mokrych i proszkowych) na elementy wykonywanych konstrukcji przy użyciu pędzla, wałka lub pistoletu elektrostatycznego. Prace dotyczące samego malowania zajmowały uczestnikowi 30 minut i nie były wykonywane codziennie. Do malowania ww. używał m.in. farby mokre: emalia epoksydowa EP-140 dwuskładnikowa, silikonowa NOBILES TERMAL 500, podkład antykorozyjny czerwony tlenkowy (UNIKOR C czerwony tlenkowy); farbę proszkową: IGP-DURA®face 581 MU; środki przygotowujące powierzchnie do malowania; rozcieńczalnik do wyrobów epoksydowych ogólnego stosowania i benzyna ekstrakcyjna III niskoaromatyczna. Pomieszczenie lakierni, w której odbywało się malowanie, posiadało właściwe wyposażenie spełniające wymagania pod względem technicznym i sanitarnym oraz wentylację wymuszoną - wyciągi mechaniczne. Z. Ż. był wyposażony
w rękawice ochronne, maski pełne (z szybą) firmy 3M z filtrami typu 6055.
Ze sprawozdania nr [...] (ze stycznia 2019 r.) wynika, że uczestnik zajmował się m.in. natryskowym malowaniem detali ze stali z użyciem emalii epoksydowej chemoodpornej. Ustalono, że Z. Ż. niewątpliwie miał kontakt
z czynnikami alergizującymi skórę podczas wykonywanych czynności zawodowych
w [...], czego zakład pracy nie podważył w odwołaniu ani w trakcie prowadzonego postępowania.
Dalej stwierdzono, że dokumentacja zgromadzona w sprawie świadczy zatem
o analizie narażenia zawodowego uczestnika i była znana jednostce orzeczniczej. Ponadto do dyspozycji tego organu przedstawiono kartę oceny narażenia zawodowego, charakterystykę stanowiska pracy, kartę oceny narażenia zawodowego na stanowisku ślusarza, instrukcję stosowania emalii epoksydowej EP-140 dwuskładnikowej (wersja 12.2021), orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 20.02.2020 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 14.02.2013 r., sprawozdania z badań: Nr [...] z lutego-marca 2011 r., Nr [...] z listopada 2016 r., Nr [...] i Nr [...] ze stycznia 2019 r.
Wyjaśniono, iż z orzeczenia lekarskiego Nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. z dnia 23.01.2023 r., wynika, że dolegliwości pracownika rozpoczęły się od 2013 r. pod postacią uporczywego świądu skóry oraz zmian na skórze rąk. W 2015 r. uczestnik został skierowany przez lekarza rodzinnego do Poradni Alergologicznej, a naskórkowe testy płatkowe wykonane w dniu 05.10.2015 r. w ww. placówce medycznej wykazały dodatnie wyniki w kontakcie z żywicą epoksydową.
Organ ten odwołał się do analizy kart ocen narażenia zawodowego oraz historii choroby pacjenta, biorąc pod uwagę czas wystąpienia zmian chorobowych , który jest zbieżny ze zmianą stanowiska pracy i kontaktem z żywicami epoksydowymi oraz potwierdzoną testami alergię na żywice epoksydowe. Podkreślono przy tym, że § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jednoznacznie wskazuje, że lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie
o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 5 tego rozporządzenia, jeżeli zakres informacji zawartych w ww. dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz orzecznik może wystąpić
o ich uzupełnienie, co podnosi zakład. W przypadku Z. Ż. jednostka orzecznicza nie skorzystała z przysługującego jej prawa w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, uznając iż analiza narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego badania lekarskiego pozwala na rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowej.
Zaznaczono również, że analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy wyłącznie do kompetencji lekarzy orzeczników.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że analizie podlegało środowisko pracy i wpływ czynników w nim występujących na stan zdrowia osoby ubiegającej się
o chorobę. Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. stwierdził chorobę zawodową u Z. Ż., ponieważ po analizie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego uznano, że w środowisku pracy tj. w [...], wystąpiło narażenie na czynnik sprawczy danej choroby i wykonywane czynności zawodowe wskazywały na to narażenie, z czym zgadza się organ odwoławczy.
Jak zaznaczył Mazowiecki PWIS, z karty oceny narażenia zawodowego
w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika jednoznacznie, że Z. Ż. wykonywał prace malarskie z wykorzystaniem m.in. emalii epoksydowej, które zajmowały około 30 minut i nie były wykonywane codziennie. Natomiast w odwołaniu zakład pracy neguje możliwość zachorowania pracownika w tak krótkim wymiarze czasu pracy. Odnosząc się do powyższej kwestii organ odwoławczy zauważył, że
z charakterystyki stanowiska pracy uczestnika sporządzonej przez pracodawcę wynika, że w ciągu tygodnia prace lakiernicze wynosiły 10-20% (4-8 h), co w przeliczeniu na tydzień pracy (5 dni, tj. poniedziałek - piątek) daje od 48 do 96 minut na 1 dzień.
W związku z powyższym, wymiar zwolnień lekarskich Z. Ż. podczas zatrudnienia ww. zakładzie pracy, nie ma wpływu na meritum sprawy, ponieważ niepodważalnym faktem jest, że ww. pracownik podczas wykonywania czynności służbowych miał kontakt z czynnikiem o działaniu uczulającym, tj. żywicami epoksydowymi.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, iż Z. Ż. miał wykonywane badania profilaktyczne w okresie zatrudnienia w narażeniu i nie były orzekane przeciwskazania do wykonywania przez niego pracy na zajmowanym stanowisku, Mazowiecki PWIS wyjaśnił że nie dające się usunąć wątpliwości, nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika. Zdaniem organu dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały.
Organ odniósł się również do stosowania środków zapobiegawczych
i przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy co z pewnością przyczynia się do zmniejszenia ryzyka związanego z kontaktem z czynnikami szkodliwymi, jednakże nie daje całkowitej pewności eliminacji zagrożeń oraz kontaktu z danymi czynnikami.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że spełnione zostały obie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u uczestnika.
Skargę na ww. decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła strona skarżąca – [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych przez jego niezastosowanie oraz naruszenie § 8 ust. 1 ww. Rozporządzenia przez bezzasadne przyjęcie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego,
w tym dane zawarte w Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, jednoznacznie wskazują na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u ww. pracownika,
2) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca odniosła się do zajmowanego stanowiska pracy przez Z Ż (lakiernika), podkreślając właściwe i bezpieczne warunki pracy, używanie sprzętu pod względem bezpieczeństwa, karty pracy, wykonywania badań profilaktycznych, czasookresu świadczenia pracy w małym wymiarze 30 min. na 8 h. Jednocześnie skarżąca zakwestionowała że choroba spowodowana została czynnikami szkodliwymi występującymi na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem pracy.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.
z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 235¹ k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z chorobą zawodową mamy więc do czynienia, gdy zostaną spełnione następujące dwie przesłanki: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które odnosi się do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym
z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania (wyrok NSA z 19 marca 2021 r., II GSK 52/21,). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na gruncie art. 235¹ k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą
w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać
z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., II OSK 567/19).
Z kolei zgodnie z art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało uregulowane w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (rozporządzenie). Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić odpowiedniemu organowi państwowemu, którym jest miedzy innymi państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Z kolei jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:
1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych) - w zakresie wszystkich chorób zawodowych;
3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych;
4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.
Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo
o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Z kolei narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:
1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;
2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;
3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika
i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on
w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika;
4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji;
5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym dominuje pogląd, że wydane
w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest - co do zasady - upoważniony do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., II OSK 1408/18). Jednocześnie słusznie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia (wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 451/21).
Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu. W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie zostało wydane w dniu 23 stycznia 2023 r. przez Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w R. i nie wymagało dodatkowej konsultacji.
Warto tu zwrócić uwagę, że jednostka orzecznicza stwierdziła iż w wyniku przeprowadzonej analizy kart ocen narażenia zawodowego i historii choroby uczestnika, stwierdzone u niego schorzenie z wysokim prawdopodobieństwem powstało w związku z wykonywaną pracą z uwagi na czas wystąpienia zmian chorobowych (zbieżny ze zmianą stanowiska pracy i kontaktem z żywicami epoksydowymi - 2013 r.) oraz alergia badanego na żywice epoksydowe potwierdzona testami.
Dokumentacja medyczna potwierdziła bowiem, że dolegliwości pracownika rozpoczęły się w 2013 r., a więc po zmianie stanowiska pracy i objawiały się uporczywym świądem skóry i zmianami na skórze rąk, co skutkowało skierowaniem uczestnika do Poradni Alergologicznej. Wykonane testy płatkowe w dniu 5 października 2015 r . potwierdziły i wykazały dodatnie wyniki w kontakcie z żywicą.
Niewątpliwie orzeczenie lekarskie Nr [...] zostało w należyty sposób uzasadnione, co znalazło potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Zauważenia wymaga, że strona skarżąca nie może pogodzić się z faktem, że choroba zawodowa powstała na stanowisku pracy lakiernika i to w jej zakładzie pracy. Słusznie zaakcentował w odpowiedzi na skargę Mazowiecki PWIS, że istotą sprawy
o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy i w danym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową.
W kontrolowanej sprawie organy przeanalizowały stanowiska zatrudnienia uczestnika, z ustaleniem jakie prace wykonywał, w jakich warunkach pracował. Zapoznały się i oceniły dane wynikające z karty oceny narażenia zawodowego, uwzględniły na czym polegały prace malarskie i z jakimi odczynnikami miał do czynienia pracownik. Zauważyć tu należy, że prace malarskie uczestnik wykonywał zarówno przy użyciu pędzla, wałka jak i pistoletu elektrostatycznego. Używał różnych farb, będąc wyposażony w rękawice ochronne, maski. Zajmował się także natryskowym malowaniem z użyciem emalii epoksydowej chemoodpornej.
Ubocznie Sąd zwraca uwagę, że mylne jest stanowisko strony skarżącej co do tego, że uczestnik w jej ocenie wykonywał prace malarskie około 30 minut dziennie, bowiem skarżąca nie zauważa, że dany pracownik zatrudniony jako lakiernik przebywa na lakierni nie 30 minut dziennie ale przez okres znacznie dłuższy. Pracownik wprawdzie może wykonywać daną czynność lakierowania przez krótki czas, jednakże musi sobie przygotować dany element do lakierowania, co oznacza, że ma kontakt
z lakiernią nie 30 minut dziennie.
Organy prawidłowo uwzględniły dokumentację zgromadzoną w sprawie w tym kartę oceny narażenia zawodowego, charakterystykę stanowiska pracy, instrukcję stosowania emalii epoksydowej, zaświadczenia lekarskie, wyniki badan.
Sąd stoi na stanowisku, że sprawa została dokładnie przeanalizowana, a stan faktyczny został ustalony prawidłowo, zatem zarzut naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia jest bezzasadny.
W tym miejscu należy podnieść, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Takie stanowisko również wyrażone zostało w wyroku NSA z 21 stycznia 2021 r., II OSK 1408/18. Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA /1982 /1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana /wyłącznie/ przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami.
Mając na uwadze przeprowadzone postępowanie, ustalenia organów, nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że choroba zawodowa nie ma związku
z zakładem pracy czyli skarżącą. Nie można zarzucić organom braku należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Okoliczność przebywania uczestnika na licznych zwolnieniach lekarskich została uwzględniona w przeprowadzonym postępowaniu przez organy.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym,
w oparciu o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Zatem również zarzuty dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracji okazały się bezzasadne.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.