VIII SA/WA 36/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneprzedawnienieZUS WSAuchylenie postanowieniaterminykpaupea

WSA w Warszawie uchylił postanowienia dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że organy błędnie nie odmówiły wszczęcia postępowania z powodu spóźnionego zgłoszenia zarzutów.

Skarżący M. T. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że egzekwowane należności uległy przedawnieniu. Organy obu instancji utrzymały w mocy postanowienia oddalające zarzuty, wskazując na okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy powinny były odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów z powodu ich spóźnionego zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Organy egzekucyjne obu instancji uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia, w tym złożenie wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej oraz wcześniejsze postępowania egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując zaskarżone postanowienia, doszedł do przekonania, że powinny one zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, ale z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd stwierdził, że zarzuty w sprawie zostały zgłoszone po upływie ustawowych terminów, co stanowiło podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Organy obu instancji, merytorycznie rozpoznając sprawę, naruszyły ten przepis przez jego niezastosowanie. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Prezesa ZUS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów, jeśli zostały one zgłoszone po upływie ustawowego terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgłoszenie zarzutów po terminie stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a merytoryczne rozpoznanie sprawy w takich okolicznościach stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

upea art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 34 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 17

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 61a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 15

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ppsa art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 6 § ust. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty w sprawie zostały zgłoszone po upływie ustawowych terminów, co stanowiło podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów obu instancji dotycząca zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności.

Godne uwagi sformułowania

Z tych względów z uwagi na merytoryczne rozpoznanie sprawy w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, mimo że zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na podstawie 61a § 1 kpa, postanowienia wydane w obu instancjach zostały wydane z naruszeniem art. 61a § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie.

Skład orzekający

Iwona Owsińska-Gwiazda

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Justyna Mazur

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "WSA w Warszawie podkreślił, że spóźnione zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, a merytoryczne rozpoznanie sprawy w takich okolicznościach jest naruszeniem prawa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze zgłaszaniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są terminy procesowe w postępowaniu egzekucyjnym i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej.

Błąd proceduralny organu ZUS doprowadził do uchylenia decyzji mimo potencjalnie zasadnych zarzutów przedawnienia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 36/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 394/23 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 27 września 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego M. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: "Prezes ZUS") postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. na podstawie art. 34 § 3 w zw. z art. 33
§ 1 oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427; dalej: "upea") po rozpatrzeniu wniosku M. T. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych w dniu 27 sierpnia 2021 r. w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów: [...]– utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej: "Dyrektor O. ZUS", "organ I instancji", "organ egzekucyjny") – oddalające zarzuty.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Postanowieniem z dnia 27 września 2021 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]na podstawie art. 34 § 2 w zw. z art. 33 § 1 oraz art. 17 i art. 18 upea oddalił zarzuty złożone przez skarżącego w dniu 27 sierpnia 2021 r. w stosunku do ww. tytułów wykonawczych.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, iż Dyrektor O. ZUS działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec nieuregulowanych należności z tytułu składek na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Na ich podstawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia
z ubezpieczeń społecznych (zajęcia z 3 stycznia 2019 r., i 15 marca 2019 r.),
a następnie zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego/VAT (zajęcia z 21 lipca 2021 r.). W dniu 27 sierpnia 2021 r. wpłynęło pismo skarżącego
z wnioskiem o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w zajęciu nr [...]oraz zarzuty wniesione na podstawie art. 33 upea. Zasadność zarzutów skarżący argumentował przedawnieniem egzekwowanych należności. Organ egzekucyjny przywołał następnie art. 33 § 1 i § 2 upea w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r. oraz art. 24 ust. 4, ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał, iż odnośnie należności objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi w zawiadomieniu ZAW [...]zostały wysłane upomnienia. Podniósł, iż bieg terminu przedawnienia zawiesza wniosek płatnika o umorzenie nieopłaconych składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzenie należności powstałych
z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 151), zakończony odmowną decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. Dodał także, iż ww. tytuły wykonawcze z wyjątkiem tytułu wykonawczego
nr [...]zostały wystawione w dniu 2 stycznia 2019 r. i doręczone
w dniu 10 stycznia 2019 r., zaś tytuł wykonawczy nr [...]został wystawiony w dniu 14 marca 2019 r. i doręczony w dniu 22 marca 2019 r. Organ egzekucyjny stwierdził zatem, iż bieg terminu przedawnienia w stosunku do należności objętych ZAW [...]uległ zawieszeniu, postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych jest prowadzone, należności są zatem wymagalne i nie uległy przedawnieniu.
Pismem z dnia 5 października 2021 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podtrzymał swoją argumentację, zgodnie z którą, zdaniem skarżącego, egzekwowane należności uległy przedawnieniu.
Prezes ZUS postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Dokonując ponownej analizy sprawy Prezes ZUS, podzielił ocenę Dyrektora O. ZUS co do wystąpienia okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności. Podniósł, iż kwestie przedawnienia zobowiązań zostały opisane w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Dodał, iż w sprawie zastosowanie mają regulacje zawarte w art. 1 ust. 15 ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz. U. z 2012 r, poz. 1551, dalej: "ustawa abolicyjna"). Zgodnie z ww. przepisem złożenie wniosku o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie tylko należności podlegających umorzeniu na podstawie ustawy, lecz także wszystkich należności niepodlegających umorzeniu, za okres od 1 stycznia 1999 r. do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia należności. Z akt postępowania abolicyjnego wynika, że wniosek o abolicję skarżący złożył 23 lipca 2014 r., natomiast decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej uprawomocniła się 6 sierpnia 2016 r.
Wdrożenie czynności egzekucyjnych wobec skarżącego zostało poprzedzone przeprowadzeniem z urzędu postępowań w celu określenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Wskazał, iż wobec należności objętych [...]zostały wysłane upomnienia. Postępowanie egzekucyjne dotyczące należności na FP i FGŚP za okres 08/2010, 11-12/2010, 01-02/2011, 06-07/2011, 10/2011- 12/2013 prowadzone było pierwotnie przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...]na podstawie tytułów wykonawczych nr [...].
Ze względu na brak skuteczności postępowania egzekucyjnego, na podstawie § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.11.2001 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powyższe tytuły zostały przekazane do realizacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W dniu 6 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]wydał postanowienie o umorzeniu postępowania prowadzonego na podstawie przekazanych przez ZUS tytułów wykonawczych, stwierdzając bezskuteczność egzekucji ze względu na brak majątku niezbędnego do skutecznego prowadzenia egzekucji. Postępowanie to zawiesiło bieg terminu przedawnienia począwszy od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, tj. od dnia doręczenia upomnień, do dnia umorzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Następnie w związku ze znalezieniem skutecznego środka egzekucyjnego Dyrektor O. ZUS ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...].
Tytuły o numerach: [...]wystawione 2 stycznia 2019 r. zostały doręczone w dnu 10 stycznia 2019 r., zaś tytuł o numerze [...], wystawiony 14 marca 2019 r. został doręczony w dniu 22 marca 2019 r.
Na ich podstawie dokonano zajęć w 2019 i w 2021 r.
Prezes ZUS wskazał, iż powyższe należności nie uległy zatem przedawnieniu, co sprawia, że zarzuty należy uznać za niezasadne.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wysokości zadłużenia M. T., brak ustaleń dla poszczególnych okoliczności faktycznych konkretnych źródeł dowodowych, w szczególności w zakresie konkretnych zaległości ze wskazaniem ich wielkości, podstawowego terminu przedawnienia wynikającego z obowiązującego w danym okresie konkretnego przepisu prawa (10 lub 5 lat) oraz początku i końca okresu przedawnienia, co skutkuje między innymi prowadzenie podwójnego postępowania egzekucyjnego za okres 01.07.2011-31.07.2011,
2. art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423), zgodnie z którym bieg terminu
przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, poprzez przyjęcie przez organ, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje na podstawie nowowydanego tytułu wykonawczego,
3. art. 61 § 1 i 4 upea poprzez wydanie nowych tytułów wykonawczych zamiast zawiadomienia, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej wart. 59 § 2 upea postępowanie egzekucyjne wszczyna się ponownie poprzez wydanie zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 61 § 4 upea, gdyż podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy i niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie nowowydanych tytułów wykonawczych obejmujących te same zaległości,
4. art. 59 § 1 pkt 2 upea - poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, braku stwierdzenia naruszenia tego przepisu i dopuszczenia do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie nowowydanych w 2019 r tytułów egzekucyjnych, które obejmują należności nieistniejące wobec ich przedawnienia, gdyż wystawione w 2019 r. tytuły wykonawcze i podjęte na ich podstawie czynności egzekucyjne - jako bezpodstawne - nie wywołały żadnych skutków prawnych, w szczególności nie zawiesiły biegu terminu przedawnienia, wobec czego należności za okres 2010-2013, licząc okres od dnia wymagalności należności do upomnienia, oraz od dnia 6 października 2016 r., kiedy to postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, uległy przedawnieniu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 20 października 2022 r. skarżący działaniem pełnomocnika podtrzymał wniesioną skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Podniósł, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew twierdzeniom organu należności objęte ww. tytułami egzekucyjnymi uległy przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., także jako: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie
z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż postanowienie to, jak również poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Zauważyć bowiem należy, iż kontrolą objęte zostało postanowienie Prezesa ZUS utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w [...]oddalające zgłoszone przez skarżącego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.
Organy obu instancji wskazały, iż zarzuty wniesione w dniu 27 sierpnia 2021 r. dotyczą tytułów wykonawczych o numerach [...], które zostały wystawione w dniu 2 stycznia 2019 r. i doręczone skarżącemu w dniu 10 stycznia 2019 r. oraz o numerze [...], który wystawiony został w dniu 14 marca 2019 r. i doręczony skarżącemu w dniu 22 marca 2019r.
Z akt egzekucyjnych dołączonych do akt sprawy sygn. akt VIII SA/Wa 208/22 wynika, iż tytuły wykonawcze o numerach [...]zostały wystawione w dniu 2 stycznia
2019 r. Z adnotacji na nich zamieszczonych wynika zaś, iż doręczone zostały w dniu 10 stycznia 2019 r. Tytuł wykonawczy o numerze [...]został zaś wystawiony w dniu 14 marca 2019 r., doręczony w dniu 22 marca 2019 r. wraz
z zajęciem [...]z dnia 15 marca 2019 r. Z ww. akt egzekucyjnych wynika także, iż pismem z dnia 21 sierpnia 2021 r. (data wpływu 27 sierpnia 2021 r.) skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowań egzekucyjnych, wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych oraz zgłosił zarzut egzekucyjny wskazując na art. 33 ust. 1 pkt 1 upea (przedawnienie egzekwowanych należności).
Powyższe pismo stanowiło podstawę do wszczęcia przez orzekające
w sprawie organy postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych z art. 33 § 1 pkt 1 upea.
Dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organy obu instancji i w świetle argumnetacji strony skarżącej, zauważyć należy, iż obu stronom umknęła istotna dla sprawy okoliczność, iż z dniem 30 lipca 2020 r. zmianie uległy przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Zmiany te zostały wprowadzone ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019r., poz. 2070). Zmianie uległy m.in. przepisy art. 26, art. 27, art. 33 i art. 34 upea. Zgodnie z art. 13 ust. 1 powyższej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zauważyć jednocześnie należy, iż aktualne brzmienie art. 61 upea zostało wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz.1553), z dniem 20 lutego 2021 r. W myśl art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy, art. 61 upea w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego ma zastosowanie w brzmieniu dotychczasowym. Nie ulega zatem wątpliwości, iż z uwagi na doręczenie tytułów wykonawczych wskazanych
w zaskarżonym postanowieniu w 2019 r. zastosowanie w sprawie mają przepisy
w brzmieniu obowiązującym przed ww. zmianami. Tym samym zgodnie z art. 61 upea w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 upea wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Art. 27 § 1 pkt 9 upea (w brzmieniu obowiązującym przed dniem
30 lipca 2020 r.) wskazuje, iż tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego
o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ww. tytuły wykonawcze zawierają prawidłowe pouczenie w tym zakresie.
Z powyższych przepisów wynika zatem, iż zarzuty egzekucyjne w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym odnośnie do tytułów wykonawczych o numerach [...]powinny zostać zgłoszone do dnia 17 stycznia 2019 r., zaś odnośnie do tytułu wykonawczego o numerze [...]do dnia 29 marca 2019 r. Zarzuty wniesione po upływie tych terminów są spóźnione.
W tych okolicznościach organ egzekucyjny winien był odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 18 upea w zw. z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., także jako: "kpa").
W myśl art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia
8 lipca 2020 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 354/20 (dostępny w Internecie)
o zasadności odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów
w przypadku niezachowania terminu do ich zgłoszenia. Na podzielenie zasługuje także pogląd tego Sądu, przytoczony za Naczelnym Sądem Administracyjnym wyrażonym w wyroku tego Sądu z dnia 20 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1706/17, zgodnie z którym przesłanka "inne uzasadnione przyczyny", wyrażona niedookreślonym zwrotem, nie ma swojej definicji i jest każdorazowo oceniana
w okolicznościach danej konkretnej sprawy. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego judykatura rozumie przy tym takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (tak np. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017 r., II OSK 1572/15). Za taką przesłankę NSA uznał również wniesienie przez stronę skarżącą zarzutów po upływie ustawowego terminu. Sąd ten wskazał, że celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest więc uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat byłby obarczony wadą istotną.
Z tych względów z uwagi na merytoryczne rozpoznanie sprawy w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, mimo że zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na podstawie 61a § 1 kpa, postanowienia wydane w obu instancjach zostały wydane z naruszeniem art. 61a § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe rozważania i wynikającą z nich ocenę prawną.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
i c w zw. z art. 135 ppsa uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak
i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 , art. 209 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na wskazaną w punkcie 2 wyroku kwotę składają się: 100 uiszczonego wpisu sądowego, 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI