VIII SA/Wa 36/25

VIII SA/Wa 36/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 59
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 8 listopada 2024 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja 2024 r. nr [...].
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ odwoławczy") postanowieniem z 8 listopada 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59
§ 1 pkt 2, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505; dalej: "u.p.e.a.") w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia
11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: "ustawa zmieniająca"), po rozpatrzeniu zażalenia M. T. (dalej: "skarżący", "strona") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. (dalej: "Dyrektor ZUS", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji") z 20 maja 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz FP
i FGŚP za lata 2009-2013 .
Podejmując czynności mające na celu wyegzekwowanie zobowiązań wskazanych w tytułach wykonawczych z 2.01.2019 r. nr [...] obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne, Dyrektor ZUS 3.01.2019 r. skierował zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę do [...] sp. z o. o. w organizacji. Zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie 10.01.2019 r.
Pismem z 14.11.2023 r. skarżący wystąpił do ZUS z "Wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wraz z zarzutami" (opatrzone datą "listopada 2023 r."), którym na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 oraz art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wystąpił
o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...].
Działając na podstawie art. 61a § 1 u.p.e.a. w związku z art. 18, art. 33 i art. 59 u.p.e.a. Dyrektor ZUS, postanowieniem nr [...] z 12.01.2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku strony z 14.11.2023 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego wraz z zarzutami. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wobec wskazanych we wniosku tytułów wykonawczych toczą się już przed Dyrektorem IAS i Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania w sprawie złożonych przez stronę wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego wraz z zarzutami.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie z wnioskiem o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor IAS postanowieniem
z 10.05.2024 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor ZUS, po ponownym przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy oznaczonym na wstępie postanowieniem z 20.05.2024 r., działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 2.01.2019 r. oraz na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr: [...]. W uzasadnieniu powołał przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, dotyczące biegu terminu przedawnienia oraz odniósł je do egzekwowanych zaległości wskazując okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia. Ponadto wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia nieopłaconych należności, wobec czego należności z tytułu składek objęte tytułami wykonawczymi o numerach [...], nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne.
W odniesieniu natomiast do należności objętych tytułami wykonawczymi nr [...], organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż należności objęte powyższymi tytułami wykonawczymi zostały całkowicie spłacone.
W zażaleniu na to postanowienie, z wnioskiem o jego uchylenie i rozpoznanie wniosku co do umorzenia postępowania skarżący zarzucił błędne uznanie, że należności objęte przedmiotowymi tytułami nie uległy przedawnieniu, podczas gdy na skutek wydania drugich tytułów wykonawczych doszło do przedawnienia, albowiem ich wystawienie było niedopuszczalne, tym samym nie wywołały jakichkolwiek skutków prawnych i należności te uległy przedawnieniu.
DIAS, postanowieniem z 8 listopada 2024 r., wskazanym na wstępie
i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie organu
I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 30.07.2020 r. - ustawą z dnia 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej. Zatem kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie zostało podjęte na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 29.07.2020 r., w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego przed nowelizacją.
Wyjaśnił następnie, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. i umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela.
Zgodnie z regulacją art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł
z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
W przedmiotowej sprawie 14.11.2023 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia 2.01.2019 r., z uwagi na przedawnienie zaległości.
Powyższe tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy: od 7/2009 r. do 7/2011 r., od 9/2011 r. do 11/2011 r., od 1/2012 r. do 4/2012 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 9/2009 r. do 3/2011 r. w łącznej kwocie należności głównej 113.191,50 zł, plus odsetki za zwłokę w kwocie 88.498,60 zł na dzień wystawienia tytułów wykonawczych.
DIAS zauważył, że na przestrzeni tego okresu zmianie ulegały w sposób istotny zarówno przepisy regulujące termin przedawnienia należności, jak również przepisy określające przesłanki przerwania, oraz zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności. W zakresie składek na ubezpieczenie społeczne
i zdrowotne, kwestie przedawnienia regulują przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z obecnie obowiązującą regulacją, w myśl art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
Zmiana dotycząca okresu przedawnienia z 10 lat na 5 lat została wprowadzona natomiast 1.01.2012 r. w związku z wejściem w życie ustawy
z 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011r. nr 232, poz. 1378; dalej: "ustawa deregulacyjna"). Ustawa ta w art. 27 wprowadziła przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed 1.01.2012 r.
W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny prowadził postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych, które opisano szczegółowo na str. 5 – 7 zaskarżonego postanowienia.
Na podstawie § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.11.2001 r.,
w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, powyższe tytuły zostały przekazane do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S..
Postanowieniem z 6.10.2016 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie przekazanych przez ZUS tytułów wykonawczych, stwierdzając bezskuteczność egzekucji ze względu na brak majątku niezbędnego do skutecznego prowadzenia egzekucji (art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Wskazując na wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3443/21 DIAS wywiódł, że
w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony począwszy od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych, do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., to jest do 6.10.2016 r.
Dodał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje wygaśnięcia obowiązku, który w dalszym ciągu ciąży na zobowiązanym. Ponadto umorzenie postępowania egzekucyjnego na wskazanej podstawie wywołuje jedynie skutek formalny, a nie materialny. Po wydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
w S. postanowienia z 6.10.2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, dla zaległości za okres od 7/2009 r. do 10/2011 r. rozpoczął się pięcioletni bieg terminu przedawnienia, a dla pozostałych zaległości (za okres od 10/2011 do 4/2012) bieg terminu przedawnienia zaczął biec dalej. Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt sprawy Dyrektor ZUS, w związku z ustaleniem nowego składnika majątkowego, ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 2.01.2019 r. o numerach: [...], doręczonych stronie 10.01.2019 r.
Wobec powyższego, zdaniem DIAS należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 07/2009 r. do 7/2011 r., od 9/2011 r. do 11/2011 r., od 1/2012 r. do 4/2012 r. oraz ubezpieczenia zdrowotne za okres od 9/2009 r. do 3/2011 r., które zostały objęte ww. tytułami wykonawczymi z 2.01.2019 r. nie uległy przedawnieniu. Z dniem doręczenia tytułów wykonawczych, tj. 10.01.2019r. nastąpiło ponowne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Z uwagi na fakt, że egzekucja nie została zakończona, bieg terminu przedawnienia nadal pozostaje zawieszony.
Ustawodawca dla skorzystania z instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wymaga wszczęcia i prowadzenia wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Czynność ta nie musi w sposób bezpośredni prowadzić do wyegzekwowania należności, gdyż jedynymi wymogami, jakie stawia ustawodawca jest, aby czynność ta zmierzała, tj. była podjęta w celu umożliwienia przyszłej egzekucji oraz, aby podjęta została za wiedzą dłużnika, (zob. wyrok WSA w Łodzi z 4.01.2022 r. sygn. akt III SA/Łd 819/21).
Organ odwoławczy wskazał zatem, iż Dyrektor ZUS słusznie stwierdził, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi, nie przedawnił się z uwagi na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia określone w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które mają zastosowanie
w przedmiotowej sprawie, tzn. należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony, z chwilą doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Nadto, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. słusznie umorzył postępowanie w sprawie wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z 2.01.2019 r.
Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania
w drodze postępowania administracyjnego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego przejawia się brakiem przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Jak wynika z akt sprawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 7/2009 i 8/2009 objęte tytułami wykonawczymi nr [...] oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres 9/2009 i 10/2009 objęte tytułami wykonawczymi nr [...], zostały w całości wyegzekwowane,
a prowadzone postępowanie egzekucyjne na dzień złożenia przez stronę wniosku zakończone. Mając na uwadze powyższą definicję bezprzedmiotowości, postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...] należało umorzyć.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących niedopuszczalności wystawienia drugich tytułów wykonawczych DIAS wskazał, że kwestie te były przez stronę podnoszone we wcześniejszych postępowaniach. Postępowanie egzekucyjne,
o którego umorzenie strona wnosi toczy się na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 2.01.2019 r. i doręczonych 10.01.2019 r. a zatem w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 30.07.2020 r.
Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 2.01.2019 r., zostało wszczęte przed wprowadzeniem zmiany w art. 61 u.p.e.a., umożliwiającej ponowne wszczęcie egzekucji na podstawie dotychczasowych tytułów wykonawczych, zatem podniesiony zarzut w tej kwestii pozostaje bez wpływu dla sprawy.
W świetle powyższych ustaleń DIAS uznał zarzuty zażalenia w całości za nieuzasadnione.
Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe postanowienie DIAS w całości, skarżący zarzucił:
rozpoznanie jego wniosku z 14 listopada 2023 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wydanie postanowienia z 6 listopada 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o umorzenie oraz postanowienia z dnia 8 listopada 2024 r. o odmowie umorzenia;
błąd w ustaleniach faktycznych i nierozpoznanie istoty sprawy sprowadzającej się do tego, że nie mogło dojść do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2018 - 2019, albowiem zobowiązania objęte tymi tytułami wykonawczymi objęte były tytułami wykonawczymi wystawionymi w okresie 2009 - 2013, i postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie 2018 - 2019 jest niedopuszczalne i powinno podlegać umorzeniu,
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że Dyrektor Oddziału ZUS w R. ustalił nowy składnik majątkowy w dacie wystawienia tytułów wykonawczych tj. latach 2018-2019, podczas gdy pierwsze zajęcia na podstawie tych tytułów nastąpiły dopiero w listopadzie 2023 r., a zatem w dacie 2018-2019 tego majątku nie było,
naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w brzmieniu do 29 lipca 2020 r., obecnie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez pomijanie spełnienia ustawowej przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie 2018 - 2019 tj. przesłanki niedopuszczalności, albowiem:
istnieją w obrocie prawnym tytuły wykonawcze na te same zobowiązania wystawione w latach 2009 - 2013,
wystawienie nowych tytułów wykonawczych na te same należności jest niedopuszczalne - tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt: I GSK 1312/22,
doręczenie niedopuszczalnych, nowych tytułów wykonawczych nie może wywoływać jakichkolwiek skutków prawnych, w tym: wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2009 - 2013,
niedopuszczalność jest przesłanką negatywną, mającą charakter bezwzględny, co oznacza że w przypadku jej zaistnienia umorzenie postępowania jest obligatoryjne,
5. naruszenie art. 61 u.p.e.a. - (zarzut podnoszony wobec uznawania przez organy, że w ogóle doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie 2018 -2019) poprzez przyjęcie, że możliwe było wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych
w okresie 2018 - 2019 tytułów wykonawczych, podczas gdy:
- nie ustalono nowego składnika majątkowego skarżącego pozwalającego
w dacie wystawienia tytułów wykonawczych tj. latach 2018-2019 na wszczęcie egzekucji, ustalenie tego majątku nastąpiło dopiero w listopadzie 2023 r.,
naruszenie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia należności egzekwowanych od skarżącego za lata 2009 - 2013 (cytat): "z uwagi na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia określone w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, tzn. należności
z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony, z chwilą doręczenia odpisów tytułów wykonawczych" podczas gdy:
doręczenie niedopuszczalnych tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2018 - 2019 nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych, w tym zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2009 - 2013,
bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w latach 2009 - 2013 ma swój dalszy bieg od czasu umorzenia postępowania egzekucyjnego w 2016 r., a nie zaczyna się od początku od 2016 r.,
naruszenie art. 105 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie, że
w stosunku do tytułów wykonawczych [...] oraz [...] prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, podczas gdy należności z okresu 7/2009 i 8/2009 objęte ww. tytułami są przedawnione i na ich rzecz organ nie mógł dokonać rozliczenia z bieżących wpłat na ubezpieczenie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie nw. tytułów wykonawczych i uchylenie czynności egzekucyjnych w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych oraz wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych w przedmiotowych postępowaniach do czasu rozstrzygnięcia skargi.
Uzasadniając obszernie skargę strona za istotne uznała, że w realiach rozpoznawanej sprawy, za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego
w wyroku sygn. akt I GSK 1312/22 przyjąć należało, że organ nie miał prawa do wydania nowych tytułów wykonawczych, że jest to niedopuszczalne, nie jest wszystko jedno czy organ egzekucyjny doręczył nowe czy stare tytuły wykonawcze. Istotą sprawy jest bowiem to, że niedopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie przez organ postępowania egzekucyjnego na podstawie nowych tytułów wykonawczych. Postępowanie to powinno zostać umorzone.
Odpowiadając na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, także jako: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie
z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienia winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Jak wynika z akt sprawy Dyrektor ZUS postanowieniem z 20.05.2024 r., działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z 2.01.2019 r., uznając, iż należności wskazane w tych tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, oraz na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr: [...] z 2.01.2019 r., podnosząc, iż wniosek
o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tych tytułów wykonawczych został złożony po jego zakończeniu, co sprawia, iż postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Organ odwoławczy podzielił powyższe wywody wskazując, iż uprzednio toczyło się postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawianych w latach 2009 – 2012 i w tych latach doręczonych, dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne za okresy od 07/2009 r. do 07/2011 r., od 09/2011 r. do 11/2011 r., od 01/2012 r. do 04/2012 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od 09/2009 r. do 03/2011 r. Bieg terminu przedawnienia został zatem zawieszony od dnia doręczenia tytułów wykonawczych do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego w dniu 6.10.2016 r. Należności wskazane w tytułach wykonawczych z dnia 2.01.2019 r. o numerach: [...], dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne za okresy od 07/2009 r. do 07/2011 r., od 09/2011 r. do 11/2011 r., od 01/2012 r. do 04/2012 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od 09/2009 do 03/2011, doręczonych w dniu 10.01.2019 r., na podstawie których ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne nie uległy przedawnieniu.
Zdaniem skarżącego wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów nie mogło dojść do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2018 – 2019, albowiem zobowiązania objęte tymi tytułami wykonawczymi objęte były tytułami wykonawczymi wystawionymi w latach 2009 – 2013 i postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w okresie od 2018 r. do 2019 r. jest niedopuszczalne. W obrocie prawnym pozostają bowiem tytuły wykonawcze na te same zobowiązania, wystawione w latach 2009 – 2013, i postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu. W ocenie skarżącego, doręczenie niedopuszczalnych tytułów wykonawczych wystawionych w 2018 – 2019 r. nie wywołało jakichkolwiek skutków prawnych, tym samym doszło do przedawnienia egzekwowanych należności. Za naruszające art. 105 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. skarżący uznał twierdzenie
o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, podczas gdy należności
z okresu 07/2009 r. i 08/2009 objęte tytułami wykonawczymi [...] są przedawnione i organ nie mógł dokonać rozliczenia z bieżących wpłat na ubezpieczenie.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż
z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie toczy się na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2 stycznia 2019 r., doręczonych w dniu
10 stycznia 2019 r. zastosowanie mają przepisy art. 59 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Przepis ten bowiem od dnia 30 lipca 2020 r. uległ zmianie zgodnie z art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zatem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a., we wskazanym wyżej brzmieniu, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.
Z uwagi na zgłoszone w niniejszym postępowaniu żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie, dla rozstrzygnięcia powyższego sporu istotne jest odniesienie się do tej kwestii. Wskazać zatem w tym miejscu należy, iż do przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne
i zdrowotne zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm., także jako u.s.u.s., art. 32 u.s.u.s., art. 93 ust. 2 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – Dz. U. z 2004 r., Nr 210., poz. 2135). Art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym 1 stycznia 2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Termin przedawnienia poprzez zmianę art. 24 ust. 4 u.s.u.s. z dniem 1 stycznia 2012 r. został skrócony do 5 lat. Od tego dnia przepis ten stanowi bowiem, że należności
z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie
z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Wobec tego, iż najdawniejsze z egzekwowanych
w niniejszej sprawie należności dotyczą lipca 2009 r., do tych należności, jak
i późniejszych zastosowanie ma art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu ustalonym od dnia 1 stycznia 2012 r. Przedawnienie tych zaległości z uwzględnieniem pięcioletniego terminu przedawnienia liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby bowiem wcześniej niż przy uwzględnieniu terminu dziesięcioletniego, liczonego od dnia,
w którym stały się wymagalne.
Jak wynika z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji. Taką czynność stanowi wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, to jest dokonanie stricte czynności egzekucyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego
2022 r. w sprawie sygn. akt I GSK 1210/21 – LEX nr 3338333).
Jak wynika z akt egzekucyjnych odnośnie należności będących przedmiotem niniejszego postępowania toczyło się postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy od 07/2009 r. do 07/2011 r., od 09/2011 r. do 11/2011, od 01/2012 do 04/2012 r. oraz z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od 09/2009 do 03/2011 r., z których pierwszy tytuł został wystawiony w dniu 19.10.2009 r. i doręczony w dniu 29.10.2009 r., zaś ostatni został wystawiony w dniu 29.08.2012 r. i doręczony w dniu 4.09.2012 r. Jak wynika z akt egzekucyjnych, i jak na to wskazuje organ odwoławczy ww. postępowanie egzekucyjne postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 6 października 2016 r. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. postanowienia, postępowanie egzekucyjne mogło być umorzone w przypadku stwierdzenia, że
w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Biorąc pod uwagę wcześniejsze wywody wskazać zatem należy, że bieg terminu przedawnienia należności za okresy od 07/2009 r. do 07/2011 r. i od 09/2011 do 11/2011 r. rozpoczął się od 1 stycznia 2012 r. oraz odnośnie do należności za okresy od 01/2012 r. do 04/2012 r. – od dat wymagalności tych należności przypadających odpowiednio w miesiącach od lutego do maja 2012 r. Doręczenie tytułów wykonawczych obejmujących poszczególne kwoty, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego spowodowało, że 5 letni bieg terminu przedawnienia odnośnie należności za okresy od 07/2009 r. do 09/2011 r. rozpoczął się od 6.10.2016 r. Odnośnie należności za 10/2011 do 11/2011 r. termin przedawnienia biegł od 1.01.2012 r. do daty doręczenia tytułów wykonawczych, a za okresy od 01/2012 r. do 04/2012 od daty wymagalności poszczególnych kwot do dat doręczenia tytułów wykonawczych, od dat doręczenia tytułów wykonawczych pozostawał zawieszony do 5.10.2016 r. i od 6.10 2016 r. nastąpił jego dalszy bieg. Najdłuższy okres biegu terminu przedawnienia przez jego zawieszeniem dotyczy należności za 11/2011 r. i wynosi mniej niż 6 miesięcy. Okres od 6.10.2016 r. do daty doręczenia tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie (10.01.2019 r.) stanowi zaś 2 lata, 3 miesiące i 4 dni. Nie ulega zatem wątpliwości, iż do daty 10 stycznia 2019 r., to jest kolejnego zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie upłynął 5 letni termin przedawnienia z art. 24 ust. 4 u.s.u.s.
W ocenie Sądu wystawienie tytułów wykonawczych z dnia 2.01.2019r., które zostały skarżącemu doręczone w dniu 10.01.2019 r. nie było niedopuszczalne.
Skarżący swoją argumentację w tym zakresie opiera na treści art. 61 u.p.e.a. oraz poglądach wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2023 r. w sprawie sygn. akt I GSK 1312/22, o niedopuszczalności wystawienia drugich tytułów wykonawczych co do tej samej należności.
Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, iż zgodnie z art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.
Aktualne brzmienie art. 61 u.p.e.a. zostało wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.1553), z dniem 20 lutego 2021 r. Zgodnie z tym brzmieniem, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego
z przyczyny określonej w art. 59 § 2 postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie:
1) na wniosek wierzyciela o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej - jeżeli organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem,
2) z urzędu, poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem
- po ujawnieniu przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne (§ 1 art. 61 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 61 § 2 u.p.e.a. wniosek,
o którym mowa w § 1 pkt 1, zawiera informacje o majątku lub źródłach dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, oraz inne informacje niezbędne do ponownego wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. W przypadku zmiany właściwości organu egzekucyjnego, który umorzył postępowanie egzekucyjne z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wierzyciel przekazuje właściwemu organowi egzekucyjnemu również dalszy tytuł wykonawczy.
W myśl art. 61 § 3 u.p.e.a. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą:
1) doręczenia właściwemu organowi egzekucyjnemu wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
2) wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4 - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2.
Zgodnie zaś z art. 61 § 4 u.p.e.a., podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy albo dalszy tytuł wykonawczy. Do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego
o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z art. 61 § 5 u.p.e.a., zawiadomienie o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 4, zawiera co najmniej:
1) numer i datę wystawienia dotychczasowego tytułu wykonawczego albo dalszego tytułu wykonawczego;
2) informację o wysokości:
a) należności pieniężnej,
b) odsetek z tytułu niezapłacenia należności pieniężnej w terminie,
c) kosztów upomnienia,
d) kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2
- na dzień wydania tego zawiadomienia;
3) pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W myśl § 6 art. 61 u.p.e.a., minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji zawartych we wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w § 1 pkt 1, mając na względzie zapewnienie prawidłowego wszczęcia i prowadzenia ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej.
Zgodnie jednak z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2019 r., poz.1553), w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy, podstawie której zmienione zostało brzmienie art. 61 u.p.e.a. Tym samym
w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego ma zastosowanie art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi w stanie prawnym obowiązującym do 19 lutego 2021 r. wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezskuteczność wystawić nowe tytuły wykonawcze, a jako organ egzekucyjny na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne. Dopiero bowiem nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 4 lipca 2019 r., która weszła w życie 20 lutego 2021 r. jednoznacznie uregulowała to zagadnienie prawne, wskazując, iż ponowne wszczęcie egzekucji wcześniej umorzonej z uwagi na jej bezskuteczność – od dnia 20 lutego 2021 r. następuje
w oparciu o pierwotny tytuł wykonawczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 4596/21; LEX nr 3734617). Nie ulega zatem wątpliwości, iż z uwagi na doręczenie tytułów wykonawczych wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, w 2019 r. zastosowanie w sprawie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym przed ww. zmianami. Tym samym zgodnie z art. 61 u.p.e.a. w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego
z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Jak wynika z wcześniejszych wywodów może to nastąpić na podstawie nowego tytułu wykonawczego. Tym samym brak jest podstaw do podzielenia zarzutów skargi naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., wskazujących na niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na wystawienie ponownych tytułów wykonawczych, które skarżący w okolicznościach niniejszej sprawy uznaje także za niedopuszczalne. Brak jest jednocześnie podstaw do przyjęcia na podstawie tych twierdzeń, że doszło do przedawnienia egzekwowanych należności.
Wbrew twierdzeniom skargi Dyrektor ZUS mógł na podstawie art. 61 u.p.e.a. wszcząć ponowną egzekucję na podstawie nowych tytułów wykonawczych wobec ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych. Z akt egzekucyjnych wynika, iż przesłanka ujawnienia majątku została spełniona, albowiem już w dniu 3 stycznia 2019 r. wystawiono szereg zajęć egzekucyjnych z wynagrodzenia za pracę (karty 210 – 310). Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż pierwsze zajęcia na podstawie spornych tytułów wykonawczych miały miejsce dopiero w 2023 r.
Z tych względów w zasadniczej części Sąd nie podzielił zarzutów
i argumentacji skargi. W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia art. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w mającym zastosowanie w sprawie brzmieniu, jak i art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., o którym mowa w skardze.
Za zasadny należało jednak uznać zarzut naruszenia art. 105 k.p.a. w zw.
z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie bezprzedmiotowości postępowania w odniesieniu do tytułów wykonawczych [...].
Organ egzekucyjny uznał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zakończenie egzekucji i całkowitą zapłatę należności na datę złożenia wniosku
o umorzenie postępowania egzekucyjnego, to jest w dniu 14 listopada 2023 r.
Z postanowienia organu I instancji wynika, iż wpłaty, o których mowa miały miejsce od 13 kwietnia do 17 października 2023 r. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji powyższą ocenę zaakceptował.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie,
a rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jako bezprzedmiotowego wydane z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego w wyniku wyegzekwowania obowiązku. W wypadku wyegzekwowania obowiązku mamy do czynienia z zakończeniem egzekucji, a nie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że zobowiązany co do którego egzekucja była skuteczna i wyegzekwowano wskazane w tytułach wykonawczych należności, wskutek skuteczności egzekucji nie traci możliwości zgłoszenia żądania oceny prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego z punktu widzenia przesłanek z art. 59 u.p.e.a. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do wyegzekwowania należności staje się bezprzedmiotowe i niemożliwa staje się ocena zasadności wniosku o umorzenie tego postępowania na podstawie przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a., w tym m.in. z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Ocena zasadności złożonego przez skarżącego w dniu 14 listopada 2023 r. wniosku powinna zatem dotyczyć także tytułów wykonawczych [...] i powinna to być ocena merytoryczna. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że skuteczność egzekucji spowodowała bezprzedmiotowość postępowania egzekucyjnego.
Organ I instancji, wskazując na bezprzedmiotowość postępowania, nie rozpoznał zatem zgłoszonego przez skarżącego wniosku, a organ odwoławczy powyższy sposób załatwienia sprawy w istocie zaakceptował. Powyższe sprawia, że wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlega zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Organ I instancji winien bowiem odnieść się merytorycznie także do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych [...], a organ odwoławczy prawidłowość rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego ocenić.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy orzekające w sprawie organy winny uwzględnić dokonaną przez Sąd i przedstawioną powyżej ocenę prawną.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.