VIII SA/WA 349/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka (tzw. becikowe). Skarżąca, ustanowiona opiekunem prawnym dziecka w 2023 roku, złożyła wniosek o zapomogę, jednak organ I instancji odmówił, ponieważ świadczenie zostało już pobrane przez biologicznych rodziców dziecka w 2009 roku. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję, wyjaśniając, że zapomoga jest świadczeniem jednorazowym związanym z faktem urodzenia się dziecka i może być pobrana tylko raz. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych, argumentując, że jako opiekun prawny powinna mieć prawo do zapomogi, nawet jeśli została ona już wypłacona biologicznym rodzicom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka jest świadczeniem przyznawanym jednorazowo w związku z konkretnym zdarzeniem, jakim jest narodziny dziecka. Zgodnie z art. 15b ust. 2 ustawy, zapomoga przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu. Sąd podkreślił, że roszczenie to może być zrealizowane tylko raz, niezależnie od tego, który z uprawnionych podmiotów stanie się beneficjentem. Sąd odrzucił argumentację skarżącej, wskazując, że wcześniejsze pobranie świadczenia przez rodziców wyklucza możliwość jego ponownego przyznania opiekunowi prawnemu. Sąd powołał się na wykładnię językową, systemową i historyczną przepisów oraz przywołał inne orzecznictwo potwierdzające takie stanowisko.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady jednorazowości świadczenia z tytułu urodzenia dziecka w kontekście zmiany opiekuna prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadczenie zostało już pobrane przez rodziców biologicznych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka może zostać przyznana opiekunowi prawnemu, jeśli świadczenie to zostało już wcześniej pobrane przez biologicznych rodziców dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka jest świadczeniem jednorazowym i może być pobrana tylko raz, niezależnie od tego, czy przez rodziców, czy przez opiekuna prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapomoga jest ściśle związana z jednorazowym zdarzeniem urodzenia dziecka i jej pobranie przez rodziców wyczerpuje roszczenie. Zmiana sytuacji prawnej dziecka (np. ustanowienie opieki prawnej) nie powoduje odnowienia prawa do świadczenia.
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 15b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje jednorazowo i może być pobrana tylko raz, niezależnie od tego, czy przez rodziców, czy przez opiekuna prawnego.
u.ś.r. art. 15b § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Katalog podmiotów uprawnionych obejmuje matkę, ojca, opiekuna prawnego lub faktycznego dziecka.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 15b § ust. 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa terminy składania wniosku o zapomogę, w tym 12 miesięcy od dnia narodzin lub od dnia objęcia opieką.
u.ś.r. art. 9 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepisy o dodatku z tytułu urodzenia dziecka, mające odpowiednie zastosowanie do zapomogi, wskazują na wyłączność przyznania świadczenia.
Dz.U. 2023 poz 390
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że jako opiekun prawny powinna mieć prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, mimo że świadczenie zostało już pobrane przez biologicznych rodziców.
Godne uwagi sformułowania
jednorazowa zapomoga jest świadczeniem rodzinnym przyznawanym – zgodnie z nazwą – jednorazowo w związku z zaistnieniem zdarzenia prawnego w postaci urodzenia się żywego dziecka. • Ponieważ zdarzenie to ma charakter jednokrotny i niepowtarzalny, nie jest prawnie możliwe wielokrotne przyznawanie zapomogi pieniężnej z art. 15b u.ś.r. • Roszczenie do powyższego świadczenia, które powstaje tylko i wyłącznie w związku z zaistnieniem tego rodzaju zdarzenia, może zostać zrealizowane (skonsumowane) tylko raz, niezależnie od tego, który z uprawnionych podmiotów stanie się beneficjentem świadczenia.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący
Renata Nawrot
sprawozdawca
Cezary Kosterna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady jednorazowości świadczenia z tytułu urodzenia dziecka w kontekście zmiany opiekuna prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadczenie zostało już pobrane przez rodziców biologicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące jednorazowości zapomogi w przypadku zmiany sytuacji prawnej dziecka.
“Czy opiekun prawny może dostać 'becikowe', jeśli rodzice już je pobrali? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.