VIII SA/Wa 30/20

VIII SA/Wa 30/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 71/21 - Wyrok NSA z 2024-11-08
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 82
§ 9 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 2 i § 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją  zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant referent-stażysta Aleksandra Żurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Dyrektor ARiMR), działając na podstawie § 9 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 82, dalej: rozporządzenie RM) udzielił R. S. (dalej: strona, skarżący, producent) częściowego wsparcia w kwocie [...] zł za wycofanie w ramach bezpłatnej dystrybucji jabłek w ilości 8.830 kg.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję jabłek w ilości 200.000 kg z działek o numerze ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 7,33 ha.
Z uwagi na przekroczenie ilości, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM tj.: 77.565 ton - łącznie jabłka oraz gruszki, Prezes ARiMR poinformował, że w dniu [...] stycznia 2018 r. zakończono przyjmowanie powiadomień w zakresie operacji wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję oraz inne przeznaczenie dla ww. grupy produktów. Dla powiadomień złożonych w dniu [...] stycznia 2018 r. Prezes ARiMR określił współczynnik przydziału, który dla jabłek wyniósł 0,09.
Jak wynika z akt sprawy jabłka w ilości 18.000 kg zostały przekazane Fundacji [...] w [...] [...] czerwca 2018 r. W tym też dniu producent otrzymał Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw.
W dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie wsparcia (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie)
w związku z wycofaniem na bezpłatną dystrybucję jabłek z działki nr [...]
o powierzchni 0,6 ha w ilości 18.000 kg.
W dniach [...]-[...] lipca 2018 r. przeprowadzono u skarżącego kontrolę w zakresie weryfikacji zadeklarowanych upraw i możliwości produkcyjnych, z której sporządzono: raport z kontroli nr [...]. Wynikało z niego, że jedna z działek (nr [...]) jest mniejsza, niż ta zadeklarowana przez producenta. Do raportu załączono oświadczenie producenta z [...] lipca 2018 r. określające możliwości produkcyjne ze wskazanych w powiadomieniu działek na poziomie 40 ton/ha. W trakcie weryfikacji ww. wniosku stwierdzono nadto, że w 2017 roku w gospodarstwie strony wystąpiły szkody w zakresie przymrozków.
W dniu [...] września 2018 r. Dyrektor ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu wsparcia finansowego w części, z tytułu wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję do ilości 16.821 kg jabłek w kwocie [...] zł. Przyznając wsparcie finansowe Dyrektor uznał, że produkcja jabłek w gospodarstwie skarżącego odbywała się na obszarze 6,85 ha i dla takiego obszaru należało wyliczyć kwotę wsparcia. Decyzja ta została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji decyzją Prezesa ARiMR z [...] lutego 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes ARiMR wskazał, że raport z czynności kontrolnych, na którym oparł się Dyrektor ARiMR nie obejmował kontroli [...] działek, z tych które zostały zgłoszone przez producenta, a więc kontrola potwierdziła faktyczne prowadzenie upraw jabłek na powierzchni 3,77 ha, a nie na powierzchni 6,85 ha, którą przyjął do wyliczeń Dyrektor ARiMR.
W dniu [...] marca 2019 r. przeprowadzono ponowną kontrolę w zakresie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]. Z czynności kontrolnych sporządzono raport Nr [...] z [...] marca 2019 r. Załącznikiem do powyższego raportu jest oświadczenie producenta z [...] marca 2019 r. o możliwościach produkcyjnych w prowadzonym gospodarstwie na wskazanych w Powiadomieniu działkach rolnych na poziomie od 40 ton/ha do 60 ton/ha.
Mając to na uwadze, Dyrektor ARiMR wydał [...] marca 2019 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu wsparcia finansowego w części z tytułu wycofania produktów na bezpłatną dystrybucję 11.154 kg jabłek.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący złożył kolejne oświadczenie o możliwościach produkcyjnych na poszczególnych działkach w gospodarstwie na poziomie do 60 do 80 t/ha, zaznaczając, iż są to wielkości bez odliczenia jakichkolwiek strat z tytułu przymrozków. Producent dołączył również faktury, na potwierdzenie ilości owoców sprzedanych, poza ilością przekazaną na bezpłatną dystrybucję.
Wobec powyższego decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...], Prezes ARiMR ponownie uchylił decyzję organu I instancji o sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
W dniu [...] lipca 2019 r., na wezwanie organu I instancji, producent złożył pisemne wyjaśnienie wraz z załącznikami, w którym wskazał, że na działce Nr [...] o powierzchni 1,96 ha poniósł straty w wysokości 70% na powierzchni 1,00 ha oraz straty 65% na powierzchni 0,69 ha. Jednocześnie wyjaśnił, że na wszystkich pozostałych działkach (o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) stwierdzono straty na poziomie 69%. Natomiast na działce nr [...] o powierzchni 0,55 ha, w 2017 r. znajdował się w pełni owocujący sad, z którego w 2017 roku producent zebrał plon, który został następnie usunięty, bowiem w 2018 roku posadzono tam nowe drzewka. Ponadto producent wniósł o wzięcie pod uwagę oświadczenia z [...] marca 2019 r.
w którym podał możliwości produkcyjne z poszczególnych działek swojego gospodarstwa.
Organ I instancji, wskazaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2019 r., udzielił więc wsparcia za wycofanie z rynku produktów na bezpłatną dystrybucję do ilości mniejszej niż wskazana we wniosku o przyznanie wsparcia (bezpłatna dystrybucja/inne przeznaczenie) tj. do ilości 8.830 kg. Do wyliczenia organ przyjął łączną powierzchnię działek 7,32 ha, zaś przy wyliczeniu produkcji plonu średniego w roku 2017 przyjęto plon zgodny z oświadczeniem producenta, tj. 60-80t/ha dla powierzchni 5,94 ha i 60 ton/ha dla pow. 1,38 ha. Do wyliczenia faktycznie uzyskanych plonów przyjęto również, że w sadzie wystąpiły straty przymrozkowe w wysokości 65 i 69%. Na podstawie ww. parametrów określono możliwości produkcyjne sadu w wysokości 175.028 kg. Od tej wielkości odjęto ilość jabłek sprzedanych przed dniem [...] stycznia 2018 r. (gdyż
w powiadomieniu nie można wskazywać produktów, które już zostały wycofane z rynku) tj. 76.920 kg. Łączna możliwa ilość jabłek, którą producent mógł zadeklarować
w powiadomieniu to 98.108 kg (175.028-76.920), a po zastosowaniu współczynnika przydziału – 0,09 ustalono, że producent mógł wycofać 8.830 kg jabłek. W związku
z tym odmówiono dofinansowania do 9170 kg wycofanych jabłek.
W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł, że powiadomienie z [...] stycznia 2018 r. jak i cała późniejsza dokumentacja uwzględniała straty przymrozkowe z wiosny 2017 r. Po zastosowaniu współczynnika podanego przez ARiMR przekazał na bezpłatną dystrybucję 18.000 kg jabłek. Po złożeniu wniosku o przyznanie wsparcia Agencja zakwestionowała tą ilość. W związku z tym do odwołania od decyzji z [...] września 2018 r., zgodnie z poradą pracownika ARiMR, skarżący dołączył faktury, które miały stanowić dowód faktycznie uzyskiwanych plonów. Dowodziły one sprzedaży 176.199 kg jabłek. Zgłoszona w powiadomieniu ilość 200.000 kg jabłek była więc zgodna ze stanem faktycznym. Przedłożone faktury organ wykorzystał przeciwko skarżącemu, tymczasem ani przepisy prawne ani też informacje uzyskiwane od agencji nie stanowią o tym, by w powiadomieniu zgłaszać taką ilość jabłek, jaką posiadana się na dzień jego złożenia.
Rozpoznając odwołanie, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy) decyzją nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. wydaną przez Dyrektora ARiMR o przyznaniu wsparcia finansowego w części.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że producent posiadał sad jabłoniowy na powierzchni 7,33 ha. W powiadomieniu zgłosił ilość 200.000 kg jabłek, a ogłoszony
w dniu [...] stycznia 2018 r. komunikat Prezesa ARiMR o wysokości współczynnika przydziału, stosowanego w odniesieniu do grupy produktów: jabłka oraz gruszki informował, że współczynnik ten wyniósł - 0,09. Po zastosowaniu ww. współczynnika, ilość jabłek która mogła zostać wycofana przez producenta wyniosła 18.000 kg, bez uwzględnienia poniesionej z powodu przymrozków straty.
Organ odwoławczy wskazał, że do wyliczenia faktycznie uzyskanych plonów organ pierwszej I przyjął łączną powierzchnię 7,32 ha. Powierzchnia ta została ustalona mając na uwadze:
- ustaloną podczas czynności kontrolnych powierzchni 0,34 ha na działce nr [...],
- zmiany w nasadzeniach na działce nr [...], dla której przyjęto powierzchnię 0,64 ha,
- ustaloną podczas czynności kontrolnych powierzchnię 0,55 ha na działce nr [...]
(w 2017 r. na tej działce znajdował się w pełni owocujący sad jabłoniowy).
Poza ustaleniem faktycznej powierzchni sadu, do wyliczenia faktycznie uzyskanych plonów przyjęto również, iż w sadzie wystąpiły straty przymrozkowe
w wysokości 69% na powierzchni 6,68 ha i 65% na powierzchni 0,64 ha oraz plon
z ostatniego złożonego przez producenta oświadczenia z dnia [...] marca 2019 r.
w wysokości 80 ton/ha dla powierzchni 5.94 ha i 60 ton/ha dla powierzchni 1,38 ha sadu. Na podstawie ww. parametrów określono możliwości produkcyjne sadu, na działkach wskazanych przez producenta w powiadomieniu w wysokości 175 028 kg. Od tej wielkości odjęto ilość jabłek, która została sprzedana przed dniem [...] stycznia 2018 r., tj. 76 920 kg, co skarżący potwierdził składając faktury sprzedaży i, na co słusznie zwrócił uwagę organ I instancji.
Analizując ww. dokumenty sprzedaży organ odwoławczy stwierdził, że znaczną część jabłek, tj. 48 186 kg, producent sprzedał przed [...] stycznia 2018 r., czyli przed dniem złożenia powiadomienia. Organ wyjaśnia, że ilość jabłek jaka została sprzedana przed dniem złożenia Powiadomienia nie mogła zostać zgłoszona w powiadomieniu, ponieważ de facto producent nie dysponował już fizycznie tą ilością jabłek. Ponadto, faktury dotyczące ilości 28.734 kg jabłek zostały wystawione na żonę producenta – K. S., z datą sprzedaży poprzedzającą złożenie powiadomienia.
W związku z powyższym organ odwoławczy nie mógł uwzględnić faktur wystawionych przed dniem [...] stycznia 2018 r. na łączną ilość 76 920 kg jabłek, jako dowód w sprawie przemawiający na korzyść strony. Sprzedaż jabłek spowodowała zmniejszenie rzeczywistej posiadanej przez producenta ilości jabłek, które mógł zaoferować na bezpłatną dystrybucję. Bezpośredni wpływ na zmniejszenie zbiorów jabłek miały też straty w wysokości 65-69 %.
Łączna możliwa ilość jabłek, którą producent mógł zadeklarować
w powiadomieniu to 98.108 kg (175 028 kg - 76 920 kg). Po zastosowaniu współczynnika przydziału, daje ilość 8.830 kg jabłek, która mogła zostać wycofana przez producenta i objęta wsparciem. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze okoliczności poniesionych strat przymrozkowych oraz fakt sprzedaży części plonu jabłek z sezonu 2017/2018 (76.920 kg łącznie), organ I instancji mógł przyznać wsparcie producentowi tylko za ilość 8 830 kg jabłek, a do ilości 9 170 kg jabłek zobowiązany był wsparcia odmówić. Wskazywanie przez producenta na fakt, że przed złożeniem powiadomienia odliczył poniesione straty nie znajduje uzasadnienia
w materiale dowodowym.
Skarżący nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie
o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy,
- art. 6 k.p.a. w zw. art. 138 § 2 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. i art. 129 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające decyzję
w całości, w sytuacji gdy powyższe wykroczyło poza zakres zaskarżenia określony przez stronę skarżącą w odwołaniu, z którego jasno wynikało, że decyzja została zaskarżona w części jedynie co do odmowy przyznania dofinansowania do ilości 1179 kg, co nie pozwalało na uchylenie i zmianę decyzji w całości przy ponownym rozpoznaniu sprawy,
- art. 7 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia,
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów samorządu terytorialnego, które polegało na nieuwzględnieniu charakteru podnoszonych przez wnoszącego odwołanie zarzutów,
a następnie dokonanie ich kwalifikacji niezgodnej z rzeczywistą wolą skarżącego tj. poprzez rozszerzenie ich na decyzję niezaskarżoną tj. ostateczną orzeczenie na niekorzyść strony;
- 10 rozporządzenia RM poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyznanie wsparcia finansowego w części, w wysokości nieodpowiadającej rzeczywistemu stanowi rzeczy, pomimo istnienia przesłanek do przyznania wsparcia w całości;
- § 4 ust. 4 rozporządzenia RM poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że
w powiadomieniu należy podać ilość posiadanego towaru na dzień jego złożenia, podczas gdy z przepisów ww. rozporządzenia nic takiego nie wynika.
Mając na uwadze powyższe skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 j.t. ze zm.; dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone
w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w sprawie jest częściowa odmowa przyznania nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców
i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. Powodem odmowy przyznania wsparcia w części było obliczenie maksymalnej ilości możliwej do wycofania
z pomniejszeniem zadeklarowanej przez producenta wielkości uprawy jabłek na skutek poniesionych przez skarżącego strat w związku z zaistniałymi w jego gospodarstwie przymrozkami wiosennymi.
Wskazać należy, że zasady przyznawania tej pomocy uregulowane zostały
w powołanym przez organy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.
w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia RM maksymalna ilość produktów objęta operacjami, za które może zostać udzielone wsparcie w odniesieniu do jabłek wynosiła 77.565 ton. W dniu, w którym suma ilości produktów wynikających z powiadomień przekroczy ilość, o której mowa w ust. 1, Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Agencji informację o: 1) zakończeniu przyjmowania powiadomień dotyczących operacji obejmujących daną grupę produktów oraz o 2) wysokości współczynnika przydziału stosowanego w odniesieniu do ilości produktów wynikających z powiadomień złożonych w tym dniu oraz w okresie ostatnich pięciu dni poprzedzających ten dzień.
W sprawie niniejszej komunikat taki został wydany [...] stycznia 2018 r., Prezes ARiMR poinformował w nim, że w dniu [...] stycznia 2018 r. Agencja zakończyła przyjmowanie powiadomień w zakresie operacji wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję oraz inne przeznaczenie dla jabłek oraz gruszek. Natomiast z komunikatu
z 21 stycznia 2018 r. wynikało, że dla ilości produktów wynikających z powiadomień złożonych w dniu [...] stycznia 2018 r. określono wysokość współczynnika przydziału
w wysokości 0,09.
Stosownie do treści §10 ust. 1 rozporządzenia RM Dyrektor ARiMR, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla danego rodzaju produktu objętego operacją w załączniku II do rozporządzenia 2017/1165,
z uwzględnieniem redukcji w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2017/1165. Przy obliczaniu wysokości wsparcia uwzględnia się ilość produktów danego rodzaju objętych operacją, nie większą jednak niż ilość produktów kwalifikująca się do objęcia tą operacją zgodnie odpowiednio z § 5 ust. 5 albo § 6 ust. 6 (§ 10 ust. 2 rozporządzenia RM). W przypadku operacji przeprowadzonej przez podmioty, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli wysokość wsparcia w przeliczeniu na 1 ha upraw, z których pochodzą produkty objęte tą operacją, przekracza maksymalny poziom wsparcia określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wsparcie przysługuje w wysokości stanowiącej iloczyn maksymalnego poziomu wsparcia określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia i powierzchni tych upraw (§ 10 ust. 3 rozporządzenia RM).
Skarżący kwestionując kwotę udzielonego wsparcia wskazał, że zadeklarował przekazanie produktów z działek o łącznej powierzchni 7,33 ha (zweryfikowana przez organ wielkość areału, do którego przyznano płatność to 7,32 ha) w ilości 18.000 kg. Jabłka zostały przekazane Fundacji [...] w [...], na potwierdzenie czego producent otrzymał Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw. Dodatkowo na potwierdzenie możliwości produkcyjnych gospodarstwa skarżący, w toku postępowania administracyjnego, przedłożył dowód sprzedaży jabłek datowane od dnia [...] września 2017 roku do [...] maja 2018 r. (por. faktury z k. 130-138 akt administracyjnych).
Z kolei organ powoływał się na okoliczność, że w trakcie przeprowadzonej
w dniach [...]-[...] lipca 2018 r. oraz 11 marca 2019 r. kontroli w zakresie weryfikacji zadeklarowanych upraw i możliwości produkcyjnych, z których sporządzono raport
z kontroli nr [...], skarżący podał, że możliwości produkcyjne gospodarstwa kształtują się na poziomie 40 t/ha, jeśli chodzi o działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], na poziomie 45 t/ha, jeśli chodzi o działki o nr ewid. [...], 50t/ha w przypadku działki [...] oraz 60 ton/ha w przypadku działki [...]. Następnie oświadczeniem z [...] marca 2019 r. skarżący podał, że możliwości produkcyjne gospodarstwa kształtują się na poziomie 80 t/ha, jeśli chodzi o działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], a w przypadku działki [...] i [...] - 60 ton/ha (por. k. 128 akt administracyjnych). Ustalając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał za wiarygodną wielkości korzystniejsze dla skarżącego, podane w oświadczeniu z [...] marca 2019 r. Z kolei podpisując protokół Nr [...] producent potwierdził także, że na skutek wystąpienia w 2017 r. wiosennych przymrozków skarżący poniósł straty w wysokości 67,16%, za co otrzymał pomoc finansową (por. k. 5 akt administracyjnych). W związku z tym skarżącemu nie przysługuje wsparcie za wszystkie przekazane jabłka, albowiem mając na uwadze wyżej wskazane wielkości skarżący mógł wyprodukować 175.028 kg jabłek, z czego 76.920 kg jabłek sprzedał przed dniem powiadomienia. Dodatkowo z uwagi na fakt, że w 2017 roku w gospodarstwie skarżącego wystąpiły niekorzystne zjawiska atmosferyczne (wiosenne przymrozki), które spowodowały powstanie szkód ostatecznie ustalono, że skarżący mógł osiągnąć plony na poziomie 98.108 kg jabłek. Uzyskaną wielkość dodatkowo pomnożono przez wynikający z powiadomienia z [...] stycznia 2018 r. współczynnik przydziału w wysokości 0,09. W ten sposób uzyskano wynik 8.830 kg jabłek, wobec którego udzielone zostało wsparcie.
Zdaniem Sądu stanowisko organów ARiMR należy uznać za prawidłowe. W tym miejscu wskazać należy, że szczegółowe wyliczenia zostały przeprowadzone przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (por. k. 189-191 akt administracyjnych). Po weryfikacji, Sąd uznał je za prawidłowe, stąd nie ma potrzeby ich powtarzania.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy, którego w istocie skarżący nie kwestionuje, wynika, że istotnie [...] czerwca 2018 r. pomiędzy skarżącym, a Fundacją [...] nastąpiło przekazanie produktu (jabłek) w ilości 18.000 kg, co wynika z przedstawionego w sprawie Świadectwa potwierdzenia przekazania produktów wycofanych z rynku (k. 37 akt administracyjnych) niemniej Sąd zauważa, że skarżący zadeklarował znajomość zasad i warunków uczestnictwa w mechanizmie wsparcia. Wynikało z nich, że w przypadku, gdy producent owoców składający powiadomienie, na zgłoszonej w powiadomieniu działce i dla danego produktu, poniósł stratę/szkodę
w wyniku działania niekorzystnych warunków atmosferycznych, to ilość produktu zgłoszona w powiadomieniu powinna uwzględniać tę stratę/szkodę. Do wymogu tego producent nie zastosował się, co również nie jest kwestionowane. Podana przez producenta w powiadomieniu możliwość produkcyjna gospodarstwa niewątpliwie nie uwzględnia wykazanej przez producenta szkody w związku z zaistniałymi w 2017 r.
w jego gospodarstwie niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.
Nie budziło wątpliwości Sądu również to, że organ był uprawniony do przeprowadzenia szczegółowej weryfikacji możliwości uzyskania danego plonu, tj. ilości produktu zgłoszonej w powiadomieniu, co miało miejsce w sprawie niniejszej. Opierając się na danych zawartych we wniosku oraz danych z protokołu przeprowadzonej kontroli określił wysokość wsparcia jako iloczyn podanej przez niego możliwości produkcyjnej gospodarstwa, plonów nieobjętych wiosennymi przymrozkami oraz współczynnika przydziału w wysokości 0,09. Uprawnione zatem było ustalenie organów dotyczące kwoty wsparcia odnoszącej się do 8.830 kg jabłek.
Zdaniem Sądu przekazanie produktu w ilości 18.000 kg, z punktu widzenia interesu skarżącego, niewątpliwie było dla niego niekorzystne, nie można jednak nie dostrzec, że dokonane przez organ obliczenia są konsekwencją zadeklarowanych przez producenta strat i przyznanej mu z tego tytułu pomocy. Niewzięcie tej okoliczności pod uwagę przez organy obu instancji doprowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której producenci rolni uzyskiwaliby podwójne dofinansowanie ponoszonych przez nich strat. Bez znaczenia przy tym pozostaje tytuł ich ponoszenia. Skoro bowiem skarżący zadeklarował, że poniósł stratę/szkodę z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych i strata ta polegała na zmniejszeniu plonu to nie może oczekiwać, że okoliczność ta nie zostanie zweryfikowana i wzięta pod uwagę przez organ na etapie przyznawania pomocy z tytułu utrzymania embarga rosyjskiego na niektóre owoce. Oba postępowania dotyczyły bowiem 2017 roku.
Rację ma organ odwoławczy także co do tego, że w powiadomieniu należy zadeklarować do wycofania z rynku ilość jabłek, którą producent w danej chwili tj. na dzień złożenia rzeczonego powiadomienia – dysponuje. Powiadomienie to jest bowiem oświadczeniem producenta, że dysponuje wskazaną w nim wielkością jabłek, którą jest w stanie przekazać na bezpłatną dystrybucję. Niezgodne z zasadami logiki jest twierdzenie przeciwne, prowadzące w efekcie do tego, że producent wobec tej samej części jabłek otrzymuje dochód z tytułu jego sprzedaży, a później z tytułu wycofania
z rynku.
W ocenie Sądu poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa Tym samym zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, 8, 76 §1, 77 i 80 k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwione. Podobnie za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. To skarżący w ocenie Sądu nie dostrzega, że organy ARiMR uwzględniły przy rozpoznaniu wniosku całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zaś jak chciałby skarżący z pominięciem okoliczności ustalonych w raporcie z kontroli
i złożonym wówczas oświadczeniu przez skarżącego co do możliwości produkcyjnych na poszczególnych działkach.
Biorąc pod uwagę powyższe w przekonaniu Sądu organy ARiMR prawidłowo uwzględniły wysokość strat w gospodarstwie strony i złożone przez niego oświadczenie o możliwości produkcyjnej gospodarstwa. Umknęło uwadze skarżącego, iż wydając zaskarżone decyzje organy ARiMR kierowały się przepisami prawa, nie zaś potencjalną szkodą której doznała skarżąca strona.
Niezasadny jest nadto zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 1 k.p.a. i art. 129 § 1 k.p.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ani z odwołania od decyzji Dyrektora ARiMR z [...] września 2018 r., ani z odwołania od decyzji z [...] marca 2019 r. nie wynika, aby intencją skarżącego było zaskarżenie decyzji w części. Nie wskazując zakresu zaskarżenia ww. decyzji skarżący podał, że jest z niej niezadowolony i jest ona dla niego krzywdząca. Organ odwoławczy był więc uprawniony do orzekania w granicach całej sprawy.
Po drugie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot - ponownemu rozpoznaniu
i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość, ale i powinność ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu I instancji. Słusznie podkreśla się
w orzecznictwie, że dla uznania, iż zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, publ. CBOSA). Taki model postępowania administracyjnego przesądza o tym, że organ odwoławczy nie jest związany zakresem żądania zawartego w odwołaniu i nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, lecz obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie, dokonując merytorycznej i prawnej oceny całej decyzji, która powinna spełniać wymogi przewidziane art. 107 k.p.a. Z przyjętej przez k.p.a. konstrukcji odwołania i zakresu kompetencji organu odwoławczego wynika, że nawet wówczas, gdy strona zaskarżyła jedynie część decyzji organu pierwszej instancji, nie można przyjmować automatycznie, iż w pozostałej, niezaskarżonej części decyzja ta staje się ostateczna. Organ odwoławczy, nie będąc związany granicami i podstawami odwołania, może a nawet powinien rozpatrzyć sprawę w granicach nie objętych zakresem odwołania, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Jedyne ograniczenie, które wprowadził ustawodawca dla organu odwoławczego, zawarte jest w art. 139 k.p.a. (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się). Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby przyjęcie sprzecznej z k.p.a. zasady związania organu odwoławczego wniesionym przez stronę odwołaniem, a tym samym bezpodstawne ograniczenie kompetencji organu odwoławczego do kontroli decyzji w zaskarżonej części, nie zaś do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia
w całości sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2009 r., I OSK 218/08, publ. CBOSA).
Skarżący składając odwołania od decyzji, w tym odwołanie z [...] października 2018 r. (co podnosił na rozprawie) nie zaznaczał, ze odwołuje się od części decyzji. Nie można interpretować określenia cyt.: "odwołuje się od decyzji, bo jestem z niej niezadowolony i jest ona dla mnie krzywdząca", interpretować w ten sposób, że została ona zaskarżona jedynie co do odmowy przyznania dofinansowania (dotyczy I ppkt 2) skargi).
Wydając decyzję z [...] sierpnia 2019 r. organ I instancji nie naruszył także zasady reformationis in peius. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji
w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 4 maja 1998 r., FPS 2/98, ONSA 1998/3/79, wyrok NSA z 6 lutego 2020 r., II OSK 181/20, LEX nr 2786088, wyrok NSA z 13 czerwca 2019 r., II GSK 844/17, LEX nr 2695702).
Sąd uznał za nieuzasadnione nadto zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Sąd w całości akceptuje ocenę prawną przeprowadzoną w zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.