VIII SA/Wa 34/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmiany imienia i nazwiska, uznając, że obawy wnioskodawcy o życie i zdrowie nie stanowiły wystarczających "ważnych powodów" do zmiany.
Skarżący M. J. T. wniósł o zmianę imienia i nazwiska, motywując to obawami o życie i zdrowie wynikającymi z jego przeszłości kryminalnej i współpracy z organami ścigania. Kierownik USC oraz Wojewoda odmówili zmiany, uznając, że przedstawione powody nie są wystarczająco ważne i nie zostały udowodnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając zasadę stabilności imion i nazwisk oraz wymóg obiektywnego uzasadnienia "ważnych powodów", które w tym przypadku nie zostały wykazane.
Sprawa dotyczyła skargi M. J. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą zmiany imienia i nazwiska. Skarżący domagał się zmiany z "M. J. T." na "Jan K.", wskazując na zagrożenie życia i zdrowia ze strony osób ze świata przestępczego, z którym był związany, oraz na fakt złożenia zeznań obciążających innych. Organy administracji uznały, że przedstawione powody nie są wystarczające, a skarżący nie udowodnił istnienia "ważnych powodów" wymaganych przez ustawę o zmianie imienia i nazwiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, zważył, że zgodnie z prawem zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów, które muszą być obiektywnie uzasadnione, a nie tylko wynikać z subiektywnego przekonania wnioskodawcy. Sąd podkreślił zasadę względnej stabilizacji imion i nazwisk jako wartości chronionej prawnie. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby istniały obiektywne przesłanki uzasadniające zmianę, a przedstawione dowody (wyrok skazujący, postanowienie o warunkowym zwolnieniu) były niekompletne i nie potwierdzały realnego zagrożenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obawy te nie stanowią wystarczających "ważnych powodów", jeśli nie są poparte obiektywnymi dowodami i wynikają jedynie z subiektywnej oceny sytuacji przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada stabilności imion i nazwisk jest chroniona prawnie, a zmiana wymaga obiektywnie uzasadnionych "ważnych powodów". Wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających realne zagrożenie, a jego motywacja opierała się na subiektywnych odczuciach i chęci rozpoczęcia nowego życia po opuszczeniu zakładu karnego, co samo w sobie nie jest uznawane za ważny powód.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.z.i.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów. Katalog ważnych powodów jest otwarty i ma charakter przykładowy. "Ważny powód" jest pojęciem nieostrym, wymagającym indywidualnej oceny i obiektywnego uzasadnienia.
u.z.i.n. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Decyzję o zmianie lub odmowie zmiany imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, po przeprowadzeniu postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłankę oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obawy o życie i zdrowie wynikające z przeszłości kryminalnej i współpracy z organami ścigania stanowią "ważny powód" do zmiany imienia i nazwiska. Chęć rozpoczęcia nowego życia po opuszczeniu zakładu karnego jest wystarczającą przesłanką do zmiany imienia i nazwiska. Organy administracji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań do faktycznego rozpoznania sprawy. Organy dokonały błędnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organy błędnie zinterpretowały przepis art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska.
Godne uwagi sformułowania
zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk ważny powód pojęcie nieostre subiektywne przekonanie nie może stanowić ważnego powodu obiektywna potrzeba lub konieczność
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący
Renata Nawrot
sprawozdawca
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zmiany imienia i nazwiska w sytuacjach braku obiektywnych \"ważnych powodów\", podkreślenie zasady stabilności tożsamości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji "ważnych powodów" w kontekście zagrożeń związanych z przeszłością kryminalną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy podchodzą do wniosków o zmianę tożsamości w sytuacjach zagrożenia, podkreślając potrzebę obiektywnych dowodów ponad subiektywne odczucia.
“Czy obawa o życie to "ważny powód" do zmiany nazwiska? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 34/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Szymanowicz-Nowak Justyna Mazur /przewodniczący/ Renata Nawrot /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Ewidencja ludności Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1988 art. 4 ust. 1, art. 12 Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. J. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 października 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany imienia i nazwiska oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga M. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie odmowy zmiany pierwszego imienia i nazwiska. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy: Pismem z 14 lipca 2023 r. M. J.. T.. złożył do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] W.. wniosek o zmianę pierwszego imienia, nazwiska i nazwiska rodowego na imię J.. i nazwisko K... Uzasadniając wskazał, że jest zmuszony to zrobić ze względu na bezpieczeństwo swojej rodziny i swoje oraz obawy o życie i zdrowie. Ponadto podał, że jego zeznania złożone w sprawie kryminalnej doprowadziły do wielu zatrzymań i skazania groźnych przestępców, w związku z tym wielokrotnie grożono mu śmiercią. Kierownik USC [...] W.. pismem e-mailem z 11 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku materiałem dowodowym potwierdzającym, że posiada status małego świadka koronnego (taka informacja została podana w chwili składania wniosku) oraz że Wnioskodawca jest podmiotem gróźb karalnych i jego zdrowie i życie jest zagrożone. W odpowiedzi na e-maila Wnioskodawca 11 sierpnia 2023 r. udostępnił w załączniku treść Wyroku Sądu Rejonowego W K.., II Wydział Karny z 25 października 2021 r., skazującego Wnioskodawcę na karę pozbawienia wolności za popełnienie czynów karalnych (obrót substancjami psychotropowymi), Postanowienie Sądu Rejonowego w Z.. II Wydział Karny z 13 kwietnia 2023 r. o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbywania kary pozbawienia wolności oraz pismo pełnomocnika adw. A.. F.. z 3 lipca 2023 r. o odroczenie wykonywania kary ograniczenia wolności. Wydruki z e-maila zostały dołączone do akt sprawy. Kierownik USC [...] W., decyzją z 29 sierpnia 2023 r., znak: [...], na podstawie art. 4 w związku z art. 12 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska ( Dz. U. z 2021, poz. 1988) oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2023, poz. 775 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M.. J.. T.. w sprawie zmiany pierwszego imienia, nazwiska i nazwiska rodowego na imię Jan i nazwisko K..: odmówił zmiany pierwszego imienia, nazwiska i nazwiska rodowego M.. J.. T.. rod, T.. - na imię J.. i nazwisko K... Uzasadniając organ I instancji stwierdził, że powołane przez Wnioskodawcę powody, jakoby zmiana imienia i nazwiska spowoduje ustanie kierowanych w stronę Wnioskodawcy przez osoby ze świata przestępczego gróźb i doprowadzi do ustania zagrożenia zdrowia i życie Wnioskodawcy, nie są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, ponieważ skutki takowej zmiany imienia i nazwiska są nieprzewidywalne i nie dają takiej gwarancji na polepszenie bezpieczeństwa Wnioskodawcy. Jeżeli ww. rzeczywiście posiada status małego świadka koronnego, to za ochronę zdrowia i życia oraz bezpieczeństwo Wnioskodawcy i członków Jego rodziny, odpowiedzialne są powołane do tego organy ścigania, nie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] W... Zaznaczył, że Wnioskodawca uczestnicząc w działalności przestępczej (co potwierdza materiał dowodowy – ksero wyroku) nie jest identyfikowany tylko z imienia i nazwiska, lecz rozpoznawalny wizerunkowo przez otoczenie, zaś zmiana imienia i nazwiska Wnioskodawcy nie odniesie pozytywnych dla wnoszącego skutków i nie wpłynie na zmianę wizerunku wnoszącego. W rezultacie uznano, że w przypadku złożonego wniosku, szczególne i nadzwyczajne okoliczności zmiany imienia i nazwiska nie zostały przez Wnioskodawcę udowodnione. Skutkiem wniesionego przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda Mazowiecki decyzją z 26 października 2023 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego dla [...] W.. z 29 sierpnia 2023 r., o odmowie zmiany imienia i nazwiska. Organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U z 2021 r., poz. 1988) wniosek o zmianę imienia lub nazwiska podlega uwzględnieniu wyłącznie z ważnych powodów. Katalog ważnych powodów jest katalogiem otwartym i ogranicza się jedynie do wymienienia kilku przykładowych okoliczności uzasadniających taką zmianę w szczególności, gdy zmiana dotyczy nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka, zmiany na imię lub nazwisko używane, na nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione lub na nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Wojewoda wskazał, że tak skonstruowany przepis wymaga zwrócenia uwagi na dwa pojęcia "ważne powody" oraz "w szczególności". Pierwsze z pojęć odnosi się do sytuacji osoby wnioskującej o zmianę imienia i/lub nazwiska. Pojęcie to należy do pojęć niedookreślonych. Ważny powód zmiany imienia i nazwiska powinien więc być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie, nadto zainteresowana osoba powinna przekonać organ administracyjny, że wskazany subiektywnie przez nią powód zmiany jest na tyle istotny, by organ administracji publicznej dokonał tej zmiany, uznając go za obiektywnie istotny. Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny Natomiast słowo "w szczególności" wskazuje, że przesłanki ważnych powodów wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska nie posiadają charakteru wyczerpującego i ujęte zostały w sposób przykładowy. Organ odwoławczy wywiódł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjęty jest pogląd o obowiązywaniu zasady względnej stabilizacji imion i nazwisk, która jest wartością prawnie chronioną. Oznacza to, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z ważnych względów. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wola obywatela nie stanowi przesłanki samodzielnej i wystarczającej do zmiany imienia i nazwiska. Imię i nazwisko, z uwagi na spełniane funkcje w życiu jednostki, rodziny i grup społecznych oraz na znaczenie ich trwałości dla prawidłowej realizacji tych funkcji, nie mogą być postrzegane jedynie jako dobra osobiste, podlegające ochronie na gruncie prawa cywilnego. Ponadto jak podał Wojewoda imię i nazwisko spełnia w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikacyjną i porządkującą. Rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku, wymaga zatem wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów, jakie ma realizować zawarta w art, 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej strony indywidualnego interesu strony wnioskującej o zmianę imienia i nazwiska. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności argumenty przedstawione przez wnioskodawcę w treści odwołania przemawiające za zmianą pierwszego imienia M.. na J.. oraz nazwiska i nazwiska rodowego T.. na K.., w ocenie Wojewody Mazowieckiego, nie stanowią okoliczności szczególnych i nadzwyczajnych uzasadniających wydanie decyzji zgodnej z żądaniem wnioskodawcy. Dodał, że w kontrolowanej sprawie M.. J.. T.. chęć zmiany pierwszego imienia i nazwiska motywował obawą o własne życie, a także o bezpieczeństwo swojej rodziny. Odnosząc się do argumentów odwołującego, należy uznać jak zaznaczył Wojewoda, że okoliczności, które miałyby wywołać u niego obawę o życie, nie zostały przez ww. w żaden sposób wykazane. Za trafne uznał stanowisko organu I instancji, że zasada względnej stabilności imion i nazwisk stoi na przeszkodzie możliwości uznawania za ważne powody ich zmiany sytuacji wykreowanych zachowaniem osoby zainteresowanej, które stało w sprzeczności z dobrymi obyczajami, zasadami współżycia społecznego czy prawem w związku z popełnionym przestępstwem. Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo podkreślił w decyzji, że noszone przez wnioskodawcę imię i nazwisko nie sposób uznać za ośmieszające lub nielicujące z godnością człowieka czy za bezprawnie zmienione, nadto wnioskodawca nie posiada obywatelstwa innego państwa. Końcowo podkreślił, że sama więc tylko subiektywna ocena zdarzeń, które miałyby w ocenie M.. J.. T.. świadczyć o tym, że jego życie i zdrowie oraz jego rodziny jest zagrożone, nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości, a co za tym idzie nie potwierdzają wykazania zaistnienia ważnego powodu dla dokonania wnioskowanej zmiany. Subiektywne przekonanie, że dochodziło czy dochodzi do określonych zdarzeń (przedstawianych przez stronę), a związanych z używanym przez niego imieniem i nazwiskiem, nie zostało w rozstrzyganej sprawie wykazane. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nadto uwzględnienie wniosku. Zaskarżonej decyzji zarzucił: Nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań do faktycznego rozpoznania sprawy, w tym błędną i dowolną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie w tym orzeczeń zapadłych wobec wnioskodawcy i marginalizowanie tych istotnych z punktu widzenia skarżącego okoliczności, Błędne i dowolne przyjęcie, iż wnioskodawca nie uzasadnił w sposób należyty wniosku i nie wskazał okoliczności obiektywnie wskazujących na zasadność swojego żądania, podczas kiedy z okoliczności sprawy, nie kwestionowanych wynika, iż podane przez niego fakty miały miejsce, istnieje zatem realne i faktycznie uzasadnienie dla wnioskowanego żądania, Błędną wykładnię przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska przez przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnił żadnego z wymienionych w tym przepisie warunku do dokonania przedmiotowych zmian, podczas kiedy wskazany w tym przepisie katalog okoliczności uzasadniających żądanie ma jedynie charakter przykładowy, a nie zamknięty katalog okoliczności które muszą wystąpić dla skuteczności takiego wniosku, natomiast okoliczności podniesione przez wnioskodawcę spełniają wymóg ważnych powodów i oceniane obiektywnie są wystarczające dla uzasadnienia takiego wniosku. W uzasadnieniu skargi, Skarżący rozwinął postawione zarzuty, akcentując, iż miał on poważne powody do zmiany imienia i nazwiska, zaś organy dokonały pobieżnej oceny, która prowadzi do błędnych wniosków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie, zaś w przypadku usunięcia braków formalnych skargi o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli sądu podlegała decyzja Wojewody Mazowieckiego z 26 października 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] W.. z 29 sierpnia 2023 r. odmawiającą skarżącemu wyrażanie zgody na zmianę imienia i nazwiska z "M.. J.. T.." rod T.. na imię "J.." i nazwisko "K..". Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1988, dalej "u.z.i.n."). Ustawa ta określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska (art. 1). Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.z.i.n. decyzję o zmianie imienia lub nazwiska, bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska, wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Z art. 4 ust. 1 u.z.i.n. wynika, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Redakcja powyższego przepisu wskazuje, że utrzymana została zasada stabilności imienia i nazwiska, znana w ustawie z 1956 r., a zmiana tych danych może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów. Wyliczenie powodów uznanych przez ustawodawcę za ważne nie jest wyczerpujące, nie stanowi katalogu zamkniętego i ma charakter przykładowy. Użyte w art. 4 ust. 1 ustawy określenie "ważny powód" należy do tzw. pojęć nieostrych, a wyrażenie zgody właściwego organu na zmianę imienia i nazwiska następuje w ramach uznania administracyjnego. Podkreśla się, że ważny powód zmiany nazwiska powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie, nadto wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, że wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając go za obiektywnie istotny (por. W. M. Hrynicki, Ważne powody administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska, "Administracja. T.D.P." 2010, nr 2 (19), s. 66). Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 9 lipca 1993 r. sygn. akt SA 974/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 49, wyrok NSA z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK1375/13, LEX nr 1772368). Granicą rozważań organów administracji państwowej powinno być ustalenie istnienia (lub braku) elementów oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cech kaprysu lub przekory (por. wyrok NSA z 21 czerwca 1982 r., sygn. akt II SA 699/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 57). Chęć uzyskania nowej tożsamości, po opuszczeniu zakładu karnego, co do zasady nie stanowi ważnej przesłanki zmiany imienia i nazwiska, ale potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, w sytuacji gdy istnieje rzeczywista groźba, że po opuszczeniu zakładu karnego skarżący może być narażony na utratę życia lub zdrowia w związku z tym, że współpracował z organami ścigania, należy uznać za ważny powód zmiany imienia i nazwiska w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 listopada 2020r, sygn. akt III SA/Łd 176/20 LEX nr 3081007). W rozpoznawanej sprawie skarżący motywował swój wniosek ważnymi powodami w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n., podając, że jest zmuszony do zmiany imienia i nazwiska z powodu zagrożenia zdrowia i życia, które jest wynikiem działań osób ze świata przestępczego, z którym wnioskodawca był związany. Podał również, że złożył zeznania obciążające innych współoskarżonych co dodatkowo naraża go zemstę tego środowiska. Celem dokonania trafnej i rzetelnej analizy złożonego wniosku, skarżący został wezwany do uzupełnienia i udokumentowania złożonego wniosku, poparcia wniosku dokumentami i argumentami potwierdzającymi, że posiada on status świadka koronnego. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Kierownika USC [...] W.. przesłał jedynie szczątkowe i niekompletne dane w postaci (częściowego – przypis Sądu) Wyroku Sądu Rejonowego w K.. II Wydział Karny z 25 października 2021 r, skazującego Wnioskodawcę na karę pozbawienia wolności za popełnienie czynów karalnych (obrót substancjami psychotropowymi), Postanowienie Sądu Rejonowego w Z.. II Wydział Karny z 13 kwietnia 2023 r. o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbywania kary pozbawienia wolności oraz pismo pełnomocnika adw. A.. F.. z 3 lipca 2023 r. o odroczenie wykonywania kary ograniczenia wolności. Zauważenia wymaga, że skarżący w dokumentacji wskazywał, iż jest rozwiedziony, a syn nosi inne nazwisko (wniosek – akta administarcyjne). Analizując i oceniając złożony wniosek skarżącego o zmianę imienia i nazwiska w kontekście jego uzasadnienia i złożonych dowodów, a w szczególności powołanych powyżej przepisów ustawy i poglądów orzecznictwa, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. W sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 u.z.i.n. ani też inna ważna przyczyna uzasadniająca uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Dokonanie zmiany imienia i nazwiska w zakresie żądanym we wniosku skarżącego nie znajduje dostatecznie umotywowanych podstaw. Zaznaczenia tu wymaga, że skarżący na etapie postępowania odwoławczego reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, dokumentacją złożoną przez wnioskodawcę, nadto miał możliwość wyciągnięcia stosownych wniosków po dogłębnej analizie decyzji Kierownika USC [...] W.., który precyzyjnie określił jakie dokumenty zostały mu przedłożone do oceny. Sąd zwraca tu uwagę, że dowody - dokumenty przesłane email były niekompletne (przesłano wyrok, bez zaznaczenia, że był to wyrok prawomocny i bez uzasadnienia o sygn. akt II K [...]). Z kolei z postanowienia (ksero) o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II Kow [...], wynikało, iż (pkt I) warunkowe zwolnienie dotyczy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II K [...] (a więc nie wyroku II K [...] z dnia 25 października 2021 r.). Wniosek o odroczenie wykonania kary dotyczył wyroku II K [...] (ksero mało czytelne). Zdaniem Sądu Wojewoda w zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, że nazwisko jest elementem tożsamości osoby w rozumieniu prawa cywilnego, spełnia funkcję indywidualizującą i identyfikującą na wszelkich płaszczyznach życia społecznego i posiada również znaczenie publicznoprawne. Służy bowiem do dokonywania identyfikacji osób przez władze państwowe, m.in. dla celów ewidencyjnych i celów związanych z bezpieczeństwem publicznym (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2940/18). Posługiwanie się określonym, urzędowo stwierdzonym imieniem i nazwiskiem, pełni funkcję identyfikatora publicznego. Imię i nazwisko spełnia także w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikacyjną i porządkującą. W orzecznictwie sądów administracyjnych został też powszechnie przyjęty pogląd, że obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza to, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. W związku z czym powinny one być stabilne, a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów (por. stanowisko orzecznictwa przywołane w wyroku z 9 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 717/20 dostępne w CBOSA). Dlatego też rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymagało wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów, jakie ma realizować zawarta w art. 4 ust. 1 u.z.in. zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej indywidualnego interesu wnioskodawcy. Organowi rozpoznającemu sprawę pozostawiono zatem ocenę czy żądanie zmiany imienia lub nazwiska mieści się w zakresie przesłanki "ważnych powodów" (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1905/20). Wymóg powołania się na ważne powody, by skutecznie doprowadzić do zmiany imienia i nazwiska wynika wprost z istotnego znaczenia jakie w prawidłowo funkcjonującym społeczeństwie odgrywa określenie tożsamości osoby fizycznej. Zasadnicza niezmienność danych określających tożsamość jednostek jest elementem mającym wpływ na bezpieczeństwo prawne innych członków danej społeczności. Zmiana tych danych jest możliwa wyjątkowo i wyłącznie wtedy, gdy organ administracji uzna, że zachodzą "ważne powody". W kontrolowanej sprawie skarżący chęć zmiany imienia i nazwiska motywował obawą o własne życie i zdrowie, zemstą osób ze świata przestępczego, a także chęcią rozpoczęcia nowego życia pod nowym nazwiskiem po opuszczeniu zakładu karnego. Odnosząc się do argumentów skarżącego, należy uznać, że okoliczności, które miałyby wywołać u niego obawę o życie, nie zostały przez niego w żaden sposób wykazane. Nie zgłaszał on żadnych informacji z zakładu karnego, notatek wychowawcy czy innych okoliczności świadczących o gestach, presji czy obawach. Okoliczności tych nie podnosił również pełnomocnik skarżącego na etapie odwołania od decyzji organu I instancji. Dlatego też w ocenie sądu sama więc tylko subiektywna ocena zdarzeń, które miałyby w ocenie skarżącego świadczyć o tym, że jest szykanowany, a jego życie i zdrowie jest zagrożone w okolicznościach przez niego podanych, nie mająca odzwierciedlenia w rzeczywistości nie stanowi wykazania zaistnienia ważnego powodu dla dokonania wnioskowanej zmiany. Subiektywne przekonanie, że może dochodzić do określonych zdarzeń niekorzystnych dla skarżącego, a związanych z używanym przez niego imieniem i nazwiskiem, nie zostało w rozstrzyganej sprawie wykazane. Natomiast same odczucia, przekonania czy stany emocjonalne osoby żądającej zmiany imienia i nazwiska nie mogą stanowić ważnego powodu, uzasadniającego taką zmianę. Niezbędność dokonania takiej zmiany powinna wynikać z obiektywnej potrzeby czy nawet konieczności. Ponadto skarżący chęć zmiany imienia i nazwiska motywował także chęcią rozpoczęcia nowego życia pod nowym nazwiskiem – po opuszczeniu zakładu karnego. W orzecznictwie za utrwalony uznać należy pogląd, zgodnie z którym chęć uzyskania nowej tożsamości po opuszczeniu zakładu karnego w celu odcięcia się od swojej przeszłości i rozpoczęcia nowego życia, nie stanowi ważnej przyczyny zmiany imienia i nazwiska w rozumieniu ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 5.11.2020 r., III SA/Łd 176/20, LEX nr 3081007). W konsekwencji powyższych rozważań wskazać należy, że skoro skarżący nie wykazał spełnienia ustawowej przesłanki "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.in., to brak jest podstaw do uznania, że zachodzi podstawa do żądanej zmiany imienia i nazwiska. Zdaniem sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności z zachowaniem zasad o których mowa w art. 6 -11 k.p.a., oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wydanie kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zostało poprzedzone wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym. Organy poddały analizie przedstawione przez stronę okoliczności i dokonały ich trafnej oceny. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie ujawniła, aby organy administracji przekroczyły w tym wypadku dopuszczalną granicę swobodnej oceny i interpretacji pojęcia "ważne powody". Zarzuty skargi sąd uznał za bezzasadne. Autor skargi podnosił, że organ nie podjął niezbędnych działań do faktycznego rozpoznania sprawy, natomiast nie odnosił się do tego, że to strona powinna wykazać okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Skarga jest ogólnikowa i polemiczna. Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI