VIII SA/WA 418/24

VIII SA/Wa 418/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 1 i par. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i par. 3 oraz art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 152
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. L., I. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 kwietnia 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 13 lutego 2024r., nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...] z 17 kwietnia 2023r. i umarza postępowanie administracyjne; 2) zasądza solidarnie od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. L. i I. L. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 418/24
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2024 roku, nr [...]Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2023 roku, poz. 775 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne( DZ.U z 2023 roku, poz. 682 ze zm. dalej jako prawo budowlane) po rozpatrzeniu zażalenia K. i I. L. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...]lutego 2024 roku odmawiającej wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...] z dnia [...]kwietnia 2023 roku – zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowalny oraz udzielającej pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek usługowo – mieszkalny, powierzchnia po rozbudowie -201,94 m², powierzchnia użytkowa usług -374,94 m², powierzchnia użytkowa części mieszkaniowej – 289,27 m², na części działki nr [...]przy ul. [...]w [...]– utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna.
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z [...]kwietnia 2023 roku zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno – budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na części działki nr [...]przy ul. [...]w [...].
K. i I. małżonkowie L. w dniu 29 sierpnia 2023 roku wnieśli do organu powiatowego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...]. Wniosek ten dotyczył również wstrzymania wykonania decyzji wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta [...].
Prezydent Miasta [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...]lutego 2024 roku odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...] z [...]kwietnia 2023 roku.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli K. i I. L..
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Zdaniem organu przyjmuje się że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szerokie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
Jednocześnie należy podkreślić, iż w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji ostatecznej stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie.
Wstrzymanie wykonania decyzji na żądanie strony jest uwarunkowane wykazaniem przez stronę okoliczności wskazujących na występowanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Obowiązkiem organu jest dokonanie oceny czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego.
W ocenie organu oceniając zaistnienie bądź nie przesłanek z art. 152 k.p.a. nie musi prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach art. 7 i art. 77 k.p.a, a więc nie musi podejmować wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wystarczy, że w wyniku dokonania wstępnej oceny uzna, że nie zachodzą okoliczności obligujące do zastosowania ww. przepisu.
Zdaniem Wojewody [...] brak jest przesłanki, która skutkowałaby wstrzymaniem wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...]kwietnia 2023 roku.
Skargę na postanowienie Wojewody [...] wnieśli K. i I. małżonkowie L..
Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]lutego 2024 roku, nr [...] z uwagi na fakt, że oba orzeczenia zostały wydane z pominięciem istotnej, udokumentowanej przez skarżących okoliczności, iż decyzja o którą skarżący wnosili o wstrzymanie wykonania wydana została na podstawie dokumentów poświadczających nieprawdę czy też sfałszowanych, co skutkowało tym, że została wydana z pominięciem strony tj. skarżących i dowodów potwierdzających, iż organ w celu dokonania zmiany w ewidencji gruntów działki z terenu mieszkaniowego ,,B ‘’ na drogę ,,dr’’ mimo, że działka o nr [...]nie spełniała kryteriów.
Skarżący podnosili, że celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]kwietnia 2023 roku, nr [...] wszczęli postępowanie nadzwyczajne w zakresie wznowienia postępowania.
Skarżący również wskazywali, że nie godząc się na istnienie w obiegu prawnym wyżej powołanej decyzji złożyli w dniu [...]lutego 2024 roku odwołanie do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w [...]od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2024 roku umarzającej postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej powołanej decyzji.
Skarżący wskazywali na wadliwość decyzji Wojewody [...]z dnia [...]marca 2024 roku, nr [...]utrzymującą w mocy decyzje Prezydenta Miasta [...] nr [...]z dnia [...]stycznia 2024 roku odmawiającej uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...]kwietnia 2023 roku zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektniczno – budowalny oraz udzielającej pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek użytkowo- mieszkalny.
Podnosili, iż obie te decyzje zostały wydane z pominięciem § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U z 2022 roku, poz. 1225), którą to decyzją ustalono dojazd do działki o nr [...]poprzez działkę nr [...]– Gminy Miasta [...], której minimalna szerokość winna wynosić 5m, a jest znacznie mniejsza. Nie uwzględniono iż okna i drzwi wejściowe oraz taras rekreacyjno – wypoczynkowy budowli skarżących znajdują się w granicy z działką o nr [...]w związku z faktycznym pomniejszeniem działki skarżących o nr [...]ze 164 m² na 146m².
W ich ocenie organy błędnie uznały, że skarżący nie mieli legitymacji do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji z [...]kwietnia 2023 roku oraz postępowań o wznowienie i w postepowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia - takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy przyjęta w dotychczasowym postępowaniu wykładnia art. 152 k.p.a. i zastosowanie tego przepisu były prawidłowe. Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W przypadku wznowienia postępowania mamy zatem do czynienia ze względną suspensywnością. Samo złożenie żądania wznowienia nie powoduje, w przeciwieństwie do odwołania, obowiązku wstrzymania wykonania decyzji. Istnieje jedynie obowiązek rozważenia tej kwestii. Wstrzymanie może przy tym nastąpić zarówno w fazie wszczęcia, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego, nie jest natomiast możliwe wstrzymanie po zakończeniu postępowania wznowieniowego, bowiem jak wynika z brzmienia powołanego przepisu znajduje on zastosowanie jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, takie rozstrzygnięcie może zapaść jedynie w toku postepowania wznowieniowego. Zatem byt prawny tego postanowienia uzależniony jest od postępowania prowadzonego w przedmiocie wznowienia postępowania. Mimo, że przepis art. 152 k.p.a. nie wskazuje terminu obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, to jednak postanowienie takie obowiązuje przynajmniej do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego. Zatem postanowienie wydane na podstawie art. 152 traci moc z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu wznowieniowym (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1696/09).
W związku z tym, że Wojewoda [...] decyzją z dnia 19 marca 2024 roku, nr [...]ostatecznie, po wznowieniu rozstrzygnął w sprawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]kwietnia 2023 roku, nr [...] rozstrzyganie w dniu 2 kwietnia 2024 roku w trybie art. 152 k.p.a. o wstrzymaniu tej decyzji stało się bezprzedmiotowe.
W związku z tym, że organ wydał rozstrzygnięcie merytoryczne Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz umorzył postepowanie administracyjne.
W związku z tym nie zachodziła potrzeba oceny prawidłowości merytorycznej zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) i § 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.