VIII SA/WA 405/25

VIII SA/Wa 405/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Leszek Kobylski
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 737
art. 168 ust. 13 i ust. 12 pkt 2, art 29 ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. P. na decyzję [...]Kuratora Oświaty z dnia 31 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w statucie szkoły 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia 6 lutego 2025 r. nr [...] 2) zasądza od [...]Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej E. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta R. (dalej jako "Prezydent" lub "organ I instancji") decyzją z [...] lutego 2025 r. nr [...] działając na podstawie art. 168 ust. 13
i ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm., dalej jako "ustawa Prawo oświatowe") oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako "Kpa"), po rozpatrzeniu zgłoszenia E. P. (dalej także jako "strona", "wnioskodawca" lub "skarżąca") z 9 grudnia 2024 r. o dokonanie zmian w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, prowadzonej przez Gminę Miasta R., szkoły o nazwie Szkoła Podstawowa S., polegających na znowelizowaniu
z dniem 1 grudnia 2024 statutu ww. szkoły, odmówił stronie dokonania zmian w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie pod numerem [...] ww. szkoły do prowadzonej przez Gminę Miasta R. ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W uzasadnieniu Prezydent wyjaśnił, że strona jako osoba prowadząca szkołę
o nazwie Szkoła Podstawowa S. pismem z 9 grudnia 2024 r. (data wpływu) zgłosiła zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasta R., polegające na znowelizowaniu z dniem 1 grudnia 2024 r. statutu szkoły. Pismami z 24 grudnia 2024 r. i 13 stycznia 2025 r. strona została poinformowana, że zapis w § 6 pkt 1 lit. b statutu ww. szkoły wskazujący dyrektora szkoły ds. pedagogicznych jako organ szkoły jest błędny i po dokonaniu zmian
w statucie w zakresie organów szkoły należy przedłożyć statut zawierający poprawne zapisy. W pismach z 3 stycznia 2025 r. i 22 stycznia 2025 r. strona wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, że zapis § 6 punkt 1 lit. b statutu szkoły jest błędny. Zdaniem strony zapis ten jest zgodny z obowiązującym prawem. Uchybienia w tym zakresie nie stwierdził [...] Kurator Oświaty wyrażając pozytywną opinię w sprawie spełniania stosownych wymagań ustawy Prawo oświatowe na etapie rejestracji szkoły. Prezydent wskazał, że strona mylnie podaje, że [...] Kurator Oświaty nie stwierdził uchybienia w zakresie zapisu wskazującego dyrektora ds. pedagogicznych jako organu szkoły, gdyż statut załączony w tamtym okresie do zgłoszenia do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasta R. Szkoły Podstawowej S. nie zawierał w ogóle zapisu wskazującego dyrektora szkoły ds. pedagogicznych jako organu szkoły. Zgodnie zaś z art. 62 ustawy Prawo oświatowe, to dyrektor kieruje, zarządza szkołą a nie dyrektor do spraw pedagogicznych. Dyrektor do spraw pedagogicznych działa jedynie w imieniu i na rzecz dyrektora, wykonując zlecone obowiązki. Dyrektor szkoły jest również organem władzy administracji publicznej a nie dyrektor do spraw pedagogicznych. Organ I instancji wyjaśnił, że nie ma przeciwskazań do zamieszczenia w statucie stanowiska dyrektora do spraw pedagogicznych z zastrzeżeniem, że nie wchodzi on
w skład organów szkoły. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji, E. P. reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego wniosła o zmianę ww. decyzji i dokonanie wpisu w ewidencji szkół i placówek niepublicznych zgodnie
z wnioskiem z 9 grudnia 2024 r. Decyzji Prezydenta zarzuciła naruszenie art. 172 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe poprzez odmowę zmiany w zgłoszeniu z uwagi na wskazanie jako organu szkoły dyrektora ds. pedagogicznych, podczas gdy przepisy ww. ustawy nie wskazują wprost jakie organy mają działać w szkole niepublicznej, a contario w szkole niepublicznej mogą być powoływane inne organy, których zakres zadań określa statut. [...]Kurator Oświaty (dalej także jako "organ odwoławczy") decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że strona w piśmie z 3 stycznia 2025 r. kierowanym do organu instancji, podtrzymała prośbę o dokonanie zmiany w statucie zgodnie z pismem z 9 grudnia 2024 r. Stanowisko swoje popierała m.in. brakiem prawnego przepisu zakazującego wprowadzania dyrektora ds. pedagogicznych jako organu do statutu szkoły. W dniu 13 stycznia 2025 r. organ I instancji przedstawił wnioskodawcy dodatkowe wyjaśnienie stanowiska Prezydenta w sprawie zapisu w statucie, wskazując m.in. fakt, że szkołą kieruje dyrektor szkoły, który jest organem administracji publicznej. Jednocześnie organ I instancji w ww. piśmie wskazał skarżącej możliwość wpisania do statutu stanowiska dyrektora ds. pedagogicznych z zastrzeżeniem, że nie wchodzi on
w skład organów szkoły. Ww. pismem ponownie wezwano stronę do przedłożenia statutu zawierającego poprawne zapisy w zakresie organów szkoły. Wskazano termin 7 dni od daty otrzymania pisma przez adresata i powiadomiono o wydaniu decyzji
o odmowie dokonania zmiany we wpisie do ewidencji, jeżeli zmiany w statucie nie zostaną wprowadzone. W piśmie z 22 stycznia 2025 r. strona nie odniosła się do przedstawionej możliwości wskazanej przez organ I instancji dotyczącej wpisania do statutu stanowiska dyrektora szkoły ds. pedagogicznych i podtrzymała swoje stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie znalazł przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji. Postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało w sposób rzetelny,
w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, w takiej formie, że nie sposób zarzucić naruszenie przepisów postępowania. Ocena materialnoprawna została dokonana prawidłowo. Stronie zapewniono także czynny udział w całym toku postępowania. W ocenie organu odwoławczego systemowe ujęcie obecnie obowiązujących przepisów prawa wskazuje jasno na to, że decyzja organu I instancji była zgodna
z prawem, zaś organ miał prawo wydać decyzję w tym kształcie. Przede wszystkim należy bowiem w niniejszej sprawie wziąć pod uwagę regulacje prawne przyjęte
w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Nigdzie w treści ww. aktu prawnego nie jest wskazany organ określony jako dyrektor ds. pedagogicznych. Rozporządzenie, jak i inne przepisy prawa oświatowego, wskazują na istnienie organu określanego jako dyrektor, z którego istnieniem wiążą się określone czynności, ale również obowiązki. Powyższe uzasadnia przyjęte przez organ I instancji stanowisko w sprawie, które w całości podziela organ odwoławczy. Argumenty podniesione przez stronę nie są więc wystarczające do uchylenia lub zmiany decyzji. Zgodnie bowiem z art. 98 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe statut szkoły zawiera
w szczególności organy szkoły oraz ich szczegółowe kompetencje, a także szczegółowe warunki współdziałania organów szkoły oraz sposób rozwiązywania sporów między nimi. Organ odwoławczy wskazał, że podnoszony w odwołaniu od decyzji Prezydenta argument możliwości powoływania przez szkoły niepubliczne "innych organów" należy odrzucić w całości ze względu na perspektywę chaosu organizacyjnego, który nastąpiłby wskutek powoływania przez szkoły niepubliczne różnorodnych, nieumocowanych prawnie organów w trudnej do przewidzenia liczbie i z dowolną, nieuporządkowaną nomenklaturą. Zastosowanie powyższego rozwiązania stanowiłoby precedens do wprowadzania dowolnych nazw organów, nawet takich, które nie korespondują z oświatą oraz kształceniem dzieci i młodzieży. Zauważył, że aspekt działania dyrektora szkoły w formach władczych (decyzji administracyjnych) oraz niewładczych (zaświadczenia) pozostawałby w sprzeczności z uprawnieniami dyrektora szkoły ds. pedagogicznych, który - jako organ szkoły - mógłby zgłaszać swe prawa
w kwestii wydawania decyzji czy zaświadczeń. W sytuacji nieidentycznych stanowisk dyrektora szkoły i dyrektora ds. pedagogicznych istnieje ryzyko, że szkoła wyda dwie odrębne decyzje w tej samej sprawie, np. udostępnienia informacji publicznej związanej ze sprawami pedagogicznymi. Trudno byłoby wówczas rozstrzygnąć, decyzja którego
z dyrektorów (dyrektora szkoły czy dyrektora ds. pedagogicznych) jest wiążąca. Organ odwoławczy wskazał także na nieprecyzyjność stwierdzenia skarżącej, że o tym, że kto jest organem w szkole niepublicznej decyduje wprost przepis art. 172 ustawy Prawo oświatowe. Twierdzenie to nie jest oparte na faktycznej treści przywołanego artykułu ustawy, który wskazuje, że statut szkoły lub placówki powinien określać organy szkoły lub placówki oraz zakres ich zadań. Pismem z 7 maja 2025 r. E. P. reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego wniosła skargę do tutejszego Sądu na ostateczne
w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa - przez niezebranie
i nierozważenie całego materiału dowodowego (przede wszystkim brakiem rzetelnej analizy statutu z 1 grudnia 2024 r.), a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało: • błędnym uznaniem przez organ, że aspekt działania dyrektora szkoły w formach władczych (decyzji administracyjnych) i niewładczych (zaświadczeń) pozostawałby
w sprzeczności z uprawnieniami dyrektora szkoły ds. pedagogicznych, który jako organ szkoły mógłby zgłaszać swe prawa w kwestii wydawania decyzji czy zaświadczeń; • błędnym uznaniem przez organ, że w sytuacji nieidentycznych stanowisk dyrektora szkoły i dyrektora ds. pedagogicznych istnieje ryzyko, iż szkoła wyda dwie odrębne decyzje w tej samej sprawie;
• błędnym uznaniem przez organ, że kompetencje dyrektora i dyrektora ds. pedagogicznych powielają się i nie zostały rozdzielone;
• bezpodstawnym przyjęciem per analogiam, że skoro w placówkach publicznych funkcjonuje wyłącznie dyrektor szkoły, to taka sama zasada powinna dotyczyć szkół niepublicznych z pominięciem szerszej swobody takich placówek, co oznacza, że placówce niepublicznej nie można powołać dyrektora ds. pedagogicznych, pomimo iż są to dwa odrębne organy o oddzielnych kompetencjach
- podczas gdy statut szkoły w sposób precyzyjny określa kompetencje dyrektora oraz dyrektora ds. pedagogicznych, każdy z organów realizuje odrębnie określone zadania, poza tym podział zadań oraz uprawnień między organami jest klarowny i nie zachodzi między nimi duplikacja.
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 172 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną wykładnię i zastosowanie i w konsekwencji odmowę dokonania zmiany danych zawartych w zgłoszeniu z uwagi na wskazanie jako organu szkoły dyrektora ds. pedagogicznych, podczas gdy przepisy ww. ustawy nie precyzują wprost, jakie organy mogą działać w szkole niepublicznej, pozostawiając placówce niepublicznej swobodę
w tym zakresie;
3. naruszenie prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu (bezpodstawnym) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U.
z 2023 r., poz.2736) i wydaniu decyzji w oparciu o ww. przepisy prawa, w sytuacji gdy przedmiotowa sprawa dotyczy placówki niepublicznej, zatem organ nie miał uprawnienia zastosowania ww. aktu prawnego w niniejszej sprawie;
4. naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu art. 98 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe, w sytuacji gdy przedmiotowa sprawa dotyczy placówki niepublicznej, zatem organ nie miał uprawnienia zastosowania ww. przepisu prawnego w niniejszej sprawie;
W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji [...] Kuratora Oświaty, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. statutu szkoły niepublicznej z 1 grudnia 2024 r., celem wykazania faktów: precyzyjnego określenia kompetencji dyrektora oraz dyrektora ds. pedagogicznych, realizowania przez każdy
z organów odrębnych zadań, podziału obowiązków i uprawnień w sposób wykluczający ich duplikację pomiędzy organami. Nadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu, skarżąca w obszerny sposób rozwinęła zarzuty skargi. Wskazała, że trudno zgodzić się z ustaleniami organu w sytuacji, gdy statut szkoły
w sposób precyzyjny określa kompetencje dyrektora oraz dyrektora ds. pedagogicznych. Każdy z organów realizuje odrębne, precyzyjnie określone zadania, poza tym podział obowiązków oraz uprawnień między organami jest klarowny i nie zachodzi między nimi duplikacja. Uprawnienia ww. organów zostały określone w taki sposób, aby zachować rozdział pomiędzy ich kompetencjami. Stąd też należy uznać, że organ nie podjął we własnym zakresie wszechstronnych czynności wyjaśniających,
a przede wszystkim nie dokonał rzetelnej analizy treści statutu - zakresu kompetencji organów. Wskazane naruszenia nie tylko mogły mieć, ale z całą pewnością miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich wyniku organy błędnie przyjęły in abstracto, w oderwaniu od realiów przedmiotowej sprawy, że wprowadzenie innych organów doprowadzi do chaosu organizacyjnego. Trudno również zrozumieć na jakiej podstawie organ uznał, że inne organy są nieumocowane prawnie, skoro przepisy prawa nie precyzują, jakie organy mogą funkcjonować w placówce, szkole niepublicznej.
W ocenie autora skargi organ nie dokonując oceny materiału dowodowego oparł decyzję powołując argumentację, którą w przekonaniu skarżącej trudno uznać za logiczną, tym bardziej, że nie znajduje ona odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Organ nie przeprowadzając rzetelnej analizy treści statutu dopuścił się błędu
w ustaleniach faktycznych w sprawie, które to z kolei leżą u podstaw wydanej decyzji. Stąd też uzasadnienie decyzji organu odwoławczego należy ocenić jako lakoniczne
i powierzchowne, bez zagłębienia się przez organ w meritum sprawy i problemu prawnego, który powstał na gruncie niniejszego sporu. Trudno dokonać rzetelnej oceny sprawy, bez wnikliwej analizy przepisów, na których opiera się działalność szkoły niepublicznej. W sprawie nie ziściły się także materialnoprawne przesłanki odmowy dokonania w statucie szkoły niepublicznej zmian i wprowadzenia do statutu organu dyrektora ds. pedagogicznych. Przepisy nie wskazują, jakie organy powinny być powołane w szkole niepublicznej. Ustawodawca dokonując regulacji pozostawił placówkom niepublicznym swobodę w powoływaniu organów, z tym jednak, że trzeba mieć na uwadze to, że powinny one umożliwić realizację postawionych zadań i celów szkoły, określonych przez osobę prowadzącą szkołę niepubliczną. W związku
z powyższym należy uznać, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów i uznał, iż powoływanie przez szkoły niepubliczne innych organów doprowadzi do chaosu organizacyjnego, który nastąpi w wyniku powoływania różnorodnych, nieumocowanych prawnie organów w trudnej do przewidzenia liczbie i z dowolną, nieuporządkowaną nomenklaturą.
W przekonaniu skarżącej, skoro przepis nie reguluje wprost organów, jakie mogą być powoływane przez szkoły niepubliczne, to organ nie jest uprawniony do dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów prawa. Co więcej art. 172 ustawy Prawo oświatowe wskazuje, że statut powinien określać organy, zatem nie można na podstawie tego przepisu uznać, iż są nieumocowane, skoro mogą i powinny być określone w statucie, zatem otrzymują na tej podstawie umocowanie prawne. Zatem statut szkoły niepublicznej może wymieniać organy inne niż działające w publicznych szkołach, w tym dyrektora do spraw pedagogicznych, tym bardziej, iż w przedmiotowej sprawie kompetencje tych organów zostały uregulowane w sposób odmienny
i szczegółowy. Nie dochodzi do sytuacji, w której zadania organów nakładają się, co mogłoby prowadzić do chaosu organizacyjnego, a wręcz przeciwnie wprowadzenie dwóch organów zapewni prawidłowe i rzetelne funkcjonowanie placówki.
Skarżąca wskazała, że organ [...] Kurator Oświaty oparł decyzję
o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r.
w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U.
z 2023 r., poz. 2736), w sytuacji gdy wskazany akt prawny nie dotyczy placówek, szkół niepublicznych. W związku z powyższym organ dopuścił się niewłaściwego zastosowania przepisów prawa, gdyż przepisy te nie powinny mieć zastosowania
w sprawie dotyczącej placówki niepublicznej, która działa na innych zasadach. Poza tym organ odniósł się również do art. 98 ust. 1 pkt. 5 ustawy Prawo oświatowe, który również w swojej treści nie odnosi się do organizacji, statutu szkół niepublicznych.
W ocenie skarżącej nie można wbrew przepisom prawa, bez wyraźnej delegacji ustawowej, per analogiam stosować przepisów regulujących działalność szkół publicznych do regulacji działalności placówek i szkół niepublicznych. Taka sytuacja
w przekonaniu skarżącej jest niedopuszczalna i stanowi naruszenie prawa. Organ odwoławczy zaś powielił argumentację organu I instancji i również w sposób dowolny zastosował przepisy, które dotyczą szkół publicznych. W przepisach ustawy Prawo oświatowe są wskazane organy, ale szkół publicznych. Zatem odnoszenie się do tych przepisów nie może przesądzać o tym, kto jest organem w szkole niepublicznej, skoro ustawa wprost tego nie reguluje, zaś art. 172 ustawy Prawo oświatowe przewiduje jedynie, wymaga, aby statut szkoły lub placówki niepublicznej określał m.in. organy
i zakres ich zadań, lecz nie precyzuje tych organów.
Skarżąca zwróciła również uwagę na pytanie prawne zawarte w systemie LEX
z 5 września 2024 r., na które ekspert Joanna Lesińska wprost odpowiada twierdząco,
a jest ono tożsame z pytaniem będącym przedmiotem niniejszej sprawy (LEX publikacja QA 2680428): Czy statut szkoły niepublicznej może zawierać inne organy niż wytycznie te zawarte w przepisach ustawy Prawo oświatowe? Konkretnie czy może zawierać organ: dyrektor szkoły ds. pedagogicznych? Odpowiedź: Statut niepublicznej szkoły może wymieniać organy inne niż działające w publicznych szkołach, w tym dyrektora do spraw pedagogicznych.
W konkluzji skarżąca wskazała, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji także z uwagi na rozstrzygnięcie kluczowego zagadnienia prawnego, które nie zostało uregulowane dotychczas w sposób jednoznaczny przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie uznał zarzuty skargi za niezasadne. Zakwestionował w szczególności tezę zawartą w skardze, że duplikacja pomiędzy kompetencjami dyrektora i dyrektora ds. pedagogicznych "jest niemożliwa". Zauważył, że analiza statutu wskazuje, że zadania dyrektora i dyrektora ds. pedagogicznych dublują się, czego przykładem jest zapis § 8 statutu. Wpisano tam zadania Dyrektora Szkoły - lit. e: "Organizuje w porozumieniu z Organem Prowadzącym projekty kulturalne, sportowe, zajęcia dodatkowe, pozaszkolne, pozalekcyjne
i nadobowiązkowe" oraz zadania Dyrektora Szkoły ds. Pedagogicznych - lit. k: "Organizuje w porozumieniu z Organem Prowadzącym projekty kulturalne, sportowe, zajęcia dodatkowe, pozaszkolne, pozalekcyjne i nadobowiązkowe". Identyczność zapisów w sprawach dotyczących tak szerokiego zakresu kompetencji skutkować może dezorganizacją pracy szkoły oraz utrudniać uczniom i ich rodzicom współpracę
z dyrekcją we wskazanych obszarach działalności szkoły. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przedłożony statut nie jest utworzony zgodnie z Zasadami Techniki Prawodawczej stanowiącymi załącznik do rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r.
w sprawie "Zasad Techniki Prawodawczej" z powodu braku zachowania jednolitości redakcyjnej i niekonsekwencji w stosowaniu oznaczeń.
Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone
w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "p.p.s.a." Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada
w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie
z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła rozstrzygnięcie [...] Kuratora Oświaty utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą dokonanie zmian w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, prowadzonej przez Gminę Miasta R., szkoły o nazwie Szkoła Podstawowa S., polegających na znowelizowaniu z dniem 1 grudnia 2024 r. statutu ww. szkoły.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jako osoba prowadząca ww. szkołę wnioskiem z 9 grudnia 2024 r. zgłosiła potrzebę zmianę w statucie szkoły poprzez wprowadzenie w § 6 ust. 1 lit. b dyrektora ds. pedagogicznych jako jednego z organów szkoły. Powyższe spotkało się zaś z odmową dokonania tej zmiany przez organy obu instancji, które to oparły swoje negatywne dla skarżącej decyzje na przepisach art. 168 ust. 13 i ust. 12 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
Organy obu instancji wskazują, że nie kwestionują przy tym prawa do utworzenia w szkole stanowiska dyrektora ds. pedagogicznych, zastrzegają jednak, że nie wchodzi on w skład organów szkoły. W związku z powyższym wezwano skarżącą do przedłożenia statutu zawierającego poprawne zapisy w zakresie organów szkoły
w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma przez adresata i powiadomiono o wydaniu decyzji o odmowie dokonania zmiany we wpisie do ewidencji, jeżeli zmiany w statucie nie zostaną wprowadzone. Skarżąca powyższego jednak nie uczyniła.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Zasadniczo procedura dokonania wpisu w ewidencji nie podlega regulacjom Kpa. Pod względem prawnej kwalifikacji, czynność wpisu do ewidencji jest bowiem czynnością materialno - techniczną, umożliwiającą zgłaszającemu rozpoczęcie działalności w postaci szkoły lub placówki niepublicznej. Niemniej jednak procedura poprzedzająca wydanie decyzji administracyjnej stosownie do treści art. 1 pkt 1 Kpa winna podlegać określonemu
w tym kodeksie reżimowi postępowania jurysdykcyjnego. Ocena legalności statutu szkoły należy do organów nadzoru pedagogicznego, a nadzór ten wykonywany jest
w formie decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie kuratora oświaty w zakresie oceny sprzeczności z prawem statutu szkoły ma zaś postać oceny indywidualnego aktu administracyjnego. Według art. 29 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe zadania
i kompetencje jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 9 ust. 7 i art. 168 ust. 1, 9 i 11-13, wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa.
Na podstawie art. 168 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe, organ lub podmiot,
o których mowa w ust. 1 i 2, wydają decyzje o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli :
1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 albo podane w nim dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie; 2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony.
Tak więc zgodnie z ww. przepisem prawodawca związał organ prowadzący ewidencję przesłankami skutkującymi wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie wpisu do ewidencji.
Z kolei zgodnie z art. 168 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe, osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi w ciągu 14 dni zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu, powstałe po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 4-12 stosuje się odpowiednio.
Sąd zauważa, że zasady funkcjonowania szkół niepublicznych określone zostały w Rozdziale 8 Szkoły i placówki niepubliczne (art. 168 -182) ustawy Prawo oświatowe. Szkoły niepubliczne działają w oparciu o statut nadany przez osobę prowadzącą, który zgodnie z art. 172 ust. 2 ww. ustawy określa w szczególności:
- nazwę, typ szkoły lub rodzaj placówki, cel placówki oraz ich siedzibę i zadania;
- osobę prowadzącą szkołę lub placówkę;
- organy szkoły lub placówki oraz zakres ich zadań;
- organizację szkoły lub placówki.
Szkoły niepubliczne, tak samo jak szkoły publiczne, zobowiązane są do przestrzegania wymagań określonych w art. 14 ust. 3 powoływanej ustawy.
Z powyższego wynika, że szkoła niepubliczna działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą. Autonomia w określaniu zasad jej działania zagwarantowana jest zaś ustawą Prawo oświatowe. Co istotne dla rozstrzygnięcia
w niniejszej sprawie - przepisy nie wskazują, jakie organy powinny być powołane
w szkole niepublicznej. Można wprost wzorować się na rozwiązaniach obowiązujących w szkolnictwie publicznym lub powołać inne organy, jednak zawsze trzeba mieć na względzie to, że powinny one umożliwić realizację postawionych zadań i celów, określonych przez osobę prowadzącą wskazaną w statucie placówki.
Statut szkoły stanowi więc najważniejszy dokument w hierarchii aktów prawa wewnątrzszkolnego, który określa jej działalność. Powinien być zgodny z aktami prawa powszechnie obowiązującego, t.j. ustawami i rozporządzeniami oraz tworzony zgodnie z Zasadami techniki prawodawczej stanowiącymi załącznik do rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".
W ocenie Sądu przy wydaniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Organy obu instancji nie zebrały bowiem i nie rozważyły całego materiału dowodowego w sprawie. Przede wszystkim organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach nie dokonały w zasadzie żadnej analizy statutu szkoły z 1 grudnia 2024 r. prowadzonej przez skarżącą. Próbę taką podjął organ odwoławczy ale dopiero w odpowiedzi na skargę. Powyższe jest jednak co najmniej spóźnione bowiem kontroli Sądu podlega zaskarżona decyzja a nie odpowiedź na skargę.
W konsekwencji stwierdzić zaś należy, że organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. W szczególności organy obu instancji w swoich decyzjach nie dokonały oceny czy na podstawie przedłożonego przez skarżącą statutu szkoły działania dyrektora szkoły w formach władczych (decyzji administracyjnych) i niewładczych (zaświadczeń) faktycznie pozostawałyby
w sprzeczności z uprawnieniami dyrektora szkoły ds. pedagogicznych. Powyższe naruszenie mogło mieć zaś istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w rozstrzygnięciach z góry niejako w dowolny, hipotetyczny sposób przyjęto, że wprowadzenie innego organu, tj. dyrektora ds. pedagogicznych obok dyrektora szkoły, doprowadzi do chaosu organizacyjnego.
Tym samym, trafny jest zarzut skargi, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego należy ocenić jako lakoniczne i powierzchowne, bez zagłębienia się przez ten organ w meritum sprawy i problemu prawnego, który powstał na gruncie niniejszego sporu. Trudno zaś dokonać rzetelnej oceny sprawy, bez wnikliwej analizy przepisów, na których opiera się działalność szkoły niepublicznej.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd skarżącej, że skoro przepisy ustawy Prawo oświatowe nie wskazują wprost organów, jakie mogą być powoływane przez szkoły niepubliczne, to statut szkoły niepublicznej może wymieniać organy inne niż działające w publicznych szkołach, w tym dyrektora do spraw pedagogicznych. Istotne jest zaś jedynie to, aby kompetencje tych organów zostały uregulowane w sposób odmienny i szczegółowy, tak aby nie miała miejsca sytuacja,
w której zadania tych organów nakładają się, co rzeczywiście mogłoby prowadzić do chaosu organizacyjnego. Możliwe jest zaś wprowadzenie dwóch organów jeśli zapewni to prawidłowe i rzetelne funkcjonowanie danej placówki. Jak bowiem to wskazano już wyżej art. 172 ustawy Prawo oświatowe przewiduje jedynie, aby statut szkoły lub placówki niepublicznej określał m.in. organy i zakres ich zadań, lecz nie precyzuje tych organów.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji mając na uwadze powyższe wskazania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a., przeprowadzi zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w wyczerpujący sposób postępowanie administracyjne które umożliwi wyjaśnienie istniejących, istotnych wątpliwości w sprawie, a następnie uzasadni swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami o których mowa w art. 11 i art. 107 § 3 Kpa.
Wyjaśnić jeszcze należy, że Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. bowiem jego przeprowadzenie nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości Sądu. Do skargi załączono bowiem jedynie kserokopię statutu szkoły, który notabene znajduje się również w przekazanych aktach administracyjnych sprawy. Zbędne było więc przeprowadzenie wnioskowanego dowodu uzupełniającego z dołączonej jedynie do skargi kserokopii przedmiotowego statutu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. bowiem skarżąca
w postępowaniu przed Sądem była reprezentowana przez radcę prawnego. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej 480 zł oraz opłata od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.