VIII SA/WA 304/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowybiogazownia rolniczaprawo budowlanekpainteres prawnystrona postępowaniazagospodarowanie przestrzenneoddziaływanie inwestycjisąsiedztwo nieruchomości

WSA w Warszawie oddalił skargę H. P. na decyzję SKO umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla biogazowni rolniczej, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego.

Skarżąca H. P. wniosła skargę na decyzję SKO umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla biogazowni rolniczej. SKO uznało, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działka znajduje się w odległości ok. 115m od działki inwestycyjnej i nie wykazała ona realnego oddziaływania inwestycji na jej prawo własności. WSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że interes prawny musi być realny, a nie hipotetyczny, a kwestie ewentualnych uciążliwości będą badane na etapie pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu i błędne uznanie, że nie posiada przymiotu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opierając się na art. 64aa ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznało, że stronami postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla biogazowni rolniczej są wnioskodawca, podmioty posiadające ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Kolegium stwierdziło, że skarżąca, będąca właścicielką działki oddalonej o ok. 115m od działki inwestycyjnej, nie wykazała, aby inwestycja oddziaływała na jej nieruchomość w sposób ograniczający lub uniemożliwiający korzystanie z prawa własności. Podkreślono, że interes prawny musi być realny i wynikać z przepisów prawa, a nie z hipotetycznych przewidywań. WSA przychylił się do stanowiska SKO, oddalając skargę. Sąd wskazał, że o statusie strony decyduje realne oddziaływanie inwestycji, a nie samo sąsiedztwo, a ewentualne uciążliwości będą badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże realnego oddziaływania inwestycji na jego prawo własności, które znajduje oparcie w przepisach prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi być realny i wynikać z przepisów prawa, a nie z hipotetycznych przewidywań. Samo sąsiedztwo nie przesądza o statusie strony, a ewentualne uciążliwości będą badane na etapie pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 64aa § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej jest wyłącznie wnioskodawca, podmioty z ograniczonymi prawami rzeczowymi lub innymi prawami trwale ograniczającymi własność, oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który inwestycja będzie oddziaływać.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Tylko strona może złożyć odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo do korzystania z własności zgodnie z społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.

p.b. art. 28 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje obszar oddziaływania obiektu budowlanego.

p.b. art. 3 § 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje obszar oddziaływania obiektu budowlanego.

Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu art. 4 § 1

Określa warunki dla biogazowni rolniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała realnego interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Odległość działki skarżącej od działki inwestycyjnej (ok. 115m) wyklucza automatyczne uznanie jej za stronę. Kwestie ewentualnych uciążliwości inwestycji będą badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Skarżąca posiadała interes prawny do bycia stroną postępowania z uwagi na sąsiedztwo działki i potencjalne oddziaływanie inwestycji. Organ pierwszej instancji i SKO naruszyły przepisy proceduralne, nie zapewniając czynnego udziału skarżącej i błędnie odmawiając jej statusu strony.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi być realny, a nie hipotetyczny nie można wywodzić interesu prawnego z własnych bliżej nie określonych przewidywań kwestie uciążliwości będą badane dopiero na etapie pozwolenia na budowę

Skład orzekający

Justyna Mazur

przewodniczący

Iwona Owsińska-Gwiazda

sprawozdawca

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy dla inwestycji mogących oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, w szczególności dla biogazowni rolniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z biogazowniami rolniczymi i interpretacją art. 64aa u.p.z.p. oraz ogólnych zasad dotyczących interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków. Interpretacja interesu prawnego i obszaru oddziaływania inwestycji ma znaczenie praktyczne.

Kiedy sąsiedztwo nie wystarczy: jak udowodnić interes prawny w sprawie warunków zabudowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 304/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 13 lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę H. P.
Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...]z dnia 12.12.2024r., ustalono sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą: Budowa biogazowni rolniczej o mocy do 499 kW zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości Ł., Gmina [...].
W dniu 02.01.2025r. wpłynęło do organu pierwszej instancji odwołanie H. P. (dalej: Skarżąca) od powyższej decyzji, w którym zarzuciła między innymi naruszenie:
1. art. 28 oraz art. 10 kpa, poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu i niedoręczenie jej zaskarżonej decyzji;
2. art. 28 kpa w związku z art.28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, poprzez brak zastosowania i tym samym uznanie, iż Skarżącej nie przysługuje jej prymat strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy legitymuje się interesem prawnym w przedmiotowym postępowaniu, a źródłem interesu prawnego jest prawo własności działki należącej do niej, w bezpośrednim/bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Skarżącej od w/w decyzji Wójta Gminy [...] umorzyło w stosunku do H. P. postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 127 § 1 kpa tylko strona może złożyć odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, dlatego pierwszą czynnością organu odwoławczego po wpłynięciu odwołania jest ustalenie czy pochodzi ono od strony. Wskazało, iż odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. P., która finalnie nie została uznana przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania. Przy czym, pierwotnie H. P. została uznana przez organ pierwszej instancji za stronę, w tym doręczono jej poprzednio wydaną decyzję z 26.06.2024r., która została uchylona przez SKO decyzją z 05.09.2024r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium w ww. decyzji kasacyjnej wskazało na konieczność zweryfikowania na nowo kwestii prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. W wyniku ponownej weryfikacji organ pierwszej instancji uznał, iż Skarżącej nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, o czym zawiadomił ją pismem z 21.11 .2024r. Wobec powyższego SKO przeprowadziło postępowanie wyjaśniające celem zweryfikowania, czy przysługuje Skarżącej przymiot strony w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji legitymacja do wniesienia odwołania.
Kolegium wskazało, że stosownie do art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wymaganą przeslanką do przyznania danej osobie przymiotu strony w postępowaniu przed organem administracyjnym jest zatem posiadanie przez nią interesu prawnego w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie przyjęto, że interes prawny stanowiący atrybut strony postępowania administracyjnego musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku.
Podniosło, że stosownie do art. 64aa ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13.07.2023r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu jest wyłącznie wnioskodawca, podmioty, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe względem nieruchomości lub inne prawa trwale ograniczające własność nieruchomości, oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który inwestycja będzie oddziaływać.
SKO wskazało, że w orzecznictwie przyjęło się co do zasady, iż za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy uznaje się właścicieli lub wieczystych użytkowników działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, ponieważ zostaną narażeni na oddziaływanie planowanej na tej działce inwestycji. W przypadku zaś nieruchomości położonych dalej ich właściciele, wieczyści użytkownicy mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Przy czym, czy podmiot ten ma interes prawny, nie może decydować jedynie sama wola tego podmiotu, z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłoby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji. Kolegium wskazało, że uznanie za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy podmiotu uprawnionego w stosunku do nieruchomości znajdującej się w bliskim sąsiedztwie nie sprowadza się do prostego sprawdzenia takiego sąsiedztwa. Ustalenia w tym zakresie nie mogą bowiem następować automatycznie, a w związku z tym, nawet jeśli dana nieruchomość znajduje się w bliskiej odległości od terenu inwestycji, nie oznacza to każdorazowo, iż podmiotowi uprawnionemu w stosunku do tej nieruchomości przysługuje status strony postępowania. Status ten związany jest z ustaleniem oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na te nieruchomości.
SKO podniosło też, iż przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy nie określa się: na podstawie art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 03.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który w tym postępowaniu nie znajduje zastosowania (określa, kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach); poprzez odniesienie do obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane, który w tym postępowaniu nie znajduje zastosowania.
Kolegium wskazało, że z akt sprawy (w tym z zaskarżonej decyzji) wynika, że organ pierwszej instancji finalnie za strony postępowania (oprócz wnioskodawcy – będącego właścicielem działki objętej wnioskiem nr [...] oraz graniczących z nią bezpośrednio działek nr [...] i [...]) uznał właścicieli następujących działek niegraniczących bezpośrednio z działką objętą wnioskiem leżących po tej samej stronie drogi wojewódzkiej co ta działka, tj. nr [...] (znajduje się w odległości ok. 3m od działki nr [...]– oddziela je działka nr [...]); nr [...] (znajduje się w odległości ok. 17m od działki nr [...]- oddziela je działka nr [...]); nr [...] i [...] (znajdują się w odległości ok. 7m od działki nr [...]- naprzeciwko jej, oddziela je droga gminna). Do kręgu tych osób nie zalicza się H. P.. Z akt sprawy wynika, ze jest ona właścicielem działki nr [...] - odległość dzieląca tę działkę z działką nr [...] wynosi ok. 115m, natomiast najbliższa zabudowa na tej działce (budynek mieszkalny) oddalona jest od dziatki [...] o ok. 160m. Zdaniem Kolegium, zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji (w zaprezentowanym powyżej rozumieniu) nie rozciąga się na działkę, do której przysługuje tytuł prawny Skarżącej.
Kolegium zauważyło, że w odwołaniu Skarżąca powołując się na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazała, że jest w dalszym ciągu stroną postępowania, legitymuje się bowiem interesem prawnym w przedmiotowym postępowaniu, którego źródłem jest prawo własności, ponieważ działki należące do niej są w bezpośrednim lub bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Odnosząc się do powyższego Kolegium stwierdziło, że nie uzasadnia w żaden sposób istnienia interesu prawnego to ogólne stwierdzenie, bowiem nie stanowi ono wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego - może być wyłącznie rozpatrywane w kategoriach interesu faktycznego. Nie można wywodzić interesu prawnego z własnych bliżej nie określonych przewidywań co do negatywnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, gdyż po pierwsze zarzuty te są czysto hipotetyczne, po drugie akcentują one bowiem jedynie potencjalne zagrożenie interesu tych osób, podczas gdy jedną z cech interesu prawnego jest jego realność. Nadto SKO podniosło, że przedmiotowa decyzja nie przesądza, że inwestor otrzyma pozwolenie na budowę co do konkretnej inwestycji. W przypadku złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, możliwość realizacji konkretnej inwestycji będzie oceniana w świetle przepisów Prawa budowlanego i wydanych na jego postawie aktów wykonawczych. Na tym etapie organy są obowiązane orzekać co do dopuszczalności realizacji konkretnej inwestycji. SKO stwierdziło, iż decyzje o warunkach zabudowy są decyzjami szczególnymi, określającymi jedynie możliwość realizacji inwestycji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi, której precyzyjne warunki określa się dopiero w pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że takie kwestie jak wpływ usytuowania zamierzonej inwestycji na powstanie uciążliwości lub niedogodności (np. zacienienie, hałas i inne) dla sąsiednich nieruchomości po realizacji inwestycji będą badane w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Celem decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Ochrona interesów osób trzecich uzasadniona wymaganiami prawa budowlanego poprzez m.in. zbadanie, czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich, wymagana jest dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdzie organ pierwszej instancji będzie dysponował projektem budowlanym, w którym zawarte zostaną szczegółowe rozwiązania techniczne projektowanej inwestycji. W konsekwencji, dopiero na tym etapie zostaną rozstrzygnięte szczegółowe kwestie dotyczące sposobu zagospodarowania działki inwestorów i wpływ planowanej przez nich inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich. Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. Z tego względu ochrona interesów osób trzecich na etapie określenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania oraz jego zabudowy nie może być
zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę, wobec czego nie może być tak konkretna i szczegółowo określona jak w pozwoleniu na budowę.
SKO wskazało, że ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko nie stanowi części postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z art.61 ust. 1 ustawy z 03.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach: postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwoleń o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że Skarżąca nie wykazała, iż ma interes prawny w przedmiotowym postępowaniu tj. w szczególności nie wykazała, iż przedmiotowa inwestycja oddziałuje na jej działkę w sposób ograniczający lub uniemożliwiający jej korzystanie z przysługującego prawa własności do tej działki. Art. 140 Kodeksu cywilnego statuuje prawo do korzystania z własności zgodnie z społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. W wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej może potencjalnie dojść do ograniczania zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw przysługujących właścicielowi. Ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W/w regulacje mogą być źródłem interesu prawnego decydującego o uczestniczeniu jako strona w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy terenu należącego do innej osoby. W ocenie Kolegium, tego rodzaju uprawnienia Skarżącej nie zostały jednak ograniczone ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowej inwestycji. Realizacja inwestycji nie wpływa na sposób gospodarowania jej nieruchomością - nie utrudni i nie uniemożliwi korzystanie z niej (w tym w celach mieszkaniowych). Nie może uzasadniać istnienia interesu prawnego ogólne stwierdzenie co do ewentualnego jej niekorzystnego wpływu na jej działkę. Twierdzenie takie mające charakter subiektywnej opinii (oceny) H. P. i nie stanowi wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego - może być wyłącznie rozpatrywane w kategoriach interesu faktycznego. SKO przypomniało, że to na stronie, która podnosi, że legitymuje się interesem prawnym ciąży obowiązek wykazania tego interesu. W ocenie Kolegium, nie zostało to w niniejszej sprawie wykazane przez wnoszącą odwołanie.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że przedstawione powyżej okoliczności i rozważania, świadczyć mogą o tym, iż H. P. posiada w przedmiotowym postępowaniu jedynie interes faktyczny, a nie prawny, zatem nie może być uznana za stronę tego postępowania.
W skardze do WSA na w/w decyzję SKO Skarżąca zarzuciła naruszenie
I. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art.7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa, art.84 k.p.a. i art.86 k.p.a. i tym samym zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, przejawiający się w dowolnej oraz błędnej interpretacji przepisów prawa skutkującej wadliwym przyjęciem niedopuszczalności odwołania;
b) art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie posiada przymiotu strony i tym samym nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, podczas gdy planowana inwestycja wskazuje, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania zamierzonej inwestycji, jako mającej bezpośredni wpływ na korzystanie z przysługującego prawa własności;
c) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na nieuznanie, iż skarżący posiada przymiot strony, w sytuacji, gdy planowana inwestycja w sposób oczywisty będzie oddziaływać na nieruchomości skarżącego w związku z czym posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu i powinien zostać uznany za jego stronę.
II. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w związku z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez brak zastosowania i tym samym uznanie, iż skarżącej nie przysługuje prymat strony w niniejszym postępowaniu, a skarżąca ponadto nie wykazała, że ma interes prawny w postepowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy podczas gdy legitymuje się interesem prawnym w przedmiotowym postępowaniu, a jego źródłem jest prawo własności działki należącej do niej w bezpośrednim/bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji;
b) art. 64aa ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez brak ustalenia, iż skarżący jest w kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy, a skarżący ponadto nie wykazał, iż ma interes prawny w postepowaniu o ustalenie warunków zabudowy, podczas gdy stroną takiego postępowania oprócz wnioskodawcy mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością na której planowana jest realizacja inwestycji.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania akcentując, iż wniosek dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej o mocy do 499 kW na działce nr [...] w obrębie Ł.. Z uwagi na fakt, iż zainstalowana moc elektryczna planowanej inwestycji i moc wskazana w § 3 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko są niewątpliwie zbliżone
- dzieli je tylko 1kW organ I instancji wezwał do złożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a wobec jej niezłożenia wydał decyzję odmowną. Decyzją z 5.09.2024 roku SKO w R. uchyliło w/w decyzję organu I instancji. Wójt Gminy [...] decyzją z 2024 roku ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie odwołującego rzeczona decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Skarżąca przytoczyła treść art. 6 ust. 2 u.p.z.p., wskazując, że każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Podniosła, że zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny i obowiązek. Przytoczyła treść art. 3 pkt 20 p.b. definiujący obszar oddziaływania obiektu budowlanego, orzecznictwo dotyczące stosowania art. 28 kpa podnosząc, że niesłusznie odebrano jej przymiot strony postępowania.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na marginesie SKO podniosło, że w wyniku odwołania od decyzji z 12.12. 2024 r. Wójta Gminy [...] stron postepowania SKO odrębną decyzją z 13.02.2025 r. [...]uchyliło w całości w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Uczestnik postępowania K. S. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią mającego w sprawie niniejszej zastosowanie art. 64aa ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13.07.2023r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu jest wyłącznie wnioskodawca, podmioty, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe względem nieruchomości lub inne prawa trwale ograniczające własność nieruchomości, oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który inwestycja będzie oddziaływać.
Na gruncie powyższego przepisu Upzp zgodzić należy się z tym, że interes do bycia stroną postepowania wykazuje także właściciel tych działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co jednocześnie wyklucza te podmioty, których nieruchomości nie znajdują się w granicach tego obszaru. Zatem o kręgu stron postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dotyczącej biogazowni rolniczej przesądza stopień i rodzaj uciążliwości inwestycji, który nie musi być ograniczony do działek wyłącznie bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomościami objętymi wnioskiem. Będą to jednak na ogół wyjątki od reguły, mające uzasadnienie w konkretnej sprawie, co wynika najczęściej z uciążliwości planowanej inwestycji, jej oddziaływaniem na inne, nie objęte zamiarem inwestycyjnym, nieruchomości. Taki obszar oddziaływania planowanej inwestycji może mieć znaczenie przy ustalaniu kręgu stron postępowania, o ile oddziaływanie to jest regulowane przepisami prawa, a nie subiektywnymi odczuciami właściciela nieruchomości. Nie można a priori wykluczyć, że także właściciel działki bezpośrednio nie przylegającej do obszaru objętego zamiarem inwestycyjnym status taki będzie posiadał, ani że nawet właściciel działki sąsiedniej, z uwagi na charakter inwestycji, statusu tego będzie w konkretnej sprawie, w zależności od charakterystyki zamierzenia inwestycyjnego, pozbawiony.
O możliwości bycia stroną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie przesądzało samo zlokalizowanie nieruchomości należących do Skarżącej, ale decydujące znaczenie miałby fakt objęcia nieruchomości do niej należących oddziaływaniem planowanej inwestycji, o ile znajdowałoby ono swoje oparcie w treści obowiązujących przepisów prawnych. Skarżąca mogłaby być stroną postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy [...], które zakończyło się wydaniem decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, tylko po wykazaniu w konkretnych okolicznościach tej sprawy, przesłanek z art. 28 kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek, wynikający z przepisów prawa administracyjnego. Do cech interesu prawnego zalicza się przy tym jego realność, co wyklucza uwzględnianie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych, nie istniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. W piśmiennictwie wskazuje się, że o istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu.
Zauważyć należy, że Skarżąca w swym odwołaniu żądając uchylenia decyzji organu I instancji powoływała się jedynie na fakt bycia właścicielem działek leżących w sąsiedztwie działki na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Z akt sprawy wynika (okoliczność niesporna), że jest ona właścicielem działki nr [...] - odległość dzieląca tę działkę z działką nr [...] wynosi ok. 115m, natomiast najbliższa zabudowa na tej działce (budynek mieszkalny) oddalona jest od dziatki [...] o ok. 160 m. Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie rozciąga się na działkę, do której przysługuje tytuł prawny Skarżącej. Skarżąca ani w swym odwołaniu ani w skardze nie wskazuje na jakiekolwiek uciążliwości czy ograniczenia w możliwości korzystania ze swojej nieruchomości jak właściciel. Nie można wywodzić interesu prawnego z własnych bliżej nie określonych przewidywań, które nie zostały w żaden sposób wyartykułowane, co do negatywnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, gdyż po pierwsze zarzuty te są czysto hipotetyczne, po drugie akcentują one bowiem jedynie ewentualne, potencjalne zagrożenie interesu tych osób, podczas gdy jedną z cech interesu prawnego jest jego realność. Nie można tracić z pola widzenia, iż cyt. art. 64aa ust. 1 mówi o oddziaływaniu inwestycji, a nie o możliwości oddziaływania.
Okoliczności, na które powoływała się Skarżąca trafnie zostały ocenione przez SKO w R., jako nie dające podstaw do uznania jej za stronę postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, a w konsekwencji prowadziły do umorzenia w stosunku do Skarżącej postepowania odwoławczego.
Zasadnie organ II instancji wskazał, że z istoty decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż nie rodzi ona żadnych praw do terenu, ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ewentualne uciążliwości wiązać się mogą nie tyle z faktem wydania decyzji o warunkach zabudowy, ile ze spodziewanymi skutkami, jakie będzie niosła za sobą już sama budowa zamierzonego obiektu budowlanego. Kwestie te, jak trafnie uznało SKO, są możliwe do badania dopiero na etapie pozwolenia na budowę, takie też stanowisko prezentowane jest w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r., II OSK 839/13, LEX nr 2007157).
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę – art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI