VIII SA/Wa 37/24

VIII SA/Wa 37/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 82 ust. 3, , art. 3 pkt 12,, art. 3 pkt 20, , art. 35 ust. 4, art, 5 udt 1 pkt 9, art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia 22 czerwca 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej D. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 37/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 16 listopada 2023 roku Wojewoda M. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U z 2023 roku, poz. 775, dalej jako kpa)oraz art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne ( DZ.U z 2023 roku, poz. 682, dalej jako prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania D. C. od decyzji Starosty S. nr [...] z dnia 22 czerwca 2023 roku zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestora Gminy O. placu zabaw na działce nr [...], w miejscowości K. M., obręb 0009 – K. M. gm. O. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 27 kwietnia 2023 roku do Starosty Powiatowego w S. wpłynął wniosek Gminy O. o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestora Gminy O.o placu zabaw na działce nr [...] w miejscowości K. M..
Starosta S. decyzją nr [...] z dnia 22 czerwca 2023 roku zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora Gminy O. placu zabaw na działce nr [...] w miejscowości K. M..
Po rozpoznaniu odwołania D. C., Wojewoda M. decyzją z dnia 16 listopada 2023 roku, nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę stosownie do art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego, to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego - do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć:
1) trzy egzemplarze projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw lub kopii tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; [...];
Według organu podnieść należało, iż w postępowaniu dotyczącym zatwierdzania projektu budowlanego i wydawania pozwolenia na budowę zakres działania organu administracji architektoniczno- budowlanej określa art. 35 Prawa budowlanego.
W myśl przywołanej regulacji art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno- budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego z;
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego, w tym dołączenie: wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, formacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,
kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o który m mowa w art. 12 ust. 7;
5) (uchylony)".
Należy wskazać, iż w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w cytowanym ust. 1, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do nałożenia w drodze postanowienia obowiązku usunięcia w określonym terminie wskazanych nieprawidłowości, a po jego bezskutecznym upływie do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Nadto, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia powyższych wymagań określonych w ust. 1 art. 35, a także tych określonych w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Starosta S. decyzją nr [...] z dnia 22 czerwca 2023 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił pozwolenia na budowę dla Inwestora: Gminy O. placu zabaw na działce nr [...] w miejscowości K. M., obręb 0009 – K. M., gm. O..
Odwołania od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła D. C., podnosząc m. in., że takie usytuowanie placu zabaw w znaczący sposób ograniczy w przyszłości możliwość zabudowy jej działek nr [...] i [...], ze względu na konieczność zachowania odległości nowo sytuowanych budynków od projektowanego placu zabaw.
Organ wskazywał, że możliwość wezwania Inwestora do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym nie jest zarezerwowana wyłącznie dla organu I instancji. Organ odwoławczy, również może skorzystać z tego uprawnienia, gdyż zgodnie z art. 50 § 1 kpa organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.
W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania odwoławczego. Wojewoda M. stwierdził braki w dokumentacji projektowej i korzystając z uprawnienia, wezwał Inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej poprzez: dostarczenie do tut, organu upoważnienia dla P. G. do podpisania wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji oraz do podpisania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] w miejscowości K. M. w imieniu Inwestora - Gminy O. oraz wykazanie zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r., poz. 682), który nakazuje poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, z uwzględnieniem potencjalnej zabudowy na sąsiednich działkach, mając w szczególności na względzie § 19 ust. 1, § 23 ust. 1 pkt 3 i § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), dalej: "warunki techniczne".
Przewidziana w ww. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego konieczność zapewnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich dokonywana jest z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje zatem ochrona przed sposobem zabudowy nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie chronionym interesem (zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r., sygti. 11 OSK 672/05). W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega więc, czy dochodzi, względnie może dojść do naruszenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, na które oddziałuje obiekt, w aspekcie ewentualnego naruszenia wymagań określonych w przepisach prawa, w tym techniczno-budowlanych, dotyczących § 19 ust.1, § 23 ust. 1 pkt 3 i § 40 ust. 3 warunków technicznych.
Zaznaczyć należy, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (zob. wyrok NSA z dnia IÓ grudnia 2020 r.. sygn. akt 11 OSK 1626/18).
W związku z powyższym dla określenia wpływu przedmiotowej zabudowy, na sąsiadujące z nią nieruchomości, w' aspekcie realizacji ochrony z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, wobec braku dowodu jakim byłaby sporządzona analiza w odniesieniu do możliwej zabudowy na działce ew. nr [...], [...] i [...] w konsekwencji wymogu odległości placów zabaw' dla dzieci od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów co najmniej 10 m oraz 7 m od stanowisk postojowych, należało dokonać wezwania do przedłożenia tych analiz.
W dniu 6 września 2023 r. do tut. urzędu wpłynęło uzupełnienie na wezwanie. Inwestor podniósł w ww. uzupełnieniu, że obszaru działek należących do D. C. o numerach [...] i [...]w północnej ich części, nie można traktować, jako obszaru jakiejkolwiek przyszłej zabudowy, gdyż znajdują się one poza linią zabudowy, ponieważ dla tego obszaru nie przewiduje się drugiej linii zabudowy, gdyż brak jest dostępu do drogi publicznej gminnej o numerze ew, [...] oraz drogi wewnętrznej, składającej się z działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Obszar ten, znajdujący się w północnej części, tj. działka nr [...] położona jest o 95 metrów a działka numer ewidencyjny [...] o 60 metrów od drogi gminnej o numerze ew[...], do której działki te nie mają dostępu oraz o około 450 metrów od drogi wewnętrznej o numerze ew. [...] (od strony południowej działki). Usytuowanie w przedmiotowym obszarze obiektów budowlanych i dojazdu do nich wzdłuż całej długości działki (od strony południowej) jest nieracjonalne. Droga dojazdowa zajmie powierzchnię około 0.27 ha i wyłączy w sposób trwały działki z użytkowania rolnego.
Reasumując powyższe wyjaśnić należy, że co prawda przepisy prawa budowlanego nie zabraniają sytuowania obiektów budowlanych na własnej działce w odległości 450 m od drogi wewnętrznej, graniczącej z tą działką, to jednak zarówno działka nr ew. [...] jak i działka nr ew. [...] , będące własnością skarżącej, posiadają takie parametry, że projektowane w przyszłości obiekty budowlane można usytuować tak, aby nie naruszyć przepisów technicznych, dotyczących § 19 ust. 1, § 23 ust. 1 pkt 3 i § 40 ust. 3 warunków technicznych. Potencjalna zabudowa w przyszłości może być zatem częściowo ograniczona, ale nie będzie uniemożliwiona.
Skarżąca podniosła również w odwołaniu problem hałasu na placu zabaw, co z kolei będzie znacząco uciążliwe dla planowanego zagospodarowania działek zabudową jednorodzinną.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tak więc, inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny), wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego. Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie ,, w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia łub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku, do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości).
Kolejną kwestią podnoszoną przez skarżącą jest brak decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w - sytuacji, gdy działka inwestycyjna nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że przedmiotowa inwestycja, zgodnie z art. 3 pkt 4 lit "c" Prawa budowlanego jest zaliczana do obiektów malej architektury. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 28 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych, a więc przedmiotowa inwestycja zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Nadmienić należy, że powyższa inwestycja była przedmiotem zgłoszenia Gminy O. z dnia 18 października 2022 r., zarejestrowanego pod numerem [...], do którego Starosta S. decyzją z dnia 21 kwietnia 2023 r. wniósł sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ jego realizacja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Gmina O. dopełniła nałożonego na nią obowiązku, składając wniosek o pozwolenie na budowę w dniu 27 kwietnia 2023 r,, którego dotyczy przedmiotowa sprawa.
Wyjaśnić należy, że z analizy przepisów art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz, U. z 2023 r., poz, 977) dalej: "upzp" wynika, iż w ust. 1 wyrażona została ogólna reguła co do wymogu uzyskania warunków zabudowy w przypadku budowy obiektu lub wykonania innych robót budowlanych powodujących zmianę zagospodarowania terenu. Natomiast ust. 2 i ust. 3 dotyczą zmiany zagospodarowania terenu, która nie wiąże się z prowadzeniem jakichkolwiek robót budowlanych. Interpretację taką potwierdza unormowanie art. 59 ust. 2a upzp. W przypadku, gdyby budowa obiektów budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a podlegających zgłoszeniu, wymagała uzyskania warunków zabudowy, treść tego unormowania, nakładającego obowiązek uzyskania warunków zabudowy w związku z budową obiektów budowlanych, podlegających zgłoszeniu, o których jest mowa w art. art. 29 ust. 1 pkt 1, la, 3 i pkt 16 lit, b Prawa budowlanego byłaby bowiem zbędna. Przedstawiona interpretacja ww. przepisów upzp jest spójna z brzmieniem art. 30 ust. 4b Prawa budowlanego, który jedynie w stosunku do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4 (,..), przewiduje obowiązek dołączenia dokumentów, o których mowa w art, 33 ust. 2 pkt 1-4 (czyli m.in, wymienionej w pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Wprowadzenie w Prawie budowlanym powyższych zapisów, przy założeniu, że i tak każda zmiana zagospodarowania terenu wiąże się z koniecznością uzyskania decyzji o warunkach zabudowy (również polegająca na wykonaniu robót podlegających tylko zgłoszeniu), byłoby zbędne.
Z treści art. art. 29 ust. I pkt 1. ł a. 3 i pkt 16 lit. b Prawa budowlanego wprost wynika, że w tym zakresie obiektów budowlanych, na budowę których, zgodnie z art. 59 ust. 2a upzp, należy dołączyć do zgłoszenia robót budowlanych decyzje o warunkach zabudowy, nie mieści się budowa małej architektury (art. 29 ust. I pkt 28 Pb). Dalej wyjaśnić należy, że dla inwestycji, które mogą być wykonywane na zgłoszenie, a są wykonywane na pozwolenie na budowę, jak przedmiotowa inwestycja, również nie ma konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Z powyższego wynika, ze w rozpatrywanym przypadku nie było potrzeby uzyskania przez Inwestora decyzji o warunkach zabudowy.
Reasumując należy zauważyć, iż projekt zagospodarowania działki wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawniania i w związku z tym projektant dołożył wszelkich starań, aby zaprojektowane prace były wykonane z poszanowaniem interesów osób trzecich, w omawianej sprawie również skarżącej. W projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie projektanta, że przedmiotowy projekt został wykonany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej.
Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Wskazać należy, iż w związku ze złożeniem w projekcie zagospodarowania terenu ww. oświadczeniem, projektant bierze pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem.
W związku z powyższym, podpis projektanta na pierwszej stronie każdego projektu, stanowi poświadczenie, iż zawarte w projekcie budowlanym dokumenty są zgodne z przepisami prawa.
W świetle powyższego należy dodać, że w przedmiotowej sprawie nie zostaną naruszone interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), co potwierdza przedłożona dokumentacja projektowa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie jest bezgraniczna i podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw. Ochrona ta w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obydwu. Nie można dopuścić do sytuacji, W której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt: II OSK 465/09, WSA w Olsztynie z dnia 30 listopada 201 I r.. sygn. akt; II SA/OI 545/10).
W dalszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z § 40 ust. 3 warunków technicznych, odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m. przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1. Usytuowanie placu zabaw w zbliżeniu do granicy z działkami prywatnymi nr [...] oraz [...] wprowadza ograniczenia w ich zabudowie poprzez zakaz lokalizowania budynku ścianą z oknami do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w pasie 10 m. Działka inwestycyjna posiada dostęp do drogi publicznej. Z przedłożonego projektu zagospodarowania działki wynika, że w pasie 10 m od placu zabaw nie występują żadne budynki, parkingi ani miejsca gromadzenia odpadów stałych, a więc zaproponowana lokalizacja placu zabaw odpowiada obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym.
Reasumując, należy stwierdzić, że złożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem stosownie do treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego: "w razie spełnienia wymagań określonych w ust. ł oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę".
Wojewoda M. pismem z dnia 23 października 2023 r. zawiadomił strony postępowania, na podstawie art. 10 Kpa oraz art. 73 § 1 kpa , o zakończeniu dodatkowego postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z aktami postępowania w ciągu 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Wskazać należy, że do dnia wydawania przedmiotowej decyzji żadna ze stron nie dokonała wglądu w' akta.
W związku z powyższym, należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. nr [...] z dnia 22 czerwca 2023 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i udzielającą pozwolenia na budowę dla Inwestora: Gminy O. placu zabaw' na działce nr [...]w miejscowości [...], obręb 0009 - [...], gm. O., jako wydaną zgodnie z prawem.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła D. C..
W jej ocenie postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 35 § 3, art. 36 oraz art. 64 § 2 poprzez niezastosowanie się przez Organ prowadzący do tychże przepisów.
Zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja powinna zostać wydana w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Następnie organ odwoławczy dwukrotnie wzywał Inwestora reprezentowanego przez P. G. - Kierownika Referatu RGK do uzupełnienia dokumentacji wyznaczając mu termin 14 dni od daty otrzymania wezwania. Pierwszego uzupełnienia Inwestor dokonał w dniu 6 września 2023 r., czyli po wyznaczonym terminie 14 dniowym. Zgodnie z treścią wezwania nie złożenie uzupełnienia w wyznaczonym terminie miało skutkować wydaniem decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Jednakże Organ prowadzący dopuścił złożone po terminie uzupełnienie akt postępowania. Następnie w dniu 3 października 2023 r. ponownie wezwał Inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego. Inwestor dokonał uzupełnienia w dniu 20 października 2023 r. oraz 23 października 2023 r. Uzupełnienie złożone w dniu 23 października 2023 r. zostało złożone po upływie wyznaczonego terminu i polegało na złożeniu podpisu przez Wójta Gminy na wniosku o pozwolenie na budowę oraz na oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością, do czego nie był uprawniony;
Podpisanie przez Wójta Gminy wniosku oraz oświadczenia, po wydaniu decyzji przez Organ I instancji i w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego, nie może wywrzeć skutku w postaci wszczęcia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę oraz wydania decyzji w przedmiotowej sprawie tj. naruszenie przepisów art. 33 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ I instancji wydał pozwolenie na budowę pomimo, iż Inwestor nie spełnił wszystkich prawem wymaganych niezbędnych warunków, a mianowicie wniosek o pozwolenie na budowę został złożony i podpisany przez osobę nie posiadającą upoważnienia do podpisania niniejszego wniosku oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne.
Organ odwoławczy zauważył, iż z dołączonego do akt upoważnienia dla G. nie wynikało, iż był on uprawniony do podpisania wniosku oraz złożenia oświadczenia pomimo dwukrotnego wezwania do usunięcia tego braku Inwestor nie dostarczył stosownego upoważnienia. Z treści decyzji wynika natomiast, że Wójt osobiście złożył podpis dopiero w dniu 23 października 2023 r., pomimo iż to nie on, a . G. był przedstawicielem Inwestora. Jego dane widnieją na wniosku, jak i na oświadczeniu.
Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa dopuszczając dowody po upływie 14 dni od daty wezwania, a ponadto Wójt podpisał dokumenty pomimo, iż miał jedynie dostarczyć dokument upoważniający G. do podpisania wniosku i oświadczenia.
Jednoznacznie świadczy to o tym, iż wniosek podpisała i złożyła osoba nie posiadająca upoważnienia do reprezentowania Inwestora w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz kodeksu postępowania administracyjnego organ wydający decyzję nie miał podstaw, aby wszcząć postępowanie i wydać decyzję będącą przedmiotem skargi.
Złożenie podpisu przez Wójta było działaniem bezprawnym i nie mogło wywrzeć skutków prawnych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Organ pierwszej instancji wydał decyzję niezgodnie z zapisami art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, czyli nie zapewnił w procesie inwestycyjnym poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Właścicielowi nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której planowana jest zabudowa przysługuje ochrona przed sposobem zabudowy, który koliduje z jego prawnie chronionym interesem. W przedmiotowej sprawie sposób zabudowy działki Inwestora będzie znacząco oddziaływał na działki sąsiednie, w tym na działki skarżącej.
W przypadku zabudowy swoich działek w przyszłości budynki na nich zlokalizowane będą musiały być usytuowane w znacznie większej odległości od granic działki [...].
Celowo i tendencyjnie w uzupełnieniu analizy odnoszącej się do zabudowy działek sąsiednich. Inwestor i zarazem organ opracowujący analizę - Wójt Gminy O. podniósł, że obszaru działek należących do skarżącej o nr [...] i [...] w północnej ich części nie można traktować jako obszaru jakiejkolwiek przyszłej zabudowy. Działki te w północnej części bezpośrednio graniczą z działką objętą planowaną inwestycją oraz działkami powstałymi w wyniku podziału działek [...], [...] i [...] na kilkanaście działek budowlanych oraz wytyczeniu drogi wewnętrznej umożliwiającej dojazd do tych działek.
Zatem organ dokonujący analizy nie miał żadnych podstaw aby uznać, że działki [...] i [...] nie zostaną w przyszłości podzielone na działki budowlane wraz z wytyczoną drogą dojazdową do nowopowstałych działek. Analogicznie do działek bezpośrednio sąsiadujących z działkami skarżącej. Działki w istocie nie mają dostępu do drogi gminnej na działce o nr ew. [...] mają jednak dostęp do drogi gminnej na działce o nr ew. [...], co daje możliwość wydzielenia drogi wewnętrznej w przypadku podziału działek na mniejsze działki budowlane na całej ich powierzchni również w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...].
Skarżąca podjęła już kroki w celu ustalenia warunków zabudowy (warunki na przyłącze energetyczne, wodociągowe) pod kątem podziału działek na mniejsze działki budowlane wraz z wydzieleniem drogi wewnętrznej .
Przedstawiona analiza wykonana została przez Wójta Gminy dla Inwestora, którym jest Wójt Gminy. Proponowane zagospodarowanie działki [...] uniemożliwi zabudowę działek w pełnym zakresie na jaki pozwala Prawo budowlane. Skarżąca nie wyrażała i nie wyraża zgody na wybudowanie placu zabaw na działce, która nie posiada odpowiednich paramentów technicznych pozwalających na wybudowanie placu zabaw bez istotnego oddziaływania na działki sąsiednie, co w konsekwencji doprowadzi do ograniczenia możliwości ich przyszłej zabudowy.
W związku z powyższym skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Wojewody M. oraz decyzji Starosty S. i umorzenie prowadzonego postępowania.
Wnosiła również o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:
a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;
b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu przyjętą teorię dowodów;
c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;
d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6
i art. 7 kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
W sprawie pozwolenia na budowę należy uwzględnić wszelkie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które w świetle prawa powszechnie obowiązującego może oznaczać ograniczenie właścicieli w realizacji uprawnień związanych z zagospodarowaniem czy wykorzystaniem gruntów, co do których przysługuje im tytuł prawny. Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również przepis art. 144 k.c. Zadaniem organu jest każdorazowo takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że ustanowiona w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego zasada wyznacza kierunek wykładni i sposobu stosowania przepisów odnoszących się do całości problematyki regulowanej Prawem budowlanym i aktami wykonawczymi.
Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W niniejszej sprawie skarżąca upatrywała rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w tym, że organ architektoniczno-budowlany, wydając pozwolenie na budowę placu zabaw na działce [...], usytuowanego przy granicy z jej działką nr [...],, niewłaściwie ocenił oddziaływanie i ograniczenia w przyszłej zabudowie jej działki w kontekście regulacji § 23 ust.1, § 19 ust.1, § 40 ust.3 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( DZ.U z 2022 roku, poz. 1225, dalej rozporządzenie).
Niewątpliwie rację ma skarżąca, że wykładany w zgodzie z przepisami Konstytucji RP art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oznacza równe prawa inwestorów w zagospodarowaniu swoich nieruchomości, a tym samym obowiązek uwzględniania potencjalnej zabudowy na działkach sąsiednich, tak aby projektowana zabudowa przez pierwszego z inwestorów nie doprowadziła do sytuacji, w których działki sąsiednie nie będą mogły być zabudowane w sposób określony w planie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy.
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 4 Prawa budowlanego, przysługujące każdemu prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest nieograniczone, gdyż warunkiem skorzystania z tego prawa jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że podmiot planujący inwestycję musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, w tym uzasadniony interes osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a ponadto uregulowaniami konstytucyjnymi oraz przepisami prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Akcentuje się przy tym, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyroki NSA z dnia: 14 września 2006 r. II OSK 1090/05, 25 czerwca 2009 r. II OSK 1277/08, 17 kwietnia 2014 r. II OSK 2816/12, 23 lipca 2015 r. II OSK 3090/13, 23 czerwca 2021 r. II OSK 2738/18, 24 sierpnia 2022 r. II OSK 2803/19).
W szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że w sprawie pozwolenia na budowę należy uwzględnić wszelkie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które w świetle prawa powszechnie obowiązującego może oznaczać ograniczenie właścicieli w realizacji uprawnień związanych z zagospodarowaniem czy wykorzystaniem gruntów, co do których przysługuje im tytuł prawny. Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron i ochrony własności (art. 32 i 64 Konstytucji RP), jak również przepis art. 144 k.c. Zadaniem organu jest każdorazowo takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora (por. wyroki NSA z: 14 września 2006 r. II OSK 1090/05, 3 marca 2008 r. II OSK 436/07, 28 czerwca 2013 r. II OSK 551/12).
Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że skoro działki skarżącej nr [...], jak i [...] posiadają takie parametry, że projektowanie w przyszłości obiekty budowalne można usytuować tak, aby nie naruszać przepisów technicznych określonych między innymi w § 40 ust.1 rozporządzenia. Wskazany przepis prawa nakazuje sytuowanie okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odległości 10 m od placów zabaw. W sytuacji lokalizacji placu zabaw bezpośrednio przy granicy działki [...] należącej do skarżącej, to ewentualnie lokalizacja budynku na tej działce oknami do placu zabaw będzie wymagała zachowania 10 m odległości. W sytuacji gdy działka skarżącej ma szerokość ok. 17,5 m, to jej zabudowa budynkiem będzie niemalże wykluczona. Skarżąca jako właściciel działki ma prawo dokonywać zabudowy działki, zgodnie z prawem i w dowolnej lokalizacji. W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę, że ewentualna lokalizacja budynku mieszkalnego na działce [...] przez skarżącą wymagała by 4 m( przypadku okien skierowanych na działkę [...], to obiekty placu zabaw winny być zlokalizowane w odległości co najmniej 6 m od granicy z działką skarżącej. Tej odległości projekt nie zachowuje.
Także argument organu o braku racjonalności wytyczania kilkuset metrowej drogi wewnętrznej przez swoje działki do drogi publicznej nie jest argumentem natury prawnej i skarżąca ma prawo wytyczyć drogę wewnętrzną na dowolnej długości.
Należy zgodzić się z zarzutami procesowymi, polegającymi na fakcie, że organ pierwszej instancji wydał decyzję, w sytuacji gdy wniosek i oświadczenie było w imieniu gminy podpisane przez osobę nieuprawnioną.
Organ ponownie przeprowadzając postępowanie winien rozważyć uwagi wskazywane w uzasadnieniu dotyczące naruszenia art. 5 ust.1 pkt 9, art. 35 § 3 prawa budowalnego, § 40 ust.3 rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. nakazując zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej – uiszczony wpis sądowy.