VIII SA/Wa 330/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-08-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjnewymagalnośćprzedawnieniezwrot nienależnych płatnościARiMRdecyzja administracyjnatytuł wykonawczyprawo UErolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na postanowienie Prezesa ARiMR utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Skarżący J. K. wniósł skargę na postanowienie Prezesa ARiMR, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu jego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności i nieistnienia zobowiązania pieniężnego, wynikającego z decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności. Sąd administracyjny uznał zarzuty za chybione, stwierdzając, że decyzja ustalająca obowiązek jest ostateczna i prawomocna, a postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do kwestionowania jej zasadności.

Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), które utrzymało w mocy decyzję Dyrektora ARiMR oddalającą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podnosił zarzuty braku wymagalności zobowiązania pieniężnego (powołując się na rozporządzenie UE) oraz nieistnienia zobowiązania z powodu przedawnienia. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności został ustalony decyzją Dyrektora ARiMR z 21 kwietnia 2021 r., utrzymaną w mocy decyzją Prezesa ARiMR z 2 czerwca 2021 r. Sąd administracyjny uznał, że decyzje te są ostateczne i prawomocne, a postępowanie egzekucyjne nie służy do kwestionowania ich zasadności. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być podnoszone tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie mogą dotyczyć merytorycznej oceny decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. W odniesieniu do zarzutu przedawnienia, sąd wskazał, że zgodnie z Ordynacją podatkową, zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, a termin ten w przypadku tej sprawy jeszcze nie upłynął. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych jest postępowaniem incydentalnym i nie jest miejscem do kwestionowania decyzji administracyjnej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zarzuty egzekucyjne służą badaniu kwestii związanych z samym postępowaniem egzekucyjnym, a nie merytoryczną zasadnością decyzji merytorycznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten enumeruje przyczyny, które mogą stanowić podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym brak wymagalności obowiązku (pkt 6 lit. c) oraz nieistnienie zobowiązania (pkt 1).

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis określający termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.

u.ARiMR art. 29 § 7

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Przepis wskazujący na odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do należności podlegających zwrotowi.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 art. 80

Przepis powołany przez skarżącego jako podstawa zarzutu braku wymagalności, jednak uznany przez sąd za nieadekwatny do postępowania egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie służy do badania zasadności decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym muszą być oparte na przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie upłynął w momencie wydania orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności zobowiązania pieniężnego z powodu przepisów rozporządzenia UE. Nieistnienie zobowiązania z powodu przedawnienia (podniesione jako zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zamiast art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). Wady tytułu wykonawczego w zakresie podstawy prawnej (uznane za omyłkę bez wpływu na sytuację skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych [...] jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Nie jest zatem możliwe w drodze zarzutów, kwestionowanie decyzji administracyjnej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy i dokonanych w niej ustaleń. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kobylski

sędzia

Marek Wroczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń postępowania egzekucyjnego w zakresie kwestionowania decyzji merytorycznych oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście zwrotu nienależnych płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nienależnych płatności w ramach wsparcia rolniczego i stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności ograniczenia w kwestionowaniu decyzji merytorycznych oraz kwestie przedawnienia. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Egzekucja administracyjna: Czy można kwestionować decyzję w postępowaniu egzekucyjnym?

Dane finansowe

WPS: 8447,78 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 330/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par. 2 pkt 6 lit. c, art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z 26 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") postanowieniem z 26 stycznia 2024 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm.; dalej: "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna"), po rozpatrzeniu zażalenia J.K.(dalej: "skarżący", "zobowiązany", "strona"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor M. OR ARiMR", "Dyrektor ARiMR", "wierzyciel", "organ
I instancji") z 25 stycznia 2023r. w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanego
w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ egzekucyjny") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2021 r. nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Decyzją z 21 kwietnia 2021 r., nr [...], Dyrektor ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji, w łącznej wysokości 8 447,78 zł, powiększoną o należne odsetki, według stawek stosowanych przez Europejski Bank Centralny przy głównych operacjach refinansowania publikowanych w serii "C" Dziennika Urzędowego UE i obowiązujących w dniu, w którym dokonano nienależnej płatności, powiększonych o trzy punkty procentowe.
Przedmiotowa decyzja został następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z 2 czerwca 2021 r. Upomnieniem z 1 lipca 2021 r. nr [...], Dyrektor ARiMR wezwał zobowiązanego do uiszczenia należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. Upomnienie zostało doręczone w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 12 kwietnia 2021 r. Po stwierdzeniu nieuiszczenia należności, w dniu 17 września 2021 r. Dyrektor ARiMR wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wskazując jako podstawę egzekwowanego obowiązku decyzję Dyrektora ARiMR z 21 kwietnia 2021 r.
W dniach 11 i 12 października 2021 r. na rachunek bankowy ARiMR wpłynęła kwota z Urzędu Skarbowego w G. w łącznej wysokości 10 095,06 zł, w tym: należności głównej w wysokości 8 447,78 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie
1 635,68 zł oraz kosztami upomnienia w wysokości 11,60 zł.
Pismem z 14 października 2021 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Podniósł, iż podstawą zarzutu jest art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. brak wymagalności w całości egzekwowanego zobowiązania pieniężnego na podstawie art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina.
Ponadto skarżący, na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzucił nieistnienie zobowiązania ze względu na przedawnienie.
Postanowieniem z 26 października 2021 r., Dyrektor ARiMR oddalił zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., polegający na braku wymagalności obowiązku. Wskazał, że kwestia wykluczenia obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r., nr 1122/2009 może być badana na etapie postępowania wszczętego w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2022 r. poz. 2157 ze zm.). Dodał, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora ARiMR z 21 kwietnia 2021 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR
z 2 czerwca 2021 r. Wobec powyższego ww. decyzja jest ostateczna, a obowiązek w niej ustalony jest wymagalny.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie, Prezes ARiMR postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stwierdzając, że zostało wydane z naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a., tj. nie zawierało rozstrzygnięcia co do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Podał, że skarżący w piśmie z 14 października 2021 r. podniósł dwa zarzuty. Pierwszy, zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., organ I instancji ww. postanowieniem oddalił. Drugiego zgłoszonego zarzutu, opartego na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., Dyrektor M. OR ARiMR w W. jednak nie rozpoznał.
W następstwie powyższego, postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. Dyrektor M. OR ARiMR oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej
w całości, to jest zarówno zarzut nieistnienia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 17 września 2021 r. nr [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, w zakresie zarzutu braku wymagalności, przedstawił takie samo stanowisko jak w poprzedzającym je postanowieniu z 26 października 2021 r., nr [...]. Ponadto, rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku, Dyrektor M. OR ARiMR wskazał, że obowiązek wynikający z decyzji z 21 kwietnia 2021 r. nr [...], zgodnie z art. 70 Op istnieje oraz, że ustaje z dniem 31 grudnia 2026 r.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:
art. 6 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez zignorowanie treści tytułu wykonawczego będącego podstawą prowadzonej egzekucji;
art. 6 k.p.a. w związku z 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. poprzez pominięcie wymagalności egzekwowanego obowiązku w uzasadnieniu postanowienia;
art. 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 2 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia o oddaleniu zarzutów ignorującego uzasadnienie wniesionych zarzutów i treść tytułu wykonawczego, nie ustosunkowanie się
w uzasadnieniu postanowienia do uzasadnienia prawnego wniesionych zarzutów.
Prezes ARiMR, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 26 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela.
Na wstępie uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Przytoczył treść art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 i art. 33 § 4 ustawy egzekucyjnej. Podkreślił, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą organ administracji rozpatrując zarzuty w trybie art. 34 u.p.e.a., przede wszystkim powinien ograniczyć się do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów") i nie powinien rozpatrywać całej sprawy. Ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej i czyniąc to wierzyciel oraz organ wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej, czyli wydane przez nich postanowienia kwalifikowałyby się do uznania za nieważne (oczywiście w odpowiednich częściach). Pogląd powyższy pozostaje aktualny także na gruncie aktualnie obowiązującej u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt
I SA/Gl 622/21 i z 24 maja 2022r., sygn. akt I SA/Gl 155/22).
W ocenie Prezesa ARiMR, zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np.
z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku
z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (por. wyrok WSA w Opolu z 8 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Op 57/21). Dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie wskazują, że decyzja Dyrektora M. OR ARiMR z 21 kwietnia 2021 r., nr [...] nakładająca na stronę obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności została wydana i prawidłowo doręczona oraz nie została ona uchylona ani nie stwierdzono jej nieważności. Na skutek odwołania zobowiązanego decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z 2 czerwca 2021 r., nr [...], która nie została zaskarżona, co przesądza o tym, że obowiązek skarżącego wynika z decyzji organu I instancji, która jest ostateczna oraz prawomocna.
Dodał w tym miejscu, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem
5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Op), a zatem na dzień wydania niniejszego postanowienia obowiązek wynikający z decyzji Dyrektora M. OR ARiMR z dnia 21 kwietnia 2021 r., nr [...] nie uległ przedawnieniu. Powyższe stanowi odpowiedź na zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. sformułowany w treści uzasadnienia zażalenia.
Ocenę zarzutu braku wymagalności obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., dokonaną przez Dyrektora M. ARiMR w Warszawie
w skarżonym postanowieniu Prezes ARiMR uznał za własną.
Rozpatrując powyższy zarzut zauważył przy tym, że jak wynika z akt sprawy, zarówno na dzień wystawienia w sprawie tytułu wykonawczego 17 września 2021 r., nr [...], jak również w dniu rozpatrywania niniejszego zażalenia, objęte tym tytułem wykonawczym zobowiązanie było i pozostaje wymagalne. Wskazany obowiązek strony wynika z decyzji Dyrektora M. OR ARiMR z 31 marca 2021 r., nr [...], która jest ostateczna i prawomocna.
Wymagalność obowiązku, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to uchyla się od jej wykonania, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego możliwość żądania przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 673/20). O braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a używa także sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Usytuowanie tego zapisu wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Niewątpliwie muszą one mieć charakter tego rodzaju, co wymienione w tym przepisie, czyli odroczenie terminu bądź rozłożenie na raty i należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 928/19). Zatem o braku wymagalności stanowią inne okoliczności niż ta, na którą powołuje się Janusz Kawęczyński, tj. brak zastosowania art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Organ odwoławczy podniósł, iż przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a., zatem zagadnienie obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności na podstawie ww. rozporządzenia, co podnosi skarżący w zażaleniu, nie może być rozpoznane na etapie postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2000 r., sygn. akt III SA 1902/99).
Wywiódł, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w k.p.a. (por. wyrok NSA z 27 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1104/96). Organ zatem w treści uzasadnienia postanowienia nie musiał dowodzić wymagalności egzekwowanego obowiązku, jako że kwestia ta była rozpatrywana w toku postępowania administracyjnego w sprawie określenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności zakończonego decyzją Dyrektora M. OR ARiMR w W. z 21 kwietnia 2021 r., nr [...], stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że Dyrektor M. OR ARiMR słusznie podniósł, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 469/18).
Podniesione przez skarżącego w zażaleniu okoliczności są irrelewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Strona nie przedstawiła argumentów, które podważałyby prawidłowość zaskarżonego postanowienia w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika US na podstawie tytułu wykonawczego z 17 września 2021 r., nr [...].
Końcowo organ podniósł, że w zażaleniu skarżący podniósł zarzut, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., tj. określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, którego nie podnosił uprzednio w piśmie z 14 października 2021 r. stanowiącym zarzuty egzekucyjne. Powołując się w tym względzie na poglądy prawne zawarte w wyroku NSA z 24 września 2019 r., sygn. II OSK 2391/18 Prezes ARiMR stwierdził, że zarzut
z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Na marginesie jedynie zauważył, w odniesieniu do podniesionego zarzutu, że nabycie praw na mocy decyzji administracyjnej jako termin języka prawnego nie zostało w przepisach polskiego prawa administracyjnego tak procesowego, jak i materialnego legalnie zdefiniowane. Wiadomo natomiast, że decyzja administracyjna jako jednostronna, władcza, czynność organu administracji publicznej wydana w trybie określonym
w przepisach powszechnie obowiązującego prawa skutkuje powstaniem obowiązku lub uprawnienia strony. Tym samym, określenie podstawy prawnej powstania obowiązku poprzez wskazanie numeru decyzji organu I instancji w sposób jasny i konkretny identyfikuje "źródło" obowiązku skarżącego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego i niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektora M. OR ARiMR wskazał, że spełnia ono wymogi określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.,
a ponadto nie narusza ono art. 6 k.p.a. Organ odwoławczy nie dopatrzył się nadto naruszenia pozostałych przepisów zawartych w zażaleniu strony. Tym samym w całości uznał je za chybione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że rozstrzygnięcia organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady legalności i zasady budowania zaufania do organów praworządnego państwa prawnego, oraz prawa materialnego.
Wskazał, iż postanowienia te zostały wydane z naruszeniem:
- art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 § 2 pkt 1 oraz 32 § 2 pkt 6c u.p.e.a. poprzez nie ustalenie daty niezbędnej do rozstrzygnięcia kwestii wymagalności i istnienia zobowiązania określonego tytułem wykonawczym. Nie ustalenie daty, od której należy liczyć przedawnienie egzekwowanego zobowiązania, nie ustalenie daty przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji;
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez zignorowanie treści tytułu wykonawczego będącego podstawą prowadzonej egzekucji;
- art. 6 k.p.a. w związku z 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu do daty 31.12.2021 zawartej we wniesionym zażaleniu, jako daty przedawnienia egzekwowanego zobowiązania oraz wpływu przedawnienia i wygaśnięcia egzekwowanego zobowiązania na brak wymagalności egzekwowanego obowiązku;
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 2 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia o oddaleniu zarzutów z pominięciem treści uzasadnienia wniesionych zarzutów i treści tytułu wykonawczego, nie ustosunkowanie się
w uzasadnieniu postanowienia do poglądu prawnego w sprawie początku biegu przedawnienia zobowiązania zawartego w przytoczonych wyrokach w zakresie daty, od której liczymy przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych dopłat.
W związku z powyższym wniósł o wydanie wyroku po rozprawie z udziałem stron, o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Prezes ARiMR wystąpił o oddalenie skargi
i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując argumentację zawartą
w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935: dalej: "p.p.s.a."). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność uchylenia zaskarżonego aktu, który odpowiada prawu i został uzasadniony w sposób zrozumiały.
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęte jest postanowienie Prezesa ARiMR utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o oddaleniu, wniesionych przez skarżącego zarzutów do postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w niniejszej sprawie na podstawie tytułu wykonawczego z 17 września 2021r. wystawionego przez Zastępcę Dyrektora M. OR ARiMR, obejmującego kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji w wysokości 8.447,78 zł powiększoną o należne odsetki. Podstawę prawną egzekwowanych należności stanowiły: decyzja tego organu z 21 kwietnia 2021r., utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia 2 czerwca 2021 r. które nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Tym samym przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie zasadność wniesionych przez skarżącego, pismem z 14 października 2021r. zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te, jak wynika z treści pisma skarżący postawił na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., wskazując na brak wymagalności w całości egzekwowanego zobowiązania pieniężnego, z powołaniem się na art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, ze zm.; także jako: "rozporządzenie nr 1122/2009") oraz na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., to jest nieistnienia zobowiązania ze względu na przedawnienie, z jednoczesnym wskazaniem, że zobowiązanie z tytułu zwrotu nienależnie otrzymywanych środków przedawnia się po upływie 5 lat od daty otrzymania środków.
W zażaleniu i na etapie postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego dodatkowo jako uzasadnienie wniesionych zarzutów wskazał na wady tytułu wykonawczego w zakresie wskazania nieprawidłowej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku ("z mocy prawa"), nie wskazując jednocześnie przepisu nakładającego obowiązek zwrotu wskazanej w tytule kwoty, ani decyzji z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr [...] jako podstawy prawnej tego obowiązku.
Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b, to jest odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej.
Przechodząc do oceny tego zarzutu Sąd uznaje, że zarzut ten jest niezasadny. Jak słusznie bowiem wskazały organy orzekające w sprawie, kwota nienależnie pobranych płatności została ustalona decyzją Nr [...] z 21 kwietnia 2021 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji w wysokości
8 447,78 zł, powiększonej o odsetki, która po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją Prezesa ARiMR z dnia 2 czerwca 2021 r. została utrzymana w mocy. Nie jest przez stronę skarżącą kwestionowane twierdzenie organu odwoławczego, iż decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.
Z przyczyn podanych powyżej, zasadności ww. wniesionego zarzutu nie można dopatrywać się z powołaniem się na art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009. Skarżący
w ten sposób dokonuje bowiem próby podważenia prawidłowości rozstrzygnięcia
w decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Tymczasem postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Nie jest zatem możliwe w drodze zarzutów, kwestionowanie decyzji administracyjnej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy i dokonanych w niej ustaleń. Ustalenia wierzyciela dokonywane podczas rozpatrywania zarzutów przy wydawaniu postanowienia na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. nie mogą zatem odnosić się do prawidłowości ustaleń decyzji, o której mowa.
Odnosząc się do zarzutu formułowanego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Zauważyć przy tym należy, że twierdzenie, iż obowiązek nie istnieje nie może opierać się na twierdzeniu, że wygasł w całości lub
w części. Te kwestie są bowiem podstawą zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 5 Op. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej także: "Ordynacja podatkowa") jedną z przyczyn wygaśnięcia zobowiązania jest przedawnienie. Tymczasem skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wskazuje na przedawnienie obowiązku. Z powyższego wynika zatem, iż zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nie może być uznany za zasadny.
Zauważyć jednocześnie wypada, iż reprezentujący skarżącego pełnomocnik wskazując na przedawnienie egzekwowanego obowiązku nie sformułował zarzutu ze wskazaniem na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Biorąc pod uwagę powyższe brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Ustalenia dokonane w postępowaniu podlegającym kontroli Sądu są bowiem prawidłowe i wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi nie zostały zatem naruszone art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 107 § 1 pkt 6 i § 2 k.p.a., jak również art. 33 § 2 pkt 6 lit. c oraz art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Egzekwowany obowiązek znajduje bowiem podstawę w decyzji Dyrektora ARiMR z 21 kwietnia 2021r., na podstawie której określono w tytule wykonawczym prawidłową wysokość tego obowiązku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia
2 czerwca 2021 r. Nr [...] i nie jest między stronami sporne, iż decyzje te pozostają w obrocie prawnym. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że egzekwowany obowiązek był nieistniejący lub nie był wymagalny.
Natomiast zarówno Sąd, jak i organy orzekające w sprawie nie mogą oceniać zasadności decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku. Do takiej oceny prowadzi zaś argumentacja skarżącego oparta na twierdzeniu
o przedawnieniu obowiązku z uwagi na upływ terminu przedawnienia, jak wskazano
w skardze - z dniem 31 grudnia 2020 r. Zauważyć bowiem wypada, iż decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności zostały wydane w 2021 r. Tym samym, w świetle powyższego twierdzenia, okoliczności te powinny być przez stronę podnoszone w postępowaniu odwoławczym.
Nawet jednak przy przyjęciu, iż wskazanie w zarzutach na przedawnienie zobowiązania mogłoby zostać uznane za sformułowanie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. wskazać należy, iż skarżący nie przedstawił argumentacji przemawiającej za słusznością jego poglądu o upływie terminu przedawnienia zwrotu środków, o których mowa w niniejszej sprawie liczonym od daty otrzymania tych środków. Przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczy bowiem zwrotu środków, o którym orzekano na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.
z 2013 r., poz. 885 ze zm.). Tymczasem podstawę wydania decyzji orzekających
o zwrocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia uzyskanego za wycofanie owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji stanowił art. 29 ustawy z dnia
9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1505). Zgodnie z art. 29 ust. 7 ww. ustawy do należności podlegających zwrotowi, o których mowa w ust. 1 tego art. mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu
III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (z wyjątkami wskazanymi
w punkcie 1 i 2). Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż termin przedawnienia dotyczący zwrotu egzekwowanych należności, który rozpoczął swój bieg w 2021 r., dotychczas nie upłynął.
Jak Sąd wskazał powyżej, w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów. Zobowiązany zaś może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a.
Sąd podziela także argumentację organu odwoławczego w zakresie braku podstaw do twierdzenia o określeniu obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. W skardze powyższą argumentację odniesiono do art. 27 u.p.e.a. Faktem jest, że w tytule wykonawczym w części D pkt 3 zaznaczono, iż egzekwowany obowiązek powstał z mocy prawa, mimo iż jego podstawą jest decyzja Dyrektora M. OR ARiMR Nr [...] z 21 kwietnia 2021 r.
W punkcie 4 części D wskazano przy tym powyższe oznaczenie decyzji. W ocenie Sądu zasadność naruszenia art. 27 pkt 3 u.p.e.a. powinna przekładać się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego. Takie niebezpieczeństwo w niniejszej sprawie jednak nie wystąpiło, a wyegzekwowana kwota stanowiła realizację ciążącego na skarżącym zobowiązania. Z analizy treści tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę prowadzonej wobec majątku skarżącego egzekucji wynika bowiem, iż w sąsiedniej rubryce w stosunku do której błędnie oznaczono punkt 1, a nie pkt 3, to jest rubryce oznaczonej punktem 4 wpisano numer decyzji, która ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności stanowiących egzekwowane zobowiązanie. Z tego też względu także zobowiązany, jak i jego pełnomocnik mieli możliwość stwierdzenia, iż błędne oznaczenie podstawy prawnej obowiązku w części D pkt 3 tytułu wykonawczego stanowi omyłkę, która nie ma wpływu na sytuację skarżącego. Trafność tego spostrzeżenia wydaje się być tym bardziej zasadna, że naruszenie, o którym mowa zostało podniesione dopiero na etapie zażalenia na postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów.
Z tych względów, mając na uwadze powyższe, nie będąc związanym wnioskiem strony skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie, orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI