VIII SA/Wa 442/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-09-30
NSApodatkoweŚredniawsa
VATkasa fiskalnaanulowanie paragonówewidencja pomyłekpodatek należnyskarżony organrozliczenie podatkowekontrola podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za zasadne zaniżenie podatku VAT w związku z anulowaniem paragonów fiskalnych bez zachowania wymogów formalnych.

Sprawa dotyczyła skargi podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług. Podatniczka anulowała znaczną liczbę paragonów fiskalnych (9125 sztuk) w okresie od I kwartału 2016 r. do IV kwartału 2017 r., twierdząc, że była to czynność techniczna związana z nieumiejętnym używaniem kasy fiskalnej. Organy podatkowe uznały jednak, że doprowadziło to do zaniżenia podatku należnego, ponieważ anulowanie paragonów nie zostało udokumentowane zgodnie z przepisami, w szczególności poprzez prowadzenie ewidencji oczywistych pomyłek i dołączenie oryginałów anulowanych paragonów. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi O. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spór dotyczył rozliczeń podatku VAT za okres od I kwartału 2016 r. do IV kwartału 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, przyjmując, że skarżąca dokonała anulowania paragonów fiskalnych bez przedłożenia "ewidencji oczywistych pomyłek", co spowodowało zaniżenie podatku należnego. Skarżąca argumentowała, że anulowane paragony nie potwierdzały faktycznej sprzedaży, a anulowanie było jedynie czynnością techniczną związaną z funkcjonalnością kasy fiskalnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że skarżąca, jako zarejestrowany podatnik VAT od 2013 r., powinna znać zasady używania kasy fiskalnej i prawidłowego dokumentowania sprzedaży. Podkreślono, że anulowanie 9125 paragonów fiskalnych bez prowadzenia rejestru pomyłek i niszczenie paragonów stanowiło naruszenie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie przepisów ustawy o VAT i rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, uznał, że kasa fiskalna służy do ewidencjonowania sprzedaży, a traktowanie jej jako kalkulatora jest sprzeczne z prawem. Sąd nie uznał za wiarygodne twierdzeń skarżącej o nieumiejętnym używaniu kasy i braku świadomości celu jej stosowania, wskazując na sprzeczności w zeznaniach dotyczących dochodów. Sąd stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunków do zastosowania § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, tj. nie prowadziła odrębnej ewidencji pomyłek z dołączeniem oryginałów paragonów. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, anulowanie paragonów fiskalnych bez zachowania wymogów formalnych określonych w przepisach (tj. prowadzenia odrębnej ewidencji pomyłek i dołączenia oryginałów paragonów) nie może być uznane za czynność techniczną, lecz stanowi podstawę do zakwestionowania rzetelności ewidencji i skorygowania podatku należnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kasa fiskalna służy do ewidencjonowania sprzedaży, a jej używanie jako kalkulatora jest sprzeczne z przepisami. Podatniczka nie wykazała wiarygodnych dowodów na poparcie swojego modelu sprzedaży ani nie spełniła wymogów formalnych do korekty sprzedaży poprzez anulowanie paragonów, co skutkowało zaniżeniem podatku należnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy prowadzący ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury z każdej sprzedaży oraz wydawać wydrukowany dokument nabywcy; dokonywać wydruku emitowanych przez kasę rejestrującą dokumentów i ich kopii.

rozp. ws. kas art. 3 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących

W przypadku wystąpienia oczywistej pomyłki w ewidencji podatnik dokonuje niezwłocznie jej korekty przez ujęcie w odrębnej ewidencji: błędnie zaewidencjonowanej sprzedaży (wartość sprzedaży brutto i wartość podatku należnego); krótkiego opisu przyczyny i okoliczności popełnienia pomyłki oraz dołączenie oryginału paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż, przy której nastąpiła oczywista pomyłka.

u.p.d.o.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 3a pkt 1 i 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 7a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 15

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 19a § ust. 1 i 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 99 § ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

rozp. ws. kas art. 3 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących

W przypadku, o którym mowa w ust. 5, podatnik ewidencjonuje przy zastosowaniu kasy sprzedaż w prawidłowej wysokości.

Op art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 120

Ordynacja podatkowa

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.u. art. 86 § ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 111 § ust. 1b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dodany z dniem 1 maja 2019 r. i nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

ppsa art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) – c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaniżenie podatku należnego VAT w związku z anulowaniem paragonów fiskalnych bez zachowania wymogów formalnych. Kasa fiskalna służy do ewidencjonowania sprzedaży, a jej używanie jako kalkulatora jest sprzeczne z przepisami. Podatniczka nie spełniła warunków do zastosowania przepisów dotyczących korekty sprzedaży w przypadku oczywistej pomyłki, tj. nie prowadziła odrębnej ewidencji i nie dołączała oryginałów paragonów.

Odrzucone argumenty

Anulowanie paragonów było jedynie czynnością techniczną związaną z nieumiejętnym używaniem kasy fiskalnej i nie stanowiło sprzedaży podlegającej opodatkowaniu. Organy podatkowe błędnie przyjęły każde anulowane wyliczenie transakcji za sprzedaż podlegającą opodatkowaniu. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, prowadząc do błędnej oceny stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Sprowadzenie kasy rejestrującej do roli kalkulatora jest działaniem sprzecznym z przepisami rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących i ww. przepisami ustawy o VAT. Każde nieumiejętne użycie urządzenia fiskalnego obciąża jej użytkownika. W przypadku zatem uznania za wiarygodne twierdzeń skarżącej co do korzystania z kasy rejestrującej jak z kalkulatora należałoby stwierdzić, iż przyjęty model sprzedaży opisywany przez skarżącą był sprzeczny z ww. przepisami i jako taki nie może zostać zaakceptowany.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Renata Nawrot

sędzia

Iwona Szymanowicz-Nowak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej, zasad anulowania paragonów i prowadzenia ewidencji oczywistych pomyłek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego modelu sprzedaży i sposobu używania kasy fiskalnej, który został uznany za niezgodny z przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieprawidłowego używania kas fiskalnych i anulowania paragonów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną.

Czy traktowanie kasy fiskalnej jak kalkulatora może prowadzić do problemów z VAT? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 442/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 363
par. 3 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 111 ust. 3a pkt 1 i 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi O. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] października 2020 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 111 ust. 1, art. 111 ust. 3a, art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm., t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1221, ze zm.; dalej: "ustawa o VAT") oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2013 r., poz. 363 dalej: "rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących") po rozpatrzeniu odwołania O. K. (dalej: "skarżąca", "podatnik", "strona") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji")
z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie określenia skarżącej kwot nadwyżek podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za okres od I kwartału
2016 r. do III kwartału 2017 r. oraz zobowiązania za IV kwartał 2017 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Naczelnik US, powołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2020r., w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego dokonał rozliczenia skarżącej
w podatku od towarów i usług (dalej VAT) określając: zobowiązanie podatkowe w tym podatku za okres od I kwartału 2016 r. do III kwartału 2017 r. w wysokości 0 zł oraz za IV kwartał 2017 r. w wysokości [...]zł, a także nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za I kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł, za II kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł, za III kwartał 2016 r.
w wysokości [...]zł, za IV kwartał 2016 r. w kwocie [...]zł, za I kwartał 2017 r. w wysokości [...]zł, za II kwartał 2017 r. w wysokości [...]zł, za III kwartał 2017 r. w wysokości [...]zł, za IV kwartał 2017 r. w wysokości 0 zł. Przyjął bowiem, że
w okresie objętym tym postępowaniem strona dokonała z przyczyn bliżej nieznanych anulowania paragonów fiskalnych, nie przedkładając jednocześnie "ewidencji oczywistych pomyłek", o której mowa w § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. W konsekwencji, spowodowała zaniżenie kwoty podatku należnego wygenerowanego przy zastosowaniu kasy rejestrującej z tytułu sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia art. 120
i art. 122 Op oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. Argumentacja odwołania wskazuje na to, iż organ I instancji błędnie ocenił stan faktyczny sprawy. Skarżąca stwierdziła przy tym, że anulowane dowody, o których mowa w protokole z kontroli, nie spełniały definicji paragonów fiskalnych, ponieważ nie były to dokumenty potwierdzające dokonaną transakcję sprzedaży. Oświadczyła, że transakcje sprzedaży nie doszły do skutku, tj. na rzecz nabywcy nie dokonano dostawy przedmiotowego towaru (w rozumieniu przepisów ustawy o VAT) oraz nie przeniesione zostały pożytki i ciężary związane z przedmiotowym towarem
(w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego). Model sprzedaży na rzecz nabywców opisała przy tym w następujący sposób. Klient przychodził do punktu sprzedaży, dokonywał wstępnego wyboru asortymentu. W momencie podejmowania decyzji
o zakupie (ale przed faktyczną dostawą na rzecz nabywcy, czyli przed przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) strona za każdym razem ewidencjonowała na kasie fiskalnej każdy wybrany towar. Jeżeli suma cen sprzedażyprzekraczała poziom akceptowany przez klienta, strona dokonywała anulowania transakcji i procedura była rozpoczynana od początku do momentu akceptacji ceny sprzedaży przez klienta albo braku takiej akceptacji i nie dokonania zakupu w ogóle. Wtedy skarżąca dokonywała właśnie "anulowania" wprowadzonego wstępnie paragonu fiskalnego. Wobec powyższego "anulowanie paragonów" było jedynie czynnością techniczną, konieczną do rozwiązania problemów związanych
z ograniczeniem możliwości funkcjonalnych stosowanego urządzenia.
Organ I instancji w ocenie skarżącej arbitralnie przyjął zatem, że w niniejszej sprawie dokonała sprzedaży, a następnie anulowania paragonów, w sytuacji gdy do takiej sprzedaży w ogóle nie doszło, zgodnie z powołanym wyżej, stosowanym przez skarżącą modelem sprzedaży. Skarżąca nie zgodziła się również z ustaleniami dokonanymi w toku kontroli podatkowej prowadzonej w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, z której protokół został włączony do akt niniejszego postępowania, a z którego wynikało, że skarżąca dokonując sprzedaży towarów, a następnie anulowania paragonów fiskalnych doprowadziła do zaniżenia przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej w 2016 roku na kwotę netto [...]zł oraz w 2017 roku na kwotę netto [...]zł oraz zaniżyła podatek należny w podatku od towarów i usług w roku 2016 i 2017.
Powtórzyła, że dokonane przez nią "anulowanie paragonów" było jedynie czynnością techniczną, konieczną do rozwiązania problemów związanych
z ograniczeniem możliwości funkcjonalnych stosowanego urządzenia. Strona używała posiadaną kasę fiskalną de facto w charakterze kalkulatora, nie mając świadomości regulacji art. 111 ust. 3a ustawy o VAT. Dowodem na taki stan faktyczny są zaprotokołowane przez pracowników Urzędu Skarbowego w G. jej zeznania z [...]listopada 2019r.
Końcowo, powołała się na poglądy prawne zawarte w wyroku WSA
w Gdańsku z 16 września 2015r., sygn. akt I SA/Gd 749/15, które w jej ocenie przemawiają za wnioskiem, że zidentyfikowanie anulowanych paragonów niepopartych wydrukiem bądź protokołem korekty oraz istnienia rolek paragonów niefiskalnych nie daje wystarczających podstaw do zakwestionowania rzetelności ewidencji w zakresie sprzedaży.
Dyrektor IAS decyzją z dnia [...] października 2020 r., wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Naczelnika US zawarte w decyzji i nie znalazł podstaw do jej zmiany. Przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w tym zarzuty i wnioski odwołania. Wskazał następnie, że przedmiotem postępowania jest zaniżenie kwot podatku należnego w związku
z anulowaniem przez stronę paragonów fiskalnych oraz nierejestrowaniem anulowanych paragonów w specjalnie prowadzonej do tego celu ewidencji pomyłek. Z akt postępowania wynika, że strona będąc czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług od 2013 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej wyrobów farmaceutycznych oraz hurtowej sprzedaży owoców i warzyw. Strona w okresie objętym kontrolą dokonała w latach 2016-2017 anulowania 9.125 szt. paragonów fiskalnych, spowodowanego, jak zeznała [...]listopada 2019 r. "nieumiejętnym używaniem kasy rejestrującej, sprawdzaniem ceny na niej, rachunku dla klienta, traktowania kasy jako kalkulatora". W wyniku anulowania tych paragonów skarżąca nie ewidencjonowała ich
w specjalnie do tego celu prowadzonym rejestrze oczywistych pomyłek. Anulowane paragony były przez stronę niszczone. Ponadto przeprowadzona kontrola podatkowa wykazała, że dane wynikające z ewidencji nabyć za poszczególne okresy zostały błędnie odzwierciedlone w deklaracji VAT-7K. Nie zostały również uwzględnione
w prowadzonej ewidencji sprzedaży okresowe raporty z jednej z kas fiskalnych wykorzystywanych dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Dodał, że po zakończeniu kontroli podatkowej strona skorzystała z przysługującego jej prawa korekty deklaracji podatkowej, jednakże korekta ta nie zniwelowała wszystkich wykazanych nieprawidłowości, tj. strona w rozliczeniu podatkowym nie uwzględniła anulowanych paragonów fiskalnych, które dokumentowały sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (szczegółowe zestawienie matematyczne anulowanych paragonów fiskalnych w kontrolowanym okresie zawiera wykaz przedstawiony na str. 9 decyzji organu I instancji). W wyniku tych okoliczności faktycznych, tj. anulowania paragonów fiskalnych, ich niszczenia oraz nieprowadzenia ewidencji pomyłek strona dokonała zaniżenia kwot podatku należnego za poszczególne okresy objęte postępowaniem podatkowym. W związku z tym organ I instancji określił stronie w odmiennej wysokości kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za okres od pierwszego kwartału 2016 r. do trzeciego kwartału 2017 r. oraz zobowiązanie podatkowe za czwarty kwartał 2017 r., z czym strona się nie zgadza zgłaszając żądanie uchylenia decyzji tego organu
w całości.
Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej Dyrektor IAS określił ramy prawne sprawy przywołując art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 22, art. 15 ust. 1, ust. 2, art. 111 ust. 1, art. 111 ust. 3a pkt 1 i 8 ustawy o VAT, jak również wskazując rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących (§ 2 pkt 12, § 2 pkt 11, § 2 pkt 19,
§ 3 ust. 5, ust. 6) regulującego zasady prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, obowiązujące od 1 kwietnia 2013r. W świetle treści przepisów tego rozporządzenia Dyrektor IAS zauważył,
że przewiduje ono możliwość korekty w przypadku wystąpienia oczywistej pomyłki, która to korekta ujmowana jest w odrębnej ewidencji. Podkreślił również,
że powołane rozporządzenie nie wyczerpuje (nie wskazuje) wszystkich możliwych sytuacji, w których należy dokonać korekty sprzedaży zaewidencjonowanej przy użyciu kasy rejestrującej. W tych sytuacjach przepisy ustawy nie narzucają określonej formy prowadzenia ewidencji. Ważne jest tylko, aby zawierała ona wszystkie elementy wymienione w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT oraz inne dane, które są niezbędne do prawidłowego wypełnienia deklaracji VAT. Wskazał przy tym, że ewidencja prowadzona w kasie rejestrującej jest niezależna od ewidencji, której prowadzenia wymagają inne przepisy, w szczególności art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. Ewidencja prowadzona na podstawie art. 111 ustawy o VAT dotyczy bowiem części sprzedaży podatnika na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Ewidencja sprzedaży prowadzona przy zastosowaniu kasy rejestrującej spełnia wymogi zawarte w art. 109 ust. 3 ustawy
o VAT wyłącznie w przypadku, gdy zawiera dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, tj. dane odzwierciedlające rzeczywisty przebieg transakcji.
Podatnikom przysługuje zatem prawo do korekty sprzedaży i podatku należnego, jednakże pod warunkiem, że zdarzenia te zostaną udokumentowane wiarygodnymi dowodami. Ustawodawca jednoznacznie określił przy tym obowiązki
w zakresie dokumentowania sprzedaży dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, tj. za pomocą paragonów fiskalnych (jeżeli na podatniku ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej).
Odnosząc następnie treść tych rozważań do stanu faktycznego niniejszej sprawy Dyrektor IAS podkreślił, że skarżąca w kontrolowanym okresie dokonała anulowania 9.125 szt. paragonów fiskalnych, spowodowanego jak zeznała "nieumiejętnym używaniem kasy rejestrującej, sprawdzaniem ceny na niej, rachunku dla klienta, traktowania kasy jako kalkulatora". W wyniku anulowania tych paragonów nie ewidencjonowała ich przy tym w specjalnie do tego celu prowadzonym rejestrze oczywistych pomyłek.
W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego zastosowanie znajduje § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, określającego w jaki sposób należy dokonać korekty ewidencji w sytuacji wystąpienia oczywistej pomyłki. Nie można bowiem zgodzić się ze stroną, że wygenerowane paragony fiskalne, które następnie były przez stronę anulowane nie służyły dokonaniu sprzedaży towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Istotny w tym zakresie jest bowiem cel użycia kasy fiskalnej, który nierozerwalnie wiąże się sprzedażą towarów (a nie używania kasy jak wskazała strona np. do celów matematycznych). Każde nieumiejętne użycie urządzenia fiskalnego obciąża jej użytkownika. Strona prowadząc działalność gospodarczą od roku 2013 r. winna zdawać sobie sprawę
z czym wiąże się użycie kasy fiskalnej i każdy "nabity" na kasie obrót nie może ulec korekcie. Jedynym rozwiązaniem jest prowadzenie rejestru oczywistych pomyłek, gdzie strona winna umieścić każdy anulowany paragon fiskalny oraz wskazać przyczynę anulowania. Niezbędnym dodatkiem takiego rejestru są również oryginały anulowanych paragonów.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, skarżąca dopuściła się szeregu pomyłek związanych z używaniem kas fiskalnych. Bez znaczenia przy tym jest czy były to błędy zamierzone czy niezamierzone. Fakt zaistnienia tych błędów skutkował zmianą wysokości podatku należnego i wymagał skorygowania w ewidencji korekt,
o której mowa w przepisie § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących
i dołączenia do korekty oczywistej pomyłki oryginału paragonu fiskalnego. Strona nie wywiązała się z tego obowiązku, czym dokonała naruszenia przepisów ustawy
o VAT, tj. art. 111 ust. 1, a także § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik US trafnie przyjął, że strona dokonała zaniżenia podatku należnego za poszczególne kwartały 2016 oraz 2017 roku objęte postępowaniem podatkowym z uwagi na fakt anulowania paragonów fiskalnych oraz nieprowadzenia ewidencji oczywistych pomyłek, jak
i niezałączaniem do niego anulowanych paragonów. Skorygował podstawę opodatkowania i kwoty podatku należnego o anulowane paragony fiskalne, których strona nie uwzględniła w dokonanych korektach deklaracji podatkowych
za kontrolowany okres.
Z tych przyczyn, wszystkie zarzuty odwołania Dyrektor IAS uznał
za niezasadne (str. 8 – 10 zaskarżonej decyzji).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
1. postępowania podatkowego, tj. art. 21 § 1 pkt 1, § 3, § 3a, art. 122, art. 187, art. 191 § 1 Op przez niewłaściwe ich zastosowanie prowadzące do błędnej oceny stanu sprawy;
2. prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15, art 19a ust. 1 oraz ust. 4, art. 29a ust. 1, art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 11, ust. 12, art. 111 ust. 1, ust. 1b, ust. 3a, ust. 7a, art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 3 ust.5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących,
co prowadzi do wydania wewnętrznie sprzecznego rozstrzygnięcia przez błędne zastosowanie przepisów, prowadzące do bezpodstawnego zakwestionowania przez organy podatkowe sposobu prowadzenia rozliczeń za pomocą kasy fiskalnej wyprodukowanej przez firmę [...] o numerze unikatowym [...] za okres od 4 stycznia 2020 r. do 30 grudnia 2017 r. oraz uznania zaniżenia kwot podatku należnego przy uznaniu zobowiązania skarżącej do zapłaty podatku w ww. okresie rozliczeniowym.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Zauważył, że zarzuty skargi stanowią co do zasady powtórzenie zarzutów odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sporem w sprawie objęte ustalenie przez organy podatkowe, iż skarżąca dokonując rozliczenia w podatku VAT za okresy rozliczeniowe od I kwartału 2016 r. do IV kwartału 2017 r. zaniżyła kwoty podatku należnego, w związku z anulowaniem 9.125 szt. paragonów fiskalnych oraz nierejestrowaniem tych paragonów
w specjalnie prowadzonej do tego celu ewidencji pomyłek, przy jednoczesnym ich zniszczeniu.
W ocenie organów podatkowych, skarżąca poprzez anulowanie paragonów, nieprowadzenie ewidencji pomyłek oraz zniszczenie paragonów skarżąca dokonała zaniżenia kwot podatku należnego za poszczególne okresy objęte postępowaniem podatkowym. Za zasadne zatem uznały skorygowanie podstawy opodatkowania
i kwoty podatku należnego o anulowane paragony fiskalne, których skarżąca nie uwzględniła w dokonanych korektach podatkowych za kontrolowany okres.
W ocenie skarżącej organy błędnie przyjęły każde anulowane wyliczenie transakcji za samą transakcję. Zdaniem strony organy samodzielnie wykreowały obowiązek podatkowy i uznały te transakcje za podlegające opodatkowaniu. Nie uwzględniły bowiem przyjętego przez skarżącą modelu sprzedaży, który polegał na tym, że klient dokonywał wstępnego wyboru asortymentu. W momencie podejmowania decyzji o zakupie skarżąca za każdym razem ewidencjonowała na kasie fiskalnej każdy wybrany towar i jeżeli suma cen sprzedaży przekraczała poziom akceptowany przez klienta, skarżąca dokonywała anulowania transakcji i procedura była rozpoczynana od początku do momentu akceptacji ceny sprzedaży przez klienta albo braku takiej akceptacji i nie dokonania zakupu w ogóle. Anulowanie paragonów było zatem jedynie czynnością techniczną, konieczną do rozwiązania problemów związanych z ograniczeniem możliwości funkcjonalnych stosowanego urządzenia.
W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że miała miejsce dostawa, nie dochodziło bowiem do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Odnosząc się do tak zakreślonego sporu wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.
Szczegółowe zasady dotyczące stosowania kas rejestrujących zostały określone w art. 111 ust. 3a pkt 1 i 8 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnicy prowadzący ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani: dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury
z każdej sprzedaży oraz wydawać wydrukowany dokument nabywcy; dokonywać wydruku emitowanych przez kasę rejestrującą dokumentów i ich kopii.
Zasady prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących określono w przywołanym wyżej rozporządzeniu
w sprawie kas rejestrujących, które ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na podstawie § 2 pkt 12 ww. rozporządzenia przez paragon fiskalny rozumie się wydrukowany przez kasę dla nabywcy w momencie sprzedaży dokument potwierdzający dokonaną transakcję sprzedaży.
Pamięć fiskalna to urządzenie zawierające elektroniczny nośnik danych, umożliwiające jednokrotny, niezmienialny zapis danych pod kontrolą programu pracy kasy, które są nieusuwalne bez zniszczenia samego urządzenia, oraz wielokrotny odczyt tych danych (§ 2 pkt 11 rozporządzenia).
Natomiast raport fiskalny (dobowy, okresowy, w tym miesięczny oraz rozliczeniowy), w myśl § 2 pkt 19 rozporządzenia to dokument fiskalny zawierający dane sumaryczne o obrocie i kwotach podatku za daną dobę lub za wybrany okres
w ujęciu według poszczególnych stawek podatku oraz sprzedaży zwolnionej
od podatku.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących podatnicy prowadzą ewidencję każdej sprzedaży, w tym sprzedaży zwolnionej, wyłącznie przy użyciu kas, które mają potwierdzenie, że kasa spełnia funkcje wymienione w art.
111 ust. 6a ustawy oraz kryteria i warunki techniczne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ust. 9 ustawy.
W § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia wskazano, iż zwroty towarów i uznane reklamacje towarów i usług, które skutkują zwrotem całości lub części należności (zapłaty) z tytułu sprzedaży, ujmuje się w odrębnej ewidencji, wskazując jednocześnie w tym miejscu jakie informacje powinna zawierać ta ewidencja.
Stosownie zaś do treści § 3 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku wystąpienia oczywistej pomyłki w ewidencji podatnik dokonuje niezwłocznie jej korekty przez ujęcie w odrębnej ewidencji:
1. błędnie zaewidencjonowanej sprzedaży (wartość sprzedaży brutto i wartość podatku należnego);
2. krótkiego opisu przyczyny i okoliczności popełnienia pomyłki oraz dołączenie oryginału paragonu fiskalnego dokumentującego sprzedaż, przy której nastąpiła oczywista pomyłka.
W oparciu o § 3 ust. 6 ww. rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa
w ust. 5, podatnik ewidencjonuje przy zastosowaniu kasy sprzedaż w prawidłowej wysokości.
Z treści powołanych przepisów wynika, że kasa rejestrująca służy do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego.
Sprowadzenie kasy rejestrującej do roli kalkulatora jest działaniem sprzecznym z przepisami rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących i ww. przepisami ustawy o VAT. W przypadku zatem uznania za wiarygodne twierdzeń skarżącej co do korzystania z kasy rejestrującej jak z kalkulatora należałoby stwierdzić, iż przyjęty model sprzedaży opisywany przez skarżącą był sprzeczny
z ww. przepisami i jako taki nie może zostać zaakceptowany. Skarżąca zarzucając organom podatkowym błędne przyjęcie, iż anulowanie paragonów miało miejsce wskutek oczywistych omyłek, wskazuje na celowe działanie polegające
na projektowaniu wartości sprzedaży zgodnie z oczekiwaniami klienta, które
tą sprzedażą zostało zakończone lub nie. Poza własnymi twierdzeniami skarżąca nie wskazała jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby stosowanie takiej praktyki. Twierdzenia te zdaniem Sądu nie są wiarygodne. Nie jest bowiem wiarygodne,
iż skarżąca nie miała wiedzy jaki jest cel użycia kasy rejestrującej, w szczególności przy prowadzeniu działalności gospodarczej od 22 stycznia 2013 r. i wykorzystaniu kasy rejestrującej od 18 października 2013 r., że celem tym jest ewidencjonowanie sprzedaży. Brak wiarygodności tych twierdzeń wynika także z okoliczności,
iż skarżąca nie wyjaśniła w sposób racjonalny przyczyn, dla których dochód
w 2018 r. w porównaniu do 2017 r. i do 2016 r. wzrósł do wartości [...] zł, podczas gdy w 2016 r. wyniósł kwotę [...]zł, a w 2017 r. kwotę [...]zł. Na pytanie o przyczyny wzrostu dochodu, o którym mowa, skarżąca odpowiedziała bowiem, iż: "Pierwsza rzecz to sytuacja przeniesienia sklepu, brak mojej osoby w nim z uwagi na sprawy rodzinne" (protokół przesłuchania strony karta 19 akt podatkowych). Ponadto jak trafnie wskazuje organ I instancji w toku kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia
2017 r., wyliczenie dochodu za rok 2016 w zakresie sprzedaży wyrobów farmaceutycznych, suplementów, kosmetyków, ziół i pozostałych towarów wykazuje sprzeczności ekonomiczne. Ustalono bowiem, iż w 2016 r. roku skarżąca dokonywała czynności zakupu i sprzedaży suplementów, wyrobów farmaceutycznych, kosmetyków, ziół oraz jabłek i świeżych pomidorów. Wydatki na zakup towarów z wyłączeniem jabłek i pomidorów osiągnęły kwotę [...]zł, pozostałe wydatki [...]zł, zaś zapas zamknięcia [...]zł. Tym samym koszty uzyskania przychodu w odniesieniu do tych towarów wyniosły [...]zł. Przychód w tym zakresie wyniósł [...]zł, co przy ww. kosztach uzyskania przychodu daje stratę w kwocie [...]zł.
Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w zgodności z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 § 1 pkt 1 Op. Skarżąca formułując powyższe zarzuty skargi nie wskazała argumnetacji, które by je uzasadniały. Organy podatkowe dokonały w sprawie niezbędnych ustaleń w oparciu o dostępne dowody, które zostały ocenione z zachowaniem zasad logiki
i doświadczenia życiowego.
W tych okolicznościach, wobec tego, iż kasy rejestrując są przeznaczone do ewidencjonowania sprzedaży i przy braku podważających powyższe ustalenia dowodów, brak jest podstaw do przyjęcia, że w spornych okresach rozliczeniowych nie dochodziło do sprzedaży i dostawy towarów oraz nie został wygenerowany obrót. Trafnie zatem organy podatkowe rozważyły okoliczności sprawy w kontekście oczywistej omyłki, o której mowa w § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. Regulacja ta daje bowiem podstawy do skorygowania błędnych zapisów i w oparciu o § 3 ust. 6 ww. rozporządzenia umożliwiona ewidencjonowanie sprzedaży w prawidłowej wysokości. Aby zastosowanie § 3 ust. 5 rozporządzenia
w sprawie kas rejestrujących było możliwe, konieczne jest jednak spełnienie warunków w tym przepisie wskazanych. Warunki te nie zostały jednak przez skarżącą spełnione, albowiem skarżąca nie prowadziła odrębnej ewidencji, w której należało wykazać błędnie zaewidencjonowaną sprzedaż i krótki opis przyczyny
i okoliczności popełnienia pomyłki wraz z dołączeniem oryginału paragonu fiskalnego, dokumentującego sprzedaż, przy której nastąpiła oczywista omyłka. Wbrew twierdzeniom skargi organy podatkowe nie naruszyły przepisów art. 111 ust. 1, ust. 3a i ust. 7a ustawy o VAT oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. Ust. 1b do art. 111 ustawy o VAT został dodany z dniem 1 maja 2019 r. i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Brak jest zatem podstaw do postawienia organom podatkowym zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 19a ust. 1 i ust. 4 oraz art. 29a ust. 1 oraz art. 15 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie
z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Wobec stwierdzenia zaniżenia podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego zasadne było zatem zastosowanie
w sprawie art. 99 ust. 12 ustawy o VAT. Nie zostały przy tym naruszone art. 99 ust. 11, art. 103 ust. 1 ustawy o VAT. Zastosowania w sprawie nie miały przepisy art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a , art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, albowiem nieprawidłowość rozliczenia skarżącej dotyczyła podatku należnego, który w ocenie organów podatkowych został zaniżony, a nie podatku naliczonego, do którego mają zastosowanie te przepisy. Zastosowania w sprawie nie miał także art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, tym samym nie mógł zostać przez organy podatkowe naruszony.
W tych okolicznościach, nie dopatrując się podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI