VIII SA/Wa 427/21

VIII SA/Wa 427/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 7648/21 - Wyrok NSA z 2023-09-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 247
art. 74 ust. 3a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi R. C.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania R. C.-S.(dalej: strona, skarżąca) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M.
z [...] listopada 2020 r. nr [...], umorzyło w stosunku do strony postępowanie odwoławcze.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie sprawy:
Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy M. z [...] listopada 2020 r. nr [...] określono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa 10 budynków inwentarskich hodowli brojlerów wraz z obiektami
i instalacjami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] w W. M.".
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona domagając się jej uchylenia
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] marca 2021 r. SKO umorzyło wobec skarżącej postępowanie odwoławcze uznając, że nie posiada ona przymiotu strony,
a w konsekwencji nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania.
Organ odwoławczy wskazał, że szczegółowa regulacja w zakresie przyznania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została zawarta w art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247, dalej: ustawa), przy czym w sprawie niniejszej zastosowanie znajduje przepis w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2019 r. Regulacja z art. 74 ust. 3a ustawy stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a.
Kolegium ustaliło, że strona jest właścicielem działki nr [...]. Z kolei działkami przylegającymi bezpośrednio do działki nr [...], na której ma być realizowane przedsięwzięcie są działki nr: [...],[...],[...],[...]i [...]. Ze znajdującej się
w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż żadnej z tych działek właścicielem nie jest skarżąca. Stanowiąca jej własność działka nr [...]nie przylega bezpośrednio do działki, na której ma być realizowane przedsięwzięcie - oddziela ją od niej na długości ok. 100m działka nr [...], w pozostałej części oddziela je więcej niż jedna działka.
Kolegium wskazało także na treść znajdującego się w aktach sprawy raportu
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z którego jednoznacznie wynika, że na działce strony nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, co znajduje także potwierdzenie w stanowiskach właściwych wyspecjalizowanych organów współdziałających w sprawie.
Strona podnosiła, że na jej działce zostało udokumentowane złoże kopalin. Stwierdziła także, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia spowoduje obniżenie stopnia wykorzystania tego złoża, poprzez konieczność pozostawienia części jego zasobów w pasach ochronnych oddzielających działkę nr [...] od wyrobiska. Dodała, że w szczególności uniemożliwi to eksploatację udokumentowanego złoża zarówno na działce jak i na dalszych terenach z uwagi na konieczność zachowania wymaganych przepisami prawa odległości od zabudowań przeznaczonych do hodowli zwierząt.
Zdaniem Kolegium ww. okoliczności nie stanowią uzasadnionej przesłanki do przyznania jej przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w oparciu o art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy, gdyż wskazane ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości przez przedmiotowe przedsięwzięcie odnosiły się nie do aktualnego przeznaczenia jej działki, a do przyszłego (wykorzystania surowców w przyszłości). Określenie środowiskowych uwarunkowań oraz badanie kumulacji oddziaływań sąsiednich przedsięwzięć wraz z planowanym obecnie, dokonuje się zaś w oparciu o aktualny stan prawny terenu planowanej inwestycji i sąsiednich obszarów, na które może oddziaływać. W sprawie niniejszej złoże zostało udokumentowane, ale nie zostało uwzględnione w aktualnych ustaleniach planu miejscowego, co powoduje, że nie jest pewnym czy będzie wydobywane. Okoliczność ta nie może zatem rodzić skutków prawnych dla zamierzonego przedsięwzięcia. Ponadto zauważono, że należąca do skarżącej nieruchomość ma charakter rolny, a obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza na tym terenie eksploatację złóż.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy przez umorzenie postępowania odwoławczego w następstwie błędnego uznania, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu i dlatego nie mogła wnieść skutecznie odwołania,
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy skarżąca ma przymiot strony i ograniczenie się wyłącznie do rozpoznania argumentów skarżącej w zakresie istnienia złóż na jej działce,
- art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, której skutkiem było nieprawidłowe ustalenie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie.
Mając powyższe na uwadze skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 t.j.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd uznał że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji uznał, że decyzja Kolegium [...] marca 2021 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Skarżąca nie kwestionowała bowiem dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych dotyczących m. in. usytuowania jej nieruchomości względem nieruchomości inwestycyjnej, faktu stwierdzenia na nieruchomości skarżącej złoża kopalin, a także aktualnego przeznaczenia tej nieruchomości. W tych okolicznościach Sąd uznał, że nie ma potrzeby ponownego przedstawiania stanu faktycznego sprawy, zaprezentowanego przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania.
Kwestią sporną była natomiast ocena prawna dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych w kontekście posiadania przez skarżącą interesu prawnego w sprawie, umożliwiającego m. in. skuteczne zainicjowanie postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza z [...] listopada 2020 r. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Rozstrzygając tak zakreślony spór wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 74 ust. 3a ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2019 r., według którego stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się
w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:
1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Z powyższego wynika, że to na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia komu przysługuje przymiot strony postępowania. Celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3364/21, opubl. CBOSA).
W ocenie Sądu z obowiązków tych Kolegium wywiązało się w sposób prawidłowy. W szczególności organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżącej przysługuje prawo własności do nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Działka ta jest działką rolną, nie przylegającą bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Nie został więc spełniony warunek z art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś.
Analizie poddano także fakt potencjonalnego przekroczenia standardów ochrony jakości środowiska oraz zakres oddziaływania przedsięwzięcia w kontekście wprowadzenia ograniczenia zagospodarowania nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Według art. 3 pkt 34 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) pod pojęciem "standardu jakości środowiska" rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Standardy jakości są przez ustawę traktowane jako nieprzekraczalna granica dopuszczalnych skutków emisji
z instalacji. W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby na działce skarżącej zostały one przekroczone.
Organ odwoławczy ustalił bowiem, że planowane przedsięwzięcie nie pogorszy stanu czystości środowiska na terenach sąsiednich. Wobec dotrzymywania dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, nie ma potrzeby ograniczenia emisji zanieczyszczeń. Działalność fermy zapewni dotrzymanie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu na terenie fermy i poza jej granicami, zwłaszcza
w odniesieniu do stężeń średniorocznych por. k. 64-65 raportu oddziaływania na środowisko). Emisja hałasu jak i oddziaływanie na powietrze i klimat nie będą powodować przekraczania dopuszczalnym norm. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie przewidziano istotnych uciążliwości zapachowych mogących negatywnie oddziaływać na życie i zdrowie mieszkańców (por. k. 89 i 90 raportu oddziaływania na środowisko).
Wskazać należy i na to, że postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. (dalej: RDOŚ) uzgodnił realizację i określił środowiskowe warunki dla przedmiotowego przedsięwzięcia (k. 681 akt adm.). W jego uzasadnieniu odniesiono się do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji geologicznej dotyczącej działki skarżącej (por. k. 21 postanowienia). W tych kontekście RDOŚ wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. część
I (uchwała Rady Gminy M. z [...] września 2014 r., Nr [...], dalej: mpzp) teren działki, na której udokumentowane zostało złoże przeznaczony jest pod tereny rolnicze. Obowiązujący plan wyklucza na tym terenie eksploatację złóż.
Również Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki w K. postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. znak: [...] uzgodnił realizację rzeczonego przedsięwzięcia (k. 657 akt adm.) uznając, że planowane przedsięwzięcie oraz określone warunki jego realizacji nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych
w zakresie ochrony zasobów wodnych (por. k. 8 postanowienia). Przedsięwzięcie zostało pozytywnie zaopiniowane także przez Marszałka Województwa [...] (por. postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...]).
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, według którego nie został spełniony warunek określony w art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy słusznie ustalił także, że
w odniesieniu do nieruchomości skarżącej nie została spełniona przesłanka z art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś., a więc należąca do niej działka nie znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia
w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Zgodnie bowiem z załączoną do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań mapą sporządzoną w skali 1:2000 granice obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zamykają się w granicach teren planowanego przedsięwzięcia, a więc na działce inwestycyjnej nr [...]. Ponadto, jak już wyżej wywiedziono należąca do skarżącej działka jest działką rolną, a mpzp nie dopuszcza na tych terenach eksploatacji złóż. Aby skarżąca mogła wydobywać znajdujące się na jej działce złoża, konieczna będzie zmiana obowiązującego mpzp. Wpływ rzeczonego przedsięwzięcia polegającego na budowie 10 budynków inwentarskich hodowli brojlerów wraz
z obiektami i instalacjami towarzyszącymi nie powoduje więc ograniczenia
w zagospodarowaniu jej nieruchomości zgodnie z jej aktualnym rolnym przeznaczeniem.
W świetle przytoczonych ustaleń postępowania odwoławczego, w ocenie Sądu nie można było uznać, że skarżącej przysługuje status strony przedmiotowego postępowania, tym samym interes prawny dający legitymację procesową do skutecznego kwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżąca zamiast interesu prawnego ma jedynie interes faktyczny, jako że może być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności od organu administracyjnego, w tym przypadku merytorycznego rozpatrzenia wniesionego przez nią środka zaskarżenia.
Stąd ziściła się przesłanka do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co też zostało przez organ wykazane
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie może być zatem mowy o naruszeniach przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, takich jak art. 7, art. 77 § 1 czy też art. 80 k.p.a.
W związku z powyższym za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy, który organ odwoławczy zastosował w sposób prawidłowy. Podnoszony w skardze element potencjonalności dotyczy tego, że stroną postępowania może być podmiot, na którego nieruchomość przedsięwzięcie może (a nie musi) oddziaływać. Owe oddziaływanie musi być jednak oceniane z punktu widzenia aktualnego – jak wprost wskazano w kwestionowanym przepisie – a nie potencjalnego przeznaczenia działki. Odrębności tych dwóch kwestii skarżąca jednak nie dostrzegła.
Z tych względów, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.