VIII SA/Wa 406/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-07-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejpytania egzaminacyjneuczelnia wyższaprawo autorskiejawnośćkontrola społecznaWSA Warszawa

WSA w Warszawie uchylił decyzję Rektora odmawiającą udostępnienia pytań egzaminacyjnych, uznając je za informację publiczną, a nie utwór chroniony prawem autorskim.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki o udostępnienie pytań egzaminacyjnych z lat akademickich 2017-2020. Rektor odmówił, powołując się na ochronę praw autorskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję w części dotyczącej roku akademickiego 2019/2020, stwierdzając, że pytania egzaminacyjne są informacją publiczną, a nie utworem chronionym prawem autorskim. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Rektora Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. [...] w R., która odmówiła udostępnienia informacji publicznej w postaci pytań egzaminacyjnych z lat akademickich 2017/2018, 2018/2019 i 2019/2020. Rektor uznał, że pytania te stanowią utwór chroniony prawem autorskim i w związku z tym nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Skarżąca ograniczyła swoje żądanie do pytań z roku akademickiego 2019/2020, argumentując, że prawo do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem obywatela, które może być ograniczone tylko w ściśle określonych przypadkach, a ochrona praw autorskich nie stanowi takiej podstawy. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pytań z roku akademickiego 2019/2020. Sąd uznał, że pytania egzaminacyjne, jako związane z realizacją zadań publicznych przez uczelnię, stanowią informację publiczną i nie podlegają ochronie prawnoautorskiej w kontekście dostępu do informacji publicznej. Wskazano, że jawność pytań egzaminacyjnych jest narzędziem kontroli społecznej nad jakością kształcenia i zapewnia rzetelność egzaminów. Sąd uchylił decyzję organu w tej części i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pytania egzaminacyjne nie stanowią utworu chronionego prawem autorskim w kontekście ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Są one informacją publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pytania egzaminacyjne są związane z realizacją zadań publicznych przez uczelnię, stanowią wyraz jawności sfery publicznej i narzędzie kontroli społecznej nad jakością kształcenia. Ochrona prawnoautorska nie może blokować dostępu do tego typu informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ odmawia udostępnienia informacji publicznej decyzją administracyjną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa do informacji publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.p.a. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pokrewnych

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze.

u.p.a. art. 17

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pokrewnych

Twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim.

u.p.a. art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pokrewnych

Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole.

u.s.w.n. art. 116 § ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pytania egzaminacyjne stanowią informację publiczną, a nie utwór chroniony prawem autorskim. Ochrona praw autorskich nie jest podstawą do odmowy udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. Jawność pytań egzaminacyjnych jest wyrazem jawności sfery publicznej i narzędziem kontroli społecznej.

Odrzucone argumenty

Pytania egzaminacyjne są utworem w rozumieniu prawa autorskiego i podlegają ochronie. Uniwersytet nie ma możliwości udostępnienia żądanych danych ze względu na prawa autorskie przysługujące nauczycielom akademickim.

Godne uwagi sformułowania

jawność pytań egzaminacyjnych z poszczególnych egzaminów na kolejnych etapach studiów stanowi wyraz jawności sfery publicznej oraz narzędzie kontroli społecznej. Pytania egzaminacyjne nie są chronione prawem autorskim. Przeprowadzanie egzaminów jest związane z działalnością Uczelni. Wyniki przeprowadzonych egzaminów oddziałują na sytuację faktyczną i prawną studentek i studentów.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący

Renata Nawrot

sprawozdawca

Marek Wroczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dostępu do pytań egzaminacyjnych jako informacji publicznej, pomimo powoływania się na prawo autorskie przez instytucje publiczne."

Ograniczenia: Dotyczy głównie uczelni publicznych i pytań egzaminacyjnych. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki 'utworu' i jego związku z zadaniami publicznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście edukacji wyższej i konfliktu z prawem autorskim, co jest interesujące dla prawników i studentów.

Czy pytania z egzaminów to tajemnica uczelni? Sąd Administracyjny rozstrzyga!

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 406/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 7275/21 - Wyrok NSA z 2023-03-07
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 w związku  z art. 3 ust. 1 pkt 1. oraz art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt  1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]sp. z o.o z siedzibą w L. na decyzję Rektora Uniwersytetu Technologiczno - Humanistycznego im. [...] w R. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pytań egzaminacyjnych w roku akademickim 2019/2020; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Technologiczno - Humanistycznego im. [...] w R. na rzecz skarżącej [...]sp. z o.o z siedzibą w L. kwotę [...] ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rektor Uniwersytetu T. – H. w R. (organ, Rektor UTH) decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania zestawów pytań ze wszystkich egzaminów pisemnych jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej w latach akademickich 2017/12018, 2018/2019, 2019/2020 na wszystkich wydziałach Uczelni na studiach stacjonarnych z wyszczególnieniem, które pytania zostały zadane, na którym z egzaminów i z jakiego przedmiotu, odmówił [...] sp. z o.o. udostępnienia informacji publicznej, której dotyczył wniosek, w pełnym zakresie.
Jako podstawę prawną wskazano art. 16 ust. I oraz art.17 ust. 1 w związku
z art.3 ust. 1 pkt 1. oraz art.5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2020 r.poz.2176, dalej u.d.i.p.) - art. 1 ust 1, i 4, art. 16 i 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pochodnych (Dz.U. 2019 poz. 1231 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020r. poz.256, dalej k.p.a.), art. 116 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018r. poz. 1669 z póżn.zm.).
W dniu [...] lutego 20121 r. [...] sp. z o.o.( dalej: wnioskująca, skarżąca) złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie pytań ze wszystkich egzaminów pisemnych, jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej
i letniej w latach akademickich 2017/2078, 2018/2019, 2019/2020 na wszystkich wydziałach Uczelni, na studiach stacjonarnych (z wyszczególnieniem, które pytania zostały zadane, na którym z egzaminów i z jakiego przedmiotu).
Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., wniesiono o udostępnienie powyższych informacji poprzez przesłanie informacji pocztą elektroniczną.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Uczelnia jest jednostką organizacyjną, wykonującą zadania publiczne, zaś jawność pytań egzaminacyjnych
z poszczególnych egzaminów na kolejnych etapach studiów stanowi wyraz jawności sfery publicznej oraz narzędzie kontroli społecznej.
Rektor UTH stwierdził w decyzji, iż przedmiot żądania stanowi informację publiczną w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jednak ze względu na swój charakter podlega on ochronie zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 tej ustawy: Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Według Rektora UTH zestawy pytań egzaminacyjnych zostały opracowane samodzielnie przez nauczycieli akademickich i posiadają każdorazowo cechy indywidulane, należy je zatem uznać za przejaw ich pracy twórczej.
Organ powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pochodnych (prawidłowo ustawa o prawach autorskich i pokrewnych), art. 116 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce uznał, że opracowane przez nauczycieli akademickich pytania egzaminacyjne oraz zestawy tych pytań stanowią utwór w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu oraz przedmiot praw autorskich przysługujących autorom czyli nauczycielom akademickim. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 17 ustawy Prawo autorskie i prawa pokrewne: Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania
z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
W ocenie organu zestawy pytań są udostępniane odpłatnie i nie wzbudza wątpliwości, że podlegają one ochronie przewidzianej w przepisach ustawy z dnia
4 lutego 1994 r. o prawach autorskich i pokrewnych. Tym samy Uniwersytet nie ma możliwości udostępnienia żądanych danych.
Rektor UTH zaznaczył w decyzji, że zgodnie z treścią § 34 ust 8 załącznika do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu T. – H. im. K.P. w R. z dnia [...] maja 2020 r. - Regulaminu studiów w Uniwersytecie T. – H. im. K. P. w R.: Nauczyciel ma obowiązek dokumentowania osiągniętych przez studentów efektów uczenia się, także sprawdzanych za pomocą egzaminów ustnych. Prace zaliczeniowe i egzaminacyjne należy przechowywać przez okres co najmniej jednego roku od momentu zaliczenia studentowi semestru, na którym prowadzony był przedmiot.
Zatem w zakresie dotyczącym pytań egzaminacyjnych za okres lat akademickich 2017/2018, 2018/2019 uwzględnienie wniosku, abstrahując w tym miejscu od tematyki ochrony praw autorskich, nie będzie możliwe.
W tej sytuacji organ wydał zaskarżoną decyzję powołaną na wstępie,
o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 w zw.
z art. 16 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) poprzez nieprawidłowe uznanie, że Organ był uprawniony do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W związku z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Organu w części dotyczącej pytań z egzaminów pisemnych, jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej w roku akademickim 2019/2020 oraz zobowiązanie Organu do udostępnienia,
w terminie określonym przez Sąd, informacji publicznej w tej części, tj. dotyczącej pytań z egzaminów pisemnych, jakie zostały przeprowadzone
w sesji zimowej i letniej w roku akademickim 2019/2020;
2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że decyzja w części dotyczącej udostępnienia pytań z egzaminów pisemnych, jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej
w roku akademickim 2019/2020 została wydana z naruszeniem prawa. Argumentacja przedstawiona przez organ nie uzasadnia w sposób prawidłowy zasadności odmowy udostępnienia żądanych pytań. Przepisy u.d.i.p. przewidujące obowiązek udostępnienia informacji publicznej należy odczytywać jako wyraz zawartego w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prawa do uzyskiwania informacji publicznej, które zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP może być ograniczone wyłącznie ze względu na określone
w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Ograniczenie dostępu do informacji publicznej jest więc dopuszczalne jedynie wyjątkowo i wyłącznie w zakresie niezbędnym dla realizacji istotnych wartości wymienionych w powyższym przepisie.
Przejawem powyższej zasady jest norma wyrażona w art. 5 ust. 1 u.d.i.p., który wraz z art. 16 i 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 1, art. 4, art. 16 i art. 17 ustawy
o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowił materialną podstawę decyzji
o odmowie udostępnienia informacji publicznej przez Organ. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Skoro więc podstawą prawną decyzji jest rzeczony przepis, dla oceny zasadności rozstrzygnięcia należy ocenić, czy w sprawie tej przeszkodę dla udostępnienia informacji publicznej stanowiła ochrona tajemnicy ustawowo chronionej, co umożliwiałoby ograniczenie konstytucyjnego prawa Skarżącego do uzyskiwania informacji publicznej. W tym kontekście wskazano, że uprawnień wynikających z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
w żadnym wypadku nie można uznać za tajemnice prawnie chronione.
Skarżąca powołała się w skardze na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2019 r. sygn. akt II SAB/Sz 163/18.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] marca 2021 r. odmawiająca udostepnienia informacji publicznej w zakresie przesłania zestawów pytań egzaminacyjnych jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej w latach akademickich 2017/2078, 2018/2019, 2019/2020 na wszystkich wydziałach Uczelni, na studiach stacjonarnych (z wyszczególnieniem, które pytania zostały zadane, na którym z egzaminów i z jakiego przedmiotu). Organ wydając zaskarżoną decyzję stanął na stanowisku, iż żądana informacja stanowi informację publiczną, niemniej zestawy pytań egzaminacyjnych podlegają ochronie praw autorskich jako przejaw pracy twórczej – zgodnie z ustawą o prawach autorskich i pokrewnych.
Skarżąca w skardze ograniczyła żądanie do pytań z egzaminów pisemnych jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej w roku akademickim 2019/2020
i zanegowała stanowisko Rektora UTH zaprezentowane w decyzji.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej ppsa), Sąd dopatrzył się
w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości,
w zakresie zastosowania przepisów prawa do oceny stanu faktycznego.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Mając na względzie te przepisy uznać należy, że informację publiczną stanowi wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 09.10.2018 r. sygn. akt II SAB/Łd 84/18). Przyjmuje się też, że katalog informacji, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu nie jest katalogiem zamkniętym, należy więc każdorazowo badać, czy wnioskowana informacja stanowi informacje publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W związku z tym, za informację publiczną przyjąć należy treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Nadto, niezależenie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów.
Zgodnie z przepisami u.d.i.p. - podmiot, do którego został skierowany wniosek
o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:
- udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), co stanowi czynność materialno- techniczną,
- udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia (art. 15 u.d.i.p.),
- powiadomić stronę w terminie 14 dni o powodach opóźnienia oraz o terminie,
w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
- udzielić w formie pisma odpowiedzi, że organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) lub obowiązuje inny tryb udzielenia informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.),
- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., w formie decyzji administracyjnej (art. 16 u.d.i.p.),
- odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Uczelnie publiczne stanowią integralną część narodowego systemu edukacji
i nauki, a organy uczelni wykonują władztwo administracyjne na zasadzie
i w granicach określonych aktualnie w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Organy uczelni wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym (por. art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 w zw. z ust. 3 u.d.i.p.). Wobec tego rektor uczelni jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy informacja sektora publicznego w postaci pytań egzaminacyjnych (zestawów pytań), jakie zostały przeprowadzone w sesji zimowej i letniej w roku akademickim 2019/2020 podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej, czy też jak wskazuje organ są chronione prawem autorskim. Takie bowiem stanowisko organu stało się bezpośrednią przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej.
W wyroku I OSK 667/11 z dnia 15 lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, cyt.: "informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter mają również takie dokumenty, które organ wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet wtedy gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Podstawowe bowiem znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy i zostały wytworzone na zlecenie tych organów. Nie chodzi bowiem
o rozporządzenie prawami autorskimi, lecz o dostęp do treści dokumentu stworzonego właśnie na zlecenie organu administracji publicznej w celu realizacji zadań publicznych. Wskazać należy, iż stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych od szeregu lat (m.in. wyrok z dnia 9 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 517/06; z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1774/10; z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I OSK 315/08)".
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o prawie autorskim, nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole. W doktrynie przyjmuje się, że: "Użycie przez ustawodawcę sformułowania "dokument urzędowy" narzuca znacznie większy rygor interpretacyjny niż w przypadku "materiału urzędowego". "Dokument utożsamia się z przedmiotem stwierdzającym pewne okoliczności, fakty lub stany. Przy eksponowaniu jego istoty za dokument uznaje się akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości" (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2001 r., II SA 155/01, OSP 2002, z. 6, poz. 78). Wykładni pojęcia dokumentu urzędowego zwykło się również dokonywać w świetle przepisów proceduralnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1997 r., III SA 889/96, LEX nr 33512). W ten sposób dokumenty urzędowe stanowią kwalifikowaną postać materiałów urzędowych, ponieważ powinny zostać sporządzone w przepisanej formie oraz wydane w zakresie działania określonego organu państwowego lub podmiotu niepaństwowego realizującego zadania publiczne (organy państwowe, zawodowe, samorządowe czy spółdzielcze – w zakresie powierzonych im spraw administracji państwowej). Stwierdzają one ponadto zaistnienie określonego zdarzenia, rozstrzygają spór lub istnienie prawa, mogą także nakładać określone obowiązki." (Damian Flisak: Komentarz do art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, lex).
W wyroku I OSK 2538/17, z 25 września 2019 r., NSA wyjaśnił, cyt.:
"W literaturze podkreśla się też, że: "Najtrudniejszą do zrekonstruowania kategorią są "materiały urzędowe". Walor "urzędowości" należy łączyć z materiałami, które związane są z działalnością urzędów w zakresie, w jakim działają one w sferze władczej. Wyłączenie nie dotyczy jednak materiałów powstałych tylko dla wewnętrznego użytku urzędu. W jednym z pierwszym w tej materii wyroków padło stwierdzenie, że "materiały urzędowe" obejmują "wszystko, co nie będąc dokumentem, jest urzędowe" (wyrok NSA z dnia 19 lutego 1997 r., I SA/Kr 1062/96, LEX nr 29303), przy czym walor urzędowości może zostać nabyty, gdy materiał "pochodzi od urzędu, bądź dotyczy sprawy urzędowej, bądź (...) dlatego, że powstał w rezultacie procedury urzędowej" (wyrok NSA z dnia 21 listopada 1996 r., I SA/Kr 829/96, LEX nr 28932; podobnie w wyroku SN
z dnia 26 września 2001 r., IV CKN 458/00, LEX nr 52711). (...). Przyczyną tendencji do rozszerzającej interpretacji pojęcia materiału urzędowego są liczne orzeczenia zapadłe na tle konfliktu pomiędzy ochroną wynikającą z przepisów prawa autorskiego a ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 782). W takich przypadkach sądy skłonne są uznawać prymat drugiej ze wskazanych ustaw, za czym ma przemawiać "wymóg efektywności społecznej kontroli, której winny być poddane informacje służące bezpośrednio zrealizowaniu zadań powierzonych organom władzy publicznej" (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., I OSK 2130/11). Dostrzegalne są jednak również przeciwstawne próby ograniczania zakresu wyłączeń." (Damian Flisak: Komentarz do art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, lex)".
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie przyjąć należy stanowisko, że jawność pytań egzaminacyjnych z poszczególnych egzaminów sesji letniej i zimowej 2019/2020, stanowić będzie nie tylko wyraz jawności sfery publicznej (do której niewątpliwie zaliczyć można uczelnię wyższą – Uniwersytet T.-H.
w R., ale także narzędzie kontroli społecznej nad jakością wykonywanych przez dany podmiot usług publicznych, do których został powołany. Zarówno bowiem
w interesie samej uczelni jak i społeczeństwa będzie wysoka jakość kształcenia studentów na poziomie wyższym na uczelni publicznej. Jawność taka niezbędna jest do zachowania rzetelności, prawidłowości i sprawiedliwości przeprowadzanych egzaminów, a co za tym idzie zrównania szans wszystkich studiujących na danej uczelni studentów.
Na marginesie można tu zauważyć, że jawność działalności, w tym upublicznienie pytań z egzaminów z poszczególnych sesji egzaminacyjnych może korzystnie wpływać na działalność oraz wizerunek uczelni publicznej, jako podmiotu motywującego studentów do lepszego i pełniejszego przygotowania się do przeprowadzanych egzaminów, a co za tym idzie – lepiej przygotowanych do wykonywanego po ukończeniu uczelni zawodu, co mogło by przekładać się na dalsze korzyści dla samej jednostki edukacyjnej.
W rezultacie w ocenie Sądu w składzie orzekającym pytania egzaminacyjne nie są chronione prawem autorskim. Przeprowadzanie egzaminów jest związane
z działalnością Uczelni. Wyniki przeprowadzonych egzaminów oddziałują na sytuację faktyczną i prawną studentek i studentów. Organ zatem nieprawidłowo zakwalifikował pytania egzaminacyjne jako utwór – egzaminatora.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna,
a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Decyzja powinna zawierać wskazaną prawidłowo podstawę prawną oraz uzasadnienie. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona decyzja administracyjna. Organ w sposób bardzo pobieżny
z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił zaskarżoną. Wprawdzie w sentencji decyzji organ powołał art. 5 ust. 1 u.d.i.p., to z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną odmowy udostepnienia pytań stanowiły bezpośrednio przepisy ustawy
o Prawie autorskim i prawach pokrewnych (nie pochodnych jak wskazano w decyzji).
Z decyzji nie wynika również czy żądane informacje stanowiły informację prostą czy przetworzoną, zaś na tym etapie sprawy Sąd nie ocenia czy żądana informacja stanowiła informację prostą czy przetworzoną. Odniesienie się do tej kwestii na etapie odpowiedzi na skargę nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wziąć pod uwagę wyżej przedstawione wyżej poglądy Sądu oraz rozważyć czy w świetle stanu faktycznego nie jest zasadne udzielenie żądanej informacji. Organ dokona oceny mając na uwadze ilość kierunków studiów, specjalności, czy żądana informacja publiczna faktycznie nie stanowi informacji przetworzonej i podejmie w tym zakresie stosowne działania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, ale nie dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji, organ nie uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a..
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI