VIII SA/Wa 425/24

VIII SA/Wa 425/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt. 22, art. 92a ust.1, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 29 lutego 2024 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 425/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 lutego 2024 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775 dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1,art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tekst jednolity Dz. U,z 2022 r,, poz. 2201 dalej utd), Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 22,art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 08.01.2024 r. nr [...] po nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 02.03.2022 r. przeprowadzono kontrolę drogową w miejscowości W.,
zestawu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej.
[...] oraz naczepy Feldbinder o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował K. N.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz strony.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] dnia 02.03.2022 r. Podczas kontroli stwierdzono podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
W dniu 08.01.2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał
decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości
10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z tytułu naruszenia Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Organ odwoławczy wskazywał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a.
Podnosił, iż należy wskazać, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo
przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie naruszenia polegającego na podłączeniu do tachografu niedozwolonego
urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub
przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu; lp> 6.1.3 załącznika nr 3 do utd.
Stosownie do art. 22 ust 2 rozporządzenia 165/2014, upoważnieni instalatorzy,
warsztaty lub producenci pojazdów plombują tachograf, zgodnie ze specyfikacjami
zawartymi w świadectwie homologacji typu, o którym mowa w art. 15, po zweryfikowaniu prawidłowości jego działania, w szczególności w sposób zapewniający, aby żadne urządzenie manipulacyjne nie mogło naruszyć lub zmienić zarejestrowanych danych.
Zgodnie z art. 32 ust 3 rozporządzenia 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania,
likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu.
Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździć nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ww, ustawy, który karą pieniężna w wysokości 10.000,00 złotych sankcjonuje podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.
W niniejszej sprawie w toku kontroli drogowej ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 02.03.2022 r. w miejscowości W.
stwierdzono, iż kierowca K. N. wykonywał w dniu 02.03.2022 r., o godz. 18:10, do chwili zatrzymania do kontroli tj. do godz. 18:54, przejazd używając niedozwolonego przedmiotu - magnesu. Analiza okazanej do kontroli wykresówki wykazała, że tachograf nie zarejestrował wskazań w zakresie prędkości, pokonanej drogi oraz aktywności kierowcy. Oględziny pojazdu wykazały, iż na impulsatorze skrzyni biegów został podłączony magnes, zakłócający pracę tachografu, drogomierza i prędkościomierza. Z uwagi na powyższe, stwierdzono podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf oraz korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż w chwili zatrzymania do kontroli kierowca wykonując przewóz na rzecz strony, wykorzystywał niedozwolony przedmiot celem manipulowania zapisami urządzenia rejestrującego.
Przedsiębiorca jest zobowiązany do zapewnienia by realizowany przez niego przewóz odbywał się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnośnie art. 92c utd należy wskazać, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu, iż do naruszeń doszło w okolicznościach których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Wykonywanie przewozu z wykorzystaniem przedmiotu celem zakłócania pracy urządzenia rejestrującego nie stanowi w ocenie organu odwoławczego nadzwyczajnych okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Właściwa organizacja pracy i bieżąca kontrola działań podejmowanych przez kierowcę, pozwoliłyby zapobiec stwierdzonemu w sprawie naruszeniu. Z uwagi na powyższe okoliczności w sprawie nie można zastosować przepisów egzoneracyjnych art. 92c utd.
Odnośnie wniosku strony dotyczącego wyznaczenia terminu w celu zapoznania się z aktami sprawy, organ odwoławczy stwierdza, iż wniosek ten służy wyłącznie przewleczeniu terminu załatwienia sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wielokrotnie próbował umożliwić stronie zapoznanie się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Pismem z dnia 17.07.2023 r. nr [...] organ poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie wójta przy ul. Ł. [...] po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Strona wskazane pismo odebrała w dniu 03.08.2023 r. W odpowiedzi strona wskazała, iż z uwagi na okres urlopowy, prosi o wyznaczenie terminu w pierwszym tygodniu września. Pismem z dnia 06.09.2023 r. nr [...] organ przychylił się do wniosku strony i przedłużył termin na zapoznanie się z aktami i złożenie wyjaśnień. Strona wskazanego postanowienia nie odebrała. Przedsiębiorca pismem z dnia 27.09.2023 r. wskazał, iż nie był w stanie odebrać pisma i prosi o jego ponowne wysłanie. Organ pismem z dnia 03.10.2023 r.nr [...] zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i poinformował stronę o treści nieodebranego przez nią pisma. Następnie pismem z dnia 25.10.2023 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przesłuchanie świadka i wyznaczenie nowego terminu w celu zapoznania się z aktami. Pismem z dnia 14.11.2023 r. organ przychylił się do wniosku strony o zapoznanie się z aktami sprawy i wyznaczył termin na dzień 01.12.2023 r. Strona wskazane pismo odebrała w dniu 01.12.2022 r. i wnioskiem z dnia 07.11.2023 r., nadanym w dniu 08.12.2023 r. wskazała, iż z uwagi na odległość między
miastami nie zdołała się pojawić w wyznaczonym przez organ miejscu i wnosi o wyznaczenie kolejnego terminu w celu zapoznania się z aktami. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdza, iż organ I instancji wielokrotnie usiłował umożliwić stronie zapoznanie się z aktami sprawy, czego strona nie uczyniła. Tym samym organ nie naruszył art. 73 § 1 k.p.a. Strona mogła, zgodnie z wskazaniami organu, telefonicznie umówić się na dogodny dla niej termin wglądu do akt sprawy, z której to możliwości nie skorzystała, składając wyłącznie kolejne wnioski służące przewleczeniu terminu załatwienia sprawy. Tym samym organ odwoławczy postanowił nie przychylić się do wniosku strony.
W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy
o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanego wyżej naruszenia doszło
w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich
zaistnienia.
Organ pragnął podkreślić, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powyższe
potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 26 listopada 2015r., sygn. III SA/Kr 584/15, stwierdził: "Mając na względzie treść wyżej
przytoczonego przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym Sąd w pełni podziela stanowisko, że ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jest rzeczą oczywistą, że za działalność
przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność
przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne. "
W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt utd,
który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, iż postępowanie
w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c utd.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła skarżąca E. D..
Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie:
art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz
niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez co WITD naruszył obowiązek stania na straży praworządności,
• art. 8 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to ocena była konsekwencją poczynienia ustaleń w oparciu o
materiał, który nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący i kompletny, przez co
naruszona została zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie
jego uczestników do władzy publicznej, jak również zasada nieodstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,
• art. 73 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wglądu w akta sprawy
• art. 77§1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, co skutkuje brakiem możliwości jednoznacznego wskazania, że dana okoliczność została udowodniona
• art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niepoinformowanie Skarżącej o wszczęciu postępowania
drugoinstancyjnego
• art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o Ruchu
Drogowym (Dz.U. 2021 poz. 450 t.j.) - dalej p.r.d., poprzez nałożenie na Skarżącego
kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych 00/100), pomimo
braku podstaw do jej nałożenia.
Wobec powyższego wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W wyniku przeprowadzonych czynności funkcjonariusze Policji stwierdzili naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, w wyniku czego tachograf ten nie rejestrował aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu w okresie od godziny 18:10 do godz. 18:54 dnia 02.03.2022 r. Pracę tachografu zakłócał przypięty do impulsatora skrzyni biegów magnes.
W toku postępowania kwalifikacja prawna czynu została zmieniona na podłączenie do
tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.
W ramach toczącego się postępowania skarżąca wniosła o przesłuchanie kierowcy, gdyż w ocenie skarżącej czynność ta była niezbędna dla określenia, kto jest odpowiedzialny za powstanie opisanego powyżej naruszenia, gdyż w przypadku jednoznacznego ustalenia, iż to wyłącznie kierowca jest odpowiedzialny za wystąpienie naruszenia, wówczas bezsprzecznie zachodzi przesłanka z art. 140aa ust 4 pkt 1 ppkt b) p.r.d. Powyższa okoliczność ma w ocenie skarżącej znaczenie o tyle, iż prowadziła by do jednoznacznego ustalenia, czy Kierowca manipulował czasem pracy samowolnie, chcąc np. coś zataić przed pracodawcą. Z ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organ nie wynika, jakoby powyższa okoliczność została stwierdzona w sposób jednoznaczny, a dopiero jej ustalenie pozwoliłoby na prawidłowe określenie strony postępowania, a nade wszystko na ustalenie, czy stroną tego postępowania jest skarżąca, w sytuacji, kiedy nie ponosi winy za powstałe naruszenie. Tytułem dodatkowych wyjaśnień, przemawiających na korzyść skarżącej wskazała, iż ówczesny przejazd został zaplanowany w sposób, który nie wymagał od kierowcy ingerencji w działanie urządzenia pomiarowego, co zresztą jest praktyką surowo zabronioną w ramach działalności przedsiębiorstwa skarżącej.
WITD odmówił dokonania czynności przesłuchania kierowcy stwierdzając, iż czynność ta nie ma znaczenia dla sprawy, który to pogląd został podzielony przez GITD, z czym skarżąca stanowczo się nie zgadza, a to ze względów opisanych powyżej.
Z praktyki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżąca podnosiła, iż
przesłuchanie kierowcy w tego typu przypadkach jest czynnością rutynową, co próbowała wykazać wnosząc w odwołaniu od decyzji WIDT o zwrócenie się do WITD w [...] o udzielenie informacji dotyczącej ilości przesłuchań kierowców dokonanych przez ten organ w okresie ostatnich trzech miesięcy, w prowadzonych przez siebie postępowaniach – na okoliczność ustalenia, iż przesłuchanie kierowcy jest czynnością rutynową w tego typu postępowaniach, a jego brak może skutkować naruszeniem art. 7 k.p.a.
Argumentowała, że należy w tym miejscu zwrócić uwagę na bardzo istotną różnicę pomiędzy protokołem kontroli a przesłuchaniem kierowcy. W ocenie skarżącej protokół kontroli jest dokumentem, z którego wynika stwierdzenie naruszenia, będącego wynikiem manipulowania przy urządzeniu mierzącym czas pracy kierowcy (w tym przypadku za pomocą magnesu) i co do tej części procedury Kierowca nie zgłosił swoich uwag. Niemniej jednak nie sposób postawić znaku równości pomiędzy protokołem kontroli, który skupia się na aspektach technicznych uchybienia, a protokołem przesłuchania kierowcy, który ma pomoc w wyjaśnieniu okoliczności, w jakich doszło do uchybienia, co z kolei ma istotny wpływ na właściwe ustalenie stron postępowania.
Brak wypełnienia tego elementu procedury, i to pomimo wielokrotnie składanych przez
skarżącego wniosków w tym zakresie, stanowi w ocenie skarżącego rażące naruszenie
przepisów proceduralnych, a co za tym idzie uzasadnia stanowisko, iż decyzja wydana w sposób tak wadliwy nie powinna ostać się w obiegu prawnym, a już z całą pewnością nie można uznać za uzasadnionej argumentacji GITD, jakoby przesłuchanie Kierowcy nie było zasadne, bo tak wiadomo jak zezna. W ostateczności to na organie spoczywa obowiązek przeprowadzenia czynności w sposób pozwalający na ustalenie prawdy obiektywnej, co może sprowadzać się również do odpowiedniego prowadzenia przesłuchania, które przecież nie jest swobodną wypowiedzią osoby przesłuchiwanej, a sprowadza się do udzielania odpowiedzi na pytania zadawane przez osobę przesłuchującą i ma niejako dopełnić obraz sprawy wyłaniający się z materiału dowodowego pochodzącego z innych źródeł.
Bagatelizowanie tego środka dowodowego poprzez stwierdzenie, że Organ wie co kierowca by zeznał więc nie widzi sensu w dokonaniu czynności jest w ocenie skarżącej absolutnie niedopuszczalne i podważa wiarygodność oraz powagę instytucji, która w ten sposób argumentuje swoje decyzje nakładające na stronę poważne zobowiązania finansowe.
Poza argumentacją zaprezentowaną w powyższych akapitach, w przedmiotowym postępowaniu na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż wszyscy kierowcy, którzy świadczą usługi na rzecz skarżącej przechodzą drobiazgowe szkolenia z zakresu przepisów regulujących problematykę czasu pracy kierowców w aspekcie zarówno teoretycznym jak również praktycznym, a stosowanie jakichkolwiek niedozwolonych elementów jest w przedsiębiorstwie skarżącego surowo zabronione, co zostało dobitnie wskazane przez skarżącą wtoku postępowania.
Wskazywała, że ostatecznie w praktyce nie ma wpływu na to, jak zachowa się każdy kierowca w trakcie każdego przejazdu. W gestii skarżącej pozostaje jedynie zachowanie należytej staranności w zakresie zatrudniania odpowiednio wykwalifikowanych osób na stanowisku kierowcy, a następnie jeszcze dodatkowego przeszkolenia tych osób w zakresie odpowiednich przepisów powszechnie obowiązujących, jak i zasad wewnętrznych panujących w przedsiębiorstwie skarżącego, które również służą temu, aby wyeliminować ryzyko naruszania przepisów powszechnie obowiązujących.
Obciążenie skarżącej karą pieniężną, w sytuacji, kiedy ten dochował wszelkiej staranności, aby do uchybienia nie doszło, oraz nie miał żadnego wpływu na popełnienie wykroczenia przez kierowcę, jest w ocenie skarżącej rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, gdyż winę, a co za tym idzie również i karę, przypisuje się w tym przypadku podmiotowi całkowicie niewinnemu powstaniu objętych postępowaniem uchybień. O okoliczności dochowania przez skarżącą należytej staranności świadczy chociażby fakt, iż przejazd został zaplanowany w sposób umożliwiający jego swobodne przeprowadzenie bez konieczności posuwania się do działań naruszających regulacje prawne odnoszące się do problematyki czasu pracy kierowców.
Niezrozumiałym dla skarżącej jest w przedmiotowej sprawie przede wszystkim fakt, iż
zarówno WITD jak i GITD odmówił dokonania czynności przesłuchania kierowcy, co stanowi jawne naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego unormowanych w art. 7 k.p.a., 77§1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Kierowcy powoduje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny, a przez to decyzja została wydana w sposób wadliwy.
Podstawowym obowiązkiem organu w ramach prowadzonego postępowania jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co powinno być wyrazem realizacji jednej z naczelnych zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej, która przede wszystkim ma służyć obronie słusznego interesu obywateli, jak również interesu społecznego.
W świetle realizacji obowiązków wynikających z tej fundamentalnej procesowej zasady,
można z całą stanowczością stwierdzić, że w przedmiotowym stanie faktycznym organ nie dochował należytej staranności w procesie ustalania stanu faktycznego, co w ocenie
skarżącej ostatecznie przyczyniło się do nałożenia na skarżącą kary.
Stanowi naruszenie art. 73 § 1 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, kiedy pełnomocnik skarżącej wyraźnie wnosił o wyznaczenie realnego terminu prosząc również o bezpośredni kontakt do osoby prowadzącej postępowanie, po to aby przyspieszyć tę procedurę. Warto w tym miejscu dodać, iż wniosek o kontakt do osoby prowadzącej postępowanie nie jest w tego typu postępowaniach niczym nadzwyczajnym, a powszechnie stosowaną praktyką, mającą na celu usprawnienie przebiegu postępowania.
Następnie dnia 08.01.2024 r. WITD wydał decyzję nakładającą w wysokości 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych 00/100)
Poza argumentacją zaprezentowaną w powyższych akapitach, w przedmiotowym
postępowaniu na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż wszyscy kierowcy, którzy świadczą usługi na rzecz skarżącej przechodzą drobiazgowe szkolenia z zakresu przepisów regulujących problematykę czasu pracy kierowców w aspekcie zarówno teoretycznym jak również praktycznym, a stosowanie jakichkolwiek niedozwolonych elementów jest w przedsiębiorstwie skarżącego surowo zabronione, co zostało dobitnie wskazane przez skarżącą w toku postępowania.
Ostatecznie w praktyce skarżąca nie ma wpływu na to, jak zachowa się każdy kierowca w trakcie każdego przejazdu. W gestii skarżącej pozostaje jedynie zachowanie należytej staranności w zakresie zatrudniania odpowiednio wykwalifikowanych osób na stanowisku kierowcy, a następnie jeszcze dodatkowego przeszkolenia tych osób w zakresie odpowiednich przepisów powszechnie obowiązujących, jak i zasad wewnętrznych panujących w przedsiębiorstwie skarżącego, które również służą temu, aby wyeliminować ryzyko naruszania przepisów powszechnie obowiązujących.
Obciążenie skarżącej karą pieniężną, w sytuacji, kiedy ten dochował wszelkiej staranności, aby do uchybienia nie doszło, oraz nie miał żadnego wpływu na popełnienie wykroczenia przez kierowcę, jest w ocenie skarżącej rażącym naruszeniem zasad współżycia społecznego, gdyż winę, a co za tym idzie również i karę, przypisuje się w tym przypadku podmiotowi całkowicie niewinnemu powstaniu objętych postępowaniem uchybień. O okoliczności dochowania przez skarżącą należytej staranności świadczy chociażby fakt, iż przejazd został zaplanowany w sposób umożliwiający jego swobodne przeprowadzenie bez konieczności posuwania się do działań naruszających regulacje prawne odnoszące się do problematyki czasu pracy kierowców.
W toku sprawy organ w żaden sposób nie wykazał, jakoby skarżąca nie dochowała należytej staranności przy organizowaniu przejazdu, bądź też miał wpływ na powstanie naruszenia, a zatem zachodzą przesłanki do zastosowania art. 140aa ust 4 pkt 1 ppkt a) i b) p.r.d.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej wyznaczają dwa przepisy. Z jednej strony jest to art. 134 § 1 p.p.s.a., a z drugiej strony art. 135 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Natomiast art. 135 p.p.s.a. wyznacza granice wertykalne rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, stanowiąc, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosowanie wobec decyzji środków przewidzianych w ustawie oznacza stosowanie sankcji wzruszalności oraz sankcji nieważności. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję i zastosowanie sankcji wzruszalności następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zastosowanie względem całości lub części decyzji sankcji nieważności następuje, jeżeli sąd stwierdzi, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) - zwanej dalej "k.p.a" - lub w innych przepisach. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, nie zaistniały nieprawidłowości zarówno, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygniecie odpowiada przepisom prawa materialnego. Z tego też powodu, akceptując i podzielając w całości argumentację organu odwoławczego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności odnotować należy, że stan faktyczny związany ze zdarzeniem z dnia 2 marca 2022 r. nie był w sprawie sporny. Skarżąca nie kwestionuje bowiem faktu podłączenia przez kierowcę na czujniku tachografu magnesu, który zakłócał pracę tego urządzenia. Spór dotyczy natomiast subsumcji ustalonego przez organy stanu faktycznego. W związku z tym należy wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 92a ust. 1, 7 i 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. W odniesieniu do kontroli drogowej suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł (ust. 3), natomiast wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7). Za stwierdzone przez organ naruszenie, polegające na podłączeniu przez kierowcę do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu, w lp. 6.1.3. ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, z kolei za naruszenie określone w lp. 6.3.8., polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, przewidziana została kara w wysokości 50 zł za każde naruszenie. Powołany przepis art. 92a ustawy określa odpowiedzialność administracyjnoprawną podmiotu wykonującego m.in. transport drogowy rzeczy.
Takim podmiotem niewątpliwie jest skarżąca. Wskazana odpowiedzialność ma charakter obiektywny - mamy z nią do czynienia w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i nie zależy ona od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Wskazany przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, przy czym zaznaczenia też wymaga, że ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia określonych ustawą przesłanek.
Należy wyjaśnić, że w dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt.1 utd nie mieszczą się takie sytuacje, które są wynikiem zachowań kierowców, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. wyroki NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 967/09; opubl. Lex 746376 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06; opubl. OTK-A 2008/2/30; w sprawie II GSK 504/17; 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4875/16). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby – przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru – nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. Dlatego też wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby w istocie do każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Za prawidłową należy więc przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców przezeń zatrudnionych nie polega tylko na odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń tych nie dochodziło.
W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 4 pkt 22 lit. a oraz lit. h ustawy, odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. powołanego wcześniej rozporządzenia nr 165/2014. Zgodnie z art. 32 ust. 1 tego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. W myśl art. 33 utd przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne: zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Z kolei stosownie do art. 36 ust. 1 utd rozporządzenia, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy, musi być w stanie okazać, na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych: (i) swoją kartę kierowcy; (ii) wszelkie zapisy odręczne oraz wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006; (iii) wykresówki odpowiadające okresowi, o którym mowa w ppkt (ii), w trakcie którego prowadził on pojazd wyposażony w tachograf analogowy. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie to miało miejsce na terytorium innego państwa członkowskiego lub w państwie trzecim.
Trafnie więc organy przyjęły, że konsekwencją przytoczonych rozwiązań prawnych jest ustalenie pod lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do utd sankcjonowanego naruszenia w postaci podłączenia przez kierowcę do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów postępowania w postaci nieuwzględnieniu wniosku o przesłuchania w charakterze świadka kierowcy pojazdu i uznanie, iż miało to istotny wpływ na wynik sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie został sporządzony protokół wraz z dokumentacją fotograficzną i z jego załącznika wynika, że nie dochodziło do rejestrowania przebiegu trasy przez tachograf z uwagi na podłączone urządzenie blokujące – magnes. Kierowca nie kwestionował, iż takie zdarzenie miało miejsce. Okoliczność ta była bezsporna i nie zachodziła potrzeba w tym zakresie prowadzić postępowania.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącej, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie biorąc pod uwagę, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.