VIII SA/Wa 273/24

VIII SA/Wa 273/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c) i i), art. 26 ust. 1 i 5, art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 233  par. 1 pkt 1, art. 13  par. 1 pkt 2 lit a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Sławomir Fularski, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. Spółka komandytowa z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325; dalej: O.p., Ordynacja podatkowa), z art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) i lit. i), art. 26 ust. 1 i 5 oraz art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.; dalej: ustawa o SENT), po rozpatrzeniu odwołania [...] – spółka komandytowa z siedzibą w Z. (dalej: "Skarżący", "Spółka" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno -Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik MUCS" lub "organ I instancji") z 20 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o SENT.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego 7 czerwca 2019 r., na drodze krajowej DK 7 w miejscowości R. przeprowadzili kontrolę pojazdu o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że środkiem transportu przewożony był olej napędowy o pozycji CN 2710 w ilości 4500 l. Przewóz tego towaru zgłoszony był do rejestru zgłoszeń, które otrzymało numer referencyjny [...]. W wyniku kontroli poddano weryfikacji zgłoszenie SENT i ustalono, że ww. zgłoszeniu do przewozu jako środek transportu wskazano samochód o nr rej. [...], podczas gdy faktycznie przewóz był realizowany środkiem transportu o nr rej. [...]. Kontrolujący też ustalili, iż dane lokalizacyjne dotyczące kontrolowanego zgłoszenia z wpisanym nr geolokalizatora [...] w chwili kontroli pokazywały położenie w pobliżu miejscowości S. K., podczas gdy kontrola była przeprowadzana w miejscowości R.. Przewoźnikiem była firma "[...] spółka komandytowa z siedzibą w Z.. Naczelnik MUCS postanowieniem z dnia 8 czerwca 2020 r., doręczonym stronie w dniu 15 czerwca 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W wyniku przeprowadzonego z urzędu wobec strony postępowania, Naczelnik MUCS decyzją z 20 lipca 2021 r., na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 20.000 zł za naruszenie polegające na uzupełnieniu ww. zgłoszeń o dane niezgodne ze stanem faktycznym.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 22 ust. 2a i art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c), g), i) ustawy o SENT w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), poprzez błędne przyjęcie, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w systemie SENT o brakujące dane oraz poprzez stosowanie przepisów w sposób naruszający zasadę proporcjonalności w wyniku nałożenia na przewoźnika kary wyłącznie za uchybienia formalne w systemie SENT, które nie wiązały się z popełnieniem przestępstwa i w okolicznościach dysponowania przez stronę wszelkimi dokumentami niezbędnymi do przewozu towaru), jak również przepisów postępowania (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p w związku z przepisami art. 22 ust. 2a i 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT), dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak i błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy zgłoszenie zostało przyjęte, a z okoliczności sprawy nie wynika, że zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa.
Dyrektor IAS decyzją z 14 lipca 2022 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną
w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika MUCS. Na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wnioski i argumentację odwołania, jak również określił ramy prawne sprawy powołując przepisy ustawy
o SENT, która reguluje zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Dodał, że ustawa ta była kilkakrotnie nowelizowana (m.in. ustawą z 10 maja 2018r.
o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2018r. oraz ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1556), którą zmieniono jej tytuł w brzmieniu "ustawa
o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi".
Następnie wyjaśnił, że art. 3 ust. 1 powołanej ustawy określa elementy z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów, zaś w art. 3 ust. 2 tej ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania. Natomiast w art. 9 ustawy o SENT wskazano, że przesyłanie, uzupełnianie
i aktualizacja zgłoszenia przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo – Celnych. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik,
w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie
i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów przez uprawnione do tego organy.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z protokołem kontroli drogowej z 7 czerwca 2019 r. dokonano kontroli wprowadzonych do systemu zgłoszeń SENT przez firmę skarżącego, w których przewoźnik (Skarżąca) jako środek transportu wpisała pojazd o nr rej. [...] podczas gdy faktycznie przewóz był realizowany środkiem transportu o nr rej. [...] wraz z naczepą [...]. Kontrolujący również ustalili, że dane lokalizacyjne dotyczące kontrolowanego zgłoszenia z wpisanym numerem geolokalizatora [...] nie pokrywały się z rzeczywistym miejscem prowadzenia kontroli. Dane wskazywały, że kontrolowany samochód jest w pobliżu miejscowości [...], podczas gdy kontrola była przeprowadzona w miejscowości R.. Naczelnik MUCS ustalił, że skarżący jako przewoźnik dopuścił się dwóch naruszeń ustawy tj.:
- zgłoszenia numeru rejestracyjnego środka przewozowego innego niż ten którym faktycznie realizowany był przewóz oraz
- zgłoszenia numeru lokalizatora nie tego za którym realizowany był przewóz (zgłoszenie danych niezgodne ze stanem faktycznym), co skutkowało nieprzekazaniem aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Od momentu rozpoczęcia przewozu dane geolokalizacyjne środka transportu winny być przekazywane do systemu celem monitorowania przez odpowiednie organy Krajowej Administracji Skarbowej.
Dlatego organ I instancji decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. nałożył na przewoźnika karę w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 ustawy SENT oraz 10 000 zł za naruszenie art. 10a ustawy SENT. Powyższe naruszenia są bezsporne i nie są kwestionowane w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie wymaga podkreślenia jak zaznaczył organ odwoławczy, aktualizacja zgłoszenia w zakresie wymaganych danych (co podnosi strona w odwołaniu) dopiero po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących, nie zwalania przewoźnika
z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT. W ustawie brak jest przepisu, który zwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy w sytuacji uzupełnienia zgłoszenia w trakcie kontroli.
Zdaniem organu odwoławczego, w tej sytuacji zasadnym było przyjęcie
w sprawie, że stwierdzony w trakcie kontroli brak stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisów art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o SENT i jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w treści art. 24 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w wysokości 10.000 zł. W świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o SENT, w przypadku ujawnienia nieprawidłowości, o których mowa w tych przepisach nałożenie na przewoźnika kary jest bowiem obligatoryjne i następuje niezależnie od przyczyny naruszenia ww. obowiązków przez podmioty wskazane w ustawie. Tym samym,
w ocenie Dyrektora IAS nie wpływa na powyższe fakt, że podmiot wskazany w ustawie uzupełni w trakcie kontroli zgłoszenie zawierające nieprawidłowe dane. Przewoźnik jest bowiem zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu drogowego towaru uzupełnić zgłoszenie o wskazane w powołanym wyżej przepisie dane.
W przedmiotowej sprawie przewoźnik nie podał prawidłowych danych dotyczących środka transportu i numeru geolokalizatora, zgodnych ze stanem faktycznym realizowanego przewozu. Jednocześnie dane lokalizacyjne dotyczące kontrolowanego zgłoszenia z wpisanym numerem geolokalizatora nie pokrywały się z rzeczywistym miejscem prowadzenia kontroli (położenia pojazdu). Tym samym przekazywane dane geolokacyjne do systemu były nieprawidłowe ponieważ dotyczyły innego środka transportu. Zgodnie z art. 10 a ust.1 ustawy o SENT, przewoźnik jest w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest zobowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust.1 ustawy o SENT, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł zgodnie z art. 22 ust.2a ustawy o SENT.
Również w ocenie Dyrektora IAS, brak było również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny (art. 24 ust. 3 ustawy o SENT). Skarżąca nie wskazała bowiem okoliczności przemawiających za wystąpieniem przesłanki "ważnego interesu przewoźnika", w tym dowodów świadczących o wystąpieniu zdarzeń losowych, wyjątkowych, które zaistniały z przyczyn niezależnych i uniemożliwiałyby uregulowanie kary. W interesie publicznym nie leży nadto odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podmiot, który nie przestrzega obowiązującego prawa. Na potwierdzenie swojego stanowiska DIAS powołał prezentowane w tym względzie poglądy prawne w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym wszystkie zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione (str. 12 -17 zaskarżonej decyzji).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 165b O.p. zauważył, że prowadzona przez funkcjonariuszy celno – skarbowych kontrola nie zawsze jest kontrolą celno – skarbcową, która została uregulowana w dziale V, Rozdział I ustawy o KAS. Kontrolę taką mogą przeprowadzać również funkcjonariusze policji, funkcjonariusze straży granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
W ocenie organu odwoławczego należy zaznaczyć, iż kontrola – celno skarbowa należy do zadań funkcjonariuszy celno – skarbowych, natomiast kontrolę drogową
w ramach ustawy o SENT mogą wykonywać również inne służby, co potwierdza, że nie jest to kontrola celno – skarbowa. Nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie zostały ujawnione w trybie kontroli przewozu towaru (art. 13 ustawy o SENT) w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej na podstawie ustawy o SENT, a nie trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo celno skarbowej o której mowa w art. 54 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o KAS. W związku z tym przepis art. 165 b § 1 O.p. nie ma zastosowania w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania, Skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa materialnego:
- art. 22 ust. 2 i art. 10a ust.1 ustawy o SENT, poprzez błędne przyjęcie, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w systemie SENT ;
- art. 22 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292) poprzez stosowanie przepisów w sposób naruszający zasadę proporcjonalności w wyniku nałożenia na przewoźnika kary wyłącznie za uchybienia formalne w systemie SENT, które nie wiązały się
z popełnieniem przestępstwa i w okolicznościach dysponowania przez stronę wszelkimi dokumentami niezbędnymi do przewozu towaru;
- art. 22 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292) poprzez wymierzenie kary za naruszenia w systemie SENT decyzjami, pomimo, że decyzje nakładające kary dotyczą jednego pojazdu tym samym środkiem transportu do różnych odbiorców, co skutkuje kilkukrotnym karaniem za te same błędy;
- art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust.1 ustawy o SENT poprzez niezasadne wymierzenie kary za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, w sytuacji gdy brak aktualnej trasy spowodowany jest synchronizacją urządzenia geolokalizacyjnego z konkretnym pojazdem, co powoduje, iż wskazanie błędnego numeru rejestracyjnego pojazdu w systemie SENT pociąga za sobą brak aktualnych danych geolokalizacyjnych, co w konsekwencji prowadzi do podwójnej karalności;
- art. 24 ust. 3 ustawy o SENT poprzez odmowę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, pomimo wykazania ważnego interesu przewoźnika;
2. przepisów postępowania:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na wymierzeniu kary;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. w związku z przepisami art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o SENT poprzez błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy zgłoszenie zostało przyjęte,
a z okoliczności sprawy nie wynika, że zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa;
- art. 165b § 1 O.p. poprzez wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o SENT po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt VIII SA/Wa 668/22, z 25 stycznia 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika MUCS, umorzył postępowanie administracyjne oraz orzekł o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 165b § 1 O.p. Zdaniem WSA wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, po upływie terminu 6 miesięcy od dnia kontroli należało uznać za niedopuszczalne.
Sąd uznał, że art. 165b § 1 O.p. ma zastosowanie w postępowaniu
w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT
z uwzględnieniem modyfikacji, wynikających z faktu, że mamy do czynienia z inną kontrolą niż kontrola podatkowa i inną sprawą niż sprawa podatkowa, rozstrzyganą przez właściwe organy. Przy uwzględnieniu ww. modyfikacji zasadne jest zatem stwierdzenie, że termin wskazany w art. 165b § 1 O.p. jest w pełni wiążący, gdyż jego odpowiedniemu zastosowaniu nie sprzeciwia się charakter sprawy ani metoda regulacji. W ocenie WSA, takie rozumienie odpowiedniego stosowania art. 165b § 1 O.p. na mocy art. 26 ust. 5 ustawy o SENT znajduje wsparcie w przepisach ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.; dalej: ustawa o KAS). Zgodnie bowiem z art. 94 ust.1 pkt 1 ustawy o KAS, w zakresie nieuregulowanym do kontroli celno-skarbowej przepisy art. 3c, art. 12, art. 102 § 3, art. 135, art. 138, art. 139 § 4, art. 140 § 2, art. 141 -143, art. 165b, art. 165c, art. 175 -177 O.p. stosuje się odpowiednio. Wobec tego należało uznać, że ustawodawca ograniczył termin, w którym uruchomione może być postępowanie administracyjne
w sprawie stanowiącej rezultat kontroli w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o SENT. Upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie miała miejsce i zakończyła się 7 czerwca 2019 r. Wobec tego, najpóźniej 7 grudnia 2019 r. można było wszcząć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Wszczęcie postępowania nastąpiło natomiast postanowieniem z 8 czerwca 2020 r., doręczonym stronie 15 czerwca 2020 r. Oznaczało to, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli drogowej towarów.
Na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora IAS, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. w sprawie II GSK 747/23 uchylił
w całości zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie orzeczono o kosztach postępowania od strony na rzecz Dyrektora IAS.
Uzasadniając wyrok, NSA zgodził się zarzutami skargi kasacyjnej, których istota sprowadzała się do wykazania, że WSA orzekając o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji oraz umarzając postępowanie administracyjne, wadliwie oparł swoją ocenę na stanowisku, iż wszczęcie postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT jest ograniczone terminem,
o którym mowa w art. 165b § 1 O.p. W konsekwencji WSA nieprawidłowo miał uznać, że w stanie faktycznym sprawy, organ wszczynając postępowanie w sprawie uczynił to po terminie wynikającym z powołanego przepisu.
W ocenie NSA art. 165b § 1 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Natomiast czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej. Każda z tych kontroli wywołuje bowiem inne skutki i wiąże się z innymi obowiązkami, zarówno po stronie podmiotów kontrolowanych, jak i organów administracji. Skoro art. 165b O.p. określa skutek braku właściwej reakcji kontrolowanego na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli podatkowej, a także realizuje inne cele niż ustawa
o SENT, to nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT. Te różnice sprawiają zatem, że określony w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT obowiązek "odpowiedniego" stosowania Ordynacji podatkowej w przypadku art. 165b O.p. będzie się wyrażał brakiem zastosowania tego przepisu w sprawie dotyczącej nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o SENT. Wyłączona jest więc możliwość stosowania
w omawianym postępowaniu art. 165b § 1 O.p.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadnie przyjął Sąd I instancji, iż w tej sprawie zachodziła podstawa do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: .p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., z którego wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.
Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyrok SN z 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, publ. OSNAP 1999 nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak-Molczyk (w:) H. Knysiak-Molczyk,M. Romańska, T. Woś, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na Spółkę, jako przewoźnika, dwie kary pieniężne
w kwotach po 10.000 zł (łącznie 20.000 zł) z powodu stwierdzenia dwóch naruszeń przepisów ustawy o SENT podczas dokonywania w dniu 7 czerwca 2019 r. przewozu objętego zgłoszeniem [...]. Poddane kontroli zgłoszenie zawierało nieprawidłowe dane co do środka transportu, albowiem zgłoszeniu do przewozu jako środek transportu wskazano samochód o nr rej. [...], podczas gdy faktycznie przewóz był realizowany środkiem transportu o nr rej. [...].
Ponadto dane lokalizacyjne wpisane w zgłoszeniu nie pokrywały się
z rzeczywistym miejscem prowadzenia kontroli, albowiem pojazd wpisany do rejestru zgłoszeń w trakcie kontroli według wskazań systemu SENT znajdował się w pobliżu miejscowości [...], podczas gdy kontrola była przeprowadzana w miejscowości R.. W trakcie kontroli przewoźnik dokonał aktualizacji zgłoszenia wpisując prawidłowe dane środka przewozowego oraz prawidłowy nr geolokalizatora i po sporządzeniu protokołu z kontroli i dokumentacji fotograficznej towar zwolniono do dalszego przewozu.
Orzekające w sprawie organy stwierdziły zatem naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) i lit. i) oraz art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, co uzasadniało nałożenie kar pieniężnych w kwotach po 10.000 zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 oraz art. 22 ust. 2a oraz ustawy o SENT. Organy nie dopatrzyły się przy tym podstaw do odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Jak wynika z treści skargi istnienie powyższych naruszeń nie jest przez Spółkę kwestionowane.
Zarzuty Skarżącej sprowadzają się do tego, czy po pierwsze, zgłoszenie danych niezgodnie ze stanem faktycznym i korekta zgłoszenia w toku kontroli uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT, oraz po drugie, czy możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wymaga każdorazowego uprawdopodobnienia uszczuplenia dochodów budżetu państwa i powiązania z oceną uchybień formalnych i okoliczności uchybienia, tj. przyczyny uchybienia oraz stopnia zawinienia przewoźnika.
Z kolei zdaniem organu istotny jest moment wprowadzenia danych do zgłoszenia, z którym wiążą się określone skutki w postaci nałożenia kary, a usunięcie nieprawidłowości po ich ujawnieniu w trakcie kontroli nie zwalnia przewoźnika
z odpowiedzialności za naruszenia ustawy o SENT. Organ podkreślił również, że ustawa o SENT nie różnicuje odpowiedzialności w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy, czy stopnia zawinienia lub uszczupleń w podatkach, a kara jest nakładana obligatoryjnie w przypadku nieujawnienia danych lub podania danych sprzecznych z rzeczywistością.
Zdaniem skarżącej natomiast, w sprawie nie wystąpiły podstawy do nałożenia przedmiotowych kar z uwagi na brak popełnienia przestępstwa, a stwierdzone uchybienia są jedynie natury formalnej i zostały uzupełnione podczas kontroli. Stwierdzone uchybienia nie stanowiły oszustwa podatkowego.
Mając na uwadze zakreślony przedmiotu sporu, wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) i i) ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a (lit. c) oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia (lit. i). W myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik: zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ww. ustawy, przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Dokonując wykładni art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, normujących odpowiedzialność administracyjną i będących podstawą wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę
w pełni aprobuje poglądy prawne prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w tym względzie należy dać pierwszeństwo wykładni językowej,
a w dalszej kolejności w razie potrzeby zweryfikować jej wynik w oparciu o inne rodzaje wykładni, tj. wykładnię systemową i celowościową, mając na uwadze założenia leżące
u podstaw wprowadzenia do obrotu prawnego przepisów ustawy o SENT. Za słuszne Sąd uznaje stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19, zgodnie z którym użyte przez ustawodawcę
w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT sformułowanie "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym" przy uwzględnieniu treści art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy o SENT należy rozumieć jako podanie przez przewoźnika danych innych niż dotyczące samego towaru nie odzwierciedlających rzeczywistości, tj. danych które są nieprawdziwe, nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy na moment rozpoczęcia przewozu towaru
i moment kontroli przewozu towarów. Nie można natomiast utożsamiać tego sformułowania z danymi podanymi w zgłoszeniu niezgodnie ze stanem faktycznym, lecz skorygowanymi w toku kontroli. W przeciwnym razie prewencyjna i odstraszająca funkcja kary za naruszenie ustawy SENT nie miałaby racji bytu. Kary te są bowiem zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z tej ustawy, a więc i o charakterze formalnym. Odgrywają one w intencji prawodawcy szczególnie istotną rolę w zagwarantowaniu przestrzegania rygorów wynikających z systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Przyjęcie innego założenia oznaczałoby, że każdorazowo podmiot podlegający systemowi monitorowania przewozu towarów – przyłapany podczas kontroli na naruszeniu obowiązków określonych ustawą o SENT – mógłby uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej poprzez skorygowanie zgłoszenia w toku kontroli.
Z uwagi na powyższe, zarzut skarżącej dotyczący pominięcia faktu, że w trakcie kontroli drogowej spółka dokonała aktualizacji zgłoszenia [...] zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o SENT jest chybiony.
W tych okolicznościach w świetle treści przepisów art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c), lit. g)
i lit. i) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 10a ust. 1 , art. 22 ust. 2a ustawy SENT i ich prawidłowej wykładni nie może budzić wątpliwości, że przepisy te zostały przez organy w prawidłowy sposób zastosowane w rozpoznawanej sprawie. Podczas kontrolowanego przewozu doszło bowiem do dwóch naruszeń, uregulowanych
w odrębnych przepisach ustawy i zagrożonych odrębnymi karami w kwotach po 10 000 zł. Do naruszeń tych niewątpliwie doszło, co potwierdza protokół kontroli, ponadto wystąpienie tych naruszeń nie było przez Spółkę kwestionowane. Ich usunięcie podczas kontroli nie ma na gruncie ww. przepisów znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Sąd zwraca również uwagę, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze wymierzenie kary za nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu czy wadliwe/błędne wskazanie tych danych oraz nieprzekazywanie aktualnych danych goooeolokalizacyjnych nie jest podwójnym nałożeniem kary pieniężnej za ten sam delikt administracyjny. Bowiem w przedstawionej sytuacji mamy do czynienia z dwoma naruszeniami wyodrębnionymi w ustawie SENT. Stanowisko takie potwierdził NSA
w wyroku sygn. akt II GSK 1143/23 z 23 stycznia 2024 r.
Wbrew stanowisku zawartego w skardze, nie można zgodzić się z twierdzeniem strony wyrażonym w uzasadnieniu skargi, z którego wynika, że pominięto ratio legis ustawy o SENT poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczupleń dochodów budżetu państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu, pomimo tego, że celem nakładania kar nie może być zwiększenie dochodów budżetu państwa, to kary te pełnią funkcję prewencyjną.
W tym zakresie Sąd przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19, zgodnie
z którym funkcja prewencyjna poprzez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowania przewozu towarów wrażliwych ma na celu odstraszać od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów. Prawodawca nie uzależnia też wymierzenia tej kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak
i skutków dla finansów publicznych. Wręcz przeciwnie konstrukcja art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu przecież w przepisie tym używany jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną" poprzedzony zwrotem "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia tych przepisów, choć prawodawca łagodzi rygoryzm tej regulacji poprzez wprowadzenie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, co jednak stanowi przedmiot regulacji art. 24 ust. 3 ustawy o SENT. Podkreślić też należy, że w tej sprawie naruszenie nie dotyczyło towaru jako takiego, lecz środka transportu. Z tego to względu trudno rozważać sporne naruszenie w kontekście uszczuplenia budżetu państwa. Sankcja za tego rodzaju naruszenia ma zapobiegać sytuacji, w której nie można byłoby ustalić, czy olej napędowy załadowany w jednej miejscowości na określony środek transportu, a dostarczony do miejscowości przeznaczenia innym środkiem transportu jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar, przykładowo niewiadomego pochodzenia. Przewidziane w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT naruszenia są też naruszeniami formalnymi, a więc takimi które dotyczą podania wadliwych danych w zgłoszeniu lub niezgodnie ze stanem faktycznym.
Nie ulega wątpliwości, że Organy przeanalizowały kondycję finansową Skarżącej oraz stan majątkowy Spółki, bilans obliczony na dzień 30.06.2020 r., listę środków trwałych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że firma skarżącej ma stabilną kondycję finansową, w 2019 r. uzyskała przychód z działalności gospodarczej w kwocie 4 686 879,14 zł przy kosztach uzyskania przychodów z działalności gospodarczej w kwocie 4 730 717, 69 zł. Z oświadczenia Spółki wynika, ze posiada zapasy na kwotę 35 759,11 zł, środki i aktywa pieniężne w kwocie 754 180,22 zł.
Z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika, że Skarżąca w 2029 r. odnotowała stratę z prowadzonej działalności w kwocie -42.565,44 zł, natomiast na dzień 30.06.2020 r. odnotowała zysk w wysokości 256 429,54 zł.
Przesłankę "interesu publicznego" charakteryzuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą przy rozważaniu wystąpienia tej przesłanki w danej sprawie, respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi (vide: wyroki NSA: z 27 lutego 2013 r., II FSK 135/11; z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/19; z 22 stycznia 2020 r., II GSK 629/19; z 7 grudnia 2019 r., II GSK 1696/19, pub. CBOSA).
W interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych czy też oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT, czy też uchybień formalnych. Tego rodzaju przypadki trudno jednak porównywać z naruszeniem stwierdzonym
w sprawie niniejszej. Nie można bowiem zgodzić się ze stroną skarżącą, że było to uchybienie nieistotne gdyż w rzeczywistości nie doszło do uszczuplenia należności podatkowych. Naruszenie obowiązku o którym mowa w art. 10a ustawy wypacza cel ustawy SENT. Takie zachowania nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Przyjęte w ustawie SENT rozwiązania służą bowiem prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.
Skład orzekający zgadza się również ze stwierdzeniem organów, że przepisy ustawy SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych. Ponadto nałożenie kary pieniężnej było związane z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę obowiązków, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjno-prewencyjną. Zdaniem Sądu niedbalstwo lub niestaranność w dokonywaniu zgłoszeń, które są penalizowane zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT, nie mogą być również traktowane jako zwykły błąd czy omyłka pisarska. Z tego względu, nie mogą one stanowić samoistnej podstawy do uznania, że zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na "ważny interes podmiotu" lub "interes publiczny".
Sąd orzekający w pełni podziela i uznaje za swoje stanowisko wyrażone
w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt 510/19,
w którym NSA wskazał, że za przesłankę uzasadniającą przyjęcie interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary nie może być uznany błąd czy omyłka przy wypełnianiu i odpowiednim kompletowaniu dokumentów niezbędnych do przewozu towarów objętych obowiązkiem monitorowania ich przemieszczania
w ustawie SENT (...). Celem ustawy, która jest ustawą o charakterze subsydiarnym
w stosunku do całego systemu podatkowego, jest także wprowadzenie zmian prawnych w dziedzinach, w których stwierdzało się najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym i zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wykonywanie obowiązków nałożonych ustawą wymaga staranności w działaniach zobowiązanych, zwłaszcza gdy są to podmioty profesjonalne, takie jak skarżąca.
Z kolei NSA w wyroku z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 338/19, wyraził stanowisko, zgodnie z którym właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego, jako przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Rozważenie przesłanki interesu publicznego, jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów ustawy o SENT.
Charakter represyjny przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Nie leży natomiast w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień. Ocena, czy istnieje podstawa do odstąpienia od nałożenia kary niewątpliwie nie może być dowolna.
Analizując powyższe stanowiska wyrażone w wyrokach NSA, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno organ I instancji jak i Dyrektor IAS w sposób prawidłowy ocenili czy wystąpiły przesłanki umożliwiające zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary przewidziane w art. 24 ust. 3 ustawy o SENT. Przede wszystkim ocenili sytuację finansową spółki oraz ustalili, że niewywiązanie się spółki z obowiązków nałożonych przepisami ustawy o SENT nie było jedynie incydentem.
Również Spółka w skardze przytoczyła inne zdarzenia (decyzje) związane
z wymierzeniem kary za naruszenie SENT.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej – naruszającej zasadę proporcjonalności co przejawiało się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT. W tym zakresie warto powołać się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1268/22, zgodnie z którym nie można zgodzić się z upatrywaniem przez Skarżącą naruszenia zasady proporcjonalności zawartej w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Wysokość kary została określona ustawowo i w tej wysokości została nałożona. Zatem w tym przypadku nie można mówić, że organy naruszyły zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy o SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, określając różne wysokości nakładanej kary w zależności od rodzaju naruszenia.
Na konieczność stosowania zasady proporcjonalności konsekwentnie wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. przykładowo pkt 20 wyroku TSUE z 2 czerwca 2016 r., sygn. C - 418/14; Lex nr 2051260), a także Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 2 i powołane tam orzecznictwo; wyrok z 30 listopada 2004 r., sygn. SK 31/04, OTK ZU nr 10/2004, poz. 110). Niemniej jednak w realiach niniejszej sprawy, jak wskazano powyżej, organy dokonały prawidłowej oceny sytuacji finansowej strony, jak i charakteru stwierdzonych naruszeń, które nie uzasadniały odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
W rezultacie organ odwoławczy prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji strony) lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej. Argumentacja organu zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. Nie mogą zostać zatem uznane za zasadne zarzuty naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak i art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Końcowo Sąd zaznacza, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie wyłączona jest możliwość zastosowania art. 165b § 1 O.p., w związku z tym nie można przyjąć, że z powodu upływu terminu 6 miesięcy od daty dokonania kontroli przewozu towarów, organ nie miał uprawnień do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie oraz wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. W tej sprawie do kwestii przedawnienia stosuje się postanowienia zawarte
w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o SENT, zgodnie z którymi kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli od dnia niedopełnienia obowiązku upłynęło 5 lat, zaś obowiązek zapłaty kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty. Wobec powyższego sformułowany w skardze zarzut przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania należy uznać za niezasadny.
Wobec niezasadności skargi, przy braku stwierdzenia uchybień uwzględnionych z urzędu Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.