Orzeczenie · 2025-05-14

VIII SA/Wa 261/25Uchylenie postanowien ZUS zarzuty egzekucyjne przedawnienie należności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-14
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzutyZUSnależnościprzedawnieniezaliczanie wpłattytuł wykonawczy WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, które utrzymywały w mocy decyzję oddalającą zarzuty M. T. w postępowaniu egzekucyjnym. Spór dotyczył głównie zarzutu nieistnienia obowiązku, podniesionego w związku z przedawnieniem należności za lata 2009-2013. Skarżący kwestionował prawidłowość zaliczenia jego bieżących wpłat na poczet tych rzekomo przedawnionych zobowiązań oraz zasadność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie nowych tytułów wykonawczych. Sąd uznał, że organy obu instancji nie wykazały w sposób wyczerpujący, że wszystkie wpłaty zostały prawidłowo rozliczone na należności, które nie uległy przedawnieniu. W szczególności, wskazano na częściowe odniesienie się do kwestii przedawnienia i brak pełnego wyjaśnienia, czy wszystkie wpłaty zostały zaliczone na należności nieprzedawnione. Sąd podkreślił, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono wpłaty. Jednocześnie Sąd oddalił zarzuty dotyczące niedopuszczalności wystawienia nowych tytułów wykonawczych i ponownego wszczęcia egzekucji w latach 2018-2019, uznając, że w ówczesnym stanie prawnym było to dopuszczalne na podstawie art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po umorzeniu z powodu bezskuteczności, zasady rozliczania wpłat i przedawnienia należności ZUS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 61 u.p.e.a. z 2021 r. oraz konkretnych okoliczności sprawy dotyczących rozliczeń ZUS.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaliczenie bieżących wpłat na poczet należności z lat 2009-2013, które skarżący uważa za przedawnione, jest prawidłowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wszystkie wpłaty zostały prawidłowo zaliczone na należności nieprzedawnione, co wymaga ponownego wyjaśnienia przez organy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż wszystkie wpłaty zostały prawidłowo rozliczone na należności, które nie uległy przedawnieniu. Konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie kwestii przedawnienia wszystkich należności, na które zaliczono wpłaty.

Czy ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie nowych tytułów wykonawczych w latach 2018-2019 było dopuszczalne w świetle art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2021 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w ówczesnym stanie prawnym było to dopuszczalne, nawet na podstawie nowego tytułu wykonawczego, jeśli ujawniono majątek lub źródła dochodu przewyższające koszty egzekucyjne.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na brzmienie art. 61 u.p.e.a. obowiązujące do 19 lutego 2021 r. oraz orzecznictwo NSA, stwierdził, że ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu z powodu bezskuteczności było możliwe, także na podstawie nowego tytułu wykonawczego, pod warunkiem ujawnienia majątku lub dochodu. Nowelizacja z 2021 r. jednoznacznie uregulowała tę kwestię.

Czy skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia egzekwowanych należności?

Odpowiedź sądu

Nie rozstrzygnięto tej kwestii w pełni, ale organy uznały, że skarżący jest osobą zobowiązaną.

Uzasadnienie

Organy uznały zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadny, wskazując na identyfikację skarżącego jako płatnika składek na podstawie jego danych identyfikacyjnych i dokumentów zgłoszeniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego).

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje zasady ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego umorzeniu z powodu bezskuteczności. Sąd analizuje jego brzmienie przed i po nowelizacji z 2021 r.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) – c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie, w jakim uwzględnia skargę.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § § 3 w związku z art. 33 § 1 oraz art. 17 i art 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna postanowienia Prezesa ZUS.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4, 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa termin przedawnienia należności z tytułu składek i zasady jego zawieszenia.

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą art. 1 § ust. 15

Reguluje zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje zasady rozliczania wpłat na poczet zaległości.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wykazanie przez organy, że wszystkie wpłaty zostały prawidłowo zaliczone na należności nieprzedawnione. • Częściowe odniesienie się do kwestii przedawnienia należności.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczalność ponownego wszczęcia egzekucji na podstawie nowych tytułów wykonawczych w latach 2018-2019. • Przedawnienie należności za lata 2009-2013 z uwagi na niedopuszczalność wystawienia drugich tytułów wykonawczych.

Godne uwagi sformułowania

organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że wszystkie wpłaty dokonane w latach 2022 – 2024 na poczet należności objętych spornymi w niniejszej sprawie tytułami wykonawczymi zostały prawidłowo zaliczone na poczet należności, z których żadna nie uległa przedawnieniu. • w ówczesnym stanie prawnym wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, mógł po umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezskuteczność wystawić nowe tytuły wykonawcze, a jako organ egzekucyjny na ich podstawie zastosować kolejne środki egzekucyjne.

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po umorzeniu z powodu bezskuteczności, zasady rozliczania wpłat i przedawnienia należności ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 61 u.p.e.a. z 2021 r. oraz konkretnych okoliczności sprawy dotyczących rozliczeń ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia należności ZUS i prawidłowości postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym.

ZUS błędnie zaliczył wpłaty na przedawnione długi? Sąd uchyla postanowienia i każe wyjaśnić sprawę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst