VIII SA/Wa 410/23

VIII SA/Wa 410/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1634
207 ust. 1 pkt 2  i ust. 12
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 818
art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 lit c
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2094
art. 41 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145  par. 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 10 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Zarządu Województwa Mazowieckiego na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę 21 504 (dwadzieścia jeden tysięcy pięćset cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: spółka, skarżąca, beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zarządu Województwa Mazowieckiego (dalej: organ odwoławczy, ZWM) z dnia 10 marca 2023 r. nr [...]:
1. uchylająca decyzję Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: organ I instancji, MJWPU) nr [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych i w tym zakresie orzeka, że odsetki nalicza się od kwoty:
- 383 109,77 zł od dnia 24 czerwca 2019 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. do dnia 10 grudnia 2022 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu II instancji do dnia zwrotu,
- 28 179,48 zł od dnia 24 lipca 2019 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. do dnia 10 grudnia 2022 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu II instancji do dnia zwrotu,
- 701 760,00 zł od dnia 19 maja 2020 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. do dnia 10 grudnia 2022 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu II instancji do dnia zwrotu,
2. utrzymująca w mocy w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję.
Jako podstawę prawną ZWM wskazał art. 138 § 1 pkt 2 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2094), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: ufp), art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818) oraz art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1758).
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 24 kwietnia 2019 r. pomiędzy spółką [...] Sp. z o.o. z siedzibą Z., a Województwem Mazowieckim, w imieniu, którego działała MJWPU , zawarto umowę o dofinansowanie projektu nr [...], pt. "Profilaktyka chorób kręgosłupa wśród dzieci ze szkół podstawowych", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020, zgodnie z którą Spółka otrzymała dofinansowanie na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1 847 364,00 zł.
Celem głównym projektu była poprawa stanu zdrowia w zakresie chorób kręgosłupa wśród 350 dzieci/uczniów kl. I-VI z woj. Mazowieckiego, w tym 50% zamieszkujących miasta średnie. Celem szczegółowym projektu było zwiększenie wykrywalności schorzeń kręgosłupa oraz poziomu wiedzy na temat zachowań prozdrowotnych oraz zdrowego stylu życia. Pierwotny okres realizacji projektu został zaplanowany od 1 lutego 2019 r. do końca 31 października 2020 r., który został wydłużony o trzy miesiące z datą zakończenia przypadającą w dniu 31 grudnia 2020r.
Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego na poziomie 7,48 % wydatków kwalifikowanych projektu, tj. w kwocie 149 400,00 zł (wkład własny pieniężny wnoszony jako koszty czynszu/mediów za wynajem pomieszczeń przy ul. K. [...] w Z. oraz jako wkład własny niepieniężny w postaci udostępnienia sal / pomieszczeń w szkołach). Całkowita wartość projektu to 1 966 764,00 zł.
W dniach 03-04.12.2020 r. oraz 07-08.12.2020 r. MJWPU przeprowadziła w trybie doraźnym czynności kontrolne, obejmujące weryfikację zgodności realizacji projektu nr [...] z zapisami wniosku o dofinansowanie, umowy o dofinansowanie oraz z zasadami realizacji Działania i Programu. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych Instytucja Pośrednicząca stwierdziła naruszenia w zakresie prawidłowości realizacji projektu odnoszące się do:
a. niezgodności między zakresem adaptacji pomieszczeń na potrzeby realizacji programu zdrowotnego jakie zostały określone we wniosku o dofinansowanie a faktycznym zakresem prac zleconych przez Beneficjenta i wykonanych w ramach projektu. Wniosek o dofinansowanie zakładał remont 3 gabinetów o łącznej powierzchni 60 m2 (3 szt. x 20 m2) oraz 3 łazienek o łącznej powierzchni 18 m2 (3 szt. x 6 m2), zaś faktyczne prace objęły swym zakresem 3 gabinety i 4 łazienki o łącznej powierzchni 109,59 m2,
b. Braku potwierdzenia wykorzystania wyremontowanych pomieszczeń do celów związanych z projektem,
c. Dokonanie wyboru wykonawcy usługi polegającej na dostawie aparatury medycznej przed datą publikacji ogłoszenia w Bazie konkurencyjności,
d. Procedur w zakresie stosowania zasady konkurencyjności w odniesieniu do wyboru wykonawcy dostawy aparatury medycznej poprzez opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem parametrów technicznych i właściwości odnoszących się do konkretnego producenta aparatury medycznej firmy BTL,
e. Brak potwierdzenia wykonania zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu objętych programem zdrowotnym - na kartach spotkań indywidualnych widnieją jedynie podpisy uczestników projektu (dzieci) poprzez wskazanie imienia,
f. Prawidłowości poniesienia wydatku związanego z opracowaniem i wydrukiem ulotek promocyjnych - zlecanie usług między partnerami projektu,
g. Prawidłowości rozliczenia wkładu własnego w projekcie - metodologia niezgodna z opracowaną przez Beneficjenta przed rozpoczęciem rzeczowej realizacji projektu (stawka 60 zł/h) a faktycznie rozliczaną (200 zł/h lub 300 zł/h), brak potwierdzenia, że przyjęte wyższe stawki wynikają z zasad wynajmowania sal w placówkach oświatowych,
h. Zasadności zastosowania zabiegów fizjoterapeutycznych przy użyciu aparatury zakupionej w ramach projektu z uwagi, iż tego typu terapia nie wpisuje się w Regionalny Program Zdrowotny Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Pełnomocnik strony wniósł zastrzeżenia do treści ustaleń oraz prawidłowości sporządzenia protokołu z przeprowadzonego postępowania. MJWPU podtrzymała swoje dotychczasowe ustalenia i nałożyła na Beneficjenta 100% korektę finansową. Beneficjent został wezwany do zwrotu kwoty 1 847 244,52 zł wraz z odsetkami.
Po bezskutecznym upływie terminu na zwrot środków, MJWPU działając na podstawie art. 61 § 1 i § 4 kpa, w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1 oraz ust. 11 ufp, w dniu 12 października 2021 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne.
ZWM w decyzji z [...] marca 2023r. wyjaśnił, iż w toku postępowania kontrolnego brak potwierdzenia wykorzystania wyremontowanych pomieszczeń do celów projektu, a także realizacji zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników został oparty na czynnościach podjętych przez Zespół kontrolujący, m.in. na podstawie wywiadu telefonicznego wśród grupy losowo wybranych rodziców dzieci zakwalifikowanych do udziału w projekcie. Część rodziców udzielających odpowiedzi na zadawane pytanie nie potwierdziła faktu udziału dziecka w zabiegach fizjoterapeutycznych, które miały być realizowane na terenie placówki medycznej przy ul. K. [...] w Z.. Z treści informacji przekazanych przez rodziców sporządzono notatki służbowe datowane na dzień 11.12.2020r. i 26.03.2021r. podpisane przez członków Zespołu kontrolującego. Wątpliwość Zespołu kontrolującego wzbudził również fakt, iż poza podpisami lekarzy na kartach indywidualnych spotkań z pacjentem widniały jedynie podpisy dzieci (pacjentów) a nie rodziców/opiekunów prawnych, co zostało wskazane jako jedno z uchybień w Informacji pokontrolnej.
MJWPU wskazała także, iż do organu wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej W. - [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie (sygn. akt. PR 2 Ds. [...], w związku ze złożonym w dniu 17.02.2021 r. przez MJWPU zawiadomieniem o podejrzeniu przestępstwa przez osoby działające w imieniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. ściganego z urzędu czynu zabronionego określonego w art. 297 §1 Kodeksu karnego (data wpływu postanowienia do MJWPU 02.06.2022 r.), cytując jego fragmenty.
Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 11 ufp oraz § 5 pkt 16 lit. c) Porozumienia Nr [...] z dnia 2 lipca 2015 r. w Sprawie Realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020, zawartego pomiędzy Zarządem Województwa Mazowieckiego a Mazowiecką Jednostką Wdrażania Programów Unijnych, zmienionego aneksem nr 1 z dnia 8 marca 2016 r., aneksem nr 2 z dnia 22 grudnia 2020 r. oraz aneksem nr 3 z dnia 11 lutego 2022 r., decyzji nr [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. zobowiązującej [...] Sp. z o.o., z siedzibą w Z. do zwrotu kwoty 1 113 049,25 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Następnie decyzja ta została sprostowana postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. w części dotyczącej kwot i okresów naliczania odsetek.
We wniesionym odwołaniu, które zostało szczegółowo uzasadnione Spółka zarzuciła organowi I instancji m.in.:
1) błędne uznanie kosztu zakupu aparatury medycznej na kwotę 99 900,00 zł za wydatek niekwalifikowalny, a w konsekwencji zobowiązanie Spółki do zwrotu kwoty 119 880,00 zł;
2) błędne uznanie, że beneficjent nieprawidłowo rozliczył wkład własny, a w konsekwencji zobowiązanie Spółki do zwrotu kwoty 954 792,28 zł stanowiących nadwyżkę przedstawionego do rozliczenia dofinansowania w stosunku do wniesionego uznanego za kwalifikowalny wkładu własnego poprzez uznanie że:
- jedyną zaakceptowaną stawką przez Komisję Oceny Projektu była stawka wynosząca 60 zł i taka też powinna zostać uznana za kwalifikowalną;
- wartość użyczenia sal w [...] Sp. z o.o. za kwotę 300 zł za godzinę nie jest ceną rynkową, jak i nie odpowiada wysokości stawki jaka została zaakceptowana we wniosku o dofinansowanie;
3) niezasadne obniżenie kwoty przyznanego dofinansowania z zachowaniem udziału procentowanego dofinansowania, na skutek błędnego uznania, że beneficjent wniósł wkład własny w kwocie mniejszej niż zadeklarowana, w sytuacji gdy Instytucja Pośrednicząca jedynie może kwotę przyznanego dofinansowania obniżyć, nie jest natomiast do tego zobowiązana;
4) brak wzięcia pod uwagę przez organ, iż beneficjent w ramach projektu udostępnił sale w placówce Spółki w Z., na cele projektu, na czas dłuższy, niż wykazywane we wniosku jako wkład własny niepieniężny (z uwagi na ograniczenia systemu, w którym można wykazać wkład własny jedynie do limitu ustalonego we wniosku o dofinansowanie), a tym samym w przypadku ewentualnych zastrzeżeń do braku wniesienia wkładu własnego w odpowiedniej wysokości, organ winien zakwalifikować z tytułu wkładu własnego wartość pozostałych godzin za udostępnienie sal w placówce [...], gdyż zgodnie z przepisami prawa jeśli wydatek został wydatkowany na potrzeby projektu to należy go uznać i zakwalifikować jako wkład własny;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 8 i w zw. z art. 9 k.p.a.
W efekcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, z uwagi na konieczność zastosowania wyłączenia w naliczaniu odsetek za okres trwania postępowania odwoławczego (art. 54 § 3 Ord. Pod.), organ II instancji uchylił decyzję MJWPU nr [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. (sprostowaną postanowieniem z 31 sierpnia 2022r.) w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek. W pozostałym zakresie, podzielając rozstrzygnięcie co do stwierdzonych nieprawidłowości i kwoty do zwrotu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ II instancji m.in., przytoczył brzmienie art. 207 ust. 1 ufp, wskazując, że w świetle tej regulacji beneficjent ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Do zastosowania tego przepisu wobec podmiotu otrzymującego dofinansowanie nie jest potrzebne badanie stopnia zawinienia takiego podmiotu.
W dalszej części uzasadnienia ZWM szczegółowo odniósł się do stwierdzonych naruszeń w zakresie prawidłowości realizacji projektu tj.:
I. Adaptacja pomieszczeń – z założeń projektu i uzasadnienia Beneficjenta poniesienie kosztów na adaptacje pomieszczeń wynikało z potrzeb realizacji projektu. Beneficjent przewidział adaptację pomieszczeń w postaci 3 gabinetów oraz 3 łazienek o powierzchni łącznej 78 m2. Beneficjent rozszerzył prace o dodatkowe pomieszczenie, co w konsekwencji skutkowało zwiększeniem prac remontowych o dodatkową powierzchnię 31,59 m2.
Organ odwoławczy podzielił ocenę MJWPU, że Beneficjent jako dysponent nieruchomości w momencie konstruowania treści wniosku o dofinansowanie oraz planowania budżetu powinien dokonać szczegółowej analizy przedsięwzięć jakie zamierza podjąć w ramach realizowanego projektu. Zatem kwota wydatkowana na remont powierzchni, która nie została uwzględniona we wniosku o dofinansowanie w ocenie MJWPU stanowi uszczerbek w budżecie ogólnym Unii Europejskiej. Podkreślił także, iż kwota nieprawidłowości została ustalona na podstawie poniższej metodologii, tj. średniego kosztu remontu 1 m2 powierzchni. Łączny koszt remontu powierzchni 109,59 m2 jaki został przedstawiony do rozliczenia we wniosku o płatność wyniósł 108 240,00 zł, średnia cena remontu 1 m2 to 987,58 zł/ m2(108 240,00 zł/109,59 m2=987,68 zł/m2). Wielkość wyremontowanej powierzchni ponad zaplanowaną we wniosku o dofinansowanie powierzchni 31,59 m2 (109,59 m2- 78 m2 = 31,59 m2). Koszt remontu powierzchni o wielkości 31,59 m2 wynosi zatem 31 200,81 zł (31,59 m2 x 987,68 zł = 31 200,81 zł). Zatem koszt wyremontowanej powierzchni ponad zaplanowaną we wniosku o dofinansowanie stanowi wydatek niekwalifikowalny w kwocie 31 200,81 zł. Tym samym wydatki poniesione w ramach kosztów bezpośrednich w projekcie [...] w związku z adaptację pomieszczeń powyżej zakładanej zostają uznane za niekwalifikowane w wysokości 31 200,81 zł.
Dalej organ II instancji zauważył, iż w ramach niniejszego projektu Beneficjent obok kosztów bezpośrednich założył również rozliczenie kosztów pośrednich w oparciu o metodę ryczałtową - zgodnie z rozdziałem 8, sekcja 8.4 pkt. 10 Wytycznych oraz § 4 ust. 2 umowy o dofinansowania. W przypadku, gdy podstawa wyliczenia limitu kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem ulega pomniejszeniu, wówczas pomniejszeniu ulegają również koszty pośrednie. Tak więc pomniejszając wysokość kosztów bezpośrednich, proporcjonalnemu pomniejszeniu ulegają również koszty pośrednie rozliczane ryczałtem. A zatem pomniejszając wysokość kosztów pośrednich odpowiednio do kwoty niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich za niekwalifikowalną w niniejszej sprawie uznać należy kwotę kosztów pośrednich w wysokości 6 240,16 zł (31 200,81 zł x 20%= 6 240,16 zł). Łączna kwota nieprawidłowości pochodząca z dofinansowania podlegająca zwrotowi, w ramach nieprawidłowości odnoszącej się do wydatków poniesionych w związku z adaptacją pomieszczeń, wynosi 37 440,97 zł.
II. Wykonanie zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu objętych programem zdrowotnym – organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzono liczne nieprawidłowości i rozbieżności w zakresie czasu i liczby udzielonych zabiegów. Rodzice/opiekunowie nie potrafili określić kiedy dzieci uczestniczyły w zajęciach, ani jak często się odbywały. MJWPU ustaliła, że rodzice wskazywali na czas zimowy jako ten kiedy miały być wykonywane zabiegi co było sprzeczne z wypełnionymi przez lekarzy kartami spotkań. Z dokumentów tych wynika, że spotkania miały miejsce w lipcu, sierpniu i wrześniu 2020 r. oraz marcu i październiku 2020 r. a nie "zimą". Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, iż zeznania rodziców pomimo faktu ogólnego "potwierdzania" udziału dziecka we wsparciu jakim były zabiegi przy użyciu aparatury znajdującej się w [...], nie stanowią dowodu na faktyczną realizację projektu w przedstawionym do rozliczenia zakresie, bowiem nie zostały potwierdzone daty (przynajmniej zbliżone) czy też ilości ich wykonania. Ponadto organ I instancji przeprowadził własne ustalenia na próbie 13 osób, które wcześniej udzielały już odpowiedzi na zadawane przez Zespół kontrolujący pytania, żaden z rodziców nie był w stanie wskazać chociażby przybliżonego czasu, w którym miałyby odbywać się zabiegi. A w przypadku kiedy świadek podał przybliżony czas to nie był on spójny z tym jaki znajduje się w kartach spotkań z fizjoterapeutą. Podobne wnioski powstały w przypadku odpowiedzi odnoszących się do ilości zabiegów medycznych w jakich dane dziecko miało uczestniczyć. Część osób spośród przesłuchanych złożyło rozbieżne oświadczenia w stosunku do treści informacji zawartych w kartach indywidualnych spotkań. Rodzic twierdził, że było np. 3 zabiegi a w karcie jest tylko dwa lub odwrotnie, że było 2 zabiegi a w karcie były 3 zabiegi. Wobec licznych rozbieżności pomiędzy treścią zeznań pozyskanych w drodze pomocy prawnej, w ocenie organu, brak jest jednoznacznego (jednomyślnego) potwierdzenia zdarzeń jakie zostały opisane w dokumencie pn. "Indywidualne spotkania z fizjoterapeutą w ramach projektu "Profilaktyka chorób kręgosłupa wśród dzieci ze szkół podstawowych" by możliwym było uznanie za dostatecznie udowodnione, że projekt został zrealizowany zgodnie z założeniami i przedstawionym rozliczeniem.
Wskazano także, iż MJWPU do oceny faktycznej realizacji zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu wzięła również pod uwagę treść Postanowienia Prokuratury Rejonowej W. - [...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie (sygn. akt. PR 2 Ds. [...]), cytując jego fragmenty.
MJWPU opierając się na powyższym uzasadnieniu dokonała kolejnego porównania dowodów zebranych w sprawie, które ujawniły, że zgodnie z przekazanymi w trakcie kontroli i załączonymi do zawiadomienia kartami indywidulanych spotkań fizjoterapeutów, małoletni H. F., K. B. oraz B. C. uczestniczyli w zajęciach w przychodni. Każde 3 krotnie i podczas tych spotkań wykorzystywany był sprzęt medyczny. Natomiast ich rodzice w toku postępowania karnego zeznali, że ich dzieci uczestniczyły tylko w zajęciach fizjoterapeutycznych w szkole i zaprzeczyli, aby ich dzieci korzystały ze sprzętu medycznego w przychodni. Zeznania części świadków wskazują zatem na istnienie wielu rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym opisanym w kartach z indywidulanych spotkań z fizjoterapeutą a relacjonowanymi/opisywanymi zdarzeniami przez świadków dotyczącymi świadczonych usług (zabiegów medycznych).
Z uwagi na niespójność zeznań świadków, liczne rozbieżności i sprzeczności zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego wobec nie udowodnienia przez Beneficjenta prawidłowej i rzetelnej realizacji projektu, a przede wszystkim wobec, nie wykazania wykorzystania aparatury medycznej do realizacji projektu w ilości i terminie określonym w projekcie MJWPU uznała, że zakup aparatury medycznej był niezasadny.
Dalej organ odwoławczy odniósł się do kosztu zakupu aparatury medycznej. Wskazał m.in., że organ nie może się domyślać w jakim zakresie wydatek - aparatura medyczna była wykorzystana w trakcie projektu, czy przyczyniła się do realizacji celu projektu, czy wydatek ten był racjonalny i konieczny do uzyskania oczekiwanych rezultatów. Dokumentowanie wydatków musi być precyzyjne i szczegółowe. Poniesiony w sposób nieprawidłowy wydatek, tj. przede wszystkim niezgodnie z zapisami Rozdziału 6 pkt 6.2.3 lit. g Wytycznych, odpowiada definicji nieprawidłowości zawartej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. W związku z powyższym organ II instancji podzielił stanowisko MJWPU i uznał, że całkowity koszt zakupu aparatury medycznej w kwocie 99 900,00 zł jest niekwalifikowalny. Pomniejszając wysokość kosztów pośrednich odpowiednio do kwoty niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich za niekwalifikowalną w niniejszej sprawie uznać należy kwotę kosztów pośrednich w wysokości: 19 980,00 zł (99 900,00 zł x 20%= 19 980,00 zł). Łączna kwota dofinansowania z tego tytułu podlegająca zwrotowi to 119 880,00 zł.
III. Naruszenie procedur w zakresie stosowania zasady konkurencyjności w odniesieniu do wyboru wykonawcy usługi dostawy aparatury medycznej poprzez opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem parametrów technicznych i właściwości odnoszących się do konkretnego producenta aparatury medycznej firmy BTL - Beneficjent przeprowadził postępowanie na zakup aparatury medycznej, tj. aparatu do terapii radiofalowej, laseru wysokoenergetycznego oraz laseru do diatermii krótkofalowej, które zawierają specyfikę techniczną urządzeń, których cechy odpowiadają parametrom urządzeń firmy BTL. Zamawiający jako autor zapytania ofertowego ustalającego przedmiot zamówienia z oczekiwaniami co do jego funkcjonalności oraz użyteczności poprzez użycie określonego rodzaju parametrów (cech indywidualnych urządzenia) powodował dopuszczenie do udziału w postępowaniu jedynie te podmioty które były w posiadaniu urządzeń, które w sposób jednoznaczny wskazywały na konkretne urządzenia. Potwierdzeniem będącym podstawą do sformułowania takiego zarzutu jest również fakt, iż w odpowiedzi na zamieszczone ogłoszenie ofertę przedłożył tylko jeden wykonawca- [...]aparatura i sprzęt medyczny A. Z. -W..
W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z naruszeniem zapisów wytycznych (sekcja 6.5.2 pkt 5 wytycznych), jak i z naruszeniem zasady konkurencyjności poprzez opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem oznaczeń wskazujących na konkretnego producenta i konkretny produkt oraz jednoczesne wskazanie na tyle rygorystycznych wymagań, co do parametrów technicznych, które nie są uzasadnione obiektywnymi potrzebami zamawiającego, a które jednocześnie uniemożliwiają udział niektórym wykonawcom w postępowaniu, ograniczając w ten sposób krąg podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia. Zamawiający jednocześnie pominął możliwości zaoferowania produktów równoważnych.
W ramach zamówienia na wyłonienie wykonawcy usługi dostawy aparatury medycznej (ogłoszenie nr [...]), doszło zatem do naruszenia przez Zamawiającego procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp, a do jakich stosowania był zobowiązany w ramach zasady konkurencyjności. Organ szacując powstałą szkodę oraz ustalając wysokość kwoty korekty użył metody wskaźnikowej, stosując odpowiednio rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 971) tj. jako właściwy współczynnik korekty przyjęto najniższy 5% wskaźnik.
Wysokość korekty dla zamówienia nr 22296 Wkw = 5% x 99 900,00 zł = 4 995,00 zł. Pomniejszając wysokość kosztów pośrednich odpowiednio do kwoty niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich za niekwalifikowalną w niniejszej sprawie uznano kwotę kosztów pośrednich w wysokości: 999,00 zł. Łączna kwota nieprawidłowości stwierdzona w ramach przedmiotowego postępowania wynosi
5 994,00 zł (4 995,00 zł + 999,00 zł = 5 994,00 zł). Z uwagi, na fakt nałożonej 100% korekty na wydatki poniesione w związku z zakupem aparatury medycznej, zwrotowi będą podlegać wydatki niekwalifikowalne wskazane i opisane w punkcie II decyzji.
IV. Wydruk ulotek promocyjnych - rozliczenie wydatku w kwocie 780,00 zł za realizację działań promocyjnych, które polegały na opracowaniu i wydruku materiałów promocyjnych zostało zakwestionowane przez MJWPU z uwagi na niedopuszczalne w projekcie partnerskim zlecanie usługi, za wynagrodzeniem płaconym między partnerami projektu. Takie działanie narusza zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków jakie zostały opisane w Sekcji 6.17 - Projekty partnerskie, pkt. 3). W ocenie organu II instancji zapis wytycznych jest jednoznaczny, a ustalony stan faktyczny wynika z materiału dowodowego, zatem wydatek w kwocie 780,00 zł prawidłowo został uznany za niekwalifikowalny. Pomniejszając wysokość kosztów pośrednich odpowiednio do kwoty niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich za niekwalifikowalną w niniejszej sprawie uznano kwotę kosztów pośrednich w wysokości: 156,00 zł. Łączna kwota dofinansowania podlegająca zwrotowi wynosi 936,00 zł.
V. Rozliczenie wkładu własnego w projekcie – użyczenie sal - zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Beneficjent wskazał stawkę za najem sali 60 zł za godzinę i taki zapis został zaakceptowany przez MJWPU. W toku realizacji projektu Beneficjent nie wnioskował o zmianę polegającą na podwyższeniu ustalonej kwoty. MJWPU zakwestionowała rozliczenie wynajmu sal ponad wartość wynikającą z wniosku i umowy o dofinansowanie. Uznała, porównując wartości stawek jakie zostały przyjęte za użyczenie sal, że kwota przyjętej do kalkulacji przez Beneficjenta stawki w wysokości 200,00 zł lub 300 zł za godzinę udostępnienia sal jest ceną, która ponad dwukrotnie przewyższa średnią cenę rynkową za tego typu usługę. Przedstawiona do rozliczenia stawka nie odzwierciedla realnych cen stosowanych w przypadku tego typu usług zarówno na terenie powiatu gdzie realizowany był projekt czy też w innych obiektach spoza powiatu zwoleńskiego.
Zdaniem organu odwoławczego, stawki przedstawione do rozliczenia MJWPU prawidłowo uznała za nierynkowe i skalkulowane na potrzeby pokrycia wkładu własnego przez Beneficjenta.
Zaistniałą w rozpatrywanej sprawie sytuację oceniono jako nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. W związku z przedstawieniem do rozliczenia zabezpieczonego przez Beneficjenta wkładu niepieniężnego na pokrycie wydatków w postaci udostępnienia pomieszczeń w szkołach po stawkach jednostkowych za godzinę użyczenia w wysokości zawyżonej (200 zł/godz. lub 300 zł/godz.) w stosunku do tej jaka została zaakceptowana we wniosku o dofinansowanie (60 zł/godz.), spełnione zostały przesłanki spowodowania szkody realnej jako uszczerbku w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze sfinansowania całości lub części wydatku związanego z wydatkowaniem środków w ramach wkładu własnego. W tym przypadku szkodą w budżecie Unii jest kwota wkładu własnego stanowiąca różnicę pomiędzy wartością uzyskaną na podstawie kalkulacji opartej na zawyżonych stawkach a zaplanowaną we wniosku kwotą 60 zł za godzinę.
Organ II instancji podkreślił, że wniosek i umowa o dofinansowanie wiążą obie strony umowy w równym stopniu dlatego przyjmuje, że kwota rozliczonej nadwyżki powyżej 60 zł za godzinę użyczenia sal stanowi wydatek niekwalifikowalny. W przypadku użyczenia sal w szkołach kwota nadwyżki to 140 zł za godzinę (200 zł -60 zł = 140 zł), zaś użyczenia sal w [...] to 240 zł za godzinę (300 zł - 60 zł = 240 zł). Beneficjent w ramach wkładu własnego niepieniężnego jako udostępnienie sal w szkołach oraz w [...] Sp. z o.o. przy ul. K. [...] przedstawił do rozliczenia płatność o łącznej wartości 121 542,20 zł. Jako kwalifikowalną w ramach wkładu własnego niepieniężnego organ uznał kwotę w wysokości 31 500,00 zł, która wynika z iloczynu liczby godzin przedstawionych przez Beneficjenta do rozliczenia we wnioskach o płatność (525 godz.) oraz uśrednionej stawki za wynajem (60,00 zł/godz.), która również odpowiada stawce jaka została zaakceptowana we wniosku o dofinansowanie. Natomiast kwota niekwalifikowalnego wkładu własnego niepieniężnego przedstawionego do rozliczenia we wnioskach o płatność wynosi
90 042,20 zł. Beneficjent jako wkład własny pieniężny (czynsz/media za wynajem pomieszczeń przy ul. K. [...]) w ramach wniosków o płatność przedstawił do rozliczenia łączną kwotę 27 857,80 zł. Łączna kwota wkładu własnego niepieniężnego i pieniężnego uznanego za kwalifikowalny w ramach projektu wynosi 59 357,80 zł.
Dalej organ odwoławczy zauważył, że Beneficjent w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie oraz aneksu do umowy o dofinansowanie, zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego w kwocie 149 400,00 zł, co stanowi 7,48 % wydatków kwalifikowalnych projektu. W związku z uznaniem za niekwalifikowalne części przyznanego dofinansowania (adaptacja pomieszczeń, zakup aparatury medycznej, promocja projektu oraz kwotę oszczędności nierozliczonych w projekcie) w ramach wydatków uznanych za kwalifikowalne Beneficjent rozliczył dofinansowanie w kwocie 1 688 987,96 zł, natomiast wkład własny kwalifikowalny w wysokości 59 357,80 zł. Zatem proporcja rozliczonej kwoty dofinansowania do wniesionego i rozliczonego wkładu własnego wyniosła 96,60 % do 3,40 %. Zdaniem organu II instancji do rozliczenia pozostaje kwota 954 792,28 zł stanowiąca nadwyżkę kwoty dofinansowania (1 688 987,96 zł - 734 195,68 zł = 954 792,28 zł).
Jednocześnie ZWM wskazał, iż konsekwencją wniesienia wkładu własnego w kwocie mniejszej niż zadeklarowana we wniosku o dofinansowanie jest możliwość obniżenia dofinansowania przez Instytucje Pośredniczącą tak by został zachowany udział procentowego dofinansowania wskazanego w § 2 umowy o dofinansowanie. Dalej stwierdził, iż wkład własny nie został wniesiony na poziomie 7,48 %, tym samym kwota przyznanego dofinansowania (możliwego do zatwierdzenia jako wydatek kwalifikowany) ulega pomniejszeniu w proporcji odpowiadającej do niewniesionego wkładu własnego odpowiadającej kwocie 954 792,28 zł. Zasadnym jest zatem pomniejszenie kwoty dofinansowania poprzez uznanie za niekwalifikowalne wydatków w wysokości 954 792,28 zł stanowiących nadwyżkę przedstawionego do rozliczenia dofinansowania w stosunku do wniesionego uznanego za kwalifikowalny wkładu własnego. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na uznanie za niekwalifikowalne części wydatków wynikających z udostępnienia sal, należy stwierdzić, że Beneficjent nie wniósł wkładu własnego do projektu do czego był zobowiązany umową o dofinansowanie (§ 4 ust. 1).
Konkludując organ odwoławczy uznał, że prowadzone przez MJWPU postępowanie było zgodne z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w decyzji organu I instancji stwierdzone naruszenia zostały omówione w świetle legalnej definicji nieprawidłowości, gdzie organ wykazał wpływ, jaki te naruszenia mogły wywrzeć na budżecie UE. Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie przepisów krajowych i zgodnie z nimi, a wydając ją zastosował się do art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 i definicji "nieprawidłowości" o czym mowa w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stwierdzenie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 skutkuje korektą finansową. Wybór metody oraz wysokości zastosowanych korekt finansowych zostały szczegółowo uzasadnione w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość zastosowanych metod, bowiem mamy tu do czynienia skutkiem finansowym, gdyż Beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2023r. skarżąca wniosła skargę, zaskarżając decyzję w części, tj. w zakresie:
- kwoty głównej 383 109,77 zł wraz z odsetkami od dnia 24 czerwca 2019 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. oraz od dnia następnego po dniu doręczeniu decyzji organu II instancji do dnia zwrotu;
- kwoty głównej 28 179,48 zł wraz z odsetkami od dnia 24 lipca 2019 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. oraz od dnia następnego po dniu doręczeniu decyzji organu II instancji do dnia zwrotu;
- kwoty głównej 657 389,03 zł wraz z odsetkami od dnia 19 maja 2020 r. do dnia 11 października 2021 r. i od dnia 15 września 2022 r. oraz od dnia następnego po dniu doręczeniu decyzji organu II instancji do dnia zwrotu.
Autor skargi zarzucił naruszenie:
I. art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. z zw. z rozdziałem 6 ust. 6.2 pkt 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej też: Wytyczne) w zw. z art. 207 oraz art. 184 ufp poprzez błędne uznanie kosztu zakupu aparatury medycznej na kwotę 99 900,00 zł za wydatek niekwalifikowalny, a w konsekwencji zobowiązanie [...] Sp. z o.o. do zwrotu kwoty 119 880,00 zł w wyniku ustalenia, że:
1. zgromadzony przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie dowodzi ponad wszelką wątpliwość realizacji wszystkich zabiegów medycznych przy użyciu urządzeń zakupionych w ramach projektu w ilości i terminie opisanych w harmonogramach indywidualnych spotkań z fizjoterapeutą, a co za tym idzie wydatek ten nie został należycie udokumentowany, w sytuacji gdy:
a) jak sam organ I instancji (co następnie organ II instancji potwierdził) wskazuje, większość przesłuchanych w sprawie karnej rodziców lub opiekunów dzieci zeznała, że dzieci brały udział zarówno w zajęciach fizjoterapeutycznych w szkole, jak też w Przychodni w [...] w Z. przy użyciu urządzeń medycznych,
b) zeznania rodziców lub opiekunów prawnych dzieci w toku postępowania administracyjnego potwierdzają udział dzieci w zabiegach;
c) w toku prowadzonego postępowania administracyjnego do akt sprawy zostały złożone oświadczenia rodziców, w których to rodzice dzieci dziękują spółce za przeprowadzone badania i zabiegi, wskazując na użycie aparatury medycznej przy przeprowadzanych indywidualnych zabiegach;
d) w aktach sprawy znajdują się wypełnione przez lekarzy karty spotkań, które nie były przez MJWPU jak również Zarząd Województwa Mazowieckiego kwestionowane, a w przypadku ewentualnych wątpliwości co do ich prawdziwości organ zobowiązany był do przykładowo przesłuchania lekarzy, gdyż zgodnie z zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kpa organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
e) organ I instancji w decyzji z dnia 25 sierpnia 2022 roku w części traktującej o wykorzystaniu wyremontowanych pomieszczeń do celów związanych z projektem stwierdził, że z uwagi na fakt, iż brak jest dostatecznych dowodów co do faktu braku realizacji badań lekarskich (...) jakie odbywały się na terenie placówki [...] w Z. przy ul. K. [...] organ odstępuje od czynienia zarzutu w zakresie zasadności poniesienia wydatku związanego z remontem pomieszczeń w przychodni, a zatem organ uznał, że skoro nie ma pewności co do braku realizacji badań, to nie można uznać wydatków za niekwalifikowane - tymczasem w tym przypadku organ I instancji (a następnie potwierdził to organ II instancji) uznał, że z uwagi na domniemany brak spójności zeznań, brak pewności realizacji zabiegów medycznych winien być rozstrzygany na niekorzyść beneficjenta - świadczy to o niekonsekwencji organów, jak również naruszeniu przez nich art. 81a kpa, który stanowi, że w przypadku niedających się usunąć wątpliwości, wątpliwości te powinny być rozstrzygane na korzyść strony;
2. zabiegi medyczne nie stanowiły elementu obligatoryjnego wśród działań w ramach interwencji terapeutycznej w zakresie dotyczącego chorób kręgosłupa i wydatki na aparaturę, którą używano przy tych zabiegach jako takie powinny być uznane za wydatek niekwalifikowalny, w sytuacji gdy wydatek na aparaturę medyczną został zaakceptowany przez instytucję pośredniczącą w momencie oceny merytorycznej wniosku, a zatem późniejsze uznanie o nie kwalifikowalności wydatków poniesionych w tym zakresie stanowi również naruszenie art. 8 § 1 kpa, który zobowiązuje organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników' do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, gdyż początkowa akceptacja poprzez zaakceptowanie zapisów wniosku o dofinansowanie, a następnie brak kwalifikacji sprawia, że beneficjent nie mógłby tak naprawdę podejmować jakichkolwiek czynności, gdyż na tej samej zasadzie właściwie każdy wydatek pomimo początkowej akceptacji mógłby zostać następnie zakwestionowany;
II. art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. z zw. z rozdziałem 6 ust. 6.2 pkt. 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 w zw. z art. 207 oraz art. 184 ufp poprzez błędne uznanie przez organ I i II instancji, że Beneficjent nieprawidłowo rozliczył wkład własny, a w konsekwencji zobowiązanie [...] Sp. z o.o. do zwrotu kwoty 954792,28 zł stanowiących nadwyżkę przedstawionego do rozliczenia dofinansowania w stosunku do wniesionego uznanego za kwalifikowalny wkładu własnego poprzez uznanie że:
1. jedyną zaakceptowaną stawką przez Komisję Oceny Projektu była stawka wynosząca 60 zł, a dodatkowo w toku realizacji projektu Beneficjent nie wnioskował o zmianę polegającą na podwyższeniu ustalonej kwoty, wobec czego właśnie taka kwota powinna zostać uznana za kwalifikowalną w sytuacji gdy:
a) stawka 60 zł netto za godzinę została wskazana jako koszt wynajęcia gabinetów w początkowych wersjach wniosków, natomiast później Skarżąca wskazała w kolejnych wersjach wniosku, iż wkład własny stanowić będzie wartość wynajmu pomieszczeń na potrzeby projektu oraz udostępnienie pomieszczeń przez szkoły, co zostanie potwierdzone umowami i innymi dokumentami - który to sposób rozliczenia nie był w żaden sposób kwestionowany przez MJWPU na etapie składania tych wniosków;
b) szczegółowe rozliczenie wkładu własnego w ostatecznej formie zostało zaakceptowane przez MJWPU dnia 4 marca 2021 roku, a zatem późniejsze jego kwestionowanie stanowi również naruszenie art. 8 § 1 kpa, który zobowiązuje organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, gdyż początkowa akceptacja poprzez zaakceptowanie zapisów wniosku o dofinansowanie, a następnie brak kwalifikacji sprawia, że beneficjent nie mógłby tak naprawdę podejmować jakichkolwiek czynności, gdyż na tej samej zasadzie właściwie każdy wydatek pomimo początkowej akceptacji zapisów wniosku o dofinansowanie mógłby zostać następnie zakwestionowany;
c) wyliczenia finansowe w sposób szczegółowy przedstawiające zasady rozliczenia kwoty 121 542,20 zł zostały przesłane również do zastępcy dyrektora ds. EFS Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych, p, E. S. pismem z dnia 8 marca 2021 roku i w tym zakresie również nie były w żaden sposób kwestionowane;
2. wartość użyczenia sal w [...] Sp. z o.o. za kwotę 300 zł za godzinę nie jest ceną rynkową, jak i nie odpowiada wysokości stawki jaka została zaakceptowana we wniosku o dofinansowanie, w sytuacji gdy:
a) jak wynika z przedstawionych w sprawie dowodów, jak również dokumentów dołączonych do Odwołania od decyzji MJWPU, kwota 300 zł za godzinę zegarową netto wynajmu sali jest standardową kwotą wynajmu oferowaną przez spółkę [...];
b) jak wynika z analizy rynku, również załączonej do Odwołania od decyzji MJWPU, dotyczącej kosztu wynajmu analogicznych sal od innych podmiotów, cena takiego wynajęcia oscyluje między 320 a 400 zł netto, co jednoznacznie świadczy o tym, że kwota 300 zł netto, wskazywana przez [...] jest kwotą rynkową;
c) kwota 300 zł/godz. została przedstawiona we wnioskach o dofinansowanie została zaakceptowana przez MJWPU jak również przez zastępcę dyrektora ds. EFS Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych projektu p. E. S.;
3. wartość użyczenia sal w szkołach za kwotę 200 zł za godzinę nie jest ceną rynkową jak i nie odpowiada wysokości stawki jaka została zaakceptowana we wniosku o dofinansowanie, w sytuacji gdy:
a) kwota 200 zł/godz, została przedstawiona we wnioskach sprawozdawczych, została zaakceptowana przez MJWPU jak również przez zastępcę dyrektora ds. EFS Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych p. E. S.;
b) kwota 200 zł/godz. została ustalona na etapie podpisania umów o użyczeniu i zaakceptowana przez obie strony umów, w tym dyrektorów szkół, tj. Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w P. W. T. K., jak również Dyrektora Szkoły G.K. -P., gdyż oprócz podpisania umów użyczenia, podpisali oni również załączniki do tych umów, gdzie określona została wartość użyczenia na kwotę 200 zł/godz.
III. niezasadne i nieuzasadnione obniżenie kwoty przyznanego dofinansowania z zachowaniem udziału procentowanego dofinansowania, na skutek błędnego uznania, że beneficjent wniósł wkład własny w kwocie mniejszej niż zadeklarowana, w sytuacji gdy:
1. zgodnie z umową o dofinansowanie zawartą między MJWPU, a Skarżącą (§ 4 ust. 1) Instytucja Pośrednicząca może kwotę przyznanego dofinansowania obniżyć, nie jest natomiast do tego zobowiązana;
2. jak stwierdziła Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych szkodą w budżecie Unii związaną z niewniesieniem wkładu własnego w deklarowanej wysokości jest kwota wkładu własnego stanowiąca różnicę wartością uzyskaną na podstawie kalkulacji, a kwotą 60 zł za godzinę - w związku z czym szkoda ta stanowi jedynie 90 042,20 zł, a zatem zobowiązanie Beneficjenta do zwrotu kwoty 954 792,28 zł środków’ jest niewspółmierne i nieproporcjonalne do stwierdzonego naruszenia;
3. zgodnie z art. 9 kpa organy administracyjne obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tymczasem choć organ obniżył kwotę przyznanego dofinansowania, choć nie był do tego obligatoryjnie zobowiązany, to jednocześnie nie wskazał jakichkolwiek argumentów przemawiających za tym by zdecydować się na takie obniżenie - jak to zostało bowiem wskazane, sam fakt wniesienia wkładu własnego w kwocie mniejszej niż zadeklarowana stwarza jedynie możliwość, a nie obowiązek dokonania takiego obniżenia - brak uzasadnienia swojego stanowiska skutkuje więc naruszeniem art. 9 kpa;
IV. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję zobowiązującą Skarżącego do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych ze środków europejskich, mimo iż decyzja była obarczona istotnymi wadami;
2. art. 77 § 1 kpa polegające na braku wzięcia pod uwagę przez organ, iż Beneficjent w ramach projektu udostępnił sale w placówce M. Sp. z o.o. w Zwoleniu, na cele projektu, na czas dłuższy, niż wykazywane we wniosku jako wkład własny niepieniężny (z uwagi na ograniczenia systemu, w którym można wykazać wkład własny jedynie do limitu ustalonego we wniosku o dofinansowanie), a tym samym w przypadku ewentualnych zastrzeżeń co braku wniesienia wkładu własnego w odpowiedniej wysokości, organ winien zakwalifikować z tytułu wkładu własnego wartość pozostałych godzin za udostępnienie sal w placówce M., gdyż zgodnie z przepisami prawa jeśli wydatek został wydatkowany na potrzeby projektu to należy go uznać i zakwalifikować jako wkład własny - powyższe stanowi również naruszenie pkt 3 sekcji 6.6.2 wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020, zgodnie z którym w miejsce wydatków nieprawidłowych beneficjent może przedstawić inne wydatki kwalifikowalne, nieobarczone błędem;
3. art. 7 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 9 kpa polegające na nieudostępnieniu Stronie akt postępowania, tj. notatek służbowych z dnia 11 grudnia 2020 roku oraz 26 marca 2021 roku sporządzonych przez organ kontrolujący, bowiem Strona uzyskała jedynie notatki z ukrytymi imionami i nazwiskami rodziców, do których dzwonili pracownicy organu kontrolującego, co prowadzi do uznania że organ w niniejszej sprawie nic działał z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, bowiem jego postępowanie w zakresie udostępniania akt budzi poważne wątpliwości, jak również istnieją wątpliwość co do prawdziwości treści notatek i rozmów przeprowadzanych przez organ kontrolujący, które z uwagi na ich zanonimizowanie nie mogą podlegać kontroli;
4. art. 15 kpa polegające na naruszeniu przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności poprzez:
a) odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań p. P. B. z uwagi na uznanie, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wystarczający do przeprowadzenia postępowania odwoławczego i rozpatrzenia odwołania, a także iż zgromadzone w sprawie dowody pozwoliły na zajęcie przez organ stanowiska, jak również, że okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy nie budzą wątpliwości organu i zostały dostatecznie wyjaśnione w toku postępowania, w sytuacji gdy jak wynika z przyjętego orzecznictwa zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów, tym samym winien on dokonać własnych ustaleń, bez powoływania się na decyzję i okoliczności wyjaśniane przez organ I instancji, co stanowi również naruszenie art. 77 § 1 kpa oraz art. 78 § 1 kpa, tj. obowiązku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, jak również obowiązku uwzględnienia wniosku, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;
b) braku jakiegokolwiek odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu wskazanego w Odwołaniu od decyzji MJWPU, iż organ przy uznaniu za kwalifikowalny lub nie wkładu własnego Beneficjenta, nie uwzględnił ilości faktycznych godzin przez jaki czas M. Sp. z o.o. w swojej placówce udostępniała sale na cele projektu, pomimo przedstawienia zarówno w Odwołaniu od decyzji MJWPU, jak również wniosku dowodowym z dnia 15 listopada 2022 roku, przez Skarżącą szeregu argumentów przemawiających za koniecznością takiego uwzględnienia, co stanowi również naruszenie art. 77 § 1 kpa.
5. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na uznaniu przez organ II instancji, iż Beneficjent nie przedstawił w postępowaniu odwoławczym żadnych nowych dowodów i okoliczności mających wpływ na ocenę zebranego materiału dowodowego, w sytuacji gdy Skarżąca mając na uwadze sprzeczność ustaleń organu I instancji z rzeczywistością, w zakresie ilości godzin przez jaki czas M. Sp. z o.o. w swojej placówce udostępniała sale na cele projektu, złożyła wniosek dowodowy z dnia 15 listopada 2022 roku, to jednak dowód taki nie został przeprowadzony z uwagi na domniemany fakt pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji.
Skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej części decyzji organu II instancji;
2) ewentualnie zobowiązanie organu II instancji w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania w określonym terminie decyzji o uchyleniu w zaskarżonej części decyzji organu II instancji;
3) względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo uzasadniła przedstawione powyżej zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny, czy stwierdzone przez organ naruszenia przy wykorzystaniu środków unijnych miało charakter nieprawidłowości powodującej lub mogącej powodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, a w konsekwencji, czy stanowiły podstawę do nałożenia przez Instytucję Zarządzającą korekty finansowej. W szczególności spór dotyczy tego, czy w przebiegu realizacji projektu pn. "Profilaktyka chorób kręgosłupa wśród dzieci ze szkół podstawowych" doszło przez skarżącą spółkę M. jako beneficjenta i wykonawcę projektu do nieprawidłowości w realizacji ww. projektu odnoszące się do wskazanych przez organ w treści zaskarżonej decyzji nieprawidłowości i wadliwości dotyczących kwestii enumeratywnie wykazanych i uzasadnionych w treści ww. decyzji.
Przed przystąpieniem do merytorycznego uzasadnienia podjętego w sprawie orzeczenia, Sąd za celowe uznaje przytoczenie oraz analizę przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, w tym odnoszących się do unijnego charakteru środków objętych zaskarżoną decyzją, jako stanowiących ramy prawne rozpoznawanej sprawy.
Należy wyjaśnić, że Unia Europejska finansuje z funduszy strukturalnych i funduszy spójności jedynie działania podejmowane w całkowitej zgodności z prawem Unii (por. wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2011 r., Chambre de commerce et d'industrie de l'Indre, C-465/10, EU:C:2011:867, pkt 46, 47). W kontekście funduszy unijnych zasada zgodności operacji finansowanej z funduszy strukturalnych z prawem Unii stanowi podstawową zasadą regulującą kwalifikowanie operacji do finansowania Europejskiego. Wynika ona bezpośrednio z art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 1303/2013"), oraz z motywu 12 tego rozporządzenia. Ten ostatni stanowi, że przewidziano, że przedsięwzięcia EFSI oraz operacje, które są wspierane z tych funduszy, powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i odpowiednimi przepisami prawa krajowego, które wdrażają bezpośrednio lub pośrednio to rozporządzenie i przepisy dotyczące poszczególnych funduszy.
W celu zapewnienia, że fundusze strukturalne są wykorzystane w sposób skuteczny i prawidłowy, państwa członkowskie są zobowiązane, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami (art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 1303/2013), ustanowić wydajne systemy zarządzania i kontroli pozwalające na weryfikację, czy beneficjent funduszy wykonał obowiązki uprawniające go do otrzymania przewidzianej pomocy finansowej zgodnie z prawem Unii oraz właściwym prawem krajowym. W motywie 66 rozporządzenia nr 1303/2013 prawodawca unijny wyjaśnił, że zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego państwa członkowskie i Komisja powinny być odpowiedzialne za zarządzanie programami i ich kontrolę. Za wdrażanie i kontrolę operacji w programach powinny odpowiadać w pierwszym rzędzie państwa członkowskie w ramach swoich systemów zarządzania i kontroli. W celu wzmocnienia skuteczności kontroli nad wyborem i wdrażaniem operacji oraz funkcjonowaniem systemu zarządzania i kontroli należy określić funkcje instytucji zarządzającej.
W art. 122 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 wskazano, że państwa członkowskie zapobiegają nieprawidłowościom oraz je wykrywają i korygują, a także odzyskują kwoty nienależnie wypłacone wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie.
Zgodnie z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia, państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego.
Użyte w przepisie pojęcie "nieprawidłowości" zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i oznacza ono każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej.
Ponieważ pojęcie to stanowi część systemu mającego na celu zapewnienie właściwego i skutecznego wykorzystania funduszy Unii w celu ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, należy je interpretować w sposób jednolity i szeroki zgodnie z celem realizowanym przez rozporządzenie nr 1303/2013, polegającym na zapewnieniu prawidłowego i skutecznego wykorzystania funduszy w celu ochrony interesów finansowych Unii (zob. wyrok TSUE z dnia 1 października 2020 r., Elme Messer Metalurgs, C-743/18, EU:C:2020:767, pkt 59, 63 i przytoczone tam orzecznictwo).
Dla zaistnienia "nieprawidłowości" w rozumieniu omawianego przepisu rozporządzenia nr 1303/2013 wymaga się łącznego wystąpienia trzech elementów, a mianowicie:
1/ naruszenia prawa Unii,
2/ działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI oraz,
3/ rzeczywistej lub potencjalnej szkody wyrządzonej budżetowi Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem (zob. podobnie wyrok z dnia 1 października 2020 r., Elme Messer Metalurgs, C-743/18, EU:C:2020:767, pkt 51).
Natomiast w krajowym porządku prawnym, aktem prawa krajowego, który określa zasady realizacji programów jest ustawa z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm.- dalej jako: "ustawa wdrożeniowa", albo "uzppr").
Zadania w zakresie korekt finansowych w przypadku regionalnego programu operacyjnego zostały powierzone Instytucji Zarządzającej, którą w rozpatrywanej sprawie jest Zarząd Województwa zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Przepis art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9a ustawy wdrożeniowej wskazuje, że do zadań instytucji zarządzającej należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów, nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w u.f.p. albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu.
Z art. 24 ust. 1 tej ustawy wynika, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub ust. 11. Zatem w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 u.f.p. – co wynika z art. 24 ust. 9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przewiduje, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, wówczas podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Natomiast art. 184 u.f.p., do którego powyższy przepis odsyła, stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. - w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej - są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych naruszenie procedur, o których mowa, to także realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 489/16 (orzeczenie dostępne na www.cbois.gov.pl., podobnie jak pozostałe przywołane niżej orzeczenia) procedury jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakich mowa w art. 184 u.f.p.
Zatem to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego, zawarta pomiędzy organem a beneficjentem, oraz wytyczne, do których stosowania zobowiązał się beneficjent, są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18). Przyjąć należy zatem, że wszelkie dokumenty tworzące system realizacji przedsięwzięcia (umowa o dofinansowanie, wytyczne, komunikaty opracowane przez instytucje zarządzające, regulamin wewnętrzny opracowany przez beneficjenta) stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa.
Do uznania, że spełniła się przesłanka zwrotu środków z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., organ musi wskazać, na konkretne zachowanie beneficjenta, które spowodowało naruszenie określonej normy prawnej lub postanowienia umownego, a więc procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Ponadto, jak wynika z treści w/w przepisów art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia nr 1303/2013, konieczne jest jednoczesne wykazanie, że wskutek ich naruszenia doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. W orzecznictwie wskazuje się, że powyższa definicja nakazuje poszukiwać związku pomiędzy naruszeniem prawa a możliwością zaistnienia szkody w budżecie UE. Szkoda może bowiem mieć zarówno charakter rzeczywisty, jak również potencjalny. NSA w wyroku z 15 września 2015 r. II GSK 2370/14 zaakceptował pogląd, zgodnie z którym przy orzekaniu o zwrocie środków nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur ale konieczne jest również stwierdzenie, czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego UE, gdyż nie każda nieprawidłowość będzie powodować konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania. Aby zatem orzec o zwrocie środków niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze, musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie, ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. m.in. wyrok NSA z 11 października 2018 r., I GSK 2162/18).
W związku z powyższym organ, aby móc zastosować korektę, musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody.
Odnosząc powyższe do okoliczności stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że spór pomiędzy organami orzekającymi w sprawie a skarżącą spółką M. będącą beneficjentem i realizatorem przedsięwzięcia w ramach projektu dotyczy stwierdzonych przez organy nieprawidłowości realizacji projektu odnoszących się do:
1) Niezgodność między zakresem adaptacji pomieszczeń na potrzeby realizacji programu zdrowotnego, jakie zostały określone we wniosku o dofinansowanie, a faktycznym zakresem prac zleconych przez Beneficjenta i wykonanych w ramach projektu;
[pic]2) Brak potwierdzenia wykonania zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu objętych programem zdrowotnych;
3) Naruszenie procedur w zakresie stosowani zasady konkurencyjności w odniesieniu do wyboru wykonawcy usług dostawy aparatury medycznej poprzez opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem parametrów technicznych i właściwości odnoszących się do konkretnego producenta aparatury medycznej firmy BTL;
4) Brak potwierdzenia wykonania zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu objętych programem zdrowotnym — na kartach spotkań indywidualnych widnieją jedynie podpisy uczestników projektu (dzieci) poprzez wskazanie imienia,
5) Prawidłowości poniesienia wydatku związanego z opracowaniem i wydrukiem ulotek promocyjnych — zlecanie usług między partnerami projektu
6) Prawidłowości rozliczenia wkładu własnego w projekcie — metodologia niezgodna z opracowaną przez Beneficjenta przed rozpoczęciem rzeczowej realizacji projektu (stawka 60 zł/h) a faktycznie rozliczaną (200 zł/h lub 300 zł/h), brak potwierdzenia, że przyjęte wyższe stawki wynikają z zasad wynajmowania sal w placówkach oświatowych.
W tak ukształtowanym przedmiotowo zakresie sporu, skarżąca M. uznała zasadność zarzutów i swojej odpowiedzialności do poszczególnych uchybień dotyczących:
1/ niezgodności między zakresem adaptacji pomieszczeń na potrzeby realizacji programu zdrowotnego jakie zostały określone we wniosku o dofinansowanie a faktycznym zakresem prac zleconych i wykonanych przez beneficjenta w ramach projektu,
2/ dokonanie wyboru wykonawcy usługi polegającej na dostawie aparatury medycznej przed datą publikacji ogłoszenia w Bazie konkurencyjności oraz bez uwzględnienia procedur określonych zasadą konkurencyjności odnoszących się do konkretnego producenta aparatury medycznej firmy BTL,
3/ prawidłowości poniesienia wydatku związanego z opracowaniem i wydrukiem ulotek promocyjnych – zlecanie usług między partnerami projektu.
Z tego tytułu skarżąca M. uznaje zasadność zwrotu jako wydatków niekwalifikowalnych w kwocie 44 370,90 zł.
Natomiast skarżąca M. kwestionuje jako niekwalifikowalne z obowiązkiem zwrotu wydatków wynikających według oceny organów z nieprawidłowości wynikających z:
1/ braku potwierdzenia zabiegów diagnostycznych i fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu, co skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty 119 880,00 zł,
2/ nieprawidłowości w rozliczeniu wkładu własnego, przy uwzględnieniu stawek najmu 60 zł/godz zarówno sal i pomieszczeń w których wykonywano usługi świadczeń zdrowotnych w realizacji projektu skutkujące obowiązkiem zwrotu kwoty 954 792,28 zł.
Sąd mając na względzie ustalenia kontrolne organów administracji orzekających w sprawie, zarówno MJWPU, jak i Zarządu Województwa – i oceniając je z uwzględnieniem ww. kryteriów oceny nieprawidłowości, kwestionuje przede wszystkim prawidłowość wyliczenia kwoty do zwrotu z tytułu rzekomego braku potwierdzenia wykonania zabiegów diagnostyczno-fizjoterapautycznych i prawidłowość wyliczenia kwoty do zwrotu z tytułu rozliczenia wkładu własnego.
Sąd ocenił, że wszystkie zebrane w sprawie dowody, wbrew stanowisku organów, potwierdzają wykonanie projektu w zakresie przeprowadzenia czynności diagnostyki i terapii dzieci objętych realizowanym projektem. Dowody, tak dokumentacyjne ( karty informacyjne badań), jak i osobowe ( oświadczenia rodziców, lekarzy, fizjoterapeutów) potwierdzają fakty odbytych wizyt, badań, spotkań zabiegowych. Weryfikacja ex post dokonana przez organy i dokonane ustalenia drobnych nieścisłości co do dat, ilości wizyt, nie mogą dyskwalifikować istoty ustaleń dowodowych co do rzeczywistego wykonania w tym zakresie projektu.
Sąd miał na względzie w tym aspekcie fakt, że pozytywnie to zostało zweryfikowane postępowaniem karnym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową [...] z związku z zawiadomieniem organów o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 297§1 kk ( przestępstwo wyłudzenia środków publicznych), które postanowieniem ww. prokuratury zostało umorzone wobec stwierdzenia braku dowodów popełnienia czynu zabronionego.
Stąd Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjmowania kwoty 119 880,00 zł jako wydatku niekwalifikowalnego z tytułu braku potwierdzenia wykonania zabiegów fizjoterapeutycznych dla uczestników projektu objętych realizowanym programem zdrowotnym.
W odniesieniu do stanowiska organów co do nieprawidłowości w zakresie rozliczenia wkładu własnego, Sąd stwierdza, że stanowisko organów jest jednostronne, bez wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących kosztów i wydatków na pozyskanie sal i pomieszczeń w obiektach służby zdrowia do przeprowadzania zabiegów diagnostyki i fizjoterapii dzieci w zakresie realizowanego programu profilaktyki chorób kręgosłupa. Jednostronne stanowisko organów że tylko kwota 60 zł/godz. najmu pomieszczeń jest zasadna do rozliczenia kosztów w tym zakresie, jest nie do przyjęcia. Spółka M. w trakcie realizacji projektu przedstawiała dokumenty ze stawkami 200 – 300 zł/godz., które nie były kwestionowane przez organy. Odrzucenie tych stawek na etapie rozliczenia końcowego jest naruszeniem zasady zaufania do organu, obowiązków informacyjnych organów w przebiegu postępowania, tj. art. 8, art.9, art.81a kpa.
Ponadto organy powinny wziąć pod uwagę okoliczności w jakich odbywała się realizacja projektu, był to okres pandemii SARS-COVID 19 związane z tym obostrzenia, które pociągały dalsze wydatki ( limity osobowe, odkażanie pomieszczeń, konieczność zorganizowania większej liczby wizyt). To w ogóle nie zostało przez organy uwzględnione. Stąd mnie można zaakceptować wyliczonej przez organy kwoty 954 792,28 zł jako całkowitej kwoty niekwalifikowanych wydatków z tytułu nieprawidłowości w rozliczeniu wkładu własnego spółki M..
Organy będą zobowiązane do ponownego zweryfikowania tej pozycji z uwzględnieniem wskazań Sądu co do stawek rynkowych najmu odpowiednich pomieszczeń oraz faktycznej liczby przeprowadzonych zabiegów terapeutycznych.
W tym zakresie organy powinny wykorzystać również dowody zaoferowane przez spółkę M. a odrzucone przez organy w kontrolowanym postępowaniu, tak w zakresie dowodów osobowych jaki i dokumentacyjnych. Zgodzić się należy z argumentacją skarżącej M., że wskazane różnice ( między faktycznie wypracowanymi godzinami a tymi zgłoszonymi do rozliczenia) wynikały z ograniczeń systemu SL, który nie uwzględniał wypracowanych godzin poza czasookresem objętym umową, podczas gdy organy nie kwestionują, że czynności zabiegowe były realizowane po tym terminie. Organy w sposób arbitralny ograniczyły postępowanie dowodowe w tym zakresie odmawiając dopuszczenie dowodu z zeznań P. B. koordynatorki projektu ze strony M. dla wykazania ww. okoliczności. Powyższe naruszyło zasadę wszechstronnego, wyczerpującego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie rozpatrzenia całego kompletnie zebranego materiału dowodowego, tj. w istocie organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej określonej w art. 7, 77§1 i art. 80 kpa.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że organy niezasadnie uznały, że brak jest wystarczającego potwierdzenia wykonania zabiegów terapeutycznych dla uczestników projektu objętych programem zdrowotnym oraz że wystąpiły nieprawidłowości w rozliczeniu wkładu własnego w sposób niezgodny ze stawkami spółki M. zaoferowanymi przed rozpoczęciem realizacji projektu.
Powyższe uzasadnia zobowiązanie organów do uzupełnienia postępowania w sposób wskazany w treści niniejszego uzasadnienia i ponownej weryfikacji kosztów uznanych za niekwalifikowalne do prawidłowego ich wyliczenia według wytycznych Sądu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145§1 pkt.1 lit. "a" i "c" i art. 135 p.p.s.a. orzekła o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji ( pkt. 1 wyroku).
O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art.205 p.p.s.a.( pkt.2 wyroku).