VIII SA/Wa 392/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga Wójta Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą zmiany terminu wykonania prac naprawczych wiaduktu. Pierwotna decyzja WINB z 15 września 2023 r. nakładała na Wójta obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu w terminie do 30 września 2024 r. Wójt Gminy zwrócił się o zmianę terminu wykonania prac na 30 września 2025 r. WINB odmówił zmiany, wskazując na brak zgody stron (w tym spółek kolejowych) oraz sprzeczność z interesem społecznym. GINB podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że zgoda wszystkich stron jest warunkiem koniecznym zmiany decyzji w trybie art. 155 KPA. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym art. 97 § 1 pkt 4 (brak zawieszenia postępowania mimo wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji), art. 155 KPA (nieprawidłowa wykładnia wymogu zgody stron), art. 28 KPA (nieprawidłowa wykładnia interesu prawnego) oraz art. 80 KPA (dowolna ocena dowodów). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną w części dotyczącej naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 KPA. Stwierdził, że równoległe prowadzenie postępowania w trybie art. 155 KPA i postępowania o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji jest niedopuszczalne z uwagi na zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych. Postępowanie o stwierdzenie nieważności powinno mieć pierwszeństwo, a jego wynik stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania o zmianę decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję GINB i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, wskazując organowi, aby ponownie rozpatrując sprawę, uwzględnił powyższe rozważania i zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania nadzorczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie pierwszeństwa trybu stwierdzenia nieważności decyzji nad trybem zmiany decyzji w przypadku zbiegu postępowań nadzwyczajnych oraz konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu postępowań nadzwyczajnych w polskim prawie administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie w trybie art. 155 KPA dotyczące zmiany terminu wykonania decyzji może być prowadzone równolegle z postępowaniem o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w trybie art. 155 KPA nie może być prowadzone równolegle z postępowaniem o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji z uwagi na zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma pierwszeństwo i stanowi zagadnienie wstępne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że równoległe prowadzenie dwóch trybów nadzwyczajnych (zmiana decyzji i stwierdzenie nieważności) jest niedopuszczalne. Postępowanie o stwierdzenie nieważności, ze względu na skutki prawne (ex tunc), stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania o zmianę decyzji, co obliguje organ do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA.
Czy do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 KPA wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania zwykłego, czy tylko strony, która nabyła prawo na mocy tej decyzji?
Odpowiedź sądu
W przypadku decyzji, która nakłada obowiązki na jedną stronę, ale jednocześnie tworzy prawo dla innej strony (np. prawo do oczekiwania usunięcia nieprawidłowości), zgoda wszystkich stron, które nabyły prawa z decyzji, jest warunkiem koniecznym do jej zmiany w trybie art. 155 KPA.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że w sytuacji, gdy decyzja nakłada obowiązek na jedną stronę, ale jednocześnie tworzy prawo dla innych podmiotów (np. spółek kolejowych, które mogą oczekiwać usunięcia zagrożenia dla ruchu kolejowego), ich zgoda jest niezbędna do zmiany decyzji w trybie art. 155 KPA. Odmienne stanowisko skarżącego dotyczące interpretacji art. 155 KPA i art. 28 KPA zostało uznane za niezasadne.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Zmiana lub uchylenie decyzji w tym trybie wymaga zgody wszystkich stron, które nabyły prawo na mocy decyzji ostatecznej. Tryb ten nie może być stosowany równolegle z trybem stwierdzenia nieważności.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania o zmianę tej samej decyzji.
Prawo budowlane art. 66 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Interes prawny, jako podstawa posiadania przymiotu strony, powinien wynikać bezpośrednio z przepisu prawa materialnego, a nie być jedynie interesem faktycznym.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów powinna być swobodna, a nie dowolna, i mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i adwokatów art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Podstawa ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata w kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 KPA poprzez prowadzenie postępowania w trybie art. 155 KPA mimo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 155 KPA poprzez nieprawidłową wykładnię wymogu uzyskania zgody wszystkich stron. • Naruszenie art. 28 KPA poprzez nieprawidłową wykładnię interesu prawnego. • Naruszenie art. 80 KPA poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenie sprzeczności z interesem społecznym.
Godne uwagi sformułowania
zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych • postępowanie o stwierdzenie nieważności rodzi dalej idące następstwa prawne • skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z mocą wsteczną • przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Leszek Kobylski
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie pierwszeństwa trybu stwierdzenia nieważności decyzji nad trybem zmiany decyzji w przypadku zbiegu postępowań nadzwyczajnych oraz konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu postępowań nadzwyczajnych w polskim prawie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej w prawie administracyjnym – pierwszeństwa trybu stwierdzenia nieważności nad trybem zmiany decyzji, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników procesualistów.
“Czy można zmienić decyzję, gdy toczy się postępowanie o jej unieważnienie? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.