VIII SA/WA 38/22

VIII SA/Wa 38/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 63 ust. 1 i 4, art. 66
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skarg A. M., G. J., S. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2021r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej organ odwoławczy, SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej kpa), po rozpoznaniu zażalenia A. K. od postanowienia z dnia 29 września 2021 r., znak: [...], wydanego przez Wójta Gminy O. (dalej organ I instancji, Wójt), nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie sortowni oraz punktu zbierania odpadów zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...], obręb G., gmina O., pow. S., woj. mazowieckie oraz ustalające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jako zgodny z treścią art. 66 ustawy z dnia 03.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko orzekło o:
– uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości;
– umorzeniu postępowania organu I instancji w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania wyżej opisanego przedsięwzięcia na środowisko.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:
Postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. Wójt Gminy O., działając na podstawie art. 63 ust. 1 i 4, art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247; dalej "uooś") w związku z art. 123 kpa, nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie sortowni oraz punktu zbierania odpadów zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...], obręb G., gmina O., pow. S., woj. mazowieckie oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jako zgodny z treścią art. 66 uooś, szczegółowo wskazując co powinien on zawierać.
Od ww. rozstrzygnięcia zażalenie złożył A. K..
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z 17 listopada 2021r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie został wszczęte na wniosek A. K. na wniosek z 4 lipca 2021r, sprecyzowany dnia 30 lipca 2021r., który to wniosek spełniał wymagania przepisu art. 74 uooś. Kolegium szczegółowo przedstawiło zapisy Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (k.3-5 zaskarżonej decyzji). Wskazało m.in., iż zgodnie z KIP zaplanowana inwestycja obejmuje budowę hali/sortowni odpadów o powierzchni [...] m2; budowę boksów do magazynowania odpadów o powierzchni ok. [...] m2; utwardzenie powierzchni terenu, placu manewrowego ora drogi dojazdowej o powierzchni [...] m2; budowę studni chłonnych na wody opadowe i roztopowe; budowę zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe; budowę zbiornika bezodpływowego na ścieki przemysłowe. W planowanym przedsięwzięciu odbywać się będzie przetwarzanie (do [...] Mg/rok) i zbieranie (do [...] Mg/rok) odpadów przemysłowych oraz komunalnych (szczegółowo wskazując rodzaje odpadów wraz z kodami), które będą dowożone samochodami ciężarowymi. Odpady przeznaczone do przetworzenia będą poddane sortowaniu w hali, na linii do sortowania, a następnie magazynowane w boksach. Z kolei odpady przeznaczone do zbierania będą magazynowane w boksach. Kolegium wyjaśniło, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane będzie w G. na działkach nr ewid. [...]. Nieruchomość, na której planowana jest inwestycja jest częściowo zabudowana - na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny inwestora oraz dojazd do posesji. Na terenie planowanej inwestycji nie ma żadnej zabudowy, obecnie są to pola uprawne. Sąsiedztwo inwestycji: od strony wschodniej - gospodarstwo rolne z zabudową mieszkaniową i gospodarczą oraz pola uprawne; od strony południowej i zachodniej - pola uprawne; od strony północnej - droga powiatowa, gospodarstwa rolne z zabudową mieszkaniową i gospodarczą oraz pola uprawne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest w odległości ok. 35 m na północny-wschód od planowanego przedsięwzięcia, natomiast od strony wschodniej najbliższy budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 35 m od granic inwestycji.
Dalej Kolegium podniosło, iż opisane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 82 i 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839), które, w myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 uooś, wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 uooś. SKO przytoczyło treść art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 71 uooś. Zauważyło także, iż Wójt, działając na podstawie art. 64 ust. 1 uooś, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w R., o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane organy uznały, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jedocześnie podnosząc, że istnieje konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c uooś.
Dalej Kolegium przytoczyło stanowisko Wójta dotyczące konieczności przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia przedstawione w postanowieniu z 29 września 2021r., który ostatecznie uznał, iż pomimo, że instytucje opiniujące nie nałożyły obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przedmiotowa inwestycja ze względu na usytuowanie w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko oraz konflikty społeczne występujące w związku z jej realizacją, wymaga – w oceni organu I instancji – przeprowadzenia analizy oddziaływania na środowisko w najwyższym stopniu szczegółowości, co zapewni ocena odziaływania na środowisko, w tym raport oddziaływania na środowisko i postępowanie z udziałem społeczeństwa.
Zdaniem organu odwoławczego, Wójt nie zakwestionował zasadności uzyskanych w sprawie opinii wyspecjalizowanych organów - nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów podważających ich rzetelność i prawidłowość. W ocenie Kolegium, organ I instancji nie wykazał także żadnych innych uzasadnionych okoliczności, znajdujących oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, przemawiających za nałożeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia i to tym bardziej w sytuacji, gdy w sprawie mamy do czynienia z trzema zgodnymi opiniami wyspecjalizowanych organów. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że informacje przedstawione w KIP, nie pozwalają na pełne i jednoznaczne określenie wpływu planowanej inwestycji na poszczególne komponenty środowiska, w sytuacji, gdy wyspecjalizowane organy opiniujące w sprawie uznały, że stopień opracowania KIP pozwala na dokonanie powyższej oceny. Dalej Kolegium odniosło szczegółowo do kwestii przedstawionych przez Wójta (k. 12-14 decyzji z 17.11.2022r.). Wskazało m.in., iż przedstawiony w KIP sposób zagospodarowania ścieków bytowych, ścieków technologicznych, wód opadowych i roztopowych nie wpłynie negatywnie na środowisko, w tym środowisko gruntowo-wodne, co potwierdza opinia wyspecjalizowanego organu w tym zakresie, tj. Dyrektor Zarządu Zlewni w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Z kolei mając na uwadze źródła hałasu oraz założony ruch pojazdów, odległość od najbliższej zabudowy (ok. 35 m), czas pracy wyłącznie w porze dziennej w godz. 6-22, w ocenie Kolegium, przedsięwzięcie to będzie generowało umiarkowany hałas - nie będzie pod tym względem oddziaływać znacząco na tereny chronione akustycznie. Dalej SKO zauważyło, że na terenie zakładu nie przewiduje się emisji substancji odorotwórczych, a zatem emisja zanieczyszczeń z przedmiotowego przedsięwzięcia będzie niewielka oraz chwilowa i nie będzie negatywnie znacząco oddziaływała na powietrze atmosferyczne. Ponadto, w ocenie Kolegium, w KIP przedstawiono skuteczne rozwiązania chroniące środowisko w zakresie ww. oddziaływań, w tym między innymi: ścieki bytowe będą magazynowane w zbiorniku bezodpływowym, a następnie wywożone do oczyszczalni ścieków wozem asenizacyjnym; wody opadowe i roztopowe odprowadzane będą poprzez osadnik, separator olejowy i studnie chłonne do ziemi; ścieki technologiczne będą gromadzone w zbiornikach bezodpływowych i wywożone do oczyszczalni ścieków; odpady będą sortowane w hali; odpady będą magazynowane w boksach o odpowiedniej wysokości zapobiegającej rozwiewanie odpadów; planowana lokalizacja inwestycji na części działek [...] oddalonych od zabudowań; praca odbywała się będzie wyłącznie w porze dziennej w godz. 6-22. SKO zauważyło także, iż inwestor przedstawił rozwiązania chroniące środowisko przed wtórnym pyleniem oraz rozwiewaniem dostarczanych i magazynowanych odpadów.
Zdaniem organu odwoławczego, sama negatywna opinia (sprzeciw) okolicznych mieszkańców o planowanej inwestycji (przypuszczenia co do negatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko nie mające oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym) nie może być podstawą do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czy też odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na poparcie powyższego stanowisko Kolegium odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych, cytując fragmenty.
W ocenie Kolegium, skala planowanego przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu oraz istotne rozwiązania techniczne je charakteryzujące nie wskazują na wystąpienie znaczącego oddziaływania na środowisko. Wyjaśnił, iż inwestycja planowana jest na działkach o łącznej powierzchni [...] ha, natomiast wydzielona powierzchnia terenu inwestycji wynosi [...] ha. Teren ww. działek, na którym planowane jest zlokalizowanie inwestycji jest niezbudowany, obecnie są to pola uprawne - nie ma drzew i krzewów. Dla działek planowanych pod inwestycję nie ustalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W planowanym przedsięwzięciu odbywać się będzie przetwarzanie (do [...] Mg/rok - max zdolność przerobowa linii sortowania ręcznego wyniesie 9,8 Mg/dzień) i zbieranie (do [...] Mg/rok) odpadów przemysłowych oraz komunalnych. Procesy powyższe powodować będą niewielkie (znikome) emisje do środowiska. Zastosowane rozwiązania są energooszczędne, niskoemisyjne, zapewniają minimalny wpływ na środowisko. Wytworzone odpady, zarówno te wytworzone podczas procesu przetwarzania, jak i te wytworzone podczas eksploatacji przedsięwzięcia będą odpowiednio zabezpieczone (przechowywane) i będą oddawane wyspecjalizowanym firmom posiadającym odpowiednie uprawnienia w zakresie gospodarowania odpadami. Zdaniem SKO, z materiału dokumentacyjnego nie wynika też, aby w przypadku planowanego przedsięwzięcia następowała kumulacja oddziaływania z innymi przedsięwzięciami. W ramach inwestycji planuje się wykorzystanie wody z gminnej sieci wodociągowej, energii elektrycznej oraz gazu ziemnego. Ścieki bytowe i technologiczne będą gromadzone w zbiornikach bezodpływowych, a następnie wywożone będą do oczyszczalni ścieków. Wody opadowe i roztopowe będą odprowadzane z terenu przedsięwzięcia do ziemi poprzez studnie chłonne, przy czym przed wprowadzeniem wód opadowych do ziemi przewidziano osadnik zawiesin oraz separator substancji ropopochodnych. W ocenie Kolegium, rozwiązania powyższe zabezpieczają środowisko przed negatywnym oddziaływaniem. Kolegium wskazało, iż przeanalizowało ponadto inwestycję w zakresie emisji hałasu, jak też zanieczyszczeń do powietrza. Z uwagi na ich niewielki zakres (wynikający przede wszystkim z ruchu samochodów - ośmiu osobowych na dobę i trzech ciężarowych na dobę oraz z ruchu wózka widłowego oraz przejazdów ładowarki odpadów) nie dopatrzono się potrzeby szczegółowego badania oddziaływania w ramach odrębnej procedury. Zdaniem Kolegium, analiza przyjętych założeń dla planowanej inwestycji wskazuje, iż nie będzie ona negatywnie oddziaływała na elementy środowiska, w tym na zdrowie ludzi. Ponadto wskazało, że inwestycja będzie zlokalizowana poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody.
Mając na uwadze powyższe rozważania Kolegium uznało za zasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania organu I instancji w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Wyjaśniło także, że od dnia 24.09.2019r. uchylony został przepis art. 63 ust. 2 uooś, przewidujący konieczność wydania postanowienia w przypadku, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W konsekwencji obowiązującej obecnie konstrukcji prawnej, Kolegium stwierdziło, że nie może rozstrzygnąć sprawy inaczej, aniżeli poprzez umorzenie postępowania organu pierwszej instancji we wskazanym zakresie.
Jednocześnie SKO podniosło, iż brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko nie jest równoznaczne z brakiem potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. A zatem niniejsze rozstrzygnięcie nie kończy postępowania w sprawie z wniosku A. K. z dnia 04.07.2021r., wskazując na treść art. 84 uooś. SKO odniosło się także do okoliczności podnoszonych w trakcie prowadzonego postępowania przez okolicznych mieszkańców.
Od powyższej decyzji organu odwoławczego skargi do tutejszego Sądu wnieśli: A. M. (sygn. akt VIII SA/Wa 38/22), G. J. (sygn. akt VIII SA/Wa 42/22) oraz S. Z. (sygn. akt VIII SA/Wa 43/22).
Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2022 r. ww. skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia dalej pod sygn. akt VIII SA/Wa 38/22.
We wniesionych skargach skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny materiału dowodowego, w szczególności nie poddaniu ocenie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, co do jej prawidłowości i ograniczenie się do ustalenia, że wydał ją organ wyspecjalizowany, w sytuacji, gdy organ ten nie wziął pod uwagę faktu występowania złóż krzemienia czekoladowego, które znajdują się na terenie gminy O., w tym również na nieruchomościach znajdujących się w bezpośrednim pobliżu planowanej inwestycji oraz z dużym prawdopodobieństwem także na nieruchomości objętej wnioskiem, na co zwracali uwagę mieszkańcy G. będący stronami w sprawie;
2) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia Wójta Gminy O. z dnia 29.09.2021 r. i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy po uchyleniu w/w rozstrzygnięcia postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego uchylając postanowienie SKO winno sprawę przekazać Wójtowi do ponownego rozpatrzenia;
3) art. 15 k.p.a., poprzez zajęcie merytorycznego stanowiska przez SKO, pomimo tego, że w sprawie zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
Autorzy skarg wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skarżące zwróciły uwagę, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę merytorycznych zarzutów formułowanych przez mieszkańców, dotyczących chociażby wpływu przedsięwzięcia na złoża krzemienia czekoladowego, które znajdują się na terenie gminy O., w tym również na nieruchomościach znajdujących się w bezpośrednim pobliżu planowanej inwestycji oraz prawdopodobnie także na nieruchomości objętej wnioskiem. Okoliczność ta znana jest powszechnie w gminie O., a złoża są obiektem badań archeologicznych i przedmiotem zainteresowania nauki. Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do tej poruszanej przez mieszkańców kwestii, ściśle związanej z wykorzystywaniem zasobów naturalnych. Nie odniosło się również do przedstawianych przez mieszkańców obaw dotyczących ryzyka wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych. Skarżące zauważyły, że planowane przedsięwzięcie również ma na celu składowanie odpadów z tworzyw sztucznych, opakowań wielomateriałowych, czy zużytych opon.
W ocenie skarżących, skoro organ odwoławczy nie zgodził się z oceną Wójta, winien uchylając jego postanowienie przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Umorzenie postępowania możliwe jest bowiem wyłącznie w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania w stanie faktycznym lub prawnym zajdą okoliczności powodujące, że staje się ono bezprzedmiotowe. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Cały czas w obrocie prawnym jest wniosek A. K. dotyczący ww. przedsięwzięcia, wobec czego konieczne jest wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, w tym także tych podnoszonych przez mieszkańców, związanych z niebezpieczeństwem zniszczenia złóż krzemienia czekoladowego oraz ryzykiem wystąpienia poważnych katastrof naturalnych. Zaniechanie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy godzi również w kodeksową zasadę dwuinstancyjności postępowania.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznane skargi są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dn. 17 listopada 2021 r., orzekającego o uchyleniu w całości postanowienia Wójta Gminy O. z dn. 29 września 2021 r. i umorzeniu postepowania organu I instancji w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie sortowni oraz punktu zbierania odpadów zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] obręb G., gm. O.– Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dla rozpoznania wniosku inwestora, który planuje realizację ww. przedsięwzięcia, dla określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji tegoż przedsięwzięcia, koniecznym jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i zobowiązanie inwestora do przedłożenia raportu środowiskowego ( jak to orzekł Wójt Gminy O.), czy też, jak to orzekło SKO w R. dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, a organ I instancji rozpoznając wniosek inwestora powinien w stosownej decyzji określić środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.
Materialnoprawną podstawą rozpoznania wniosku i wydania kontrolowanych w sprawie orzeczeń ( postanowienia Wójta O. i postanowienia SKO w R.), są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 2373 ze zm., aktualnie: Dz.U. z 2022 r. poz. 1029; dalej "u.o.o.ś").
Będące przedmiotem postępowania przedsięwzięcie polegające na budowie sortowni oraz punktu zbierania odpadów zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]obręb G., gm. O., biorąc pod uwagę wielkość zamierzonego przetwarzania i zbierania odpadów oraz ich frakcję, zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – zgodnie z §3 ust. 1 pkt 82 i 83 rozporządzenia RM z dn. 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( DZ U z 2019 r. poz. 1839). Tego rodzaju przedsięwzięcia zgodnie z art. 59 ust.1 pkt. 2 u.o.o.ś wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust.1 u.o.o.ś. Ten przepis z kolei stanowi: "Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach", a następnie wymienia się kryteria, jakim organ winien kierować się przy wydawaniu postanowienia.
Istotne znaczenie ma również art. 64 ust. 1 UUOŚ, zgodnie z którym postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii:
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-25, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;
3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest wydawana zarówno w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (obejmującej m. in. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko), jak również w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tej drugiej sytuacji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1 UUOŚ), może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b (art. 84 ust. 1a UUOŚ). Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 UUOŚ).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do wniosku, że wszystkie wskazane wyżej warunki – zarówno formalne, jak i merytoryczne – zostały w zaskarżonym postanowieniu spełnione.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania środowiskowego jest przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to sporządzenie raportu oddziaływania oraz przeprowadzenie postępowania środowiskowego w pełnym zakresie jest obligatoryjne w każdym przypadku. Natomiast w przypadku przedsięwzięć mieszczących się w zakresie § 3 rozporządzenia tj. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko takie pełne postępowanie jest wymagane tylko wówczas, jeżeli czynności wstępne potwierdzą taką konieczność. Na te czynności wstępne składa się zasięgnięcie opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 UUOŚ oraz zbadanie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przez organ I instancji pod kątem kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 UUOŚ. Wśród nich jest również badanie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Czynności te zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone prawidłowo i nie budzą wątpliwości Sądu.
Wszystkie trzy organy opiniujące wskazały na brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Trzeba tu podkreślić, że organy te wydają opinie, a zatem organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy nie jest nimi formalnie związany, jednakże są to organy wyspecjalizowane w zakresie gospodarki wodnej (Dyrektor Zarządu Zlewni w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie), w zakresie ochrony środowiska (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska) oraz w zakresie higieny (Państwowy Inspektor Sanitarny w S.). Już sama jednolitość oceny tych wyspecjalizowanych organów wskazuje, że w zakresie ich właściwości brak jest szczególnych okoliczności, które świadczyłyby o konieczności przeprowadzenia postępowania środowiskowego w pełnym zakresie.
Podkreślić przy tym trzeba, że wprawdzie opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy stanowi obligatoryjny element procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 02.01.2020 r., II SA/Gd 698/19; por. także wyrok NSA z 08.03.2016 r., II OSK 1744/14).
Zarazem w sytuacji stwierdzenia przez organy braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, organy decyzyjne winny dokonać obiektywnej, wyważonej, opartej na niekwestionowanym stanie faktycznym oceny Karty Informacyjnej przedsięwzięcia, jako dowodu zasadniczego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 28.11.2017 r., II SA/Bk 460/17).
Tego rodzaju oceny w rozpoznawanej sprawie dokonało SKO w R., a w treści skarżonego postanowienia ww. organ SKO w sposób dobitny i konkretny przedstawiło swoje stanowisko stwierdzając, że swojej oceny dokonało przede wszystkim na podstawie KIP, uznając ją za wiarygodny dowód w sprawie, przy uwzględnieniu trzech zgodnych opinii wyspecjalizowanych organów.
Sąd w tej sytuacji podziela stanowisko SKO, że po analizie uwarunkowań o których mowa w art. 63 ust.1 u.o.o.ś, należy stwierdzić że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, co wynika z KIP oraz opinii wyspecjalizowanych organów.
Odnosząc się, przy tak przedstawionym i uzasadnionym stanowisku SKO, do zarzutów skargi, Sąd stwierdza że są one niezasadne.
W odniesieniu do pierwszego zarzutu polegającego na naruszeniu wskazanych przepisów postępowania poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny i nie poddanie ocenie stanowiska RDOŚ co do jego prawidłowości i ograniczenie się do ustalenia, że wydał ją organ wyspecjalizowany – nie można uznać ww. zarzutu za potwierdzony. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej , SKO w treści kontrolowanego postanowienia, w sposób szczegółowy, wręcz kazuistyczny zawarło i oceniło wskazania RDOŚ w odniesieniu do zamierzonego przedsięwzięcia w kontekście uwarunkowań określonych w art. 63 ust.1 u.o.o.ś.
Zauważyć przy tym należy, że organy obu instancji zapewniły stronie skarżącej czynny udział w sprawie i mogła ona zgłaszać wnioski, czy inne dowody. Skarżąca mogła przedłożyć także opinie prywatne, czego nie uczyniła, polemizując w istocie z ustaleniami SKO, jak i wyspecjalizowanych w swych dziedzinach organów opiniujących. Nie jest bowiem, w świetle treści art. 77 § 1 k.p.a. tylko i wyłącznie obowiązkiem organu wszechstronne zbieranie materiału dowodowego służącego ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Także strony zobligowane są – zasadą współdziałania – do przedłożenia dowodów służących wyjaśnieniu sprawy, czy też naprowadzenia organu na okoliczności mające istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie odnosi bowiem zamierzonego skutku gołosłowne kwestionowanie czynności i ustaleń organów, zwłaszcza gdy są poparte materiałem dowodowym, jak w niniejszej sprawie.
Strona Skarżąca nie wykazała w szczególności, wbrew ustaleniom RDOŚ i SKO oraz pozostałych organów, by na obszarze planowanego przedsięwzięcia istniały udokumentowane złoża krzemienia czekoladowego, czy też innych kopalin, którym planowane przedsięwzięcie mogłoby zagrażać. Tezy o potencjalnym zagrożeniu pożarowym dla okolicznych mieszkańców w związku z lokalizacją sortowni i punktu zbierania odpadów, jest polemiką ze stanowiskiem zaprezentowanym w postanowieniu SKO, nie popartym udokumentowanymi przesłankami, a przy takim założeniu jakie prezentuje skarżąca, każda inwestycja o takim charakterze byłaby niemożliwa do realizacji na terenie planowanego przedsięwzięcia, tj. w okolicy nieruchomości Skarżącej.
Ponadto pamiętać także trzeba, że, czego pośrednio zdaje się domagać Skarżąca, zgoda właściciela sąsiadującej nieruchomości na realizację planowanego przedsięwzięcia nie jest uwzględniana przy wydawaniu decyzji środowiskowej w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 09 stycznia 2020 r., II SA/Bk 771/19).
Wreszcie jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty naruszenia przepisów postępowania określone w art. 15 kpa oraz art. 105 §1 kpa w zw. z art. 138§1 pkt. 2 kpa.
W treści zaskarżonego postanowienia SKO wskazało, że brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko nie jest równoznaczne z brakiem potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe postanowienie nie kończy postępowania z wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia i w tym zakresie postępowanie będzie kontynuowane przez Wójta Gm. O., po zakończeniu postępowania sądowego.
Końcowo Sąd stwierdza, że – mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a. – nie stwierdził także innych, niż zarzucane w skardze, naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.