VIII SA/Wa 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO odmawiające dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym lokalizacji stacji bazowej, uznając, że przemawia za tym interes społeczny.
Stowarzyszenie wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym lokalizacji stacji bazowej, powołując się na cele statutowe związane z ochroną środowiska i zdrowia publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło, uznając, że nie wykazano interesu społecznego. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że interes społeczny w ochronie ludności przed szkodliwym oddziaływaniem stacji bazowej uzasadnia dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w R., które odmówiło dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy wieży telefonii komórkowej. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe, obejmujące przeciwdziałanie zagrożeniom dla środowiska i zdrowia publicznego oraz promowanie zrównoważonego kształtowania przestrzeni, uzasadniają jego udział, a także wskazywało na potencjalną szkodliwość inwestycji i brak jej uzasadnienia. SKO odmówiło, uznając, że choć cele statutowe są spełnione, to nie wykazano interesu społecznego, a stowarzyszenie nie wykazało posiadanych kwalifikacji merytorycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że SKO nie oceniło właściwie przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślił, że interes społeczny, choć niedookreślony, powinien być interpretowany w kontekście konkretnej sprawy, a jego wykazanie przez organizację społeczną powinno być uprawdopodobnione, a nie udowodnione, zwłaszcza gdy organizacja nie ma wglądu w akta sprawy. Sąd stwierdził, że argumentacja stowarzyszenia, choć ogólna, nawiązująca do ochrony ludności przed szkodliwym oddziaływaniem stacji bazowej, jest wystarczająca do uznania, że przemawia za nią interes społeczny, który obejmuje ochronę zdrowia i środowiska.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie powinno zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu, jeśli cele statutowe są spełnione i przemawia za tym interes społeczny, który w tym przypadku obejmuje ochronę ludności przed szkodliwym oddziaływaniem stacji bazowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji nie ocenił właściwie przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślono, że interes społeczny powinien być uprawdopodobniony, a nie udowodniony, a argumentacja stowarzyszenia dotycząca ochrony zdrowia i środowiska jest wystarczająca do uznania, że interes społeczny przemawia za jego udziałem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
k.p.a. art. 31 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 31 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 153
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wiążące dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes społeczny w ochronie ludności przed szkodliwym oddziaływaniem stacji bazowej uzasadnia dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Organ administracji nie powinien wymagać od organizacji społecznej udowodnienia przesłanek, a jedynie ich uprawdopodobnienia, zwłaszcza gdy organizacja nie ma wglądu w akta sprawy.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego uzasadniającego jego udział w postępowaniu. Stowarzyszenie nie wykazało posiadanych kwalifikacji merytorycznych w zakresie warunków realizacji inwestycji.
Godne uwagi sformułowania
dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może być 'niejako automatyczne' interes społeczny należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej pojęcie interesu społecznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne organizacja społeczna, która dopiero dąży do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu nie ma przymiotu strony czy uczestnika postępowania, a zatem nie ma wglądu w akta administracyjne danego postępowania działania nakierunkowane na ochronę zdrowia i środowiska niewątpliwie zawierają się w zakresie przedmiotowym pojęcia interesu społecznego
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący-sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Marek Wroczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 k.p.a.), w szczególności rozumienie i wykazywanie interesu społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których organizacje społeczne ubiegają się o udział w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i ich roli w ochronie interesu publicznego, co jest istotne dla prawników i aktywistów.
“Czy organizacje społeczne mają prawo głosu w sprawach lokalizacji inwestycji? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 3/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Justyna Mazur Marek Wroczyński Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 31 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 7 listopada 2024 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. kwotę 149 (sto czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z 10 października 2024 r. Polskie Stowarzyszenie na rzecz [...] z siedzibą w [...] (dalej: Stowarzyszenie) wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] Nr [...] z 17 września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą budowa wieży telefonii komórkowej wraz z instalacją radiokomunikacyjną [...] [...] centrum zlokalizowanej na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że żądanie dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest uzasadnione celami statutowymi stowarzyszenia wskazanymi w § 6 pkt d,e,f,g,j i q takimi jak: - przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony instalacji rozumianych zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska oraz obiektów budowlanych, budowli, urządzeń budowlanych rozumianych zgodnie z ustawą Prawo budowlane, masztom antenowym oraz innych przedsięwzięć, wyrobów, systemów, technologii i urządzeń wytwarzających lub przyczyniających się do wytwarzania lub mogących wytwarzać czynniki szkodliwe lub potencjalnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia publicznego (...); - mądre, zrównoważone i zdrowe kształtowanie środowiska i zagospodarowania przestrzeni zgodnie z takim kształtowaniem oraz ich promocja. Ponadto Stowarzyszenie podniosło, że nie zgadza się na powstanie ww. stacji bazowej. Podkreśliło, że tego typu inwestycje ze swej natury są szkodliwe dla środowiska i zdrowia publicznego oraz zaburzają ład przestrzenny, czemu Stowarzyszenie przeciwdziała. Stowarzyszenie sprzeciwia się niezrównoważonemu i bezzasadnemu lokowaniu tego typu inwestycji - jak zapewne w niniejszej sprawie. W okolicy, gdzie inwestor zamierza realizować stację bazową, zasięg telefoniczny jest dobry. Tym samym lokalizacja masztu jest bezzasadna. Przedmiotowa stacja bazowa nie jest stacją typu small cell lokowaną np. na latarni ulicznej, ale jest to prawdopodobnie stacja bazowa na kilkudziesięciometrowym maszcie mająca znajdować się w terenie, który nie pasuje do tego typu inwestycji i w którym znajduj się wiele domów jednorodzinnych. Stowarzyszenie w ramach postępowania będzie stać na straży zdrowia publicznego, środowiska, ładu przestrzennego, interesu publicznego, społecznego oraz praw okolicznej ludności. Wyraża sprzeciw wobec nieanalizowania dokładnego wpływu na środowisko i zdrowie publiczne inwestycji oraz niezbadania wystarczająco wymogów ochrony środowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ, Kolegium, SKO) działając na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) postanowieniem z 7 listopada 2024 r. znak: [...] odmówiło dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w ww. postępowaniu odwoławczym od decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego tj. budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu postanowienia, organ w pierwszej kolejności przywołał treść art. 31 § 1 k.p.a. Następnie organ podniósł, że w jego ocenie w rozpoznawanej sprawie występuje pierwsza z wymienionych w art. 31 k.p.a. przesłanka, iż cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają dopuszczenie do udziału w postpowaniu. Zdaniem Kolegium natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi druga przesłanka wymieniona w ww. przepisie, warunkująca dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia na jego żądanie, tj. nie przemawia za tym interes społeczny. Organ wskazał, że dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może być "niejako automatyczne" i w każdym przypadku złożenia wniosku w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do spełnienia przesłanek przepisem zakreślonych z uwzględnieniem realiów konkretnej sprawy. Ma to szczególne znaczenie z racji niedookreśloności samego pojęcia "interesu społecznego", którym posłużył się ustawodawca w art. 31 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Interes społeczny, który towarzyszyć musi wnioskowi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Postępowanie, w którym Stowarzyszenie chce uczestniczyć na prawach strony dotyczy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Celem tego postępowania jest ocena możliwości realizacji tego rodzaju inwestycji z punktu widzenia ładu przestrzennego. W ocenie organu argumentacja zgłoszonego żądania przez Stowarzyszenie nie wskazuje jednoznacznie na związek pomiędzy celami działania Stowarzyszenia, a przedmiotem postępowania, do którego żąda dopuszczenia w powiązaniu z interesem społecznym. Brak jest określenia interesu społecznego skonkretyzowanego w danej sprawie indywidualnie, przy uwzględnieniu jej realiów i uwarunkowań. Organ stanął na stanowisku, że Stowarzyszenie żądając dopuszczenia udziału w postępowaniu winno dołożyć wszelkich starań aby jego wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów określonych w art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ decydujący o takim dopuszczeniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze. Natomiast Stowarzyszenie przerzuciło na Kolegium ciężar precyzyjnego ustalenia przesłanek zasadności swojego żądania. Organ uznał, że argumentacja Stowarzyszenia związana z zagrożeniami planowanej inwestycji dla zdrowia i życia ludzkiego nie uzasadnia, iż za jej udziałem w niniejszym postępowaniu przemawia interes społeczny. Mogłaby ona stanowić uzasadnienie w przypadku ewentualnego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Końcowo Kolegium wskazało, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. nie może służyć partykularnym interesom organizacji społecznej lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Organizacja powinna wykazać zasadność żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. W sprawie niniejszej Stowarzyszenie nie wykazało, jakie posiada "kwalifikacje" dotyczące (w zakresie) warunków realizacji inwestycji z punktu widzenia ładu przestrzennego, opierając swoją argumentację jedynie na potrzebie ochrony środowiska i zdrowia publicznego. Zdaniem Kolegium we wniosku Stowarzyszenia brak jest jakiegokolwiek odwołania się np. do przydatnej w przedmiotowej sprawie (z uwagi na jej przedmiot) wiedzy merytorycznej członka (-ów) Stowarzyszenia. Stowarzyszenie skierowało do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie SKO, wnosząc o jego uchylenie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciło organowi naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny, podczas gdy przemawia on za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, co zostało wykazane we wniosku o dopuszczenie i jest ugruntowane w orzecznictwie NSA co do Stowarzyszenia Zdaniem stowarzyszenia wystarczającymi przesłankami aby organ uznał jego żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu za uzasadnione są 1. zaburzenie przez inwestycję ładu przestrzennego, 2. pogorszenie stanu środowiska, 3. narażenie zdrowia publicznego i interesów osób trzecich na uszczerbek wskutek szkodliwego oddziaływania inwestycji, co Stowarzyszenie chce kontrolować, aby temu zapobiec, 4. bezzasadność ww. inwestycji, gdyż w okolicy są już stacje bazowe. Stowarzyszenie wskazało, że nie wyraża zgody na pogarszanie ładu przestrzennego, stanu środowiska i zdrowia publicznego oraz narażanie interesów osób trzecich na uszczerbek, wobec czego wnosi, jak wniosek powinien zostać pozytywnie rozpatrzony. Organ winien zapewnić należytą ochronę interesów osób trzecich i należyte bezpieczeństwo co do emisji pola elektromagnetycznego. Zadaniem Stowarzyszenia myli się Kolegium, że musi ono wykazać, że posiada specjalistyczną wiedzę w zakresie promieniowania. Członkowie składu orzekającego takich kompetencji w swoim imieniu nie wykazali, a mimo to wydają merytoryczne orzeczenia w sprawach. Wystarczy, żeby przemawiał interes społeczny. Przepisy prawa nie obligują do wykazywania kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 listopada 2024 r. znak: [...], którym odmówiono skarżącemu Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą budowa wieży telefonii komórkowej wraz z instalacją radiokomunikacyjną [...] [...] centrum zlokalizowanej na działce nr [...] w [...]. Zdaniem Sądu, organ nie ocenił w sposób właściwy, czy w świetle przesłanek i celów określonych w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Stowarzyszenie powinno zostać dopuszczone do udziału w tym postępowaniu. W myśl art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu – jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W świetle § 2 tego przepisu, organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Natomiast w myśl art. 31 § 3 k.p.a., organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Obie przesłanki wymienione w art. 31 § 1 k.p.a. tj. cele statutowe i interes społeczny muszą być spełnione jednocześnie, aby możliwe było uwzględnienie żądania organizacji społecznej. Przy tym dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może być "niejako automatyczne". Interes społeczny należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjny w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych ( por. wyrok NSA z: 16 listopada 2023 r. sygn. akt II GSK 882/20). Dlatego też na gruncie konkretnej indywidualnej sprawy rola określonej organizacji społecznej, która zabiega o dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu, musi być jednoznaczna. Musi być jasne, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko formą popierania interesów określonych podmiotów W rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionował, że cele statutowe Stowarzyszenia pozostają w związku z przedmiotem prowadzonego przez nie w tej sprawie postępowania, natomiast uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało, iż za jego udziałem w tym postępowaniu przemawia interes społeczny, o którym stanowi art. 31 § 1 k.p.a. Pojęcie interesu społecznego użyte w art. 31 § 1 k.p.a. nie zostało ustawowo zdefiniowane. Niewątpliwie należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych zatem nadanie mu znaczenia w okolicznościach konkretnej sprawy należy do organu administracji publicznej.. Przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności ( por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001r., sygn. akt II SA 2464/00). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje jednak już w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Na gruncie konkretnej indywidualnej sprawy rola określonej organizacji społecznej, która zabiega o dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu, musi być jednoznaczna. Musi być jasne, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko formą popierania interesów określonych podmiotów. Należy również podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym pojęcie interesu publicznego (społecznego) jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Warto również zwrócić uwagę, że w doktrynie, a za nią i w judykaturze przyjmuje się, iż różnica pomiędzy wyrażeniami: "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, iż wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce, względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (por. wyrok NSA z 8 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 770/17). Skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że organizacja społeczna, która w danej sprawie domaga się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, powinna uprawdopodobnić, a nie udowodnić, istnienie interesu społecznego. Na tym etapie nie można więc domagać się od niej - jak w rozpoznawanej sprawie chcą tego organy - aby wykazała ona przemawiające za tym konkretne okoliczności, a to z kilku istotnych względów. Po pierwsze, organizacja społeczna, która dopiero dąży do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu nie ma przymiotu strony czy uczestnika postępowania, a zatem nie ma wglądu w akta administracyjne danego postępowania. Tym samym nie posiada takich informacji, które pozwoliłyby jej na wskazanie bardzo szczegółowych, konkretnych okoliczności popartych materiałem dowodowym. Po drugie, ustawodawca w przepisie art. 31 § 2 k.p.a. używa sformułowania "uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione", które to sformułowanie nie daje podstaw do żądania od organizacji społecznej udowodnienia konkretnych okoliczności, ale podania okoliczności, które czynią jej wniosek uzasadnionym, a więc okoliczności, które uprawdopodabniają, że wskazywany przez organizację społeczną skutek może wystąpić (por. wyroki NSA z 5 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2989/15, z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1409/15, czy wyroki WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2024, sygn. akt II SA/Kr 106/24, z 15 marca 2024 r. sygn. II SA/Kr 138/24). Z niedookreślonego charakteru kategorii interesu społecznego wynika, że wykluczone jest domaganie się przez organ udowodnienia tej przesłanki zasadności żądania o ile z przytoczonych w żądaniu twierdzeń może wynikać jego istnienie w wyżej podanym rozumieniu. Jeżeli natomiast zadaniem organu, interes społeczny nie został dostatecznie wykazany przez Stowarzyszenie, powinien wezwać je wezwać do wykazania przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. a dopiero wówczas, w zależności od uzupełnionego stanowiska wnioskodawcy, bądź w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie, winien był ocenić ich spełnienie. Takie stanowisko uwzględnia dyrektywy wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a W rozpoznawanej sprawie treść wniosku z 10 października 2024 r.., w tym powołane w nim orzecznictwo kładzie nacisk na wagę zagadnień dotyczących oddziaływania promieniowania anten stacji bazowych telefonii komórkowych na środowisko (w szczególności na życie i zdrowie ludzi), potrzebę posiadania wiedzy specjalnej dla dokonywania w tym zakresie właściwych ocen i kwalifikacji, złożoność problematyki i wymogów decydujących o legalności przedsięwzięcia. Wniosek zatem w swej treści nawiązuje do zagadnień istotnych z punktu widzenia oceny "interesu społecznego". Zdaniem Sądu, chociaż argumentacja Stowarzyszenia zawarta we wniosku jest ogólna i choć brak w nim elementu, który można by uznać za próbę wykazania przesłanki interesu społecznego w tej konkretnej sprawie to jednak za wystarczające należało uznać powołanie się na uogólniony interes społeczny związany z dążeniem do ochrony ludności przed szkodliwym dla zdrowia oddziaływaniem z terenu stacji bazowej telefonii komórkowej. Działania nakierunkowane na ochronę zdrowia i środowiska niewątpliwie zawierają się w zakresie przedmiotowym pojęcia interesu społecznego. Realizacja interesu społecznego powinna być rozumiana jako podejmowanie działań w celu ochrony wspólnych i istotnych dla społeczeństwa wartości, do których ochrona zdrowia i środowiska niewątpliwie się zalicza. Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom SKO, w przedmiotowej sprawie należało uznać, że za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu. którego przedmiotem jest ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą budowa wieży telefonii komórkowej wraz z instalacją radiokomunikacyjną [...] przemawia interes społeczny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, wiążące organ na mocy art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł w punkcie 1 sentencji o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI