VIII SA/Wa 324/24

VIII SA/Wa 324/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kobylski
Marek Wroczyński
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Gospodarka komunalna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6q
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. znak: [...].
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy lub SKO) z 13 marca 2024r., wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: Op, Ordynacja podatkowa), którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji lub Prezydent) z 28 grudnia 2023 r. o odmowie J. F. (dalej: skarżąca, strona) umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w [...] ul. L. [...] za okres od lipca 2023 r. do października 2023 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Prezydent, decyzją z 28 grudnia 2023 r. odmówił skarżącej umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w [...] przy ul. L. [...] za miesiące od lipca 2023r. do października 2023r. w wysokości 147,00zł.
W uzasadnieniu podał, że skarżąca mimo obowiązku nie reguluje należności na bieżąco, co powoduje powstawanie zaległości. Pomimo umorzenia zaległości za okres od sierpnia 2022 r. do listopada 2022 r. nie zredukowała swoich zaległości. Umorzenie opłaty stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podatników i naruszało zasadę równości podatkowej.
Dodał przy tym, że materialnoprawną podstawę umorzenia zaległości podatkowych stanowią przepisy art. 67a § 1 ust. 3 i art. 67a § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.), w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosowanie mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują prezydentowi miasta.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o umorzenie opłaty skarżąca podniosła, iż organ I instancji wziął pod uwagę jedynie to, że raz została umorzona kwota odpłatności za odpady, ale nie wzięto pod uwagę, że sytuacja skarżącej i jej syna się nie zmieniła. Dodała, że jej stan zdrowia się pogorszył, ma [...], a w grudniu 2023 r. miała robioną operację [...], [...] ([...]). Utrzymuje się z renty w kwocie 1 084,11 zł. Opiekuje się synem, który jest [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 13 marca 2024 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium przypomniało, że skarżąca w dniu 4.12.2023 r. zwróciła się z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 147,00 zł z posesji przy ul. L. [...] w [...]. W uzasadnieniu podała, że gospodaruje z niepełnosprawnym synem, utrzymuje się z renty w kwocie 1 084,11 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego syna 215 zł z MOPS. Nie jest w stanie spłacić zadłużenia.
Następnie wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 3 Op w zw. z art 6q ustawy z dnia 13 września 1996 o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm.; dalej: ucpg). Zgodnie z powyższymi przepisami organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest zależna od uznania organu podatkowego. Oznacza to, że nawet zaistnienie przesłanek o jakich mowa w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej nie obliguje organu do przyznania podatnikowi wnioskowanej ulgi. Ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego ocenę istnienia bądź nieistnienia szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie, jak również zakres ewentualnego umorzenia. Kwestionowanie zatem oceny dokonanej przez organ będzie tylko wtedy skuteczne, kiedy ta ocena nie będzie zawierać racjonalnego umotywowania zajętego stanowiska.
Zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że ulga podatkowa określona w art. 67a ust. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, co oznacza, że przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym powinny posiadać tę samą cechę. Ewentualne umorzenie zaległości może mieć miejsce wtedy, gdy zobowiązany do poniesienia ciężaru podatkowego nie może mu podołać. Z treści wniosku, jak i ustaleń organu I instancji wynika, że skarżąca prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymują się ze świadczenia rentowego w wysokości 1 084,11 zł netto miesięcznie plus zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215 zł z MOPS. Dochody te nie są wysokie, ale stałe.
Wnioskodawczyni określiła swoje wydatki na leki i leczenie na około 400,00 zł oraz wydatki na wodę - 117,46 zł, energię elektryczną – 195,16 zł, ogrzewanie (gaz) 480 zł, telefon 15 zł, wyżywienie 71,50 zł – wydatki wynoszą łącznie 1 299,12 zł.
Zdaniem Kolegium, w rozpatrywanej sprawie organ z zachowaniem obowiązujących zasad ocenił materiał dowodowy i uzasadnił odmowę umorzenia skarżącej zaległości podatkowych. Organ ustalił sytuację majątkową skarżącej odbierając oświadczenie do wniosku o ulgę, wyznaczył stronie termin o jakim mowa w art 200 Ordynacji podatkowej, czym zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu.
Udzielenie ulgi ma charakter wyjątkowy, nie może być traktowane jako sposób na rozwiązanie trudności podatnika, poprzez dotowanie środkami należnymi gminie. Instytucja ulgi płatniczej w postaci umorzenia zaległości nie może prowadzić do stałego zwolnienia z ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jest to oplata powszechna i każda rodzina musi wygospodarować na tę opłatę środki w budżecie domowym.
Odpowiadając na zarzuty odwołania SKO wyjaśniło, że obowiązek wnoszenia przez właścicieli nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, o czym stanowi art. 6h: właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość opłaty i czas za jaki opłata jest należna wynika ze złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji o jakiej mowa w art. 6m ucpg. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji osobistej i materialnej zobowiązanego i związana z tym realność spłaty zadłużenia. Udzielenie ulgi w zapłacie zobowiązania uzależnione jest od sytuacji materialnej osoby zobowiązanej do jej poniesienia. Skarżąca ma niskie, ale stałe dochody miesięczne.
W konsekwencji, zdaniem Kolegium organ I instancji, prawidłowo ocenił zdolności płatnicze i możliwości wywiązania się z ciążącego na skarżącej obowiązku poniesienia opłaty, wyważył interes podatnika i interes społeczny, dlatego Kolegium skorzystało z przepisu art 233 § 1 pkt 1 Op.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, która ma charakter opisowy, skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację podniesioną w sprawie. W szczególności wskazała na swoją trudną sytuację finansową, która nie pozwala jej na regulowanie wszystkich opłat, oraz rodzinną (jest osobą schorowaną, sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem). Zwróciła się o pomoc w niniejszej sprawie. Podtrzymała stanowisko zawarte w jej wniosku z 4.12.2023r.
W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi wywodząc, jak
w zaskarżonej decyzji. W szczególności podniosło, że skarżąca dotychczas skorzystała z ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu odpłatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził bowiem, że orzekające w sprawie organy uznając, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Op przewidującego wnioskowaną przez skarżącą ulgę podatkową w postaci umorzenia ciążącej na niej zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca do października 2023 r. i odmawiając skarżącej jej udzielenia przekroczyły granice uznania administracyjnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zainicjowanej wnioskiem skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej, stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Op, który ma zastosowanie w sprawie z uwagi na treść art. 6q ust, 1 ucpg, zgodnie z którym
w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Z treści art. 67a § 1 pkt 3 Op wynika, że organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b Op,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W przytoczonej regulacji przewidziane zostały zatem dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Spójnik "lub" użyty w tym przepisie wskazuje na to, iż wystarczy spełnienie tylko jednej z tych przesłanek.
Podkreślić jednocześnie należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że
w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Op (ważny interes podatnika lub interes publiczny, albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę
w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. Organ obowiązany jest zatem dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 Op (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 Op. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w interesie podatnika, inicjującego postępowanie
w sprawie na podstawie art. 67a § 1 Op, winno być wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. Jednakże braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających) nie zwalniają organu z obowiązków wymienionych
w art. 122 czy też art. 187 § 1 Op, tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że na podstawie art. 67a § 1 Op organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1703/13).
W przypadku zatem uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Art. 67a § 1 Op nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego, w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Organu podatkowego nie może w tym zakresie zastąpić sąd administracyjny. Na podzielenie zasługuje pogląd prezentowany w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15), że są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych, czy też na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe).
W konsekwencji stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 493/05). Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej.
Spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się zaś z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów sprawiających, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami egzystencji podatnika i osób zależnych od niego. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający aprobuje również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika.
Ustalenie natomiast przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zasady etyki, zaufanie do organów państwa, korekta ich błędnych decyzji itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11, czy też z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2238/17).
Dodatkowo Sąd podziela te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych w świetle których dążenie do zaspokojenia należności z tytułu zaległości podatkowej czy innych należności publicznoprawnych nie może doprowadzić do pogrążenia zobowiązanego w ubóstwie i pozbawienia go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 marca 2021r., sygn. akt I SA/Sz 847/20). Jak również, że co do zasady w sprawach dotyczących umorzenia zaległości podatkowych nie są istotne przyczyny ich powstania, lecz aktualna sytuacja majątkowa i życiowa podatnika, aczkolwiek mogą wystąpić sytuacje uzasadniające wyłom od tej zasady (np. uwzględniające sekwencję zdarzeń lub zachowań podatnika, które obrazują stosunek podatnika do wypełniania obowiązków podatkowych). Normowana w art. 67a § 1 pkt 3 Op ulga podatkowa nie powinna być traktowana jako nagroda, jeśli organ podatkowy oceni zachowania podatnika dobrze lub jako kara, gdy uzna, że podatnik nienależycie wywiązywał się z obowiązków podatkowych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 23 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1108/20).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji o odmowie skarżącej wnioskowanej ulgi organ odwoławczy, przyznał, że skarżąca ma możliwość wywiązania się z ciążącego na nie obowiązku poniesienia opłaty, albowiem posiada stałe, chociaż niskie dochody. Organy ustaliły jednocześnie, iż skarżąca w prowadzonym wraz synem gospodarstwie domowym dysponuje kwotą wynosząca łącznie 1 299,11 zł i ponosi koszty utrzymania w łącznej kwocie 1 299,12 zł. Kolegium uznało jednak, iż nie jest to wystarczająca przesłanka do umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 147,00 zł, wskazując na wyjątkowy charakter ulgi oraz brak podstaw do stałego zwolnienia z ponoszenia ww. opłaty, która jest powszechna i każda rodzina musi wygospodarować środki na ten cel w budżecie domowym.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonując oceny wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, która może stanowić samodzielną podstawę do udzielenia wnioskowanej ulgi, ustalając sytuację materialną skarżącej, nie dokonały jej należytej oceny w kontekście wniosku o umorzenie wskazanej
w zaskarżonej decyzji zaległości podatkowej. Jak już była o tym mowa, spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, powodujących, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty ciążącego na nim zobowiązania może zachwiać podstawami egzystencji podatnika
i osób zależnych od niego. Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika.
Tymczasem brak wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika organy oparły w istocie o uzyskiwanie przez skarżącą stałych dochodów. Dostrzegając, iż dochody te są niskie, uznały jednak, iż dają możliwości wygospodarowania kwoty na uiszczenie ciążącej na skarżącej opłaty. Pominęły przy tym, iż zestawienie kwot uzyskiwanych dochodów z wydatkami wskazuje, iż kwota, jaka skarżąca dysponuje stanowi 1 grosz. Analiza wydatków, jakich ponoszenie przez skarżącą ustaliły organy wskazuje, iż nie obejmują one opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie są to wydatki, które obiektywnie można by uznać za zbędne. Wskazać przy tym wypada, iż koszt wyżywienia został wskazany na kwotę 71,50 zł miesięcznie.
Z ustaleń organów wynika, iż skarżąca utrzymuje się ze świadczenia rentowego. Do akt organu odwoławczego dołączona została kserokopia orzeczenia o wskazaniach do ulg
i uprawnień z dnia 3 sierpnia 2022 r., z którego wynika, iż syn skarżącej jest niepełnosprawny w stopniu znacznym do 31 grudnia 2024 r., niezdolny do zatrudnienia. W tak ustalonych okolicznościach organy obu instancji nie odnosząc się do sytuacji zdrowotnej skarżącej i jej syna, w szczególności w kontekście możliwości dodatkowego zarobkowania uznały, iż jest możliwe wygospodarowanie przez skarżącą środków na poniesienie opłaty, o której umorzenie strona wnosi. Zdaniem Sądu nie jest wykluczone, iż ocena tych okoliczności we wzajemnym powiązaniu doprowadziłaby do odmiennych niż dotychczas wyprowadzone wniosków, w szczególności, że obecna sytuacja finansowa skarżącej jest trudna i stan może się pogłębić. Tym samym wskazując, iż nie występuje w sprawie ważny interes podatnika organ nie wykazał, że ocena ta, w odniesieniu do sytuacji zdrowotnej, finansowej i życiowej skarżącej jest uzasadniona i mieści się w granicach uznania, jakim objęte jest orzekanie przez organy co do udzielenia ulgi. Argumentem do odmowy udzielenia ulgi nie może przy tym być wyłącznie okoliczność, iż uprzednio ulga taka została udzielona. Konieczne jest bowiem każdorazowe ustalenie i odniesienie się do przesłanek umorzenia zaległości, o których mowa w art. 67a § 1 Op.
Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie stwierdza także, że organ odwoławczy nie rozważył należycie przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej istnienia przesłanki interesu publicznego. Akceptując w pełni zaprezentowane powyżej poglądy prawne oraz w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 9 marca 2021r., sygn. akt III FSK 2610/21 i NSA z 3 marca 2021r., sygn. akt III FSK 2350/21 (wszystkie orzeczenia dostępne w internecie pod adresem: cbois.nsa.gov.pl) zdaniem Sądu, dokonując ważenia wartości, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości oraz wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej, organ winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Należy pamiętać także o tym, by poprzez egzekwowanie podatku nie doprowadzić między innymi do skutków niepożądanych z punktu widzenia społecznego. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne tej sprawy nakazują ponowną analizę sytuacji rodzinnej, finansowej
i osobistej skarżącej, która jest szczególna i nie powinna być przedwcześnie oceniona w myśl zasady powszechności opodatkowania i konieczności zabezpieczania środków finansowych na ponoszenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Argument ten w realiach niniejszej sprawy nie jest wystarczający. Dokonując bowiem prawidłowej oceny stanu majątkowego skarżącej, jej możliwości zarobkowych,
w odniesieniu do ciążących na niej zobowiązań i kosztów utrzymania, nie jest wykluczone, iż wnioski jakie wypłyną z tej oceny mogą doprowadzić do konkluzji, iż wyegzekwowanie zaległości z tytułu ww. opłaty doprowadzi skarżącą do konieczności korzystania z pomocy państwa w bieżącym funkcjonowaniu.
Właściwe organy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą zatem uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i towarzyszące jej wywody. Dokonując oceny co do zasadności zastosowania ulgi, obowiązane będą szczegółowo odnieść się do przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu społecznego we wskazanym wyżej rozumieniu.
Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op
w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Op w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Takimi naruszeniami została także dotknięta decyzja organu I instancji.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ppsa uchylił decyzje organów obu instancji, orzekając jak w wyroku.