VIII SA/Wa 375/22

VIII SA/Wa 375/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 2 ust. 1 pkt 51 i par. 3 ust. 1 pkt 104
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 3 ust. 1 pkt 13 i art. 62a ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. w Radomiu sprawy ze skarg B. M., M. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...]022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących B. M., M. M. i S. M. kwoty po [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 375/22
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2022 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. ( dalej organ odwoławczy, SKO w R.) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2021 roku, poz. 735 ze zm. dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji z dnia [...] grudnia 2021 roku, nr [...], znak: [...]wydanej przez Wójta Gminy Z. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą ,, Budowa budynku chlewni, zbiornika na gnojowicę o poj. 650 m³ oraz czterech silosów zbożowych z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej na działkach nr ew. [...], [...], w miejscowości Z., gmina Z. – orzekło –
- uchylić zaskarżoną decyzję w całości;
- umorzyć w całości postepowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 roku Wójt Gminy Z. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą ,, budowa budynku chlewni, zbiornika na gnojownicę o poj. 650 m³ oraz czterech silosów zbożowych z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej na działkach nr ew. [...] i [...], miejscowości Z. w gminie Z..
Od decyzji odwołał się M. S..
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie:
- art. 71 ust.1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko( DZ.U z 2021 roku, poz. 247 dalej uooś) w związku z art. 105 § 1 kpa w związku z §3 ust.1 pkt 104 lit.a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko( DZ.U poz. 1839 ze zm. dalej rozporządzenie), poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w sytuacji gdy postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, iż nie zalicza się ono do przedsięwzięć które zawsze znacząco, ani potencjalnie oddziaływać na środowisko,
- art. 7 w związku z art. 77 §1 oraz art. 80 kpa w związku z § 3 ust.1 pkt 104 lit.a) rozporządzenia poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego i pominięcie danych wynikających z opinii wydanych w sprawie mimo braku danych uzasadniających stanowisko odrębne,
- art. 6 kpa w związku z §3 ust.1 pkt 104 lit.a) rozporządzenia poprzez posługiwanie się przez organ własną definicją dotyczącą nazewnictwa młodych świń oraz ich wieku decydującego o kategoryzacji zwierząt dla potrzeb kalkulacji DJP,
- art. 59 ust.1 pkt 2 w związku z art. 64 ust.1 pkt 1,2 i 4 uooś oraz § 3 ust.1 pkt 104 lit.a) rozporządzenia poprzez wystąpienie do organów specjalistycznych o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy ocenę przeprowadza się tylko dla przedsięwzięcia zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, a planowana inwestycja nie może być zakwalifikowana do żadnej z tych kategorii,
- art. 84 ust.1 uooś poprzez niezastosowanie w zaskarżonej decyzji potrzeby braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy organ uzyskał opinie sprawie, a wszystkie organy opiniujące stwierdziły, że nie zachodzi konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko,
- art. 106 §1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 77 ust.1 pkt 1 uooś poprzez nieuwzględnienie stanowisk organów specjalistycznych, które odmówiły wydania opinii, co do konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności uznały, że rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko nie kwalifikują przedsięwzięcia do oceny,
- art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu UE i wynikającej z niego zasady przezorności poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji mimo, że zasada przezorności nie upoważnia do wydania decyzji odmawiającej ustalenia uwarunkowań środowiskowych, a prowadzić ma jedynie do przeprowadzenia odpowiednich postępowań w sprawie badania oddziaływania inwestycji na środowisko.
Organ odwoławczy podnosił, iż w dniu [...] maja 2021 roku M. S. wystąpił do organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku chlewni, zbiornika na gnojowicę o poj. 650 m³ oraz czterech silosów zbożowych z infrastrukturą na nieruchomości położonej na działkach nr ew. [...],[...] w miejscowości Z., w gminie Z..
Pismem z dnia [...] maja 2021 roku organ na podstawie art. 64 ust.1 uooś wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii odnośnie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W swoich stanowiskach organy opiniujące uznały, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzania takiego postępowania.
W październiku 2021 roku wpłynęły do organu pisma mieszkańców wraz z wnioskami o ocenę Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia przez biegłych.
Wezwaniem z dnia [...] września 2021 roku organ zwrócił się do inwestora o doprecyzowanie przedmiotu wniosku i zwrócił uwagę na nieścisłości jakie znalazły się w KIP w odniesieniu do cyklów w jakich ma się obywać hodowla zwierząt, przewidywanej obsady świń, a także zastosowanego przelicznika ilości świń na metr kwadratowy powierzchni przeznaczonej na hodowlę.
W odpowiedzi inwestor wskazywał, że nie cała powierzchnia będzie wykorzystywana do chowu zwierząt( pismo z [...] października 2021 roku).
W piśmie z [...] października 2021 roku, że chów w planowanym budynku będzie miał charakter hodowli loch z prosiętami, tzn. będą hodowane lochy w celu produkcji prosiaka( do dwóch miesięcy), który dalej będzie sprzedawany( chów w systemie zamkniętym). Powierzchnia produkcyjna będzie wynosić 345,72 m², a pozostałą część będą stanowić ściany, korytarze, pomieszczenia socjalne, paszarnia, izolatka oraz laboratorium. W formie tabeli przedstawiono wyliczenia maksymalnej liczby zwierząt( świń) w poszczególnych grupach technologicznych , uwzględniając minimalne warunki utrzymania świń.
W budynku będą się znajdować:
- lochy w okresie porodu – 35,66 sztuk – co stanowi 12,48 DJP,
- lochy niskoprośne utrzymywane grupowo do 5 sztuk w kojcu – 36,29 szt. co daje 12,70 DJP,
- loch luźnych utrzymywanych pojedynczo – 24 sztuki, co stanowi 8,40 DJP,
- prosiąt do dwóch miesięcy – 296 sztuk, co stanowi 5,29 DJP,
- knura – 1,1 szt., co stanowi 0,44 DJP. Maksymalna obsada chlewni może wynieść do 39,94 DJP. Jedno pomieszczenie musi być puste.
Kolejnym wezwaniem z dnia [...] listopada 2021 roku organ pierwszej instancji wnosił o doprecyzowanie wniosku w zakresie czy dotyczy chowu w cyklu zamkniętym, czy otwartym, maksymalne wagi prosiąt( w drugim miesiącu życia), jednoznacznej powierzchni na której na jakiej będą utrzymywane zwierzęta. Zażądano aby uzupełnienie było na ujednoliconej Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia.
W odpowiedzi pismo z dnia [...] listopada 2021 roku wnioskodawca oświadczył, iż inwestycja dotyczy chowu zamkniętego, w ramach którego będą hodowane lochy z prosiętami – tzn. lochy w celu produkcji prosiaka( do dwóch miesięcy), a następnie prosięta będą sprzedawane. Nie będą hodowane tuczniki. Żądanie podanie wagi zwierząt nie znajduje usprawiedliwienia w przepisach prawa.
Kolejnym pismem z [...] listopada 2021 roku organ zażądał wyjaśnienia na temat chowu w zwierząt w pomieszczeniach izolatka oraz na nieścisłości co do wielkości obsady liczonej w DJP( pierwotnie 39,5, w piśmie wyjaśniającym 39,94, a w uzupełnionej KIP 36,84 DJP).
W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2021 roku inwestor wyjaśnił, że izolatka będzie służyła do izolacji chorych zwierząt, jak również miejscem gdzie będą przebywać lochy na czas mycia pozostałych pomieszczeń. W tym pomieszczeniu nie będzie prowadzona produkcja lub hodowla zwierząt.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 72 ust.2 uooś uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. W art. 60 wyżej powołanej ustawy zawarto delegację dla Rady Ministrów, która określi w drodze rozporządzenia:
- rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko,
- przypadki gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.
W przedmiotowej sprawie planowane przedsięwzięcie należy odnieść do przepisu § 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt :
- a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP – jeżeli ta działalność jest prowadzona:
- w odległości mniejszej niż 210 m od
- terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych i niezbudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno – wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone,
- zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP,
- na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1 -5,8,9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody lub w otulinie form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1 -3 ustawy,
-b) w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP i mniejszej niż 210 DJP – na obszarach innych niż wymienione w lit.a).
W ocenie organu odwoławczego dopiero zakwalifikowanie przedsięwzięcia do zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco mogącego oddziaływać na środowisko uzasadnia wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ zauważył, iż analiza wykazała zawarcie w KIP sprzecznych informacji, co do rodzaju chowu( otwarty, zamknięty), obsady zwierzęcej( hodowla samych tuczników, w innym miejscu wspomina się o warchlakach, które będą tuczone do gotowego produktu – tucznika, a jeszcze dalej wykazano obsadę innych rodzajów zwierząt).
Zestawiając dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, z tymi jakie wynikają z wyjaśnień inwestora dostrzeżono dalsze występowanie nieścisłości w zakresie np. ilości przewidywanych w hodowli prosiąt. Do wyliczenia DJP przyjęto w piśmie z dnia [...] października 2021 roku 296 prosiąt, podczas gdy przewiduje się obsadę większą.
W rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego wynika, że wielkość planowanej obsady zwierzęcej będzie wnosić jednak mniej niż 40 DJP, w związku z czym inwestycja nie można zostać zakwalifikowana jako wymieniona w § 3 ust.1 pkt 104 lit.a) rozporządzenia.
W ocenie organu odwoławczego przedłożona dokumentacja wystarczająco charakteryzuje inwestycję, jak również przedstawia podstawowe jej parametry techniczne. Materiał zawiera dane dotyczące produkcji zwierzęcej. Dla klasyfikacji przedsięwzięcia nie jest istotna kwestia zastosowanego systemu chowu( otwarty czy zamknięty). Celem takiego postepowania jest ustalenie czy istnieje możliwość lokalizacji danego przedsięwzięcia na danym terenie, pod kątem potrzeby wydania decyzji środowiskowej. Inwestor we wniosku podaje charakterystyczne dane dotyczące planowanej inwestycji, a organ przy ich uwzględnieniu wydaje decyzję.
Organ odwoławczy zauważył, iż potrzeba uzyskania decyzji środowiskowej będzie badana zarówno na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego zasadnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji z uwagi na bezprzedmiotowość.
Z tych względów na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa orzeczono jak w sentencji.
Skargi na decyzję organu odwoławczego wnieśli: B. M., M. M. oraz S. M..
Postanowieniem z dnia 31 maja 2022 roku skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy:
- art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez:
- błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającego stanowiska inwestor z odwołania, podczas gdy organ odwoławczy winien ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę;
- oparcie decyzji na podstawie sprzecznego wniosku organu drugiej instancji jakoby ,, oczywiste jest dalsze istnienie nieścisłości w przedłożonej organowi dokumentacji, niemniej braki te nie uniemożliwiają obecnie zakończenie postępowania ‘’ podczas gdy dostrzeżone braki przez organ pierwszej instancji powinny prowadzić do takich samych wniosków, jak organu pierwszej instancji,
- uznanie, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na ustalenie obsady poniżej 40 DJP, podczas gdy dostrzeżone braki w dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę oraz niedostatki i sprzeczności materiału dowodowego nie dają podstaw do tak kategorycznych stwierdzeń, które skutkowały uwzględnieniem stanowiska wnioskodawcy,
- art. 138 §1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 §1 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości postępowania administracyjnego w sprawie;
- naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 59 uooś w związku z § 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia poprzez uznanie, że w danym stanie faktycznym planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do wydania decyzji środowiskowej,
- naruszenie art. 6 ust.1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska( DZ.U z 2021 roku, poz. 1973 ze zm. dalej jako poś) poprzez brak zastosowania zasady przezorności, która winna być zastosowana z uwagi na niedostatki i sprzeczności zgromadzonego materiału dowodowego leżące po stronie wnioskodawcy.
W uzasadnieniu skarżący zwracali uwagę, że co prawda Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest dokumentem prywatnym, jednakże zadaniem organów jest jej ocena w zakresie przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zwracali uwagę na kwestię, że pomimo skierowanych wezwań do inwestora wątpliwości co do zakresu przedmiotowej inwestycji nie zostały rozstrzygnięte. Z tego względu w ocenie skarżących kierując się zasadą przezorności zasadnym byłoby utrzymanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Podkreślali, że istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż w sytuacji kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji.
W odpowiedzi na skargi wniesione przez B. M., M. M. oraz S. M. uczestnik – inwestor M. S. wnosił o ich oddalenie.
Zdaniem uczestnika wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Wskazywał, że zgodnie z art. 140 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ odwoławczy ma obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego aby nie naruszyć wyżej powołanych przepisów procedury administracyjnej.
W jego ocenie organ odwoławczy rozpoznał sprawę w sposób należyty. Dokonał oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego . Rezultatem dogłębnego zapoznania się z materiałem dowodowym było stwierdzenie, że z dokumentacji nie wynika, aby obsada zwierzęca mogła osiągnąć próg 40 DJP. Organ odwoławczy jego zdaniem wskazał przyczyny i dowody, dla których zakwestionował stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i przyjął odmienne ustalenia w tym zakresie jako podstawę zaskarżonej decyzji.
Podnosił, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie jednolicie uznaje się, że ,, zasada przezorności nie upoważnia do wydawania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, a nakazuje jedynie przyjąć, że w razie wątpliwości należy dane przedsięwzięcie traktować jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i poddać stosownej procedurze badania spodziewanego oddziaływania ‘’.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Istotą postępowania, którego kontrolę w zakresie legalności przeprowadza Sąd według kryteriów wyżej powołanych jest przesądzenie czy inwestycja jakiej domaga się inwestor M. S. w postaci budynku chlewni, zbiornika na gnojowicę oraz czterech silosów zbożowych z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej na działkach [...],[...] w miejscowości Z., gmina Z. wymaga przeprowadzenia postępowania w zakresie środowiskowego oddziaływania inwestycji i wydania decyzji środowiskowej określającej takie warunki.
Organ odwoławczy po przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 §1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postepowanie.
Organ uznał, iż budowa chlewni o obsadzie zwierząt poniżej 40 DJP – zgodnie z § 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia nie wymaga takiego postępowania, bo nie należy ona do inwestycji, które potencjalnie znacząco oddziaływają środowisko. Co prawda organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, iż stanowisko inwestora zawarte w KIP i uzupełnieniach do tej karty, co do rodzaju chowu, obsady zwierzęcej są niespójne, ale ostatecznie było możliwe dokonanie właściwej klasyfikacji przedsięwzięcia. Według organu według przedstawiono wyliczenie ile każdego rodzaju zwierząt może przebywać na planowanej powierzchni hodowlanej, co jest wystarczające do wyliczenia dużych jednostek przeliczeniowych. Według inwestora za każdym razem wielkość DJP będzie się kształtować poniżej 40 DJP, co nie obliguje do przeprowadzenia postępowania w środowiskowego i postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 62a ust.1 pkt 1 -14 uooś Karta Informacyjna Przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust.1, lub określenie zakresu raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o:
-1) rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,
-2) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowalnego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,
-3) rodzaju technologii,
-4) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia,
-5) przewidywalnej ilości wykorzystanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii,
- 6) rozwiązaniach chroniących środowisko,
-7) rodzajach i przewidywalnej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,
-8) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
- 9) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody oraz ewentualnych korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia,
- 10) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, w przypadku drogi o której mowa w art. 24ga ust.1 ustawy z 21 marca ustawy o drogach publicznych,
- 11) przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz o obszarze oddziaływania przedsięwzięcia – w zakresie jakim ich oddziaływanie mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
- 12) ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowalnej,
-13) przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko,
- 14) pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2013 roku, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowle zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Wprawdzie sformułowanie o maksymalnej obsadzie inwentarza nie zostało powtórzone w § 3 ust.1 pkt 103 rozporządzenia, lecz nie ulega wątpliwości, że odnosi się także do tego przepisu. Przemawia za tym odesłanie do §2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia oraz wzgląd na spójność rozwiązań przyjętych w omawianym rozporządzeniu. Powyższe oznacza, że przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględnić maksymalna możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Nie ma znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza hodować, lecz konieczne jest obliczenie, o wielkości budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić( por. wyrok NSA z 4 lipca 2017 roku, II OSK 95/17).
Należy też zauważyć, iż inwestor we wniosku wskazuje, że planowana powierzchnia będzie wynosić 970 m², powierzchnia chlewni 746,17 m². W piśmie z dnia [...] listopada 2021 roku kwestie te wynoszą odpowiednio 884,58 m², pow. produkcyjna 345 m². Co prawda organ odwoławczy zauważa te rozbieżności, ale uznaje, iż skoro deklarowana wielkość DJP nie przekracza liczby 40, tak więc organ poprzestał na przyjęciu za wiarygodne deklarowane wielkości przyjęte przez inwestora w KIP, pomimo tych sprzeczności.
Zdaniem Sądu w sytuacji gdy wielkości DJP zbliżone są do granicy gdzie ocena środowiskowa winna być przeprowadzona, to obowiązkiem organu było dogłębne wyjaśnienie tych kwestii pozwalających na prawidłowe wyliczenie tych wielkości mając powierzchnię zabudowy i powierzchnie chlewni. Nadto wielkość powierzchni budowanych obiektów oraz powierzchni produkcyjnej chlewni są powierzchniami, które ulegały zmianie. Ocenie powinna być poddana również kwestia dużej różnicy między powierzchnią budynku, a powierzchnią produkcyjną, co może wywoływać wątpliwości na jakiej rzeczywiście powierzchni i w jakiej ilości będzie prowadzona produkcja zwierzęca, co miało by wpływ na rzeczywiste wielkości DJP.
Poprzestając wyłącznie na wyliczeniu wskaźnika DJP zawartym we wniosku i nie prowadząc żadnego postępowania w celu ustalenia tego wskaźnika organy administracji publicznej naruszyły przepis art. 7 kpa. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 §1 kpa, w świetle którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 kpa, w myśl którego organ ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Należy zauważyć, iż organ rozpoznając sprawę nie rozważył i nie wyjaśnił, czy zgodnie z § 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia lokalizacja obiektu chlewni nie będzie miała miejsca w odległości mniejszej niż 210 metrów terenów o których mowa w ewidencji gruntów i budynków – terenów mieszkaniowych, rolnych zabudowanych przez budownictwo mieszkaniowe oraz innych inwestycji z zakresu hodowli zwierząt o liczbie nie mniejszej niż 40 DJP. Jak wynika z decyzji nr [...] z [...] grudnia 2021 roku na terenie miejscowości Z. ma być realizowana kolejna inwestycja – budowa chlewni na działce nr [...]. Zarzuty, co bliskiej lokalizacji chlewni od zabudowań mieszkalnych podnosiła skarżąca M. M., która zamieszkuje w bliskiej odległości od planowanej inwestycji.
Kolejną kwestią, która w ocenie Sądu nie została rozważona w sposób należyty jest kwestia uregulowana w art. 62a ust.1 pkt 11 uooś, który stanowi, że należy rozważyć dane o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Jak wynika z pisma Wójta Gminy Z. z [...] września 2022 roku( karta 66 akt sprawy VIII SA/Wa 332/22 ) na terenie gminy Z. planowane jest 9 inwestycji polegających na budowie chlewni – w miejscowościach D. [...], C., M., M., Z., Z.( planowana budowa dwóch chlewni, które mają być zrealizowane w niedalekiej odległości od siebie, w sąsiedztwie już istniejącej) oraz w J. ( dwie chlewnie położone w odstępie około 1 km).
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się wyraźnie, że cechy przedsięwzięcia należy oceniać w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko( zobacz wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 roku, w sprawie C - 531/13).
Co prawda z KIP złożonej w sprawie nie wynika aby w obszarze oddziaływania znajdowały się lub były planowane inwestycje w zakresie środowiskowego oddziaływania. Organy przedmiotowej kwestii w żadnym stopniu nie poświęciły uwagi, a pisma Wójta Gminy wynika, że w tej samej miejscowości ( Z.) w niedalekiej odległości mają powstać dwie chlewnie – działki nr [...] i [...] oraz [...]. W tym obszarze już funkcjonuje jedna chlewnia. Te kwestie związane z możliwością kumulacji oddziaływania powinny być szczegółowo wyjaśnione w toku postępowania w przedmiocie potrzeby badania przeprowadzenia postępowania środowiskowego, Karta Informacyjna Przedsięwzięcia w tym zakresie w ogóle się nie wypowiada.
Należy zauważyć, iż wykładnia przepisu art. 63 uooś nie może prowadzić do akceptacji sztucznego dzielenia inwestycji, w ten sposób aby obchodzić prawo, poprzez tworzenie przedsięwzięć, których parametry pozwalają na odstąpienie od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, należy uwzględnić treść normatywną definicji przedsięwzięcia ( art. 3 ust.1 pkt 13 uooś), zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są realizowane przez różne podmioty. Zgodnie z zasadą prewencji istotne znaczenie ma zatem zbadanie oddziaływań na środowisko przedsięwzięć dopiero planowanych. Badanie oddziaływań skumulowanych dotyczy także oddziaływań potencjalnych i z tego powodu powinno być prowadzone przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić pełne postępowanie związane z oceną maksymalnej obsady DJP w obiekcie, biorąc pod uwagę powierzchnię obiektu, rozbieżności wynikające z deklaracji inwestora, dużą różnicę między powierzchnią zabudowy i powierzchnią produkcyjna, kwestie kumulacji oddziaływania rozproszonych inwestycji, odległość lokalizacji chlewni od terenów mieszkaniowych.
Z tych też względów biorąc pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.