VIII SA/Wa 293/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi radnej A. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego, które stwierdzało wygaśnięcie jej mandatu. Wojewoda uznał, że radna naruszyła zakaz łączenia mandatu z pełnieniem funkcji członka rady nadzorczej spółki, w której gmina posiadała udziały. Radna argumentowała, że jej powołanie do rady nadzorczej było z mocy prawa nieważne od samego początku, nie wykonywała faktycznie żadnych obowiązków i nie uczestniczyła w posiedzeniach. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska radnej. Wskazał, że zgodnie z art. 24f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wybór lub powołanie radnego do władz spółki z udziałem gminy jest z mocy prawa nieważne. Skoro powołanie było nieważne od początku, nie mogło stanowić podstawy do wygaśnięcia mandatu na podstawie art. 383 Kodeksu wyborczego. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie mandatu jest sankcją prawną i musi być proporcjonalne do naruszenia, a w tym przypadku brak było podstaw do zastosowania tak surowej konsekwencji. W rezultacie sąd uchylił zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z funkcjami w spółkach z udziałem gminy, w szczególności w kontekście nieważności powołania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powołanie jest z mocy prawa nieważne. Nie dotyczy przypadków, gdy powołanie jest ważne, ale dochodzi do naruszenia innych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powołanie radnego do rady nadzorczej spółki z udziałem gminy, które jest z mocy prawa nieważne, może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie radnego do rady nadzorczej spółki z udziałem gminy, które jest z mocy prawa nieważne, nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro powołanie do rady nadzorczej było nieważne od samego początku (ex tunc), nie można mówić o naruszeniu zakazu łączenia funkcji, a tym samym o przesłankach do wygaśnięcia mandatu na podstawie Kodeksu wyborczego. Wygaśnięcie mandatu jest sankcją, która wymaga istnienia podstawy prawnej, a w tym przypadku taka podstawa nie wystąpiła.
Jaka jest wykładnia art. 24f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście zakazu łączenia mandatu radnego z funkcją w radzie nadzorczej spółki z udziałem gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 24f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że wybór lub powołanie radnego do władz zarządzających lub kontrolnych spółki handlowej z udziałem gminnych osób prawnych jest z mocy prawa nieważny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że celem przepisu jest ochrona niezależności radnego i zapobieganie wykorzystywaniu stanowisk publicznych dla prywatnych korzyści. Nieważność powołania jest bezwzględna i następuje od momentu jego dokonania.
Czy brak faktycznego wykonywania funkcji członka rady nadzorczej przez radnego ma znaczenie dla oceny naruszenia zakazu łączenia mandatu z tą funkcją?
Odpowiedź sądu
W przypadku, gdy powołanie jest z mocy prawa nieważne, faktyczne wykonywanie funkcji nie ma znaczenia dla oceny naruszenia zakazu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe jest samo powołanie, które w tym przypadku było nieważne, co wyklucza możliwość naruszenia zakazu.
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 24f § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wybór lub powołanie radnego do władz zarządzających lub kontrolnych spółki handlowej z udziałem gminnych osób prawnych jest z mocy prawa nieważne.
k.w. art. 383 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu z określonymi funkcjami lub działalnością.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Procedura wydania zarządzenia zastępczego przez wojewodę w przypadku braku uchwały organu gminy.
k.w. art. 383 § par 2 i 6
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Przepisy dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołanie radnej do rady nadzorczej spółki z udziałem gminy było z mocy prawa nieważne od samego początku. • Skoro powołanie było nieważne, nie doszło do naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z funkcją w radzie nadzorczej. • Brak podstaw prawnych do wygaszenia mandatu radnej na podstawie art. 383 Kodeksu wyborczego.
Odrzucone argumenty
Pełnienie przez radną funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki z kapitałem Gminy Miasta R. narusza zakaz z art. 24f ust. 2 u.s.g. • Niewykonywanie przez radną żadnych obowiązków członka Rady Nadzorczej nie jest istotne, gdyż samo powołanie narusza przepis. • Wojewoda prawidłowo zastosował art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w zw. z art. 24f ust. 2 u.s.g.
Godne uwagi sformułowania
wybór lub powołanie radnego na funkcje, o których mowa w tym przepisie, są z mocy prawa nieważne • nie została w ogóle członkiem władz kontrolnych czy rewizyjnych spółki, bo powołanie od samego początku było nieważne • podstawową konsekwencją prawną naruszenia art. 24f ust. 2 u.s.g. jest nieważność z mocy prawa wyboru lub powołania do władz spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców • zaskarżone rozstrzygniecie zastępcze zostało podjęte z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa • wygaśnięcie mandatu radnego jest instytucją prawa wyborczego. Jako sankcja uchybienia zakazowi łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności, wygaśnięcie mandatu jest wkroczeniem ustawodawcy w materię chronioną konstytucyjnie - prawo wyborcze. • sankcja utraty mandatu (...) musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu • w realiach przedmiotowej sprawy wybór radnej (skarżącej) na członka Rady Nadzorczej [...] Spółka Akcyjna [...] był z mocy prawa nieważny. • Jest to nieważność bezwzględna nie wywołująca skutków prawnych od samego początku. • skoro utrata stanowiska lub funkcji następuje z mocy prawa, nie istnieją już przesłanki prowadzące do wygaszenia radnemu mandatu na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego.
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Justyna Mazur
członek
Renata Nawrot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z funkcjami w spółkach z udziałem gminy, w szczególności w kontekście nieważności powołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powołanie jest z mocy prawa nieważne. Nie dotyczy przypadków, gdy powołanie jest ważne, ale dochodzi do naruszenia innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów w samorządzie i interpretacji przepisów ograniczających działalność radnych. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia prawa, aby uniknąć nieuzasadnionych sankcji.
“Czy nieważne powołanie do rady nadzorczej może kosztować radnego mandat? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.