VIII SA/Wa 293/19

VIII SA/Wa 293/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1187/19 - Wyrok NSA z 2023-02-21
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 140 aa ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 — ze zm. zwanej dalej kpa), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 maja 2017 r. poz. 935), art. 2 pkt 353, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm. — zwanej dalej p.r.d.), art. 5 ustawy O zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm. — zwanej dalej udp), § 2 ust. 1 pkt 5, § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) złotych- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.
Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych.
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach.
Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi nienapędowej, podwójnej osi napędowej, dopuszczalnej długości zespołu pojazdów.
W dniu 14 sierpnia 2013 r. w [...] na ul. S (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i dwuosiowej przyczepy marki [...].
Zespołem pojazdów kierował Pan P. D., który wykonywał krajowy przejazd drogowy z ładunkiem szamb betonowych (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P.S. PPHiU "[...]". Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] kwietnia 2014 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) złotych, od której złożyła ona odwołanie.
Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w następstwie czego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt VIII SA/Wa 1107/14 z dnia 20 maja 2015 r. oddalił skargę, w następstwie czego strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt. II GSK 2276/15 z dnia 21 marca 2017 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt. Vlll SA/Wa 406/17 z dnia 30 sierpnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący decyzji organu I instancji zarzucał nieprawidłowe ustalenie strony postępowania, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d., przez ich niezastosowanie, art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 123 § 1 kpa, przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów, naruszenie zasady praworządności, obiektywizmu. Poza tym wskazywał na nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność przebiegu kontroli, przeprowadzenie kontroli przez nieuprawionego pracownika Inspekcji Transportu Drogowego oraz naruszenie art. 2,art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie skarżącego nie był on podmiotem realizującym przewóz w dniu kontroli, a kierowca. Poza tym strona wskazuje, że nie można było otrzymać zezwolenia kategorii VII na kontrolowany przewóz, gdyż jak sam organ stwierdził przedmiotem przewozu był ładunek podzielny. Przepisy ustawy o drogach publicznych, ani przepisy rozporządzeń wydanych na jej podstawie nie określają dopuszczalnych wartości nacisku podwójnej osi napędowej. Ponadto przeprowadzający kontrolę był kontrolerem transportu drogowego, a nie inspektorem Inspekcji Transportu Drogowego, a zatem czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez osobę nie posiadającą stosownych uprawnień. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania strona wnosi o uchylenie decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i zważył co następuje:
Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 953), do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a — 96m ustawy zmienionej.
Stosownie do treści art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), do spraw dotyczących naruszeń:
I) obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3
do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy,
2) o których mowa w art. l40aa ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,
3) określonych w załączniku do ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy — sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego
naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa
w pkt 1.
W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Stosownie do treści art. l40aa ust. 3 pkt 1 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. l, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak stanowi § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy - 18,75 m.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nienapędowej 10 ton.
Zgodnie z § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust, 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 5 d 5 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
W dniu kontroli ww. zespołem pojazdów strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem szamb betonowych stanowiących ładunek podzielny. Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli. Podczas kontroli sporządzono również dokumentację fotograficzną. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
Miejsce ważenia Iegitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 11.03.2013 r.
Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych: [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 31 stycznia 2014 r. dla wagi o nr [...] i przez naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] do dnia 30 października 2013 r. dla wagi o nr [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, należy stwierdzić następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi nienapędowej 10,85 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,85 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości 0 8,5 %),
- nacisk na podwójnej osi napędowej 24,45 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 5,45 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28,68 %),
- długość zespołu pojazdów 18,96 m (po odjęciu 2 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) — przekroczenie o 1,12 m.
Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach
dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii Vll, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.
Kierowca podczas kontroli okazał m.in. zezwolenie kategorii VI nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od 31 maja 2013 r. do 30 maja 2015 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy nacisków osi określonych w pozycji nr 6 tabeli.
Jak stanowi lp. 6 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VI jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach krajowych - zgodnie z wykazem dróg o którym mowa w art. 64c ust. 8:
a) o szerokości nieprzekraczającej:
— 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
— 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,
b) o długości nieprzekraczającej:
— 15 m dla pojedynczego pojazdu,
— 23 m dla zespołu pojazdów,
— 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
e) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;
Warto zauważyć, że przedmiotem przewozu był ładunek podzielny tj. szamba betonowe.
Zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem
pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń
kategorii I lub kategorii II. Tym samym jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na
pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I i II. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Przy przewozie ładunku podzielnego "można uzyskać" jedynie zezwolenia kategorii I i II, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym.
Kontrolowany przejazd naruszał art. 64 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
W niniejszym przypadku organ stwierdził, iż występuje brak zezwolenia kategorii VII,
ze względu na parametry wagowe, wymiarowe uzyskane podczas czynności kontrolnych oraz kategorię drogi, na której zatrzymano pojazd, a stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę za przejazd bez zezwolenia.
W związku z powyższym posiadane przez stronę zezwolenie nie pozwalał na przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym, a taki właśnie ładunek strona przewoziła.
W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I—VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym
nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. l40aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VlI:
a) 500 zł — gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2000 zł — gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł — w pozostałych przypadkach.
W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: [...] złotych.
Jak stanowi art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej — p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, ONSA WSA 2013, nr 1, poz. 8, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 czerwca 1999 r., OPS 4/99, ONSA 1999, nr 4, poz. 118, nawiązując do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, uznał, że oceną prawną, o której mowa w art. 30 ustawy o NSA, związany jest zarówno skład orzekający rozpoznający skargę, jak i skład powiększony wyjaśniający w tej sprawie wątpliwość prawną w trybie art. 49 ust. 2 ustawy o NSA. Oznacza to, że wątpliwość prawna objęta oceną prawną nie może być przedmiotem wyjaśnienia w tej samej sprawie w trybie art. 49 ust. 2 ustawy o NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się w kwestii związania organu administracji publicznej oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, wskazał m.in., że:
a) związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA obejmuje
nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129);
b) w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA pojęcie organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, obejmuje nie tylko organ załatwiający sprawę, ale także organ współdziałający w procesie decyzyjnym, działający w trybie art. 106 kpa (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38);
c) odmowa przez sąd administracyjny zastosowania w sprawie aktu wykonawczego ze
względu na jego niezgodność z ustawą stanowi ocenę prawną, o której mowa w art. 30
ustawy o NSA; ocena ta wiąże także organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (wyrok składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2001 r., FSA 3/01, ONSA 2002, nr 2, poz. 49).
Wykładnia zawarta w przytoczonych wyżej orzeczeniach SN i NSA jest aktualna również na gruncie komentowanego przepisu. W tezie 1 wskazano, że zgodnie z nowym brzmieniem komentowanego przepisu ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc, gdy przepisy prawne uległy zmianie. Należy zauważyć, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych już wcześniej przyjmowano, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, powołany w tezie 8 lit. a). Komentowany przepis jest wyrazem słusznego uznania, że kwestia ta wymagała regulacji ustawowej.
Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana — po wydaniu orzeczenia sądowego — istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), (Komentarz do art.153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Andrzej Kabat, lex 2016).
Zauważyć należy, że do kontroli nacisków osi i dmc zespołu pojazdów użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych: [...] i [...].
W wyroku sygn. akt II GSK 2276/15 z dnia 21 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził "(...) że uznaje za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym: nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę uznania, że wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się przekroczenia masy całkowitej pojazdu o 8,7 tony. Ustalenia te poczyniono bowiem na podstawie zsumowania pomiarów nacisku na poszczególne osie pojazdu, dokonanych za pomocą dwóch wag służących do pomiarów statycznych. Zdaniem kasatora, wagi te nie są przeznaczone do ważenia całego pojazdu. Organ odwoławczy wypowiadając się w tej kwestii, stwierdził (s. 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), że do określania sposobu ważenia pojazdów służą odpowiednie instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń oraz że przed dokonaniem ważenia kierowcy są instruowani jakie czynności mają wykonać w trakcie pomiarów. GITD zwrócił uwagę, że w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca podpisał się pod "instrukcją ważenia pojazdów". Również WSA nie podzielił argumentacji skarżącego, że wagi użyte podczas kontroli mogły być wykorzystywane do wyznaczania masy całkowitej. Zarówno
GITD, jak i WSA nie powołali się jednak na konkretne fragmenty instrukcji, które wskazywałyby na dokonanie takiego pomiaru. Instrukcji wag nie ma również w aktach
sprawy, wobec tego, że nie jest ona aktem obowiązującego prawa, nie jest znana Sądowi z urzędu.
Należało ponadto zwrócić uwagę na to, że przyjęta metoda ważenia całego pojazdu drogą sumowania pomiarów cząstkowych, dotyczących nacisku na poszczególne jego osie, może budzić wątpliwości w świetle ogólnie dostępnej wiedzy z zakresu fizyki, która podpowiada, że masa całkowita pewnego układu fizycznego stanowi sumę masy jego elementów (części) pod warunkiem, że te części nie oddziaływają na siebie wzajemnie (tzw. masa addytywna).
Tym samym należy również uznać za uzasadnione zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w zakresie, w jakim przyjęto, że wykonujący przewóz pojazdem nienormatywnym przekroczył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 21, 75%, co uzasadniała wymierzenie kary na podstawie art.140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. w wymiarze [...]zł (...).
NSA nie podzielało natomiast pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W szczególności nie był uzasadniony zarzut błędnego przyporządkowania stwierdzonych naruszeń wymaganiom związanym z zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII.
Jednym z tych naruszeń była przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś podwójną pojazdu o 26, 68%. Ze względu na to właśnie przekroczenie parametru pojazdu, pojazd nie kwalifikuje się da zezwolenia kat. VI (wymagania dotyczące zezwolenia tej kategorii określa lp.6 załącznika nr I p.r.d.). Przepis art. 64d ust. 1 p.r.d. stanowi natomiast, że zezwolenie kat. VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Przepis art. 64 §1 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie dopuszcza co prawda wydawania zezwoleń kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, przewożącego ładunek podzielny, ale art. 140aa ust. 1 p.r.d. przewiduje nałożenie kary zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak i za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia (. .. )
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt VIII SA/Wa 406/17 Z dnia 30 sierpnia 2017 r. stwierdził "(...) Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie można oprzeć treści orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie może też formułować nowych ocen prawnych — sprzecznych z wyrażanymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązany jest do podporządkowana się mu w pełnym zakresie.
Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak — Malczyk [w:] H. Knysiak — Malczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07,
opubl. : http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Sąd II instancji uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę uznania, że wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się przekroczenia masy całkowitej pojazdu o 8,7 tony. Ustalenia te poczyniono bowiem na podstawie zsumowania pomiarów nacisku na poszczególne osie pojazdu, dokonanych za pomocą dwóch wag służących do pomiarów statycznych. Organ odwoławczy, wypowiadając się w tej kwestii stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do określania sposobu ważenia pojazdów służą odpowiednie instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń oraz że przed dokonaniem ważenia kierowcy są instruowani jakie czynności mają wykonać w trakcie pomiarów. GITD zwrócił uwagę, że w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca podpisał się pod "instrukcją ważenia pojazdów". Organ nie podzielając argumentacji skarżącego, że wagi użyte podczas kontroli mogły być wykorzystywane do wyznaczania masy całkowitej nie powołał się jednak na konkretne fragmenty instrukcji, które wskazywałyby na dokonanie takiego pomiaru. Instrukcji wag nie ma również w aktach sprawy, wobec tego, że nie jest ona aktem obowiązującego prawa, nie jest znana Sądowi z urzędu.
Ponadto Sąd zwrócił uwagę na to, że przyjęta metoda ważenia całego pojazdu drogą sumowania pomiarów cząstkowych, dotyczących nacisku na poszczególne jego osie, może budzić wątpliwości w świetle ogólnie dostępnej wiedzy z zakresu fizyki, która podpowiada, że masa całkowita pewnego układu fizycznego stanowi sumę masy jego elementów (części) pod warunkiem, że te części nie oddziaływają na siebie wzajemnie (tzw. masa addytywna). Tym samym należy również uznać za uzasadnione zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w jakim przyjęto, że wykonujący przewóz pojazdem nienormatywnym przekroczył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 21,75%, co uzasadniała wymierzenie kary na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d., w wymiarze [...] zł (...).
Nie jest uzasadniony zarzut błędnego przyporządkowania stwierdzonych naruszeń wymaganiom związanym z zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII.
Jednym z tych naruszeń było przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś podwójną pojazdu o 26,68%. Ze względu na to właśnie przekroczenie (parametr pojazdu), pojazd nie kwalifikuje się do zezwolenia kat. VI (wymagania dotyczące zezwolenia tej kategorii określa lp.6 załącznika nr 3 p.r.d. ). Przepis art. 6-ld ust. 1 p.r.d. stanowi natomiast, że zezwolenie kat. VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Przepis art. 64d ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie dopuszcza co prawda wydawania zezwoleń kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, przewożącego ładunek podzielny, ale art. 140aa ust. 1 p.r.d. przewiduje nałożenie kary zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak i za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia (...) "
Mając na uwadze rozstrzygnięcia i treść ww. wyroków podjętych w niniejszej sprawie, organ odwoławczy zdecydował, że wynik pomiaru rzeczywistej masy całkowitej nie może być uwzględniany przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej, w związku z czym należy uchylić decyzję organu I instancji.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzić należy, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi nienapędowej, podwójnej osi napędowej, dopuszczalnej długości zespołu pojazdów.
Jak stanowi art. 2 pkt 57 p.r.d., nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Tym samym o kwestii "nienormatywności" danego pojazdu decyduje to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. Zatem skoro mowa jest o "naciskach osi" to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku, zarówno osi pojedynczej, jak i grupy osi, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 2932/16 z dnia 9 października 2018 r., stwierdził, że " (...) Przyjęta i zastosowana zatem przez WSA wykładnia art. 2 pkt 35a p.r.d. w sprawie jest prawidłowa i znajduje oparcie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 2337/16 i II GSK 2489/16 z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 2342/16 i II GSK 2395/16; dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodać należy, że składowi rozpatrującemu niniejszą sprawę znane są rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych tego rodzaju sprawach (np. wyroki NSA: z 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3692/15; z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; z 1 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3289/17; z 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14).
Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, ze względów wyżej przedstawionych, wyrażanych tam poglądów nie podziela (..) ".
W związku z powyższym stwierdzić należy, że NSA w wyroku przesądził, że nie jest uzasadniony zarzut błędnego przyporządkowania stwierdzonych naruszeń wymaganiom związanym z zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII, gdyż podczas kontroli stwierdzono m.in. przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu o 26,68%. Ze względu na to właśnie przekroczenie (parametr pojazdu), pojazd nie kwalifikował się do zezwolenia kat. VI. Zgodnie z art. 64d ust. 1 p.r.d., zezwolenie kategorii VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI.
Odnosząc się do innych argumentów skarżącego, za chybioną należy uznać argumentację skarżącego, że to nie on był podmiotem wykonującym przejazd drogowy.
Podmiotem wykonującym przejazd jest ten na rzecz kogo jest on wykonywany.
Kontrolowany przejazd drogowy był wykonywany w imieniu przedsiębiorcy P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. S.PPHiU "[...]". Kierowca podczas kontroli okazał m.in. wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, które zostało udzielone skarżącemu.
Warto zauważyć, iż zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Ustawodawca nie wskazał przez to "kierowcy" jako adresata takiej decyzji i był to zabieg celowy. O tym, że podmiot wykonujący przejazd nie można utożsamiać z kierowcą pojazdu świadczą przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.) — np. art. 92, który określa przypadki, w jakich kierowca podlega karze grzywny (ale nie karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej). Ustawodawca w treści art. l40aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., nie określił kierującego pojazdem jako stronę postępowania administracyjnego, lecz wskazał jasno, że stroną postępowania administracyjnego jest podmiot wykonujący przejazd. Podmiotem wykonującym przejazd jest zaś ten na rzecz kogo jest on wykonywany. Kierowca wykonuje jedynie czynności kierowania pojazdem, jest dzierżycielem pojazdu, nie wykonuje przejazdu dla siebie lecz dla innej osoby. Gdyby ustawodawca chciał, aby odpowiedzialność administracyjną ponosił kierowca, to nie użył by zwrotu "podmiot wykonujący przejazd", lecz "kierujący pojazdem". Celowo więc użyto tego zwrotu, aby odpowiedzialność ponosili przewoźnicy drogowi, podmioty wykonujące przewozy na potrzeby własne, transport drogowy itp., bez względu na to czy jest to osoba prawna, jednostka organizacyjna, czy osoba fizyczna itp.
Przedmiotem przewozu były szamba betonowe. Stan faktyczny został utrwalony w treści protokołu kontroli. Kierowca nie wniósł żadnej uwagi do treści protokołu kontroli,
zapoznał się z treścią protokołu, podpisał protokołu kontroli.
Ustawodawca przyjął założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności, mając na uwadze niepowtarzalność takich czynności. Jednakowo duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym kierowcy, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej.
Kierowca podczas kontroli jest jedynym reprezentantem podmiotu wykonującego przejazd, gdyż charakter tych czynności wyklucza obecność samego przedsiębiorcy. Protokół kontroli to dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu nie można podważyć, czy obalić — w art. 76 § 3 kpa przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów, których strona nie przedstawiła.
Podczas kontroli przesłuchano w charakterze świadka kierowcę P. D., złożył zeznania i w ocenie organu brak jest przesłanek do ponownego przesłuchiwania kierowcy, które służyłoby jedynie bezpodstawnemu przedłużaniu postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 04.07.2001 r. (I SA 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy."
Odnosząc się do innej argumentacji skarżącego zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespól pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Jak stanowi art. 2 pkt 57 p.r.d., nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Tym samym o kwestii "nienormatywności" danego pojazdu decyduje to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi. Zatem skoro mowa jest o "naciskach osi" to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku, zarówno osi pojedynczej, jak i grupy osi, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu.
Ustawodawca posłużył się określeniem "w przepisach o drogach publicznych", co świadczy, że miał na myśli wszelkie regulacje dotyczące dróg publicznych, a nie tylko przepisy ustawy o drogach publicznych. Bez wątpienia przepisy odnoszące się do dróg publicznych zostały zawarte w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, które w dziale II reguluje wymiary, masy i naciski osi pojazdu.
Zarówno treść art. 41 udp, jak i treść ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zostały implementowane 2 dyrektywy Rady nr 96/53/WE, a zatem nie można rozpatrywać ich w oderwaniu od siebie.
W tym znaczeniu "przepisy o drogach publicznych", należy rozumieć jako zbiór przepisów regulujących poruszanie się po drogach publicznych pojazdów. Przepisy dotyczące maksymalnych wymiarów pojazdów, pochodzą z jednej dyrektywy Rady nr 96/53/WE.
Jakkolwiek rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zostało wydane na podstawie delegacji art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to nie sposób przyjąć, że zawarte w jego treści wartości dopuszczalnych norm nie obowiązują. To przecież przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym określają warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych oraz zasady poruszania się po tych drogach. Rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy Prawo o ruchu drogowym i określa warunki na jakich pojazd może być w ogóle dopuszczony do ruchu po drogach publicznych, a zatem oczywistym jest, że należy za podstawę mieć normy zawarte i w tym rozporządzeniu. Kwestię wartości dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej, rzeczywistej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Warto wskazać na fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt. II GSK 2337/16 z dnia 25 kwietnia 2018 r., który ujął stanowisko w kwestii definicji pojazdu nienormatywnego, zgodnie z którym "(...) Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu wyrażone w skardze kasacyjnej, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym to zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Należy podkreślić, że w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych. Stanowi to odesłanie zakresowo szersze niż odesłanie do ustawy o drogach publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że regulacje dotyczące dróg publicznych znajdują się nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Z samego określenia "Prawo o ruchu drogowym" wynika zresztą, że ustawa dotyczy określonych zachowań na drodze, a więc także dróg. Materia dotycząca dróg jest w obu tych ustawach wzajemnie powiązana i zarazem przemieszana. Świadczy o tym chociażby fakt, że ustawa o drogach publicznych definiuje "pojazd nienormatywny" przez odesłanie do ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ustawa Prawo o ruchu drogowym określa pojęcie "drogi", "drogi publicznej" i "drogi wewnętrznej" (art. 2 ust. I, l a i lb), z tym że drogę publiczną i drogę wewnętrzną definiuje przez odesłanie do przepisów zawartych w ustawie o drogach publicznych.
Co więcej — do 18 października 2012 r. regulacje o odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia znajdowały się w ustawie o drogach publicznych. Dopiero po tej dacie zostały przeniesione do ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Te uwagi dotyczą również przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych.
Pierwotnie były one w ustawie o drogach publicznych (art. 41 ust. 1) i w wydanym z jej
upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci
dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia).
Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na
podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Przedstawione przemieszczenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd
pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miały charakter jedynie porządkowy, formalny i były związane jak zauważono w skardze
kasacyjnej z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ulega wątpliwości że treść § 9 ust.5 wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika nr 1 do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z ustawy o drogach publicznych i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym oczywiście nie zmieniło ich przedmiotu, nie przekształciły się one tym sposobem z przepisów o drogach publicznych w przepisy o ruchu drogowym. Posługując się zatem kryterium merytorycznym, a nie formalnym należy je dalej traktować jako przepisy dotyczące dróg publicznych (...)
W związku z powyższym argumentacja skarżącego w powyższym zakresie jest bezpodstawna.
Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.
Organ II instancji zważył, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Według art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej
wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1,
a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
W tym miejscu należy wskazać, iż ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz ,drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego.
Natomiast pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu zdaniem organu odwoławczego traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W rozpatrywanym przypadku nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna.
Przedmiotem przewozu były szamba betonowe. Poza tym podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów. Nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania.
Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób, które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności.
Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.
Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" można pomocniczo posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, według treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że " (...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa .
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. poinformował stronę, że w przypadku zaistnienia okoliczności świadczących, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia powinna ona stosowne dowody przedstawić.
Strona pismem z dnia [...] marca 2013 r. złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy P.D. na okoliczność ustalenia kto był podmiotem wykonującym przejazd. Złożone wyjaśnienia w odwołaniu nie stanowią okoliczności świadczących, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Podmiot wykonujący przejazd z ładunkiem podzielnym po drodze krajowej, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął do przejazdu powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd lub dokonać zmniejszenia ilości ładunku z uwagi na jego podzielność.
Tymczasem kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej długości i nacisku na pojedynczej osi nienapędowej.
Warto zauważyć, iż to sam skarżący był również załadowcą przewożonego ładunku, co wynika z treści protokołu przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy.
Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań.
Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.
Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.
Obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie.
Wskazywał na stanowisko z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt Vl SA/Wa 2460/11, który stwierdził, iż każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo zarówno przygotować towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Wobec tego skarżący przed rozpoczęciem przejazdu, powinien zbadać, czy załadunek został przeprowadzony prawidłowo tzn. w taki sposób, aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisku na osie. To w jego interesie leżało bowiem takie przygotowanie ładunku do przewozu, aby był on odpowiednio rozłożony i zabezpieczony tak, aby ruch pojazdu nie powodował jego przesunięć. W przedmiotowej sprawie skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz. To przewoźnik winien wypracować takie rozwiązania prawne ze swymi kontrahentami, by nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów prawa (...) " (wyroki II CSK 760/08, II GSK 335/08, II GSK 764l) opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VlI, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
na decyzję administracyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nr [...] z dnia [...].01.2018 r, utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł P. S., który zaskarżył w całości decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].01.2019 r. i wnosił o:
- jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].04.2014r.
- zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej
zwrotu kosztów opłaty sądowej.
W uzasadnieniu skargi podnosił, iż w dniu [...].08.2013 r. przeprowadzono kontrolę kierowcy, P. D. prowadzącego pojazd marki [...] o numerach rejestracyjnych [...] wraz z przyczepą o nr rejestracyjnych [...]. W toku kontroli dokonano sprawdzenia nacisków osi zespołu pojazdów na drogę. Zdaniem kontrolującego rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 48,70 t i przekraczała maksymalną wartości przewidzianą dla kategorii pojazdu oraz drogi krajowej nr [...] na której dokonano zatrzymania. Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi nienapędowej pojazdu. której wartość określono jako 10,85 tony, oraz przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej której wartość określono jako 24,45 tony. Pomiaru dokonano wagami LP600. Na podstawie powyższego kontrolujący zarzucił skarżącemu: brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.
W sprawie wszczęto postępowanie administracyjne. Pismem z dnia [...].09.2013 r. skarżący złożył obszerne wyjaśnienia w sprawie wraz z wnioskiem o umorzenie wszczętego postepowania. W dniu [...].04.2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Podstawą rozstrzygnięcia był: brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Rozstrzygnięcie to zdaniem skarżącego wydane zostało z naruszeniem norm prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, dlatego też zostało poddane kontroli organu odwoławczego wskutek odwołania złożonego w administracyjnym toku instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Organ odwoławczy nie podejmując żadnych czynności wydał w dniu [...].08.2014r. drugą decyzję w sprawie, utrzymując w całości w mocy decyzję organu I instancji. Kwestionowane rozstrzygnięcie organu odwoławczego w ocenie skarżącego nie powinno było ostać się w obrocie prawnym jako wydane z wielokrotnym i rażącym naruszeniem norm prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Decyzja organu I instancji była podobnie wadliwa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Powyższe było powodem skierowania sprawy pod ocenę Sądów Administracyjnych, a ostatecznie NSA podzielił stanowisko skarżącego uchylając wydane uprzednio orzeczenia.
Organ odwoławczy bez przeprowadzania żadnych dodatkowych czynności wydał w dniu [...] stycznia 2019 roku kolejne orzeczenie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Konieczność uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. wynika z:
- nieprawidłowego zastosowania przyrządów pomiarowych niezgodnie z instrukcją ich
stosowania i przeznaczenia,
- naruszenie procedur przeprowadzenia kontroli drogowej w przedmiocie pozyskania
niewiarygodnych pomiarów będących podstawą nałożenia kary,
- wydanie orzeczenia w oparciu o niezgodne z pozyskanymi w dniu kontroli wynikami
Pomiarowymi,
- naruszenia art. 7, art. 77 51, art. 78 kpa oraz art. 123 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania kierowcy, mającego zasadnicze znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia,
- naruszenia art. 140 aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. poprzez niezastosowanie w sprawie celowej przewlekłości prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ II instancji mającej na celu zatarcie zasadniczych faktów w przedmiocie braku możliwości wykazania szczególnych okoliczności związanych z przeprowadzoną kontrolą drogową niemalże sześć lat wstecz. Z tego też względu mając na uwadze fakt zasadniczego utrudnienia wykazania wielu kwestii mających znaczenie w przedmiotowej sprawie, a dotychczas nie przedstawionych w toku postępowania administracyjnego.
Podnosił, że powyższe ma szczególne znaczenie wobec braku jakiegokolwiek działania organu odwoławczego z zachowaniem niezwłoczności po wydaniu wyroku NSA w przedmiotowej sprawie. Opieszałość organu jest czynnikiem mającym znaczenie wobec przedstawienia okoliczności skutkujących uchyleniem wydanych decyzji.
Nadto strona podnosiła bezsporny fakt, że wobec ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy sprawy strona pismem z dnia [...].11.2018 r. wniosła bardzo konkretne żądania, nowe okoliczności, wnioski i wyjaśnienia. Skarżący podnosił pod ocenę Sądu bezsporny w ocenie strony fakt, że organ odwoławczy w wydanym orzeczeniu do podniesionej argumentacji w wydanym orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2019 roku w żaden sposób nie odniósł i się czyniąc w ten sposób wydaną decyzję wadliwą. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa. W tym miejscu skarżący pozwalał sobie odwołać się do orzecznictwa sądów administracyjnych przez wskazanie poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 13 lutego 2013r. o sygnaturze IV SA/Po 1039/12, zgodnie z którym: Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 kpa. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postepowania. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Dla strony oczywistym i bezspornym jest wykazany fakt wnikający z podstawowych praw fizyki, że umieszczenie wag we wnękach fundamentowych uniemożliwiało pozyskanie wiarygodnych wyników pomiarowych ze względu na różnice wysokości użytych wag względem głębokości wnęki fundamentowej, co powodowało zawyżenie wartości nacisków osi. Ponadto strona pod rozwagę Sądu ponosiła bezsporny w jej ocenie fakt dyskwalifikujący pozyskane wyniki pomiarowe ze względu na długość części mierniczej wagi względem szerokości kół bliźniaczych osi napędowej, która w sposób znaczny przekraczała długość wagi co czyni oczywistym, że w chwili pomiaru część pomiaru kół była poza wagą. Organy instancji odmówiły przeprowadzenia czynności wyjaśniających w przedmiotowej kwestii nie odnosząc się do podnoszonych argumentów, nie wyjaśniając przyczyn pominięcia powyższej argumentacji wydając orzeczenie. W ocenie strony powyższe ma zasadnicze znaczenie wobec wydanej decyzji.
Dla skarżącego oczywistym jest że organ obciążył odpowiedzialnością stronę za rzekome przekroczenie wartości normatywnych zespołu pojazdu. Między innymi stwierdzono przekroczenie wartości dopuszczalnej wartości długości zespołu pojazdów. Organ drugiej instancji w wydanym orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2019 roku na stronie 4 wydanego orzeczenia wskazuje przekroczenie długości zespołu pojazdu o 1.12m co stanowi o nienorrnatywności zespołu pojazdów skutkującym nałożeniem kary. W oparciu o obowiązując stan prawny dopuszczalną wartością zespołu pojazdów kontrolowanego w dniu 14 sierpnia 2013 była wartość 18,5 m. Mając na uwadze powyższe oraz pomierzoną wartość długości zespołu pojazdów w chwili kontroli drogowej jako 18, 96 m bezspornie do określonego przekroczenia i wskazanego w decyzji z dnia [...].01.2019 r. będącego podstawą nałożenia kary nie doszło, co podnosiła Strona i stała na stanowisku, że wyrażone w powyższej kwestii uzasadnienie organu nie można traktować jako błąd literalny. W ocenie strony powyższe świadczy o nierzetelności w przedmiocie prowadzonych działań organu odwoławczego, tym samym wypełnione zostały przesłanki stanowiące o konieczności uchylenia wydanego orzeczenia z obrotu prawnego.
Poddawał pod rozwagę Sądu, że organ w uzasadnieniu wydanego orzeczenia z dnia 28.01.2019 r. wielokrotnie podnosił między innymi na stronie 10 wydanego orzeczenia, że niezwykle istotnym był udział kierowcy podczas czynności kontrolnych, podczas których reprezentuje on przewoźnika drogowego. Wobec całokształtu przedmiotowej sprawy oraz materiału dowodowego jednoznacznie wynika fakt, że kierowca potwierdził podpisem w chwili kontroli zapoznanie się z instrukcją użytkowania wag użytych do pozyskania pomiarów nacisków osi, których to instrukcji w chwili kontroli nie było, co wynika jak wyżej wspominał ze zgromadzonego materiału dowodowego.
Zatem bezspornym jest, że dokumentacja pokontrolna choćby w powyższej kwestii potwierdza nieprawdę. Wnioskowane przez stronę wykonanie dodatkowych czynności dowodowych których organ odwoławczy nie wykonał miało na celu wyjaśnienie wątpliwości które są w przedmiotowej sprawie do dnia sporządzenia przedmiotowej skargi, a dotyczą faktu, że procedura ważenia została przeprowadzona niezgodnie z instrukcją użycia wag. Powyższe czyni postępowanie administracyjne oraz wydaną decyzję wadliwą. W ocenie strony organ celowo odmawia przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających w powyższych kwestiach. Wobec powyższego chybionym jest twierdzenie organu jakoby choćby przez wykonanie przesłuchania kontrolowanego kierowcy strona dążyła do bezpodstawnego przedłużania postępowania. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie rozpoznano okoliczności załadunku, które mają bardzo istotny wpływ na wynik sprawy. W treści wydanego orzeczenia z dnia [...].01.2019 organ odwoławczy w żaden sposób nie odnosi się do podnoszonej wyżej kwestii, a wyjaśniona w trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy rozpoznając przedmiotową sprawę w ocenie strony powinien rozpoznać ją w całości, a nie powinien rozpoznawać tylko i wyłącznie kwestii wskazanych w wyroku NSA wydanego w przedmiotowej sprawie. Fakt nie odniesienia się między innymi do podnoszonego wyżej argumentu czyni wydaną decyzję z dnia 28 stycznia 2019 wadliwą w stopniu powodujący wycofanie jej z obrotu prawnego.
Załadowca zna bowiem parametry techniczne każdego ładunku i doskonale wie jak rozmieścić towar. Niestety Organ I instancji nie chciał wyjaśnić tych okoliczności ograniczając się jedynie do wydania decyzji administracyjnej - nie prowadząc żadnego postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego gdyż go nie posiada.
W sprawie niezbędnym jest jednak wskazanie na treść przepisu art.140aa ust. 4 pkt 1 Ustawy, który przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Uwzględniając zatem treść przywołanej regulacji przyjąć należy, że samo stwierdzenie naruszenia nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do nałożenia kary pieniężnej ; art. 140ab ustawy. w sytuacji gdy przewoźnik wskaże na okoliczności i dowody mające świadczyć o tym. że nie miał wpływu na powstałe naruszenie lubi dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem. a to nadawca i załadowca poprzez swoje działania doprowadzili do naruszenia obowiązków związanych przewozem.
Dlatego też wpływ lub godzenie się na naruszenie norm dotyczących obciążenia pojazdu musi być oceniany przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, a więc w sprawie wymaga ustalenia jak do niego doszło, jakie fakty mają istotne znaczenie dla przyjęcia, że w sprawie zachodzą prawem przewidziane przesłanki wymierzenia kary (...) " - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 09.10.2014 r. - lI SA/Op 423/14.
Reasumując, decyzja administracyjna organu odwoławczego została wydana z rażącymi błędami procedury administracyjnej. Nie rozpatrzono materiału dowodowego w całości oraz nie uzasadniono w wielu przypadkach swojej decyzji. W związku z powyższym wnosił jak w petitum.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
W niniejszym postępowaniu Sąd rozpoznaje skargę na decyzję organu odwoławczego, w sytuacji gdy kontrola legalności organów administracji publicznej była przedmiotem oceny zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 21 marca 2017 roku, syg. akt II GSK 2276/15 jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 30 sierpnia 2017 roku, syg. akt VIII SA/Wa 406/17. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu I Instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc na podstawie art. 190 p.p.s.a. związany wykładnią dokonaną przez ten sąd, który uchylił zaskarżoną decyzję.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że ustalenie, iż kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalną masę całkowitą o 21,75% poprzez dokonanie zsumowania pomiarów cząstkowych, dotyczących nacisku na poszczególne osie budzi wątpliwości w świetle wiedzy z fizyki oraz brak było dokumentu - instrukcji obsługi wagi LP 600 z którego wynikałoby, iż tego typu wagami dopuszczalne jest określanie masy całkowitej ważonego pojazdu. W związku z tym sąd wskazał, iż organ ponownie rozpoznając sprawę winien uwzględnić stanowisko zawarte w wyroku NSA z 21 marca 2017 roku oraz w wyroku z 30 sierpnia 2017 roku i winien dołączyć dokumenty, które pozwolą na ustalenie, że sposób ważenia i wyniki ważenia masy całkowitej pojazdu były dokonane w sposób prawidłowy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę, odnosząc się do wskazania sądu uznał, iż błędne było ustalenie organu I Instancji, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 21,75 % i wyniki pomiaru tego parametru nie mogły stanowić podstawy do nałożenia kary w transporcie drogowym.
Podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący widział w związku z nieprawidłowym zastosowaniu przyrządów pomiarowych, niezgodnie z instrukcją ich stosowania i przeznaczenia, naruszenia procedur przeprowadzenia kontroli, wydanie orzeczenia w oparciu o niezgodne z pozyskanymi w dniu kontroli wynikami pomiarowymi, naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 123 § 1 kpa. poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka oraz naruszenie art. 140 aa ust.4 pkt 2 p.r.d. poprzez niezastosowanie w sprawie.
Zdaniem skarżącego umieszczenie wag we wnękach fundamentowych oraz fakt, iż część pomiaru kół była poza wagą ze względu na długość części mierniczej wagi co uniemożliwiło pozyskanie wiarygodnych wyników pomiarowych. Kwestie te nie zostały jego zdaniem wyjaśnione przez organ administracji publicznej. Skarżący nadto powołuje się na nieprawidłowość zastosowania przyrządów pomiarowych z bliżej nieokreślonymi zapisami instrukcji ich stosowania i przeznaczenia. Z zapisów instrukcji wynika, iż zastosowana waga była przeznaczona do pomiarów nacisku kół lub osi pojazdu.
Odnosząc się do podnoszonego zarzutu należy wskazać, iż procedura pomiaru odbyła się z udziałem kierowcy, który nie zgłaszał żadnych uwag co do sposobu przeprowadzenia dokonanych pomiarów oraz sprawności urządzeń. Urządzenia i miejsce pomiaru posiadały aktualne certyfikaty i legalizacje. Powoływanie się na bliżej nieokreślone zapisy instrukcji, które miały zostać naruszone powoduje, iż trudno uznać je za wiarygodne i skuteczne w kontekście wywiedzionej skargi. Należy wskazać, że protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia( por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 roku, syg. akt II GSK 3593/17). Z tych też względów należy uznać, iż organ zasadnie uznał, iż nie zachodzi podstawa do uzupełniania materiału dowodowego o uzupełniające przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy prowadzącego pojazd ponieważ przebieg kontroli i wyniki obrazuje protokół kontroli oraz fakt, iż kierowca był słuchany jako świadek.
W ocenie sądu faktycznie błędnie organ wyliczył wielkość naruszenia określanego w § 2 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 marca 2002 roku w zakresie przekroczenia długości zespołu złożonego z pojazdu silnikowego oraz przyczepy – rzeczywiste przekroczenie wyniosło 0,21 m co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 1,12 %. Faktycznie błędne ustalenie w tym zakresie nie miało wpływu na wysokość nałożonej kary.
Należy zauważyć, iż rozpoznając wcześniej skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie II GSK 2276/15 odnosił się do zarzutów podniesionych w kasacji w zakresie dokonanych pomiarów, w zakresie nacisku na pojedynczą oś oraz oś podwójną, ich wyników, zastosowania określonego rodzaju wag oraz przyporządkowania naruszeń jak za brak zezwolenia kategorii VII.
Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty w tym zakresie uznał za nieusprawiedliwione i w tym zakresie Sąd jest związany dokonaną oceną.
Odnosząc się do zarzutów skargi, iż organ nie odniósł się do kwestii załadunku to należy podnieść, iż z podmiotowego punktu widzenia możliwa jest odpowiedzialność wszystkich uczestników przewozu, naruszającego normy przeciążenia pojazdu – tak podmiotu wykonującego sam przewóz, jak i załadowcy. Odpowiedzialność przewożącego towar jest w tym układzie pierwszorzędna, przy czym podmiot ten ma możliwość uwolnienia się od niej w przypadkach, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. to na wykonującym przewóz drogowy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Pozostali uczestnicy czynności przewozu (nadawcy, załadowcy, spedytorzy) odpowiadają za zaistniałe naruszenia wyjątkowo, tj. wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że mieli wpływ lub godzili się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odpowiedzialność przewoźnika jest szersza i ma on możliwość skorygowania lub przerwania błędnych decyzji załadowcy. Ponadto jako podmiot profesjonalnie zajmujący się wykonywaniem przewozów musi mieć świadomość obowiązujących przepisów i winien zorganizować w taki sposób aby zapewnić normatywność na całej trasie przejazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 roku, syg.akt VI SA/Wa 1250/17). Zarzut ten należy uznać za całkowicie nieusprawiedliwiony ponieważ to sam kierowca skarżącego dokonywał załadunku – szamb betonowych. Tak więc wszelkie uchybienia w tym zakresie obciążają przewoźnika( por. zeznania świadka D. k- 12v akt administracyjnych).
Należy zgodzić się z organem, iż już przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej długości pojazdu rodziło odpowiedzialność jak za brak zezwolenia kategorii VII. Naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na podwójną oś napędową wprowadzone zostało do porządku prawnego w wyniku implementacji Dyrektywy Rady 96/53 /WE z dnia 25 lipca 1996 roku. Norma dotycząca nacisku na podwójnej osi napędowej jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem jej przekroczenie stwierdzone podczas kontroli zawsze powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko zezwolenie kategorii VII dopuszcza jej przekroczenie. Przekroczenie to wynosiło więcej niż 20 % i samo to przekroczenie dawało podstawy do nałożenia na podstawie art. 140 ab ust.1 pkt 3b p.r.d. kary pieniężnej w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji.
Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 140aa ust.4 pkt 2 p.r.d., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust.1 i ust.1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie się umarza, jeżeli: rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust.1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku ładunków sypkich oraz drewna.
Przedmiotem przewozu w niniejszej sprawie były betonowe szamba, co powoduje, iż wskazany przepis nie miał w sprawie zastosowania. Przedmiotem przewozu nie był ładunek sypki ani drewno.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.