VIII SA/Wa 378/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-07-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdyprzekroczenie prędkościteren zabudowanypomiar prędkościTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o ruchu drogowymustawa o kierujących pojazdami

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco kwestionowanego przez kierowcę pomiaru prędkości i nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego podstaw wydawania takich decyzji.

Skarżący K.K. zaskarżył decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym. Wniósł o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że kierowca przyznał się do wykroczenia i pomiar był prawidłowy. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na konieczność ponownego zbadania stanu faktycznego, uwzględnienia wyroku TK oraz wyjaśnienia wątpliwości co do pomiaru prędkości i braku mandatu.

Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt K 4/21), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis pozwalający na wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego, bez możliwości kwestionowania przez kierowcę popełnienia wykroczenia. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że kierowca przyznał się do popełnienia wykroczenia, co zostało odnotowane na pokwitowaniu zatrzymania prawa jazdy, a pomiar prędkości był prawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowił podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. Ponadto, Sąd podkreślił, że organy administracji nie zbadały wystarczająco kwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego, w tym prawidłowości pomiaru prędkości i uwzględnienia błędu pomiaru. Sąd zwrócił uwagę na brak dowodów na przyznanie się skarżącego do wykroczenia oraz na fakt, że nie zastosowano mandatu karnego, co budzi wątpliwości. W ponownym postępowaniu organy będą musiały ustalić m.in. oznakowanie terenu zabudowanego, prawidłowość pomiaru prędkości z uwzględnieniem błędu, a także wyjaśnić powody braku ukarania mandatem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TK z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt K 4/21) dotyczący art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie Kodeksu karnego oraz niektórych innych ustaw, rozumianego jako podstawa wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, spełnia przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145a § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.k.p. art. 102 § 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § 1c

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § 1e

Ustawa o kierujących pojazdami

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1 pkt 2

prd art. 135 § 1 pkt aIa lit. a

Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.k.p. art. 102 § 3

Ustawa o kierujących pojazdami

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1 pkt 1 i 3

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1

prd art. 135 § 1 pkt 2

Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.w. art. 41

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt K 4/21) stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organy administracji nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, w tym prawidłowości pomiaru prędkości i uwzględnienia błędu pomiaru. Brak dowodów na przyznanie się skarżącego do popełnienia wykroczenia. Zastosowanie pouczenia zamiast mandatu budzi wątpliwości co do prawidłowości ustaleń policjantów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na przyznaniu się kierowcy do wykroczenia i prawidłowości pomiaru. Utrzymanie w mocy decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez SKO.

Godne uwagi sformułowania

zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa Strona nie powinna być pozbawiona możliwości przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego. jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja. nie musi być to zatem przesłanka wznowienia postępowania równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej. Winny zatem podlegać uwzględnieniu z urzędu przez sąd administracyjny nawet wówczas, gdy orzeczenie to zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji. organ powinien mieć pewność przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., że do przekroczenia prędkości o 51 km/h doszło. musi budzić zdziwienie i istotną wątpliwość co do prawidłowości ustaleń policjantów sytuacja, gdy przy rzekomym drastycznym przekroczeniu przepisów nie stosują zwykłych środków karnych w postaci mandatu.

Skład orzekający

Renata Nawrot

przewodniczący

Cezary Kosterna

sprawozdawca

Justyna Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla wznowienia postępowań administracyjnych, obowiązek organów administracji badania stanu faktycznego w sprawach o zatrzymanie prawa jazdy, nawet po zmianie przepisów lub wydaniu wyroku TK."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, w kontekście wyroku TK K 4/21 i jego zastosowania w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na zakończone postępowania administracyjne i jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy, nawet w rutynowych sprawach dotyczących prawa jazdy.

Wyrok TK uchyla zatrzymanie prawa jazdy: czy organy zawsze muszą badać dowody?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 378/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /sprawozdawca/
Justyna Mazur
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c i ust. 1e
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 135 ust. 1 pkt aIa lit. a
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R. z dnia 23 lutego 2023 r. znak [...].
Uzasadnienie
Pan K. K. (dalej Skarżący) zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: SKO lub Kolegium) z 17 kwietnia 2023 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 13 listopada 2020 r. o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy Kategorii AM, B na okres 3 miesięcy.
Zaskarżona decyzja został wydana na podstawie: art. 151 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022., poz. 2000 ze zmianami, dalej: kpa), w związku z art. 7 ust. 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015r. poz. 541 ze zm.), art. 102 ust. ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c i ust. 1e oraz art. 102 ust.3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. - o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021, poz. 1212 ze zmianami, dalej: ustawa o kierujących pojazdami lub u.k.p.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt la lit. a ustawy z 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 poz. 988 ze zmianami, dalej: prd).
Przyjęto następujący stan faktyczny:
1 października 2020 r. do Starostwa Powiatowego w R. Filii Wydziału Komunikacji w I. wpłynęła informacja z Komendy Miejskiej Policji w R. informująca o tym, że w dniu 23.09.2020r. K. K. kierując pojazdem w miejscowości I. na ulicy D. S. "[...]" przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący po wszczęciu postępowania wniósł o jego umorzenie z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz zobowiązanie Komendy Miejskiej Policji w R. do przedłożenia instrukcji urządzenia pomiarowego. Zwrócił uwagę na to, że nie przyznał się do popełnienia wykroczenia i odmówił przyjęcia mandatu oraz oczekuje na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd. Komenda Miejska Policji w R. przesłała świadectwa legalizacji ponownej przyrządu do pomiaru prędkości, poinformowała, że Skarżąca został pouczony za popełnione wykroczenie o czym został poinformowany przez policjanta przeprowadzającego przedmiotową interwencję. Nie został nałożony mandat kamy kredytowany, nie sporządzono na również wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego.
W dniu 13 listopada 2020r została wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy.
9 stycznia 2023 r. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy z uwagi na wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 roku w sprawie sygn. akt 4/21.
Starosta [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Komenda Miejska Policji poinformowała, że kierujący przyznał się do popełnienia tego wkroczenia i na mocy art. 41 Kodeksu Wykroczeń został pouczony. Pomiaru dokonano za pomocą laserowego urządzenia ULTRALYTE LTI 20-20 nr fabryczny UX026166, które posiada celownik optyczny z regulowanym filtrem polaryzacyjnym wspomagającym dokładność dokonywanego pomiaru. Celownik optyczny umożliwia wybór dowolnego celu na drodze, niezależnie od liczby pojazdów znajdujących się na drodze. Nie ma możliwości aby dokonując pomiaru namierzanego pojazdu została zmierzona prędkość innego pojazdu. Załączono świadectwo legalizacji ponownej. Starosta stwierdził, że dokumenty sporządzone przez policję są w świetle art. 76 §1 kpa dokumentami obarczonymi domniemaniem prawdziwości. W toku wznowionego postępowania Starosta ustalił, iż przesłanka, na którą powołuje się Skarżący nie ma zastosowania w tej sytuacji. Starosta [...] nie doszukał się uchybień w przeprowadzonym pomiarze prędkości jak również w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Starosta [...] decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. odmówił K. K. uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia 13 listopada 2020 roku o zatrzymaniu K. K. na okres 3 miesięcy prawa jazdy kat. AM, B nr [...].
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art.6, art.7, art.8 i art.15, art.75, art.81 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepoczynienie żadnych ustaleń oraz nie zebranie w pełni materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, a także wadliwą jego analizę skutkujące przyjęciem, że Skarżący dopuścił się popełnienia wykroczenia tj. przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym,
- art. 8, art.77 oraz art. 107 § 3 kpa przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowań ia adm i n i stracyj nego,
- art. 145a kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 roku wydany w sprawie sygn. akt K 4/21 nie odnosił się do sprawy Skarżącego.
Kolegium uzasadniając zaskarżoną decyzję na wstępie wskazał na charakter wznowienia postępowania oraz przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt K 4/21. Zdaniem Kolegium, decyzja Starosty [...] z 13 listopada 2020 r. została wydana na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks kamy oraz niektórych ustaw (Dz. U. poz. 541 z późn. zm.). SKO opisało przebieg postępowania po wznowieniu.
W ocenie Kolegium na podstawie dokonanych ustaleń co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy nie można dopatrzeć się uchybień co do poprawności prowadzonego postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 13 listopada 2020 r. Starosta mimo braku takiego obowiązku już w postępowaniu pierwotnym poczynił ustalenia co do aktualności informacji KMP w R. o przekroczeniu przez kierującego pojazdem K. K. dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z informacji Komendy Miejskiej Policji w R. wynika z nich, że przyznanie się K. K. do popełnionego wykroczenia skutkowało w jego sprawie odstąpieniem przez funkcjonariusza Policji od ukarania. Zamiast tego zastosowano względem niego środek oddziaływania wychowawczego w postaci pouczenia, na pokwitowaniu zatrzymania prawa jazdy z 23 września 2020 r. zamieszczona została adnotacja o udzieleniu kierowcy pouczenia. Zdaniem Kolegium istotną okolicznością w sprawie jest, że K. K. w czasie zatrzymania go przez organ kontroli ruchu drogowego, przyznał się do popełnienia ujawnionego czynu. Skoro zaś tuż po ujawnieniu popełnienia czynu Skarżący nie kwestionował poprawności pomiaru, legalności używanego urządzenia pomiarowego, jak też w ogóle przekroczenia dozwolonej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, to późniejsza jego argumentacja nie może zasługiwać na uwzględnienie. Nie sposób przy tym przyznać mu rację, że nie wiedział o zastosowaniu względem niego pouczenia, skoro informacja taka zawarta została na potwierdzeniu zatrzymania prawa jazdy, którą otrzymał kierowca.
Biorąc to pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Starosta [...] słusznie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
K. K. zaskarżył omówioną decyzję SKO w całości zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania:
• art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
a) niepoczynieniu żadnych ustaleń oraz niezebraniu w pełni materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z dotychczas zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także wadliwą jego analizę skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że dopuściłem się popełnienia wykroczenia tj. przekroczenia prędkości o więcej niż50km/h w terenie zabudowanym;
b) bezpodstawnym przyjęciu, że na pokwitowaniu zatrzymania prawo jazdy była informacjo o tym, że przyznałem się do zarzuconego mi czynu popełnienia wykroczenia drogowego tj. przekroczenia prędkości w ternie zabudowanym w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest dokumentu pokwitowania zatrzymania prawo jazdy, natomiast jest tylko notatka urzędowa funkcjonariusza policji nie zawierającego mojego podpisu, o której to dowiedziałem się dopiero z akt postępowania administracyjnego;
• art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa, przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania administracyjnego.
Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia 13 listopada 2020 roku znak [...] w sprawie zatrzymania na okres 3 miesięcy prawa jazdy kat. AM, B nr [...] nr druku [...].
Wniósł ponadto o:
a) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w R. do przedłożenia instrukcji obsługi urządzenia ULTRALYTE 20-20 100LR wraz ze specyfikacja techniczną urządzenia na okoliczność ustalenia danych technicznych urządzenia ULTRALYTE 20-20 100LR;
b) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w do przedłożenia kserokopii notatnika policjanta, który dokonywał pomiaru w dniu 23 września 2020 roku na okoliczność ustalenia czy kontrola prędkości odbyła się zgodnie z §25 i §26 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 roku w sprawie pełnienia służby na drogach, a tym samym czy pomiar prędkości został wykonany prawidłowo.
c) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w R. do udzielenia informacji ilu kierowcom zatrzymano prawo jazdy w 2020 roku za pouczeniem i bez wystawiania mandatu karnego na okoliczność wykazania, że policjant dokonujący pomiaru prędkości celowo dokonał pouczenia gdyż wiedział, że Sąd karny nie uwzględni jego pomiaru prędkości jako pomiaru wadliwego, a sam policjant dopuścił się przekroczenia swoich uprawnień i nie dopełnienia swoich obowiązków.
d) zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w R. do wydania pokwitowania zatrzymania prawo jazdy należącego do K. K. nr [...] nr druku [...] na okoliczność ustalenia, że w aktach sprawy brak jest pokwitowania zatrzymania prawo jazdy, a tym samym twierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że z dokumentu tego miałoby wynikać, iż przyznałem się do zarzucanego czynu są nieprawdziwe i bezpodstawne oraz nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja której dotyczyło postępowanie wznowieniowe została wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c stanowiąc, że decyzję wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Jeżeli zaś w chwili wydawania decyzji, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji (ust. 1e). Jak natomiast wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, podstawą wydania decyzji, o której mowa w m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, jest informacja o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 102 ust. 1d lub art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Informację o takim naruszeniu sporządza i niezwłocznie przekazuje staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia ( art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy).
Na tle tych regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto stanowisko, zaakceptowane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18, o związanym charakterze decyzji wydawanej przez starostę na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Z brzmienia przepisu, zgodnie z którym starosta "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wywiedziono, że organ ten jest zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu, który w związku z powyższym nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą sporządzenia informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
W realiach przedmiotowej sprawy najistotniejsze jednak pozostaje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał przychylił się do stanowiska prezentowanego m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, iż zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4. Strona nie powinna być pozbawiona możliwości przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja.
W związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjnym orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 "ziściła się" przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że dopuszcza się wznowienie postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Jak wykazano wyżej, sytuacja taka niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zatem pomimo tego, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organom nie można skutecznie przypisać naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego, jakie zarzuca im skarżący, zaistnienie podstawy wznowieniowej z 145 a § 1 k.p.a. po wydaniu zaskarżonej decyzji, obligowało Sąd do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a.
Jak wskazano na wstępie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie odnośnie wykładni wskazanego przepisu podziela prezentowane w orzecznictwie oraz w piśmiennictwie stanowisko, że pojęcie "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. należy rozumieć w sposób zobiektywizowany - to jest w ten sposób, że samo wystąpienie jednej z przesłanek wznowienia postępowania jest równoznaczne z naruszeniem prawa i uzasadnia uchylenie decyzji (por. min. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 511/06 oraz z dnia 11 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 591/11, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 958/07, wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 263/14). Nie musi być to zatem przesłanka wznowienia postępowania równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej. Wyjaśnienia wymaga, że przyjmując za własne pierwsze ze wskazanych wyżej stanowisk, tut. Sąd uwzględnił szczególne realia przedmiotowej sprawy oraz przede wszystkim fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, mają bezpośredni wpływ na treść decyzji. Winny zatem podlegać uwzględnieniu z urzędu przez sąd administracyjny nawet wówczas, gdy orzeczenie to zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Sąd dostrzegł jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak również sądowego do dnia rozprawy podnosił, że informacja Policji stanowiąca podstawę zatrzymania prawa jazdy nie odzwierciedlał stanu rzeczywistego i kwestionował, że faktycznie dopuścił się naruszenia prawa polegającego na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym, kwestionował też, że pomiaru dokonano na drodze, na której nie było oznakowania, że jest to teren zabudowany. Obydwa organy pominęły zatem, że skarżący zakwestionował prawidłowość pomiaru prędkości. Sąd zauważa, że z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wynika obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale tylko wtedy jeżeli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, czyli kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W sytuacji, kiedy kierujący pojazdem kwestionuje fakt popełnienia spornego wykroczenia, orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być wydane jedynie w oparciu o przekazaną staroście informację Policji (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 842/22).
Wymaga podkreślenia, że z informacji Policji wynika, że kierujący poruszał się z prędkością 101 km/h. Informacja przekazana Staroście nie wskazuje jednak faktycznej, rzeczywistej prędkości poruszania się, bo nie uwzględnia błędu pomiaru, który zgodnie z § 21 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynosi +/- 3% wartości mierzonej - dla prędkości powyżej 100 km/h. Zatem w rozpatrywanym przypadku prędkość mierzona na drodze - w obszarze zabudowanym ustalona na 101 km/h może zawierać błąd pomiaru o wartości +/- 3, 03 km/h, czyli zmierzona prędkość mogła wynosić (w zaokrągleniu) od 98 - 104 km/h. Brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący przyznał się do przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Nie można zasadnie wywieść takiego wniosku z faktu zastosowania pouczenia na podstawie art. 41 kodeksu wykroczeń. Zastosowanie takiego środka pozbawiło Skarżącego możliwości kwestionowania ustaleń policjantów w drodze odmowy przyjęcia mandatu i dalszego związanego z tym postępowania. Należy też zauważyć, że musi budzić zdziwienie i istotną wątpliwość co do prawidłowości ustaleń policjantów sytuacja, gdy przy rzekomym drastycznym przekroczeniu przepisów nie stosują zwykłych środków karnych w postaci mandatu.
W ocenie Sądu – w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. - organ powinien mieć pewność przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., że do przekroczenia prędkości o 51 km/h doszło. W przeciwnym razie powinien podjąć czynności w kierunku ustalenia, czy można stwierdzić w sposób jednoznaczny, że przekroczenie nastąpiło. Skarżący poinformował obydwa organy, że odmówił przyjęcia mandatu, gdyż kwestionuje poprawność urządzeń pomiarowych. Kierujący pojazdem, który kwestionuje fakt popełnienia takiego naruszenia, ma możliwość dowodzić swoich racji w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby takie postępowanie się toczyło. Zatem dopiero poczynienie przez organ ustaleń w tym zakresie dawałoby mu podstawę do wydania decyzji w sprawie. Organy takich ustaleń nie poczyniły zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów postępowania, naruszając tym samym te przepisy, w szczególności wymienione w skardze.
Organy ponownie przeprowadzając postępowanie będą zobowiązane dokonać ustaleń na podstawie całości materiału dowodowego, w tym dowodów wskazanych przez Skarżącego. W szczególności należy ustalić w sposób nie budzący wątpliwości: czy w czasie zdarzenia w miejscu kontroli było ograniczenie prędkości, ewentualnie czy ten odcinek drogi był oznakowany jako droga w terenie zabudowanym; czy pomiar prędkości był prawidłowo wykonany i czy ustalono przekroczenie prędkości z uwzględnieniem dopuszczalnego błędu pomiaru. Należy też wyjaśnić, dlaczego wobec stwierdzonego naruszenia nie podjęto próby ukarania Skarżącego mandatem. Dopiero nie budzące wątpliwości ustalenia faktyczne podjęte z zachowaniem przepisów prawa administracyjnego mogą doprowadzić do odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu prawa jazdy.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 135 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI