VIII SA/Wa 260/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-09-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd gminnyuchwałakompetencje rady gminydyrektor szkołyprawo oświatoweprawo administracyjnekontrola sądowanaruszenie procedurystatut gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w N. w sprawie odmowy zawarcia umowy o pracę z dyrektorem szkoły, uznając ją za podjętą bez kompetencji ustawowych i z naruszeniem procedur statutowych.

Wojewoda Mazowiecki zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w N. dotyczącą odmowy zawarcia umowy o pracę z dyrektorem szkoły, zarzucając jej podjęcie z naruszeniem przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz wewnętrznego statutu. Sąd administracyjny uznał, że Rada Miejska nie posiadała kompetencji do podjęcia takiej uchwały, a jej przyjęcie naruszyło również procedury statutowe dotyczące opiniowania projektów uchwał. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność uchwały w całości.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w N., która odnosiła się do odmowy zawarcia przez Burmistrza umowy o pracę z dyrektorem szkoły. Wojewoda zarzucił Radzie naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) z powodu braku kompetencji, a także naruszenie art. 22 ust. 1 u.s.g. w związku ze statutem gminy, poprzez brak przekazania projektu uchwały Burmistrzowi i radcy prawnemu do zaopiniowania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że Rada Miejska nie miała ustawowego upoważnienia do podjęcia uchwały w tej sprawie, gdyż kwestia zawarcia umowy o pracę z dyrektorem szkoły leży w kompetencjach organu wykonawczego gminy, a nie rady. Dodatkowo, Sąd podzielił zarzuty dotyczące naruszenia procedur statutowych, w tym obowiązku opiniowania projektu uchwały przez Burmistrza i radcę prawnego. Wobec stwierdzenia istotnych naruszeń prawa, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nie posiada kompetencji ustawowych do ingerencji w czynności przekazane ustawowo organowi wykonawczemu, jakim jest Burmistrz, w tym w kwestię zawarcia umowy o pracę z dyrektorem szkoły.

Uzasadnienie

Kompetencja do podjęcia uchwały nie wynikała z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, który jest normą ogólną, ani z innych przepisów ustaw szczególnych. Zakaz domniemania kompetencji organów władzy publicznej wymaga ścisłej wykładni przepisów kompetencyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Norma kompetencyjna o charakterze ogólnym, odsyłająca do upoważnień zawartych w innych ustawach. Nie stanowi samodzielnej podstawy do ingerencji w kompetencje organu wykonawczego.

u.s.g. art. 22 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa, że organizacja wewnętrzna oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. Naruszenie postanowień statutu stanowi istotne naruszenie prawa.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Statut Miasta i Gminy N. art. 65 § pkt 9

Każdy projekt uchwały wymaga opinii radcy prawnego bądź adwokata.

Statut Miasta i Gminy N. art. 66 § ust. 2

W przypadku gdy Burmistrz nie jest wnioskodawcą projektu uchwały, Przewodniczący Rady zobowiązany jest przekazać projekt odpowiedniej Komisji Rady oraz Burmistrzowi do zaopiniowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Miejska nie posiadała kompetencji ustawowych do podjęcia uchwały w sprawie odmowy zawarcia umowy o pracę z dyrektorem szkoły. Uchwała została podjęta z naruszeniem procedur statutowych, w tym obowiązku uzyskania opinii Burmistrza i radcy prawnego.

Godne uwagi sformułowania

zakaz domniemania kompetencji organów władzy publicznej normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły statut jest wyrazem swego rodzaju autonomii w zakresie regulacji 'życia wewnętrznego' w samorządzie

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący

Sławomir Fularski

sprawozdawca

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji organów samorządu terytorialnego oraz znaczenia statutów gmin w kontekście procedur podejmowania uchwał."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kompetencji rady gminy w konkretnej sprawie, ale stanowi przykład szerszej zasady praworządności w samorządzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt kompetencyjny między organem wykonawczym a stanowiącym w samorządzie oraz znaczenie przestrzegania procedur statutowych, co jest istotne dla prawników samorządowych i administracyjnych.

Rada Miejska nie mogła blokować zatrudnienia dyrektora szkoły – sąd wyjaśnia granice kompetencji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 260/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 609
art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 93 ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w N. nad P. z dnia 27 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o pracę z dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uzasadnienie
Rada Miejska w N. w dniu [...] września 2024 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie stanowiska dotyczącego odmowy zawarcia przez Burmistrza Miasta i Gminy w N. umowy o pracę
z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...]
w Ż.. Uchwałę tę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej jako: "u.s.g.").
Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "skarżący", "organ nadzoru") pismem z 26 lutego 2025 r., działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę. Autor skargi zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. poprzez podjęcie uchwały w sytuacji braku kompetencji ustawowych Rady Miejskiej oraz zastosowanie błędnej podstawy prawnej, podczas gdy kwestia zawarcia umowy o pracę pomiędzy Burmistrzem a Dyrektorem Szkoły nie leży w kompetencjach Rady Miejskiej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że podjęta uchwała nie mieści się w delegacji ustawowej wynikającej ze wskazanej podstawy prawnej;
2) art. 22 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 66 ust. 2 Statutu Miasta i Gminy N., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] października 2018 r. poprzez brak przekazania projektu uchwały Burmistrzowi Miasta i Gminy N., który to obowiązek wprost wynika z treści Statutu;
3) art. 22 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 65 pkt 9 Statutu Miasta i Gminy N., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] października 2018 r. poprzez brak uzyskania akceptacji projektu uchwały przez radcę prawnego bądź adwokata, który to wymóg wynika
z treści Statutu.
W konsekwencji organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie na rzecz Wojewody kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zaskarżona uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu 8 października 2024 r., wraz z wnioskiem Burmistrza Miasta i Gminy w N. o wszczęcie postępowania nadzorczego. Burmistrz wskazała, że nie była wnioskodawcą ww. uchwały oraz, że nie posiada wiedzy kto jest wnioskodawcą i w jakiej procedurze przyjęto projekt uchwały pod głosowanie. Nadto podniosła, że projekt uchwały nie został przekazany do opiniowania, ani Burmistrzowi, ani radcy bądź adwokatowi, co stanowi obowiązek zgodnie z postanowieniami Statutu Miasta i Gminy N., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] października 2018 r.
Wojewoda wskazał, że pismem z [...] listopada 2024 r. (znak: [...]), stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu nadzoru do złożenia wyjaśnień w sprawie, Przewodniczący Rady Miejskiej N. poinformował, że w przypadku uchwały nr [...] z dnia [...] września 2024 r. wnioskodawcą było 5 radnych oraz, że, w jego ocenie, brak jest ustawowego wymogu uzyskania opinii organu wykonawczego do projektu uchwał. Dalej Przewodniczący wyjaśnił, że zapis statutu nie precyzuje tej kwestii, a wymóg określony w § 66 ust. 2 Statutu dotyczy projektów autorstwa Komisji Rady
i Burmistrza, nie zaś projektów zgłoszonych przez radnych. To samo tyczy się uzyskania akceptacji prawnika. Organ nadzoru wskazał także, że z treści uzyskanych wyjaśnień wynika, iż żadna procedura dotycząca wprowadzania projektów uchwał do porządku obrad nie istnieje.
W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący stwierdził, że wskazana podstawa prawna, jak i przedmiot zaskarżonej uchwały z dnia [...] września 2024 r. są niewłaściwe. W jego ocenie, Rada Miejska nie posiada kompetencji do ingerencji
w czynności przekazane ustawowo organowi wykonawczemu, jakim jest Burmistrz. Taka kompetencja ponad wszelką wątpliwość nie wynika z podstawy prawnej wskazanej w uchwale, tj. art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. Zauważył, że organem prowadzącym dla Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...]
w Ż. jest Burmistrz N., nie zaś Rada Miejska (vide - art. 104 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 57 Prawa oświatowego).
W konsekwencji, Rada Miejska nie posiadała kompetencji do podjęcia uchwały
w sprawie dotyczącej odmowy zawarcia przez Burmistrz Miasta i Gminy w N. umowy o pracę z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ż., gdyż kwestia ta leży wyłącznie
w kompetencjach organu wykonawczego gminy.
Organ nadzoru podniósł, że w sprawie doszło do naruszenia procedur określonych w Statucie Miasta i Gminy N., stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N.
z dnia [...] października 2018 r. Przytoczył treść § 65 i § 66 ww. Statutu, podnosząc, że z ich treści wynika, że Burmistrz nie jest organem wnioskującym o przyjęcie projektu uchwały, wówczas Przewodniczący Rady zobowiązany jest projekt uchwały, wnoszony przez inny podmiot posiadający inicjatywę uchwałodawczą, przekazać właściwej Komisji Rady oraz Burmistrzowi do zaopiniowania. Wymóg ten jest wprost wyartykułowany w Statucie w § 66 ust. 2 zdanie drugie. Nadto w świetle § 65 pkt 9 każdy projekt uchwały wymaga opinii radcy prawnego bądź adwokata.
Wojewoda wskazał także, że z wyjaśnień otrzymanych od Przewodniczącego Rady wynika, iż projekt uchwały w sprawie stanowiska dotyczącego odmowy zawarcia przez Burmistrz Miasta i Gminy w N. umowy
o pracę z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...]
w Ż. nie spełnia ww. wymogów, a zatem sama uchwała obarczona jest istotnym naruszeniem prawa, poprzez niewypełnienie obowiązków wynikających ze Statutu. W przedmiotowej sprawie statutowe obowiązki opiniowania projektów uchwał zostały zatem zignorowane.
Konkludując organ nadzoru uznał, że skoro doszło do naruszenia procedury przyjmowania projektu uchwały, a nadto uchwała ma niewłaściwą podstawę prawną, to sama uchwała jako wydana z rażącym naruszeniem prawa winna być wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Miasta i Gminy N. pozostawił do uznania Sądu rozstrzygnięcie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] marca 2025 r.
w sprawie przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, Rada upoważniła Burmistrza Miasta i Gminy do wykonania uchwały, jednakże nie zajęła żadnego stanowiska w przedmiocie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.
z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane
w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W świetle art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne
z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy. W takiej sytuacji może jedynie zaskarżyć wadliwy akt do sądu administracyjnego zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała nr [...] podjęta przez Radę Miejską [...] września 2024 r., weszła w życie z dniem jej podjęcia (§ 3 uchwały) i została doręczona organowi nadzoru w dniu 8 października 2024 r. Wojewoda
w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć ją w trybie art. 93 u.s.g., co uczynił, składając przedmiotową skargę pismem z 26 lutego 2025 r. Tym samym zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli działalności administracji publicznej w tym zakresie. Rolą sądu administracyjnego jest ocena prawidłowości czynności i aktów nadzorczych, a także legalności kontrolowanych decyzji i aktów, a więc w tym przypadku zaskarżonej uchwały.
Przesłanki nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy ustala art. 91 u.s.g. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał
w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 u.s.g., sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy.
Wyjaśnić należy, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest jej istotna sprzeczność z prawem. W orzecznictwie
i doktrynie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2021 r., VIII SA/Wa 281/21, LEX nr 3312403 i przywołane tam orzecznictwo oraz stanowisko wyrażone w doktrynie).
Z kolei naruszenia nieistotne to naruszenia drobne, mało znaczące, niedotyczące istoty zagadnienia, mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1174/05, publ. LEX nr 296073).
Przypomnieć należy, że ustawodawca uwzględniając konstytucyjną zasadę praworządności, zobowiązując wszystkie podmioty władzy publicznej do działania na podstawie prawa i w celu jego wykonania, wprowadził w przepisach ustaw kształtujących ustrój jednostek samorządu terytorialnego generalną klauzulę kompetencyjną, zobowiązującą te jednostki do stanowienia aktów prawa miejscowego oraz innych aktów na podstawie upoważnień ustawowych. Przepisy te stanowią uszczegółowienie konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Podstawa prawna do działań w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego jest dwojakiego rodzaju. Jest nią upoważnienie bezpośrednio wynikające z przepisów ustaw ustrojowych (gminnej, powiatowej, wojewódzkiej) albo upoważnienie zawarte w innych regulacjach ustawowych.
Zasada praworządności bądź legalizmu ustanowiona w art. 7 Konstytucji RP głosi, że wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie prawa i w jego granicach. Prawo powinno zatem nie tylko stanowić kompetencję do działania, ale również być źródłem nakazów i zakazów wyznaczających ramy prawne owego działania. Celem zasady legalizmu jest przeciwdziałanie dowolności i arbitralności działania organów państwa oraz poddanie tego działania kontroli w oparciu
o kryterium zgodności z obowiązującym prawem.
Zasada legalizmu ma wyłącznie charakter formalny. Wymagania materialne dotyczące treści prawa leżącego u jej podstaw wynikają z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Zasada legalizmu jest elementarną zasadą każdego systemu prawnego, który musi zakładać jej obowiązywanie, ponieważ "dopuszczenie łamania prawa przez organy władzy publicznej podważa samą ideę prawa jako systemu wiążących norm postępowania" (zob. TK - K 35/08).
Artykuł 7 Konstytucji RP stanowi ważną dyrektywę interpretacyjną, która zakazuje rozszerzającej wykładni przepisów kompetencyjnych (zob. TK - K 20/01)
i domniemywania kompetencji organów władzy publicznej. Ten ostatni zakaz wyklucza działania organów władz publicznych bez odpowiedniego przyzwolenia przez prawo. Realizując kompetencję, organ musi uwzględniać treść normy upoważniającej i nie może poszukiwać analogii w innych przepisach prawa odnoszących się do innych czy nawet podobnych regulacji w ramach przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji (WSA w Łodzi - II SA/Łd 203/21; dostępny
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Warto zauważyć, że wobec obywatela obowiązuje zasada odwrotna, ponieważ może on czynić wszystko to, czego prawo mu nie zakazuje (M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 7).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej
w N. nr [...] z dnia [...] września 2024 r. w sprawie stanowiska dotyczącego odmowy zawarcia przez Burmistrza Miasta i Gminy
w N. umowy o pracę z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ż.. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do tego, czy Rada Miejska została umocowana przepisami ustawy
o samorządzie gminnym do wydania przedmiotowej uchwały. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ wskazał na potrzebę wyrażenia przez Radę stanowiska w sprawie odmowy zawarcia przez Burmistrza Miasta i Gminy w [...] umowy o pracę z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ż. jako wyraz troski Samorządu [...]
o przestrzeganie przepisów obowiązującego prawa oraz troski o poszanowanie praw pracowniczych. Rada wyraziła również obawę, że niedopełnienie obowiązków przez Burmistrza może skutkować wydaniem niekorzystnego wyroku, co narazi Gminę na odpowiedzialność finansową oraz pociągnie za sobą straty wizerunkowe.
Przesłankę materialnoprawną na podstawie której podjęto ww. uchwałę stanowił art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g., zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Sąd zauważa, że jest to norma kompetencyjna
o charakterze ogólnym, odsyłająca do upoważnień zawartych w innych ustawach. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 kwietnia 1993 r., II SA 1261/92, ONSA 1994 r., poz. 40, LEX nr 11603 "do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy (art. 18 ust. 2 pkt 15). Oznacza to, że jeżeli w innej ustawie stanowienie w określonej sprawie zostało zastrzeżone do kompetencji rady gminy, to sprawa ta należy do wyłącznej właściwości rady gminy".
Tymczasem kontrolowana uchwała Rady Miejskiej nie zawiera odesłania, oprócz wskazanego wyżej przepisu art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g., do przepisów innych ustaw szczególnych, w których zawarta byłaby norma upoważniająca do jej podjęcia. Za prawidłowe należy zatem uznać stwierdzenie organu nadzoru, że kompetencja do ingerencji w czynności przekazane ustawowo organowi wykonawczemu (Burmistrzowi) nie wynika ze wskazanej w uchwale podstawy prawnej, tj. z art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. Nie wynika ona również z przepisów innych ustaw. Dlatego też zgodzić należy się z Wojewodą, że Rada Miejska nie posiadała kompetencji do podjęcia uchwały w sprawie dotyczącej odmowy zawarcia przez Burmistrz Miasta
i Gminy w N. umowy o pracę z Dyrektorem Publicznej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ż.. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest bowiem zakaz domniemania kompetencji organów władzy publicznej, co oznacza, że normy zawierające upoważnienia ustawowe powinny być interpretowane w sposób ścisły. Sąd uznał zatem, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, bez ustawowego upoważnienia, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w całości.
Należy podkreślić, że Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela również zarzuty Wojewody dotyczące naruszenia art. 22 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 65 pkt 9 oraz § 66 ust. 2 Statutu Miasta i Gminy N., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2018 r. poprzez brak uzyskania akceptacji projektu uchwały przez radcę prawnego bądź adwokata, który to wymóg wynika z treści Statutu oraz brak przekazania projektu uchwały Burmistrzowi Miasta i Gminy [...], który to obowiązek wprost wynika z treści Statutu. Zgodnie bowiem z ww. art. 22 ust. 1 u.s.g. organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. Ze wskazanych wyżej unormowań statutowych, tj. § 65 pkt 9 oraz § 66 ust. 2 Statutu Miasta i Gminy [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...]
z dnia [...] października 2018 r. wprost wynika, że w sytuacji gdy Burmistrz nie jest organem wnioskującym o przyjęcie projektu uchwały, Przewodniczący Rady ma obowiązek przekazać projekt odpowiedniej Komisji Rady oraz Burmistrzowi do zaopiniowania. Wymóg ten jest wprost wyartykułowany w Statucie w § 66 ust. 2 zdanie drugie. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wnioskodawcą projektu uchwały było 5 radnych. Nadto w świetle § 65 pkt 9 każdy projekt uchwały wymaga opinii radcy prawnego bądź adwokata.
Wobec czego, należało podzielić stanowisko skarżącego, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem procedur wynikających z § 65 pkt 9 oraz § 66 ust. 2 Statutu, a w konsekwencji z istotnym naruszeniem art. 22 ust. 1 u.s.g. Jak podniósł NSA w wyroku z 14 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 427/16 (LEX nr LEX nr 2469400), w układach samorządowych (zdecentralizowanych) statut jest wyrazem swego rodzaju autonomii w zakresie regulacji "życia wewnętrznego" w samorządzie; należy go traktować jako integralną część ustrojowego prawa samorządu. Statut może regulować wszystkie zagadnienia ustrojowe gminy nienormowane wyraźnie
w ustawie, byleby nie był sprzeczny z przepisami ustawowymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI