VIII SA/WA 41/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi złożonej przez S. P., prowadzącego kantor wymiany walut, na decyzję Ministra Finansów, która utrzymała w mocy decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej nakładającą na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości 45 000 zł. Kara została nałożona za niedopełnienie szeregu obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, obejmujących m.in. sporządzenie oceny ryzyka, stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, wprowadzenie wewnętrznej procedury, zapewnienie szkoleń pracownikom, wdrożenie procedury anonimowego zgłaszania naruszeń oraz przekazywanie informacji. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia faktyczne i sposób oceny dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a zebrane dowody potwierdziły dopuszczenie się przez skarżącego licznych naruszeń przepisów ustawy. Szczególnie podkreślono istotność obowiązków związanych z oceną ryzyka i stosowaniem środków bezpieczeństwa finansowego, które skarżący zaniedbał, mimo prowadzenia działalności o znacznym wolumenie transakcji. Sąd podzielił stanowisko organów, że waga naruszeń nie była znikoma, a nałożona kara była adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i możliwości finansowych skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązków instytucji obowiązanych w zakresie AML/CFT, w szczególności dla kantorów wymiany walut, oraz zasady ustalania i wymierzania kar pieniężnych.
Dotyczy specyfiki działalności kantorów wymiany walut i konkretnych naruszeń przepisów AML/CFT.
Zagadnienia prawne (5)
Czy niedopełnienie obowiązku sporządzenia oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu przez instytucję obowiązaną (kantor wymiany walut) uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niedopełnienie tego obowiązku, trwające przez cały okres objęty kontrolą, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Ocena ryzyka jest kluczowym elementem systemu AML/CFT, pozwalającym instytucji obowiązanym na świadome zarządzanie ryzykiem. Brak jej sporządzenia lub aktualizacji, mimo wezwań organów, jest istotnym naruszeniem.
Czy instytucja obowiązana (kantor wymiany walut) prawidłowo stosuje środki bezpieczeństwa finansowego, w tym identyfikację klienta, przy transakcjach o wartości poniżej progu 15 000 euro, które wydają się powiązane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skala transakcji podprogowych jest znacząca i pozbawia działalność lokalnego charakteru, należy stosować wzmożone środki bezpieczeństwa, w tym identyfikację klienta, nawet przy transakcjach poniżej progu.
Uzasadnienie
Skarżący nie stosował środków bezpieczeństwa finansowego przy wielu transakcjach podprogowych, które łącznie przekraczały próg 15 000 euro lub miały nietypowy charakter. Skala tych transakcji uzasadniała zastosowanie wzmożonych środków.
Czy wewnętrzna procedura instytucji obowiązanej uwzględnia charakter, rodzaj i rozmiar prowadzonej działalności, w tym zasady anonimowego zgłaszania naruszeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo formalne uregulowanie procedury bez uwzględnienia specyfiki działalności oraz wykreślenie istotnych zapisów (np. dotyczących transakcji podprogowych) stanowi naruszenie.
Uzasadnienie
Procedury wewnętrzne muszą być dostosowane do skali działalności. Wykreślenie zapisu dotyczącego transakcji podprogowych oraz brak bezstronności w procedurze zgłaszania naruszeń (jedna osoba odpowiedzialna za wszystko) stanowiło naruszenie.
Czy szkolenia pracowników dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu były prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli szkolenia dotyczyły uchylonej ustawy, a nie aktualnych przepisów, nie można uznać obowiązku szkoleniowego za spełniony.
Uzasadnienie
Przedstawione przez skarżącego zaświadczenia dotyczyły szkoleń opartych na nieobowiązującej już ustawie, co oznaczało brak zapewnienia pracownikom aktualnej wiedzy.
Czy instytucja obowiązana prawidłowo przekazuje informacje o transakcjach do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli informacje są przesyłane na nieobowiązującym formularzu lub brak jest dowodów ich skutecznego przekazania, obowiązek nie jest spełniony.
Uzasadnienie
Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających skuteczne przekazanie informacji o wszystkich transakcjach ponadprogowych, a jedna z przesłanych transakcji była na nieaktualnym formularzu.
Przepisy (16)
Główne
u.p.p.f. art. 27 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek sporządzenia i aktualizacji oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
u.p.p.f. art. 33 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.
u.p.p.f. art. 34 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Zakres i intensywność środków bezpieczeństwa finansowego.
u.p.p.f. art. 50 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek wprowadzenia wewnętrznej procedury instytucji obowiązanej.
u.p.p.f. art. 52
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek zapewnienia udziału osób wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w programach szkoleniowych.
u.p.p.f. art. 53
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek wdrożenia wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
u.p.p.f. art. 72 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Obowiązek przekazania lub udostępnienia informacji.
u.p.p.f. art. 150 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Nakładanie administracyjnej kary pieniężnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.p.f. art. 150 § ust. 4
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Przesłanki ustalania wysokości kary pieniężnej.
u.p.p.f. art. 150 § ust. 5
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
u.p.p.f. art. 193
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Termin na wprowadzenie Oceny Ryzyka.
u.p.p.f. art. 183
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Okres przejściowy dotyczący obowiązku sprawozdawczego.
k.p.a. art. 104 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1)
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. • Naruszenia przepisów ustawy o AML/CFT były istotne i trwały przez cały okres kontroli. • Kara pieniężna w wysokości 45 000 zł jest adekwatna do wagi naruszeń i możliwości finansowych skarżącego.
Odrzucone argumenty
Niedopełnienie obowiązku sporządzenia oceny ryzyka. • Niewłaściwe stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego. • Niewłaściwa procedura wewnętrzna. • Niewłaściwe szkolenia pracowników. • Problemy z przekazywaniem informacji do GIIF. • Niezastosowanie przepisu pozwalającego na odstąpienie od nałożenia kary.
Godne uwagi sformułowania
Skala przeprowadzanych przez Kontrolowanego w 2019 r. transakcji pozbawiła kantor lokalnego charakteru. • Nie można uznać znikomej wagi naruszeń w sytuacji, gdy instytucja obowiązana nie realizuje podstawowych, mających kluczowe znaczenie dla realizacji celów ustawy, obowiązków. • Nakładane na podstawie w/w przepisu sankcje mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych. Niewątpliwie dla osiągnięcia skuteczności przedmiotowe sankcje muszą powodować dolegliwość ale jednocześnie muszą być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne.
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków instytucji obowiązanych w zakresie AML/CFT, w szczególności dla kantorów wymiany walut, oraz zasady ustalania i wymierzania kar pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki działalności kantorów wymiany walut i konkretnych naruszeń przepisów AML/CFT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego obszaru regulacji AML/CFT i pokazuje praktyczne konsekwencje niedopełnienia obowiązków przez instytucję obowiązaną, jaką jest kantor wymiany walut. Pokazuje, jak sąd interpretuje te przepisy w kontekście realnej działalności gospodarczej.
“Kantor wymiany walut ukarany za niedopełnienie obowiązków AML/CFT – co musisz wiedzieć?”
Dane finansowe
WPS: 45 000 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.