VIII SA/WA 365/22

VIII SA/Wa 365/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Justyna Mazur
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II GSK 588/23 - Wyrok NSA z 2024-01-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 955
art. 19 ust.1a w zw. art.15 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. M. na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odebrania broni palnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga S. M. (dalej jako "skarżący") na czynność materialno - techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji
z siedzibą w R. (dalej jako "KWP" lub "organ") z [...] lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odebrania skarżącemu broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni, a następnie przekazania odebranych przedmiotów do Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP.
Podstawę materialnoprawną zabezpieczenia broni stanowił przepis art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U.
z 2020 r. poz. 955 z późn. zm., dalej jako "ustawa o broni i amunicji"). Decyzja dotycząca prewencyjnego zabezpieczenia broni należącej do skarżącego wynikała
z uzyskanej przez organ informacji o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych o przestępstwa określone w art. 157 § 2 kk, art. 190 § 1 kk, art. 217 § 1 kk oraz art. 288 § 1 kk. W związku z powyższym, w dniu 7 marca 2022 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w Ł. Komendy Powiatowej Policji w W. odebrali za pokwitowaniem od skarżącego należące do niego trzy egzemplarze broni palnej, tj.: 1) sztucer, kal. 8x57, nr [...], 2) sztucer [...], kal. 30-06, nr [...], 3) kniejówka [...], kal. 12/70/7X57 R, nr [...], [...] z wymiennymi lufami śrutowymi, kal. 16/70, nr [...]. O przyczynach odebrania broni skarżący został poinformowany pismem z [...] lutego 2022 r.
Pismem z [...] marca 2022 r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata, złożył do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na ww. czynność materialno - techniczną KWP. Skarżący zarzucił zaskarżonej czynności, że została ona dokonana z naruszeniem przepisów art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący posiada pozwolenie na broń. Aktualnie toczy się przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze z podejrzeniem dokonania czynu o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ uznał, że wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 19 ust. 1a ww. ustawy
może zdecydować o wystąpieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego i dlatego dokonał zaskarżonej czynności.
Autor skargi powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2021 r. II GSK 2108/21, w którym Sąd ten zakwestionował takie rozumienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji i wskazał, że ww. przepis powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie
z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy.
W ocenie skarżącego organ nie poczynił żadnych ustaleń, ani nie zebrał materiału dowodowego, który wskazywałby na wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, a rozumowanie, że samo postawienie zarzutów w postępowaniu przygotowawczym stanowi o takiej przesłance zostało zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że
w niniejszej sprawie zebrany został materiał dowodowy wystarczający do podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania skarżącemu broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Skoro bowiem przeciwko skarżącemu toczą się postępowania karne
o przestępstwa przeciwko mieniu, przeciwko czci i nietykalności cielesnej, przeciwko wolności i przeciwko życiu i zdrowiu, zatem jego zachowanie, choć nie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełniania tak poważnych przestępstw osobie posiadającej broń palną uzasadnia obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem zastosowanie wobec skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni znajduje oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Ponadto, uznać należy, że wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie.
Organ wyjaśnił nadto, że czynność materialno - techniczna odebrania broni nie jest tożsama z cofnięciem pozwolenia na broń. Zabezpieczenie prewencyjne ma charakter okresowy i niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania broń
i amunicja zostaną skarżącemu zwrócone. Dlatego też wniosek o oddalenie skargi można uznać za zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 zwanej dalej "p.p.s.a.").
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń
i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego i postępowania na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Z kolei norma art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, statuuje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu
i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Mając na uwadze wskazane wyżej normy ustawy o broni i amunicji nie jest sporne, że czynność odebrania broni w trybie art. 19 ust. 1a omawianej ustawy może być podjęta wyłącznie wobec tego posiadacza broni, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni
i amunicji. Zaznaczyć należy, że pojęcie "przeciwko któremu toczy się postępowanie karne" oznacza, że musi być wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów, to właśnie wówczas jest się podejrzanym lub oskarżonym o popełnienie przestępstwa. Nie można zatem odebrać broni na tej podstawie osobie, która jest podejrzewana,
a której formalnie nie postawiono zarzutu popełnienia przestępstwa.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że przyczyną odebrania skarżącemu broni w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji był fakt uzyskania informacji
o wydanym w dniu 29 grudnia 2021 r. postanowieniu o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia czynów z art. 288 § 1 kk i art. 217 § 1 kk oraz wydanym w dniu 22 lutego 2022 r. postanowieniu o przedstawieniu zarzutów popełnienia czynów z art. 190 § 1 kk i art. 157 § 2 kk. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się postanowienia o przedstawieniu skarżącemu ww. zarzutów (k.87-88).
Pierwszy z zarzucanych skarżącemu czynów z art. 288 § 1 kk polegał na uszkodzeniu samochodu w ten sposób, że nożem przebił tylną lewą oponę, a następnie uderzając rękojeścią noża dokonał uszkodzenia powłoki lakierniczej, obudowy lewego usterka, a następnie wyrywając kluczyk ze stacyjki dokonał skrzywienia grota kluczyka powodując straty o łącznej wartości 1000 zł na szkodę P.K.
Kolejny zarzut dotyczył czynu z art. 217 § 1 kk, gdzie skarżący działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w trakcie awantury popchnął T.C. powodując jego upadek na ziemię, a następnie uderzał rękoma po twarzy T.K. czym naruszył ich nietykalność cielesną. Następnie groził przy użyciu noża T.K. pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała przy czym groźby te wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. dokonał czynu z art. 190 § 1 kk, jak również uderzał pięściami po twarzy T.K., a następnie przy użyciu noża spowodował
u niego obrażenia ciała w postaci rany ciętej wewnętrznej części nadgarstka lewego długości 1 cm, stłuczenia nosa, obrzęk nosa, zasinienie obu policzków i obu łuków jarzmowych, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej dni siedmiu.
Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, ze względu na ciężar gatunkowy, społeczną szkodliwość i okoliczności popełniania zarzucanych skarżącemu przestępstw, w dniu [...] lutego 2022 r. została podjęta decyzja o prewencyjnym zabezpieczeniu broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Powyższe miało zaś na celu wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Skoro bowiem przeciwko skarżącemu toczą się postępowania karne o przestępstwa przeciwko mieniu, przeciwko czci i nietykalności cielesnej, przeciwko wolności i przeciwko życiu i zdrowiu, zatem jego zachowanie, choć nie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia tak poważnych przestępstw osobie posiadającej broń palną uzasadnia obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem zastosowanie wobec skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni znajduje oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Ponadto, uznać należy, że wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie.
Zauważyć należy, że spełnienie jedynie warunku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji nie wypełnia wszystkich przesłanek na odebranie broni
w każdym przypadku. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, w którym badano konstytucyjność art. 19 ust. 1a ustawy o broni
i amunicji, uznano, że jest on zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W motywach tego orzeczenia podniesiono, że użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno - technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony
o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Zatem dokonując czynności materialno - technicznej wskazanej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ zobligowany jest dać wyraz swemu przekonaniu, że w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza broni, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z katalogu zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ sprostał temu zadaniu. Przede wszystkim, wbrew zarzutowi skargi organ w wystarczający sposób zebrał materiał dowodowy oraz poczynił trafne ustalenia w sprawie do podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania skarżącemu broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77
i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli nawet miało miejsce naruszenie ww. przepisów, to nie mogło ono mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że charakter zarzucanych skarżącemu umyślnych przestępstw (w tym przypadku z art. 288 § 1 kk, art. 217 § 1 kk oraz art. 190 § 1 kk.), świadczy o tym, że w ten sposób na potrzeby niniejszego postępowania, tenże staje się automatycznie osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) cytowanej ustawy, a więc osobą stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego albo dla wolności i praw innych osób (zob. wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2047/17;
z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/18). Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że
w sprawie została spełniona przesłanka do czasowego odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a omawianej ustawy, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy. Każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, tak jak w przypadku skarżącego, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak np. pozytywna opinia środowiskowa z miejsca zamieszkania czy okoliczności świadczące na korzyść strony. Niewątpliwie sytuacja zaistnienia w tej sprawie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji nakłada na Policję obowiązek odebrania broni i amunicji oraz niezbędnych dokumentów w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Istota zarzutów postawionych skarżącemu, co prawda nie potwierdzonych jeszcze prawomocnym wyrokiem karnym, czyni bowiem uzasadnionym przypuszczenie, że skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie, wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji. Zastosowanie wobec skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji znajduje zatem oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Zatrzymanie broni i amunicji pozwoli bowiem wyeliminować ewentualne zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Niezasadny jest więc również zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
Zgodzić się należy ze stwierdzeniem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są poglądy,
w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.