VIII SA/Wa 45/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku K.M. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1979 roku. Prezydent Miasta R. umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed 31 grudnia 1998 roku, co zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącza roszczenie o zwrot. Wojewoda, rozpatrując odwołanie K.M., uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Uzasadnił to tym, że Prezydent Miasta R., będący jednocześnie starostą wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej, podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ Gmina Miasta R. była stroną postępowania, a Prezydent ją reprezentował. Wojewoda powołał się na uchwałę NSA w podobnej sprawie. WSA w Warszawie oddalił skargę K.M., uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził wadliwość decyzji pierwszej instancji z powodu wyłączenia organu. Sąd nie badał merytorycznej zasadności wniosku o zwrot nieruchomości, ponieważ sprawa miała być rozpoznana przez właściwy organ po usunięciu wad proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organów administracji publicznej w sprawach, gdzie organ ten jest jednocześnie związany ze stroną postępowania (np. reprezentuje gminę będącą właścicielem nieruchomości). Znaczenie uchwały NSA w sprawie OPS 1/03.
Dotyczy specyficznej sytuacji miasta na prawach powiatu i roli prezydenta jako starosty oraz reprezentanta gminy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Prezydent Miasta R., będący jednocześnie starostą i reprezentującym Gminę Miasta R. (stronę postępowania), podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta R. podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta R., wykonując zadania starosty, reprezentuje Gminę Miasta R. jako jej organ wykonawczy i ustawowy przedstawiciel. Ponieważ Gmina Miasta R. była stroną postępowania, a wynik sprawy mógł mieć wpływ na jej prawa i obowiązki, Prezydent podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.
Czy w przypadku wyłączenia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, czy też powinien przekazać sprawę do ponownego rozpoznania innemu organowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, a następnie sprawa podlega załatwieniu przez organ wyższego stopnia, który może wyznaczyć inny podległy sobie organ.
Uzasadnienie
Wyłączenie Prezydenta Miasta R. od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a., zgodnie z którym sprawa podlega załatwieniu przez organ wyższego stopnia, który może wyznaczyć do jej załatwienia inny podległy sobie organ. Organ odwoławczy zasadnie uchylił wadliwą decyzję.
Czy K.M. przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1979 roku, która została oddana w użytkowanie wieczyste przed 31 grudnia 1998 roku?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał tej kwestii merytorycznie, ponieważ sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja pierwszej instancji została wydana przez organ podlegający wyłączeniu, co stanowiło wadę proceduralną. W związku z tym, nie było potrzeby dokonywania oceny legalności decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości. Kwestia zasadności wniosku skarżącej miała być rozpoznawana przez właściwy organ.
Przepisy (19)
Główne
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje, jeśli przed dniem 31 grudnia 1998 roku nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
u.g.n. art. 142
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Organem właściwym do orzekania o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie organu od udziału w postępowaniu, w tym pozostawanie ze stroną w stosunku prawnym, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 26 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku wyłączenia organu, sprawa podlega załatwieniu przez organ wyższego stopnia, który może wyznaczyć do załatwienia inny podległy sobie organ.
Pomocnicze
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.p. art. 91
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.p. art. 92
Ustawa o samorządzie powiatowym
u.s.g. art. 39 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta R. podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy ze względu na pozostawanie w stosunku prawnym ze stroną postępowania (Gmina Miasta R.) i pełnienie funkcji jej reprezentanta.
Odrzucone argumenty
Argumenty K.M. dotyczące krzywdy i nieprawidłowości czynności organów państwa nie były rozpatrywane merytorycznie z powodu wad proceduralnych decyzji pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Prezydent sprawujący funkcję starosty nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strona w tej sprawie i jako organ rozpoznający tę sprawę. • Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Kuna
członek
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia organów administracji publicznej w sprawach, gdzie organ ten jest jednocześnie związany ze stroną postępowania (np. reprezentuje gminę będącą właścicielem nieruchomości). Znaczenie uchwały NSA w sprawie OPS 1/03."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji miasta na prawach powiatu i roli prezydenta jako starosty oraz reprezentanta gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są kwestie proceduralne i wyłączenie organów, nawet jeśli prowadzi to do oddalenia skargi z powodów formalnych, a nie merytorycznych. Podkreśla złożoność relacji między organami samorządowymi a administracją rządową.
“Wadliwość proceduralna zaważyła na losach sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.