VIII SA/WA 440/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-09-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
wznowienie postępowaniapozwolenie na budowęterminKodeks postępowania administracyjnegoorgan administracjisąd administracyjnyuchybienie terminowiskarga

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi do złożenia wniosku.

Skarżąca M. G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi do złożenia wniosku (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz że nie wykazała istnienia pozostałych przesłanek (art. 145 § 1 pkt 1, 2, 6 k.p.a.). Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji w 2017 r., a wniosek złożyła w 2019 r., co oznaczało uchybienie miesięcznemu terminowi.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 6 k.p.a., wskazując na rzekome fałszywe dowody, popełnienie przestępstwa, wydanie decyzji bez wymaganych stanowisk organów oraz świadome działanie organów mające na celu wykluczenie jej z postępowania. Organy administracji odmówiły wznowienia, argumentując przede wszystkim uchybieniem terminu do złożenia wniosku w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że skarżąca odebrała korespondencję dotyczącą decyzji już w 2017 r., podczas gdy wniosek złożyła w październiku 2019 r. Ponadto organy uznały, że skarżąca nie wykazała istnienia pozostałych przesłanek wznowienia, takich jak fałszywość dowodów czy popełnienie przestępstwa, wymagających przedłożenia prawomocnych orzeczeń sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, wymagającym spełnienia ściśle określonych przesłanek. W ocenie Sądu, skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż dowody z akt administracyjnych jednoznacznie wskazywały, że dowiedziała się o decyzji już w marcu 2017 r. Sąd uznał również, że pozostałe podnoszone przez skarżącą przesłanki nie zostały wykazane w sposób wymagany prawem, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych były nieuzasadnione. Sąd zwrócił uwagę, że kwestia braku uzyskania stanowiska organów (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.) była już przedmiotem kontroli sądowej w innej sprawie, co wykluczało ponowne jej badanie w postępowaniu wznowieniowym ze względu na brak tożsamości podmiotowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, co należy rozumieć jako uzyskanie informacji pozwalających zidentyfikować decyzję w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest wymagane fizyczne doręczenie decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca dowiedziała się o decyzji już w 2017 r. na podstawie odebranej korespondencji, a wniosek złożyła w 2019 r., co oznaczało uchybienie terminowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 57 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 32

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 35

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchybienie przez skarżącą miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wynikające z faktu dowiedzenia się o decyzji w 2017 r.

Odrzucone argumenty

Niewykazanie przez skarżącą przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 6-10, 28, 41, 44, 77, 80 k.p.a.) i materialnych (Prawo budowlane, k.c., Konstytucja RP) w postępowaniu zwyczajnym, które nie mogły być skutecznie podnoszone w postępowaniu wznowieniowym.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania, uregulowane w art. 145-152 k.p.a., jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Prawem materialnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w której żaden przepis prawa budowlanego nie nakłada obowiązku uzgodnienia z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad lokalizacji planowanej inwestycji z planowaną budową węzła Wschodniej Obwodnicy W. W doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji nie jest uprawniony do wznowienia postępowania na podstawie art. 151 k.p.a., jeżeli sprawę tę rozpoznawał sąd administracyjny i znane mu były przy oddalaniu skargi okoliczności powołane następnie jako podstawa wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz wymogów dowodowych dla przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, gdzie kluczowe jest ustalenie daty dowiedzenia się o decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wznowienia postępowania administracyjnego i uchybienia terminowi. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 440/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 594/21 - Wyrok NSA z 2023-11-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Decyzją ostateczną Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek A i B ze wspólnym garażem podziemnym, budynek C bez garażu podziemnego), projektowanych na terenie składającym się z działek oznaczonych numerami ewid.: [...] i [...] obręb [...] w S. przy ul. K.
Pismem z [...] października 2019 r. M. G. (dalej: strona, skarżąca, wnioskodawczyni) złożyła wniosek o wznowienie ww. postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 j.t. z późn. zm., dalej: k.p.a.).
Pismem z [...] października 2019 r. organ wezwał wnioskodawczynię do wskazania daty dowiedzenia się o każdej z okoliczności wymienionej jako przesłanka do wznowienia postępowania. Jednocześnie wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia dowodów wydanych przez właściwe organy (decyzja/orzeczenie/postanowienie), potwierdzających zaistnienie przypadków wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 k.p.a.
W odpowiedzi na ww. wezwanie strona przedstawiła swoje spostrzeżenia oraz kopie pism składanych do organów przez P.G. w odrębnie przeprowadzonych postępowaniach wznowieniowych. Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dokumentów wydanych przez właściwe organy potwierdzających którąkolwiek z przywołanych przez siebie przesłanek wznowieniowych.
Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 149 § 3 i 4, art. 148 § 1 i 2, art. 147, art. 150 § 1 oraz art. 124 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r.
W uzasadnieniu wskazano, że powołując się na te same przesłanki z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. wielokrotnie występował P. G. – mąż skarżącej. Obecnie wnioskodawczyni podnosi te same argumenty.
Odnosząc się do poszczególnych przesłanek wznowienia, organ I instancji podniósł, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dokumentu wydanego przez sąd ani inny uprawniony do tego organ, potwierdzającego zaistnienie fałszywego dowodu w sprawie. Nie zaszła więc w sprawie przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Podobnie skarżąca nie dołączyła żadnego dokumentu (wyroku sądu), potwierdzającego zaistnienie przestępstwa, w wyniku którego zostałaby wydana zaskarżona decyzja. Nie zaszła więc zatem przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
W kwestii przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., odnoszącej się do wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, organ wyjaśnił, że prawem materialnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę była ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Żaden jej przepis nie nakładał obowiązku uzyskania stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska czy też Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Dołączona do wniosku opinia GDDKiA z [...] czerwca 2017 r. nie ma mocy przepisów prawa materialnego i dotyczy zaopiniowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. Wznowienie postępowania na tej podstawie prawnej było więc niedopuszczalne.
Odnosząc się natomiast do przesłanki wznowienia zawartej w art 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ I instancji wywiódł, iż w piśmie z [...] listopada 2019 r. skarżąca podała, że [...] września 2019 r. pierwszy raz została poinformowana przez swojego męża o świadomym i celowym podjęciu przez organy działań, mających na celu wykluczenie jej osoby z postępowania dotyczącego wadliwej decyzji ostatecznej Nr [...]. Niemniej jednak z posiadanego przez organ I instancji materiału dowodowego wynikało, że wnioskodawczyni odbierała osobiście korespondencję kierowaną do niej przez organ, przykładowo: decyzję Starosty z [...] marca 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. (odebrana przez wnioskodawczynię [...] marca 2017 r.); decyzję Starosty Nr [...] z [...] maja 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji nr [...] (odebrana przez wnioskodawczynię [...] czerwca 2017 r.). Zatem Starosta uznał, że przynajmniej w 2017 r. skarżąca miała już wiedzę o wydanej decyzji Nr [...] i jej treści. Z tego względu, składając [...] października 2019 r. wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uchybiła terminowi wyznaczonemu w art. 148 § 2 k.p.a.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła strona podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem:
- art. 6-10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 41 i 44 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.;
- art. 33, 49 pkt 2, 4a, 81, 84 i 84a Prawa budowlanego;
- art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego;
- art. 2, 7, 32 i 64 Konstytucji RP.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Starosty z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania.
Organ odwoławczy podał, że po wpływie wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji w pierwszej kolejności był zobowiązany zbadać zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Zatem dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145
§ 1 pkt 4 k.p.a. nie jest wymagane fizyczne doręczenie decyzji.
Z posiadanych przez organ I instancji dokumentów wynika, że wnioskodawczyni już w 2017 r. miała wiedzę zarówno o decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., jak i jej treści, gdyż osobiście odbierała kierowaną do niej korespondencje ze Starostwa. Poza tym brała udział we wcześniejszym postępowaniu o wznowienie zainicjonowanym przez jej męża. Powyższe ustalenia w oczywisty sposób wskazują na niezachowanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) określonego w art. 148 § 2 k.p.a., co zgodnie z prawem obligowało organ I instancji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Natomiast odnośnie do pozostałych przesłanek, na które powołuje się wnioskodawczyni (art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 k.p.a.) termin do złożenia wniosku liczony jest inaczej. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy podniósł, że przy rozpatrywaniu wskazanych przesłanek nie było jednak możliwości sprawdzenia, czy zachowany został termin, gdyż nie stwierdzono istnienia żadnej z nich.
Organ odwoławczy wywiódł, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. W sprawie niniejszej skarżąca obowiązkowi temu nie sprostała. Poza twierdzeniami wnioskodawczyni brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Materiał dowodowy zgromadzony
w sprawie nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2
i § 3 k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Również i w tym przypadku wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających zaistnienie takiej sytuacji.
Zdaniem Wojewody organ I instancji miał rację także co do tego, że w sprawie nie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Obowiązek współdziałania organów dotyczy bowiem sytuacji, gdy został on ustanowiony przepisami prawa materialnego. W rozważanej sprawie nie było żadnych podstaw do stwierdzenia, że dla celów jej rozstrzygnięcia wymagane było współdziałanie jakichkolwiek innych organów administracji. Nie ulega również wątpliwości, że tego rodzaju współdziałania nie mógł w żadnym razie zainicjować wniosek wnioskodawczyni.
Nie zgadzając się w ww. rozstrzygnięciem skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła:
- art 7, art 77, art 80, i art 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego, analizy i oceny zgromadzonych materiałów. Podpisy figurujące na poświadczeniach odbioru o wszczęciu postępowania, znak sprawy [...], jak również wydanej decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie należą do uczestników postępowania M. G. ani P. G.;
- art 140 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie, tj. pominięcie przepisów prawa rzeczowego jako źródła interesu prawnego skarżącego, podczas gdy wydane pozwolenie na budowę będzie miało wpływ na sposób wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, jak również będzie skutkowało ograniczeniem w zagospodarowaniu tego terenu, wynikającym
z przepisów prawa cywilnego oraz art. 2, art. 32 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wznowienie postępowania, uregulowane w art. 145-152 k.p.a., jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a.
Postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją składa się z kilku etapów. W pierwszej fazie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać: czy podanie odpowiada ogólnym wymogom k.p.a. dotyczącym podań (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania. Jeżeli organ stwierdzi, że termin do wznowienia postępowania nie został zachowany bądź też podmiot żądający wznowienia postępowania nie wskazał ustawowych przesłanek wznowienia, wówczas na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. powinien odmówić wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku zobligowany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które otwiera drogę do tzw. "właściwego postępowania", którego celem jest przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Ten etap postępowania co do zasady powinien zakończyć się wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. organ winien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, stwierdzając brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a., bądź uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy, stwierdzając istnienie którejkolwiek z tych podstaw.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę, wystąpił w dniu [...] czerwca 2018 r. mąż skarżącej. Jako podstawy wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 k.p.a. W tej sprawie Wojewoda postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia P. G. na postanowienie Starosty z [...] sierpnia 2018 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Następnie, na skutek złożonej przez P. G. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 grudnia 2019 r. w sprawie VII SA/Wa 1290/19 oddalił skargę.
Ponadto NSA wyrokiem z 16 czerwca 2020 r. oddalił skargę kasacyjną P. G. od wyroku WSA w Warszawie z 20 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1568/18 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Wojewody z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę niniejszą orzeczenie to nie zamykało jednak organowi drogi do rozpoznania wniosku skarżącej. W sprawie nie zachodziła bowiem powaga rzeczy osądzonej ze względu na brak tożsamości podmiotowej sprawy. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy wywołuje bowiem skutki tylko wobec tego podmiotu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2016 r., II SA/Po 258/16, publ. CBOSA).
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że odpowiada ono prawu.
Odnosząc się do dwóch pierwszych z przywołanych przez stronę przyczyn wznowienia, to należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., tj. z powodu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa, możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczności (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2000 r., I SA 1123/99, LEX nr 55743). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.).
Jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, fałszywymi dowodami, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, miał być źle określony obszar oddziaływania inwestycji oraz brak zgód właścicieli nieruchomości sąsiednich. Podnoszone okoliczności nie mieszczą się jednak w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnić należy, że "fałszywy" w rozumieniu tego przepisu jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2018 r., II SA/Ol 45/2018, publ. CBOSA). Zauważyć należy, że skarżąca nie zarzuca w zasadzie, że analiza urbanistyczna, została sfałszowana w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz że nieprawidłowo określono w niej obszar oddziaływania, a więc że została sporządzona niezgodnie z przepisami. Zarzuty sprowadzają się więc w istocie do kwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie zwykłym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, a te nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu nadzwyczajnym.
Prawidłowo organy rozważyły również kwestię zarzucanego przez stronę fałszerstwa dokumentów w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w kontekście przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. I w tym przypadku brak jest potwierdzenia sfałszowania dowodu w stosownym orzeczeniu sądu lub innego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca twierdzi, że doszło do popełnienia przestępstwa, które określiła jako: "działania przestępcze, które poprzedzały wydanie decyzji, fałszerstwa w dokumentach, np. poświadczenie nieprawdy dotyczącej odstępstwa na działkę leśną i przenoszenia jej na nieruchomość sąsiednią, udzielanie fałszywych informacji osobom będącym stronami w postępowaniu, dokonywanie przestępstw po wydaniu decyzji, fałszowanie, podmienianie dokumentów załączonych pierwotnie". Tymczasem skarżąca nie przedkłada na tę okoliczność żadnych dowodów. Domaganie się zaś, aby to organ administracji w postępowaniu wznowieniowym prowadził postępowanie dowodowe mające wykazać, że przesłanka, na którą powołuje się skarżąca (ale jej nie wykazuje) została spełniona - nie ma podstawy prawnej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Zdaniem skarżącej decyzja Nr [...] została wydana bez wymaganych prawem stanowisk organów uczestniczących w budowie obwodnicy – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Na tę samą przesłankę wznowienia powoływał się również P. G. we wniosku z [...] czerwca 2018 r. Odniósł się do niej WSA w Warszawie w wyroku z 18 grudnia 2019 r., VII SA/Wa 1290/19, kontrolujący postanowienie Wojewody z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wyjaśnił, że art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek współdziałania został ustanowiony przepisami prawa materialnego. Prawem materialnym w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w której żaden przepis prawa budowlanego nie nakłada obowiązku uzgodnienia z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad lokalizacji planowanej inwestycji z planowaną budową węzła Wschodniej Obwodnicy W. Podkreślić dodatkowo należy, że brak uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (w tym wypadku GDDKiA) w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie jest tożsamy
z nieuzyskaniem przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. W orzecznictwie zaś ugruntowany jest pogląd, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zbadaną przez sąd administracyjny dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy przesłanki wznowieniowe nie były znane sądowi przy wydawaniu orzeczenia.
W doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji nie jest uprawniony do wznowienia postępowania na podstawie art. 151 k.p.a., jeżeli sprawę tę rozpoznawał sąd administracyjny i znane mu były przy oddalaniu skargi okoliczności powołane następnie jako podstawa wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 30 października 1996 r., I SA 884/96, ONSA 1997, nr 4, poz. 157, LEX nr 30931; wyrok NSA z 17 lutego 1988 r., I SA 891/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 38, LEX nr 9992). W tych okolicznościach wznowienie postępowania w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. było niedopuszczalne wobec orzekania w tym przedmiocie przez Sąd w wyroku z 18 grudnia 2019 r. w sprawie VII SA/Wa 1290/19.
Odnosząc się zaś do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wskazuje, że z treści art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania
o wznowienie postępowania. Zaistnienie tej okoliczności nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami, jakie powinna podjąć strona, aby uzyskać wiedzę o decyzji. Dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., II OSK 2083/17, publ. Lex nr 2695813).
W zaskarżonym postanowieniu, jak również postanowieniu go poprzedzającym, organ doszedł do wniosku, że minął miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się
o decyzji, w której postępowanie chce wznowić. Powołał się przy tym na doręczoną skarżącej [...] marca 2017 r. decyzję Starosty z [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. oraz decyzję Starosty z [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji Nr [...], doręczoną skarżącej [...] czerwca 2017 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął zaś do organu I instancji [...] października 2019 r.
W ocenie Sądu przedstawiona przez organ argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy wykazała, że decyzja z [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. została osobiście odebrana przez skarżącą (k. 21v akt administracyjnych). Znajdujące się więc w aktach sprawy dowody jednoznacznie wskazują zatem, że skarżąca dowiedziała się o spornej decyzji już [...] marca 2017 r. W tej sytuacji termin złożenia wniosku o wznowienie upłynął [...] kwietnia 2017 r., zgodnie bowiem z art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Natomiast wniosek skarżącej o wznowienie postępowania wpłynął do organu [...] października 2019 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
W kontekście zarzutów skargi Sąd podnosi, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Dokument taki korzysta zatem z domniemania prawdziwości (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, Lex nr 33465). Osoba, która twierdzi, że podpis na formularzu odbioru przesyłki został sfałszowany, powinna fakt ten udowodnić, a więc wskazać inne dowody, podważające treść potwierdzenia odbioru. Nieprawidłowość doręczenia musi zatem wynikać z dokumentów zgromadzonych w sprawie. W niniejszej sprawie strona temu obowiązkowi nie sprostała, ograniczając się do gołosłownych twierdzeń w tym zakresie.
W tych więc okolicznościach Sąd uznał, że zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia przez organ art. 6 - 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są nieusprawiedliwione, gołosłowne, o charakterze jedynie polemicznym. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, uwzględnił przy rozpoznaniu wniosku całość zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Na uwzględnienie nie zasługiwał nadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Może on odnieść skutek jedynie wtedy, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonania konkretnych czynności procesowych (por. wyrok WSA
w Poznaniu z 27 czerwca 2019 r., III SA/Po 183/19, publ. LEX nr 2694093, wyrok WSA
w Szczecinie z 16 maja 2019 r., II SA/Sz 339/19, publ. LEX nr 2684016, wyrok NSA
z 12 marca 2019 r., II OSK 1022/17 publ. Lex nr 2642990). Obowiązkowi temu skarżąca nie sprostała.
Nie został naruszony przez organy ani art. 140 Kodeksu cywilnego, ani art. 64 Konstytucji RP. Zgodnie art. 140 k.c. właściciel może, z wyłączeniem innych osób, ale
w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, korzystać
z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa,
w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Takie samo prawo przysługuje jednak nie tylko skarżącemu, ale i inwestorowi. Ma on prawo na swojej nieruchomości wybudować taki obiekt budowlany, jaki chce, chociaż w granicach zakreślonych przepisami Prawa budowlanego. Na organie administracji architektoniczno budowlanej spoczywa obowiązek kontroli przestrzegania przez inwestora prawa. Jeżeli więc organ dokonał niezbędnego, a wynikającego z art. 32 – 35 Prawa budowlanego sprawdzenia wymagań formalnych i uznał je za spełnione, to musiał zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę. Takie działanie organu w żadnej mierze nie naruszało uprawnień właścicielskich skarżącego.
Zgodnie z ust. 1 – 3 art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Poprzez zezwolenie osobie posiadającej prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane na budowę obiektu budowlanego, art. 64 Konstytucji RP nie tylko nie został naruszony, ale wręcz przeciwnie – organ architektoniczno budowlany skonkretyzował uprawnienie inwestora do zabudowy jego gruntu. Znowu należy zauważyć, że ta zasada konstytucyjna dotyczy nie tylko skarżącej, ale każdej innej osoby, która chce ze swej własności korzystać. Nie tylko własność skarżącej podlega ochronie prawnej.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego – Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Takie zarzuty mogłyby być skutecznie, gdyby były podnoszone w postępowaniu zwyczajnym, odwoławczym od decyzji zezwalającej na budowę, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym, wznowieniowym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI