Orzeczenie · 2025-07-10

VIII SA/WA 370/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-07-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennestudium uwarunkowańzagospodarowanie przestrzenneuchwałanaruszenie prawabilans terenówparametry urbanistyczneterenów rolnychterenów leśnychterenów mieszkaniowych

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia 29 marca 2021 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie zasad sporządzania studium, w tym wadliwe sporządzenie bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę (wariantowe szacowanie chłonności) oraz brak jednoznacznych wytycznych dotyczących parametrów urbanistycznych dla terenów rolnych i leśnych, a także terenów o funkcjach mieszanych. Sąd pierwszej instancji pierwotnie uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędy proceduralne sądu pierwszej instancji, w szczególności nieuwzględnienie stanowiska Gminy i przedłożonej ekspertyzy, oraz konieczność ponownej oceny zarzutów dotyczących wariantowego szacowania chłonności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że wariantowe szacowanie chłonności terenów nie naruszało przepisów, a brak jest definicji jednej, obowiązującej metodyki szacowania. Podkreślono, że wyniki bilansu, nawet w wariantach, wykazywały przekroczenie zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową, co było podstawą do wyznaczenia nowych terenów pod zabudowę jedynie warunkowo, z uwzględnieniem relokacji istniejących terenów. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące braku określenia parametrów dla terenów rolnych i leśnych są niezasadne, gdyż przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego nie nakładają takiego obowiązku w każdym przypadku, a jedynie w odniesieniu do terenów objętych bilansem. Kwestia określenia parametrów dla terenów o funkcjach mieszanych również została uznana za prawidłowo uregulowaną, umożliwiającą wybór spośród dopuszczalnych wartości, co nie prowadzi do dowolności. Sąd podkreślił, że studium jest aktem kierunkowym, a nie dokumentem szczegółowo określającym wszystkie parametry, co pozwala na elastyczność w planowaniu miejscowym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w szczególności kwestii bilansu terenów, wariantowego szacowania chłonności oraz określania parametrów urbanistycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o samorządzie gminnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wariantowe szacowanie chłonności obszarów o zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej oraz obszarów przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wariantowe szacowanie chłonności nie stanowi istotnego naruszenia zasad sporządzania studium, gdyż przepisy nie zakazują takiej metodyki, a brak jest jednej, obowiązującej metody szacowania.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że z przepisów art. 10 ust. 5 pkt 2 i 3 u.p.z.p. nie wynika zakaz wariantowego szacowania chłonności. Brak jest również jednej, merytorycznie i prawnie obowiązującej metody szacowania, co pozwala na wybór odpowiedniej metody przez uprawnionego urbanistę.

Czy sporządzenie bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę wyłącznie dla obszarów rozwoju zabudowy, z pominięciem innych terenów, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę nie musi obejmować wszystkich obszarów gminy, a jedynie te, które są przedmiotem bilansu i stanowią podstawę do wyznaczenia nowych terenów zabudowy. Wyniki bilansu, nawet jeśli dotyczą tylko obszarów urbanizacji, mogą być podstawą do dalszych ustaleń studium.

Uzasadnienie

Bilans terenów dotyczy zasad stwierdzania warunków dopuszczalności wyznaczania nowych obszarów zabudowy i sposobu ich wyznaczania, a nie wprowadzania zakazu zabudowy na jakichkolwiek obszarach. Ustalenia studium dotyczące obszarów innych niż urbanizacja nie muszą być bezpośrednio powiązane z bilansem, jeśli nie kolidują z podstawową funkcją tych terenów.

Czy brak jednoznacznych wytycznych dotyczących parametrów i wskaźników urbanistycznych dla terenów rolnych i leśnych stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego nie nakładają obowiązku szczegółowego określania parametrów i wskaźników urbanistycznych dla wszystkich terenów, na których dopuszczalna jest zabudowa, zwłaszcza jeśli nie są one objęte bilansem terenów przeznaczonych pod zabudowę.

Uzasadnienie

Obowiązek określenia wskaźników dotyczy terenów objętych bilansem. Studium jest aktem kierunkowym, a nie szczegółowym planem miejscowym, dlatego nie musi precyzować wszystkich parametrów dla każdego rodzaju terenu, zwłaszcza gdy dopuszczalna zabudowa jest zgodna z podstawową funkcją terenu i przepisami odrębnymi.

Czy ustalenia studium dotyczące terenów o funkcjach mieszanych, pozwalające na wybór parametrów spośród dopuszczalnych wartości, prowadzą do dowolności i stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania studium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, możliwość wyboru parametrów spośród dopuszczalnych wartości nie prowadzi do dowolności, a jedynie pozwala na dostosowanie ich do lokalnych uwarunkowań w planie miejscowym. Studium określa ramy, a nie szczegółowe rozwiązania.

Uzasadnienie

Ustalenia studium dotyczące terenów mieszanych, które pozwalają na wybór parametrów z określonego zakresu, nie są wadliwe. Pozwalają one na elastyczność w planowaniu miejscowym, jednocześnie zapobiegając dowolności poprzez wymóg stosowania zestawu wzajemnie niesprzecznych wskaźników.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w Z. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 12 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 10 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy te nie zakazują wariantowego szacowania chłonności terenów ani nie nakładają obowiązku szczegółowego określania parametrów dla wszystkich terenów.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność powodują wyłącznie istotne naruszenia zasad i trybu sporządzania studium.

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy art. 6 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wariantowe szacowanie chłonności terenów nie narusza przepisów. • Brak obowiązku szczegółowego określania parametrów urbanistycznych dla wszystkich terenów, zwłaszcza rolnych i leśnych. • Możliwość wyboru parametrów dla terenów mieszanych nie prowadzi do dowolności. • Bilans terenów nie musi obejmować wszystkich obszarów gminy. • Studium jest aktem kierunkowym, a nie szczegółowym planem miejscowym.

Odrzucone argumenty

Wariantowe szacowanie chłonności terenów stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium. • Brak jednoznacznych wytycznych dotyczących parametrów urbanistycznych dla terenów rolnych i leśnych. • Ustalenia studium dotyczące terenów mieszanych prowadzą do dowolności w planowaniu.

Godne uwagi sformułowania

studium jest aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych • w przypadku treści studium opartym na wadliwie sporządzonym bilansie terenów przeznaczonych pod zabudowę, musi być uznane za istotne naruszenie zasad sporządzania studium • brak jest zdefiniowania w prawie (w chwili procedowania nad przedmiotowym Studium) zasad i metodyki opracowywania bilansów terenów poprzez szacunek chłonności, co niewątpliwie może rodzić wiele problemów

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w szczególności kwestii bilansu terenów, wariantowego szacowania chłonności oraz określania parametrów urbanistycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o samorządzie gminnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego i interpretacji przepisów, które mają bezpośredni wpływ na rozwój gmin. Wyjaśnia, jakie naruszenia mogą prowadzić do nieważności uchwał planistycznych.

Ważne orzeczenie WSA: Jak prawidłowo sporządzić studium zagospodarowania przestrzennego i uniknąć zarzutów o nieważność uchwały?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst