VIII SA/Wa 395/23

VIII SA/Wa 395/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rada Lekarska
Treść wyniku
Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 583
art. 61 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. D. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 30 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, odmowy wpisania na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w W., odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w W. oraz odmowy wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza" uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w W. z 25 stycznia 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. D. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: Organ odwoławczy lub Prezydium NRL) z 30 marca 2023 r. nr [...]
w sprawie utrzymania w mocy uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w W.
nr [...] z 25 stycznia 2023 r. w sprawie odmowy przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, odmowy wpisania na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w W. oraz odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w W., a także odmowy wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza".
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: kpa) i art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. z 2022 r., poz. 583 z późn. zm.) w zw. z art. 7 ust. 9, 10 i 13 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2022 r., poz. 1731
z późn. zm.), art. 39 ust. 1 pkt 12 i art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r.
o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r., poz. 1342 z późn. zm., dalej ustawa o izbach lekarskich) oraz uchwały nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej z 12 lutego 2010 r.
w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej.
Do wydania zaskarżonej uchwały doszło w następującym stanie sprawy:
Pani K. D. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca), obywatelka [...], wnioskiem z 14 grudnia 2022 r. wystąpiła do Okręgowej Rady Lekarskiej w W. (dalej: ORL, organ I instancji) o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza, wpisanie na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w W. oraz wpis do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w W. i wydanie dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty". Do wniosku dołączyła decyzję Ministra Zdrowia z 17 listopada 2022 r., udzielającą jej zgody na wykonywanie zawodu lekarza w podmiocie leczniczym, przez okres 5 lat od dnia wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza", pod nadzorem lekarza posiadającego II stopień specjalizacji. Dołączyła też dokumenty poświadczającego jej kwalifikacje.
Organ I instancji wyznaczył stronie termin weryfikacji znajomości języka polskiego przez specjalnie powołany do tego Zespół ds. weryfikacji znajomości języka polskiego. Zespół ds. weryfikacji znajomości języka polskiego stwierdził, że strona nie posiada wystarczającej znajomości języka polskiego w stopniu umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza dentysty, zatem wynik weryfikacji języka polskiego został oceniony negatywnie.
W tej sytuacji, ORL w W. jako organ I instancji odmówił Skarżącej:
a) przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza na podstawie
i warunkach wynikających z decyzji Ministra Zdrowia nr [...] z dnia 17 listopada 2022 r.;
b) wpisania na listę członków Okręgowej Izby Lekarskiej w W.;
c) wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów Okręgowej Izby Lekarskiej w W.;
d) wydania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty".
Skarżąca złożyła odwołanie od tej uchwały. Zarzucała naruszenie art. 7 ust. 9 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez uznanie, że konieczne jest
w stanie zagrożenia epidemicznego wykazanie znajomości języka polskiego.
Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały i przyznanie jej warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza.
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało
w mocy uchwałę organu I instancji.
Organ odwoławczy zaznaczając, iż wykonywanie zawodu zaufania publicznego wymaga wysokich umiejętności językowych, powołał się przy tym na art. 4-6 ustawy
z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 672) wskazując, że konieczność znajomości języka polskiego przez osobę, która zamierza w Polsce wykonywać zawód lekarza/lekarza dentysty wydaje się oczywista. Powołał się też
na przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2009 r w sprawie znajomości języka polskiego w mowie i piśmie, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz egzaminu
ze znajomości języka polskiego, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty (Dz.U. z 2021 r. poz. 2181). Organ odwoławczy zauważył też,
że lekarze/lekarze dentyści w zakresie swej pracy zawodowej sporządzają akty urzędowe o niezwykłej doniosłości prawnej. Niektóre z tych dokumentów mają charakter urzędowy, co w kontekście przepisów ww. ustawy w sposób oczywisty wymaga ich sporządzenia w tym języku. Inne dokumenty mają istotne znaczenie jako nośnik informacji o stanie zdrowia pacjenta, postawionej diagnozie czy zleconym leczeniu i realizują prawo pacjenta do informacji o swoim stanie zdrowia. Dokumenty
te muszą być sporządzone w języku zrozumiałym dla pacjenta, pozostałego personelu medycznego, który współdzieli z lekarzem je sporządzającym opiekę nad pacjentem. Organ odwoławczy wskazał również, że znajomość języka polskiego jest niezbędna
w kontaktach bezpośrednich z pacjentami.
Zdaniem organu odwoławczego, wymóg znajomości języka polskiego, niezbędny do wykonywania zawodu lekarza w Polsce został również nałożony art. 53 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Znajomości języka kraju, w którym lekarz będzie udzielał świadczeń zdrowotnych, wymaga się nawet w stosunku
do obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej, których kwalifikacje lekarskie - co do zasady - podlegają automatycznemu uznaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił,
że wymóg znajomości języka, jako umiejętności niezbędnej do wykonywania danego zawodu regulowanego w innym (tzw. przyjmującym) Państwie Członkowskim, wynikający z art. 53 dyrektywy 2005/36/WE, został uzupełniony w 2013 r. dyrektywą PE i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. zmieniającą dyrektywę 2005/36/WE
w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym, poprzez wyraźne uwzględnienie możliwości weryfikacji stopnia znajomości języka w przypadku osób wykonujących zawód mający wpływ
na bezpieczeństwo pacjentów, a więc m.in. przez lekarzy i lekarzy dentystów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku ze zmianami wprowadzonymi
w ustawie o zawodach lekarza, ustawą z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym
z wystąpieniem COVID- 19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2112) oraz ustawą z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kadr medycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2401), NRL podjęła uchwałę nr 1/21/VIII z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie zmiany uchwały nr 1/17/VII z dnia 13 stycznia 2017 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów, której efektem było m.in. wprowadzenie do Regulaminu, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały
nr 1/21/VIII obowiązku wykazania znajomości języka polskiego poprzez przedstawienie dokumentów odnoszących się do znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie
w zakresie umożliwiającym wykonywanie zawodu (§ 28b ust. 4 pkt 7).
W konkluzji uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, Prezydium NRL stwierdziło, że zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej są niezasadne. Znajomość języka polskiego jest prawnie wymaganą przesłanką, która wprawdzie nie wynika wprost z przepisu art. 7 ust. 9 oraz art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodach lekarza, ale wynika z szeregu innych przepisów, w tym ustawy o zawodach lekarza (art. 7a) oraz prawa unijnego. Organy samorządu lekarskiego są umocowane do weryfikacji spełniania wymogów dostępu do wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty, w tym wymogu znajomości języka polskiego. Jak zaś wykazało postępowanie, wnioskodawczyni
nie spełnia przesłanki znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie, niezbędnej
do wykonywania zawodu lekarza. Zatem, nawet gdyby nadal istniały wyodrębnione podmioty lecznicze, przeznaczone do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19, strona nie mogłaby realizować uprawnienia wynikającego
z decyzji Ministra Zdrowia, gdyż nie pozwalają na to przepisy unijne. Przepisy ustawy
o zawodach lekarza w zakresie, w jakim pozwalają na uzyskanie niemalże pełnych uprawnień zawodowych lekarza lub lekarza dentysty bez jakiejkolwiek weryfikacji spełnienia minimalnych warunków w zakresie kształcenia, są niezgodne z prawem unijnym i jako takie nie powinny znaleźć zastosowania.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i jej zmianę poprzez przyznanie jej warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza i wpisanie jej na listę członków ORL w W. i do rejestru lekarzy. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa, w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 3-5, 7,, 9-14 i 17-22 ustawy z dania 5 grudnia
o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez ich niezastosowanie i uznanie że
do uzyskania prawa wykonywania zawodu konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek poza określonymi w art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 ustawy o zawodzie lekarza, podczas gdy z art. 7 ust. 9 tej ustawy wynika, że w okresie zagrożenia epidemicznego wystarczające jest spełnienie warunków o których mowa w art. 7 ust. 2a pkt 3-5 i 7 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę, Naczelna Rada Lekarska podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej uchwały oraz uchwały ją poprzedzającej.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem Skarżącej, która załączyła wszystkie niezbędne dokumenty, a nadto została poddana weryfikacji znajomości języka polskiego.
Warunki, jakie winny być spełnione przy ubieganiu się o prawo wykonywania zawodu lekarza przez cudzoziemca niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej są określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r.
o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.2022.1731 t.j.). Art. 7 ust. 1 pkt 5 wymaga, aby cudzoziemiec wykazywał znajomość języka polskiego określoną w ust. 3 tj. niezbędną do wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty potwierdzoną egzaminem z języka polskiego. W art. 7 ust. 6 i 6a są unormowane podstawowe zasady przeprowadzenia tego egzaminu.
Jednocześnie, w dniu 30 grudnia 2020 r. wszedł w życie, w związku z panującą pandemią COVID-19, przepis art. 7 ust. 9, dodany przez art. 2 ustawy z dnia 27.11. 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii kadr medycznych (Dz.U. 2020.2041.). Właśnie na tej podstawie prawnej strona skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza.
Do lekarzy z [...] chcących wykonywać zawód na podstawie specustawy
w okresie 18 miesięcy od 24.02.2022 r. na uproszczonych zasadach mają zastosowanie przepisy odnoszące się do lekarzy zatrudnianych w trakcie epidemii,
a następnie od 16.05.2022 r. ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku
z zakażeniem wirusem SARS -CoV-2 (wskazanym powyżej rozporządzeniem Ministra Zdrowia), co powoduje, że w tym samym okresie zachodziły dwie różne przesłanki wykonywania zawodu lekarza przez cudzoziemców na uproszczonych zasadach, mających różne podstawy prawne. Według art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa od dnia 24.02.2022 r. przez okres 18 miesięcy, do lekarzy z [...] chcących wykonywać zawód w Polsce mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 9-14 i 17-22 ustawy
o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy ww. wymienionej, w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii osobie, która uzyskała kwalifikacje lekarza lub lekarza dentysty poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, można udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza albo zgody na wykonywanie zawodu lekarza dentysty oraz przyznać warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza albo warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, jeżeli osoba
ta spełnia warunki, o których mowa w ust. 2a pkt 3-5 i 7. Nie ulega wątpliwości,
że przepis ten świadomie ogranicza wymagania na czas zagrożenia epidemicznego
lub epidemii i pomija wymóg znajomości języka polskiego sformułowany w cytowanym wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodzie lekarza.
W uzasadnieniu projektu ustawy z 27 listopada 2020 r. stwierdzono, że przepisy dotyczące kadr medycznych mają na celu umożliwienie, na uproszczonych zasadach, pracy w Polsce personelowi medycznemu pochodzącemu spoza terytorium UE. Wskazano, że rozwiązanie obowiązujące w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, czyli możliwość przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty jest ściśle ograniczona, opiera się
na maksymalnie uproszczonych zasadach, ale przy zachowaniu niezbędnego poziomu bezpieczeństwa, mając na uwadze pilną potrzebę wzmocnienia dotychczasowych zasobów kadrowych w podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19.
Organy samorządu lekarskiego obu instancji uznały jednak, że biorąc m.in.
pod uwagę ustawę o języku polskim, Konstytucję RP (art. 27) oraz Dyrektywę 2005/36/WE (art. 53) nie mogą udzielić zgody na wykonywanie zawodu lekarza osobie, która nie włada w sposób wystarczający językiem polskim. Stanowisko to znalazło swój wyraz w uchwale nr 1/21/VIII Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie zmiany uchwały
w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy
i lekarzy dentystów. Według § 28a ust. 4 pkt 8 Regulaminu, do wniosku o przyznanie prawa wykonywania zawodu na określony zakres czynności zawodowych należy załączyć oświadczenie o znajomości języka polskiego w mowie i w piśmie w zakresie umożliwiającym wykonywanie zawodu lekarza, o którym mowa w art. 7 ust. 2a pkt 1
w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy, składane na wniosku.
Powyższa uchwała została zaskarżona przez Ministra Zdrowia do Izby Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego, który wyrokiem z dnia 29.12.2021 r. w sprawie
o sygn. akt I NO 26/21 uchylił zaskarżoną uchwałę w tym zakresie. Podkreślenia
przy tym wymaga, że niezależnie od oceny legalności powołanego wyroku, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, należy wskazać, że uchwała samorządu zawodowego nie może zmieniać prawa powszechnie obowiązującego i stać w sprzeczności
z przepisami ustawy.
Zacytowana treść art. 7 ust. 9 ustawy o zawodzie lekarza nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jego treść jest jasna. Wobec powyższego nie jest dopuszczalne dokonywanie w stosunku do niego wykładni systemowej, celowościowej czy też jakiejkolwiek innej, co czyni NIL i na wynikach takiej wykładni opiera swoje stanowisko.
Zwrócenia uwagi wymaga, że podstawą uchylenia zaskarżonej uchwały jest jej sprzeczność z jasno brzmiącym przepisem ustawy. Odnosząc się do powyższej kwestii, Sąd zauważa, że brak jest uzasadnionych podstaw do odwołania się do ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 672). Ustawa ma
na celu ochronę języka polskiego, w tym w zakresie używania języka polskiego
w realizacji zadań publicznych (art. 1 pkt 2), jednakże nie wprowadza ograniczeń co do możliwości zatrudniania i uzyskiwania prawa wykonywania zawodu przez osoby nieznające lub nie dość dobrze znające język polski. Obowiązek stosowania języka polskiego przez podmioty wykonujące zadania publiczne, a wśród takich są podmioty zapewniające opiekę zdrowotną, dotyczy wszelkich czynności urzędowych (art. 5 i art. 4), jednakże nie można obowiązku podmiotu przenosić na wymogi co do osoby, która
w warunkach uregulowania ustawowego może zostać zatrudniona w takim podmiocie,
z określonymi przez ustawę ograniczeniami co do zakresu wykonywania zawodu jak
i miejsca wykonywania zawodu. Jest to kwestia organizacji pracy w danym podmiocie,
a nadto lekarze tacy posiadają lekarzy nadzorujących, o czym stanowi oraz art. 7 ust. 10, 12-14 ustawy o zawodzie lekarza.
W powołanym wyroku, w sprawie I NO 26/21 wskazano, że zakres prawa
do informacji wynika z art. 9-12 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta
i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 849). Natomiast w art. 2 ustawy
o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wskazano, że przestrzeganie praw pacjenta określonych w ustawie jest obowiązkiem organów władzy publicznej właściwych w zakresie ochrony zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, osób wykonujących zawód medyczny
oraz innych osób uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Z przepisu tego wynika, że obowiązek informowania spada przede wszystkim na podmioty właściwe w zakresie ochrony zdrowia oraz udzielające świadczeń zdrowotnych.
W ustawie nie ma wyraźnego wymogu znajomości przez lekarza języka polskiego
w stopniu pozwalającym na klarowne przekazywanie informacji pacjentowi. Jedynie implicite można wnioskować, że skoro pacjent ma prawo do wyrażenia zgody
po uzyskaniu stosownych informacji o świadczeniu zdrowotnym i jego skutkach
oraz alternatywach, a informacje te powinny być przekazane w przystępny sposób
i zrozumiałe dla pacjenta, to lekarz powinien je przekazać w języku polskim. Nie ulega jednak wątpliwości, że z przepisów ustawy nie wynika zakaz takiej organizacji pracy podmiotu leczniczego, aby obowiązki informacyjne były realizowane przez wskazanych członków personelu medycznego, a nie przez wszystkich lekarzy w równym stopniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd.
W świetle wyroku Sądu Najwyższego z 29.12.2021 r., I NO 26/21, OSNKW 2022/1, poz. 5, LEX nr 3287260, lekarze są zwolnieni z obowiązku przedłożenia oświadczenia o znajomości języka i izby lekarskie nie mają w tym przypadku prawa tego wymagać.
Zdaniem Sądu, nie znajduje także uzasadnienia powoływanie się na przepisy dyrektywy 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Należy wskazać, że dyrektywa ta dotyczy swobody przepływu osób pomiędzy Państwami Członkowskimi. Ma więc na celu ustalenie w których obszarach mogą zostać nałożone limity i ograniczenia. Jest to więc zezwolenie na przeprowadzenie sprawdzenia znajomości języka (art. 53 ust. 1: Specjaliści, których kwalifikacje podlegają uznaniu, muszą posiadać znajomość języków niezbędną do wykonywania danego zawodu
w przyjmującym państwie członkowskim.), a nie ustanowienie standardu gwarancyjnego.
Ponadto zgodnie z motywem 10 Preambuły dyrektywa nie stanowi przeszkody dla uznawania przez Państwa Członkowskie, zgodnie z własnymi przepisami, kwalifikacji zawodowych zdobytych poza terytorium Unii Europejskiej przez obywateli państw trzecich. Uznawanie kwalifikacji powinno być w każdym przypadku uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, przewidzianych
dla danego zawodu.
Należy też przypomnieć, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Nie można więc kwestionować prawa do wprowadzania rozwiązań kryzysowych, nadzwyczajnych, siłą rzeczy mających swoje ułomności. Nie może też umknąć z pola widzenia fakt,
iż w latach 2020 – 2021 społeczeństwo napotykało trudności w dostępie do służby zdrowia.
W rezultacie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała oraz uchwała ja poprzedzająca naruszają art. 7 ust. 9 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W konsekwencji, Sąd uznał za konieczne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. wyeliminować je z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej organy samorządu lekarskiego zastosują prawo zgodnie z zaprezentowanym stanowiskiem Sądu.