VIII SA/Wa 260/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję SKO odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego z powodu błędnego uwzględnienia w dochodzie dotacji z programów ekologicznych.
Skarżąca E. W. wnioskowała o zasiłek rodzinny i dodatki, jednak organy odmówiły, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium. Kluczowym zarzutem było uwzględnienie przez organy w dochodzie rodziny kwoty 23 000 zł z dotacji z programów "Mój prąd" i "Czyste powietrze", mimo że były one zwolnione z podatku PIT. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące dochodu, uchylając zaskarżoną decyzję.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków E. W. na dzieci. Organy administracji, opierając się na danych z Ministerstwa Finansów, uznały, że dochód rodziny skarżącej przekracza ustalone kryterium. Kluczowym elementem sporu było uwzględnienie przez organy w dochodzie rodziny kwoty 23 000 zł pochodzącej z dotacji z programów "Mój prąd" i "Czyste powietrze". Skarżąca argumentowała, że te środki, mimo wykazania ich w zeznaniu podatkowym, były zwolnione z podatku PIT i nie powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska skarżącej, stwierdzając, że organy obu instancji uchybiły obowiązkom procesowym, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że wydruk z systemu Ministerstwa Finansów nie jest niepodważalnym dowodem i podlega ocenie organu, zwłaszcza gdy skarżący kwestionuje źródło i charakter dochodu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej interpretacji przepisów dotyczących dochodu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dotacje te nie podlegają opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, nawet jeśli zostały wykazane w zeznaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych odwołują się do dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotacje zwolnione z PIT nie powinny być wliczane do dochodu, a organy miały obowiązek wyjaśnić źródło dochodu i prawidłowo zinterpretować przepisy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
u.ś.rodz. art. 4 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.rodz. art. 5 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.rodz. art. 5 § ust. 3a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.rodz. art. 5 § ust. 3b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.rodz. art. 3 § pkt 1 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f updof. Dotacje zwolnione z PIT nie powinny być wliczane.
u.ś.rodz. art. 3 § pkt 1 lit. c
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
u.ś.rodz. art. 3 § pkt 129
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy przychodów zwolnionych z podatku.
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30f
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.rodz. art. 23b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dotacje z programów ekologicznych, zwolnione z podatku PIT, nie powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Organy administracji nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania wyjaśniającego i błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące dochodu. Wydruk z systemu Ministerstwa Finansów nie jest niepodważalnym dowodem i podlega ocenie organu.
Godne uwagi sformułowania
organy obydwu instancji uchybiły obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wydruk z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów stanowi oczywiście dowód w sprawie [...] jednak tak jak każdy inny dowód podlega on ocenie organu przepisu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy nie sposób rozumieć w ten sposób, że poczynione w omawianej regulacji odwołanie się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych.
Skład orzekający
Marek Wroczyński
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Kosterna
sędzia
Renata Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w kontekście dotacji i zwolnień podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwzględnienia w dochodzie dotacji z programów ekologicznych, które były zwolnione z podatku PIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny przy świadczeniach socjalnych i jak organy mogą błędnie interpretować przepisy, wliczając do dochodu środki zwolnione z podatku.
“Czy dotacje na ekologię zabierają prawo do zasiłku rodzinnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 260/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-07-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Cezary Kosterna Marek Wroczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Nawrot Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 615 art. 3 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 129, art. 3 pkt 1 lit. a, art. 23b ust. 1 pkt. 1 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj. Dz.U. 2019 poz 1387 art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e, art. 30f. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 10 lutego 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z 30 grudnia 2022 r. znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej E. W.kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Syg. akt VIII SA/Wa 260/23 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lutego 2023 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ( dalej organ odwoławczy, SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2022 roku, poz. 2000 ze zm. dalej jako kpa), po rozpatrzeniu odwołania E. W., na posiedzeniu niejawnym od decyzji Wójta Gminy [...]z dnia 30 grudnia 2022 roku, nr [...]odmawiającej jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, wnioskowanych na dzieci – A., A. i A. rodzeństwo W. – orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią ustalone okoliczności faktyczne i ocena prawna. Skarżąca E. W. w dniu 16 września 2022 roku złożyła wniosek o ustalenie na okres zasiłkowy 2022/23 zasiłku rodzinnego na dzieci – A., A. i A rodzeństwo W. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – syna A. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dzieci A. i A.. We wniosku podała, że jej rodzina składa się z 5 osób( ona, mąż oraz 3 dzieci). Syn A. zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Stosownie do art. 4 ust.2 i art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych( Dz.U z 2022 roku, poz. 615 ze zm. dalej ustawa) prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 764 zł. W okresie zasiłkowym 2022/23 należało uwzględnić sumę przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny uzyskanych w roku kalendarzowym 2021, tj roku poprzedzającym okres zasiłkowy. W myśl art. 3 pkt 1 lit.a i c) ustawy dochodem są – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach art. 27, art. 30b,30c i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych( Dz.U z 2019 roku, poz. 1387 ze zm. dalej updof) – pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione w art.3 pkt 1 c). Według danych z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów skarżąca wspólnie z mężem dokonali wspólnego rozliczenia podatkowego PIT -37 za 2021 rok. Podatnik B. W. – mąż skarżącej uzyskał dochód w wysokości 64 652, 48 zł, składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 5500,86 zł, należny podatek – 0, zaś składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 3408,55 zł. Tak więc dochód B. W.. po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne wyniósł 55 743,07 zł. Organ podniósł, że informacja z Ministerstwa Finansów jest wiążąca dla organu. Możliwe jest to tylko w sytuacji gdy następuje utrata dochodu w ogóle, bądź z jakiegoś źródła. Przy czym następuje to wtedy gdy dochód taki jest wymieniony w art. 3 pkt 23 updof. Dochód z programu ,, Mój prąd ‘’ i ,, Czyste powietrze ‘’ stanowi przychód zwolniony z podatku PIT, co oznacza, że tego rodzaju przychodu podatnik nie wykazuje w zeznaniu podatkowym. W dochodzie należało uwzględnić ulgę na dzieci w wysokości 4224,12 zł, jak również dochód z gospodarstwa rolnego. Łączny dochód rodziny w 2021 roku wyniósł 62 850,77( 55 743,07+ 4224,12 + 2883, 58). Miesięczny dochód rodziny był na poziomie 5237,56 zł, co daje dochód 1047,51 zł na osobę. Z powyższego wynika, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust.2 ustawy – wynoszące 764, 00 zł. Przepis art. 5 ust.3a ustawy stanowi, że w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust.3, zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługują w wysokości różnicy między łączna kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust.3, a kwotą o którą został przekroczony dochód. Zgodnie z art. 5 ust.3b ustawy łączna kwotę zasiłków wraz z dodatkami, o której mowa w ust.3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: -1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalone prawo do tych zasiłków; -2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art.13 podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej osobie jest ustalone prawo do tych dodatków; -3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art.15 podzielonych przez 12. Zasiłek rodzinny na dziecko do 5 roku życia wynosi 95 zł miesięcznie, powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku wynosi 124 zł. Dodatek jednorazowo z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wynosi 100 zł. Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego wynosi 110 zł miesięcznie na dziecko od 5 do 24 roku życia. Dochód rodziny miesięczny wyniósł 5237,56 zł, a kryterium dochodowe dla rodziny wynosi 3820 zł( 746x 5 ). Dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe o kwotę 1417,56 zł. Łączna kwota zasiłków na dzieci oraz kwota dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dwoje dzieci , łączna kwota dodatku na rehabilitację wyniosła 1320. Łączna miesięczna kwota powyższych świadczeń w okresie zasiłkowym wyniosła 469,66 zł. Z powyższych wynika, że kwota przekroczenia kryterium dochodowego wynosząca 1417 zł jest wyższa od łącznej kwoty świadczeń w okresie zasiłkowym wynoszącej 469,66 zł. Nie została wiec spełniona dyspozycja art. 5 ust.3a , który wymaga aby łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami była wyższa od kwoty, o którą został przekroczony dochód. Z tych też względów organ zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła E. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 4 ust.1 i 2 w związku z art.. 5 ust.2 w związku z art. 3 ust.1. lit. c) ustawy poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe przez co nie należą jej się świadczenia, o które wnioskowała, gdy: -a) kwota 23 000 zł ujęta w zeznaniu podatkowym PIT - 37 za 2021 rok jako inne źródło przychodów to w rzeczywistości dotacja i dofinansowanie z programów ,, Mój prąd ‘’ i ,, Czyste powietrze ‘’, które jednak z mocy przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych był zwolniony z podatku PIT i decyzja o ich rozliczeniu w zeznaniu podatkowym zależała jedynie od woli podatników i w konsekwencji nie powinna być liczona jako dochód rodziny, -b) kwota 23 000 zł jest w istocie częściowym zwrotem poniesionych wcześniej kosztów termomodernizacji oraz jako taka stanowi jednorazowe wsparcie nie występujące w rodzinie skarżącej w 2022 roku; - naruszenie przepisów postepowania tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy poprzez brak zbadania przez organ jaki faktycznie dochód posiadała rodzina skarżącej na dzień rozpatrzenia wniosku o świadczenia rodzinne w sytuacji, gdy na gruncie przepisów ustawy ustawodawca miał na celu ustalenie dochodu na osobę w rodzinie w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom tego dochodu – bezsprzeczny jest fakt, że rodzina skarżącej nie otrzymała kolejnych kwot dofinansowania z wyżej powołanych programów z uwagi na jednorazowy charakter tego dofinasowania, - naruszenia przepisów art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez niepełne i niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji działanie wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do władzy publicznej, gdy: -a) zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że dochód rodziny skarżącej został jednorazowo zwiększony o kwotę 23 000 zł z uwagi na wpłynięcie dotacji i dochód ten w istocie jest dochodem utraconym bowiem nie występuje już w 2022 roku, -b) organ nie odniósł się do okoliczności, że środki na sfinansowanie programów ,, Mój prąd ‘’ i ,, Czyste powietrze ‘’ pochodziły w części z pożyczek członków rodziny skarżącej, a co za tym idzie zwrot części wydatkowanych na nie kwot spowodował jedynie możliwość spłaty tych zobowiązań, a nie wpłynął na sytuację materialną rodziny, - naruszenie przepisów postępowania – art. 8, art. 9, art. 11 w związku z art. 107 § 3 kpa mogący mieć wpływ na rozstrzygniecie poprzez: -a) wydanie decyzji nie zawierającej w swoim uzasadnieniu argumentów jednoznacznie przekonywujących skarżącą dlaczego organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, skoro nastąpiło nieprawidłowe wyliczenie dochodu rodziny skarżącej bez uwzględnienia faktycznej sytuacji finansowej rodziny skarżącej w 2022 roku, -b) brak wyjaśnienia dlaczego SKO w [...] utrzymała decyzję organu pierwszej instancji skoro w uzasadnieniu decyzji sam przyznaje, że wpływy z finansowania programów proekologicznych są zwolnione z wykazania ich w zeznaniu podatkowym – czyli doszło zróżnicowania sytuacji gdy strona ten przychód wykazała w zeznaniu podatkowym do osoby tego przychodu nie wykazała, - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty sformułowane w skardze. Wskazywała na nieprawidłowe ustalenie dochodu jej rodziny poprzez nieprawidłowe uwzględnienie w nim otrzymanych dotacji w związku z realizacją inwestycji w ramach programów ekologicznych. Przepisy ustawy o podatku dochodowym o osób fizycznych jednoznacznie tego typu przychody zwalniają z podatku PIT. Organy dysponowały dowodami otrzymania przedmiotowych kwot dotacji. W tej sytuacji dochód rodziny winien być obliczony bez uwzględnienia tych kwot, co zmieniłoby wyliczenia dochodu rodziny zgodnie z art. 3 ust.1 lit. a) ustawy i spowodowałoby przyznanie wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Nadto wskazywała, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające naruszało zasady określone w przepisach art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa ponieważ poczyniono wadliwe ustalenia faktyczne w sprawie w zakresie wysokości dochodu osiągniętego przez rodzinę skarżącej. Skarżąca w uzasadnieniu odwoływała się orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2108 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Stosownie do art. 7 § 1 i art. 77 § 1 kpa, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest wyjaśnienie wnikliwe i wszechstronne stanu faktycznego sprawy. Wymaga to od organu wymienienia faktów wymagających stwierdzenia w danej sprawie oraz wskazania środków dowodowych służących temu ustaleniu. Zgodnie zaś z art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przepisów tych wynika, że celem postępowania wyjaśniającego jest ustalenie faktów, mających wpływ na rozstrzygnięcie. Etap ten jest o tyle istotny, iż nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie może skutkować wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. W ocenie tutejszego Sądu, organy obydwu instancji uchybiły obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, opierając swoje rozstrzygnięcie - w zakresie dochodu skarżącej – przede wszystkim na wydruku z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów, podczas gdy skarżąca już na etapie odwołania sygnalizowała, że dane z systemu przyjęte do ustalenia jej dochodu nie odzwierciedlają jej rzeczywistej sytuacji dochodowej w roku 2021 ponieważ w zeznaniu podatkowym za ten uwzględniła dochody niepodlegające podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, postaci dotacji otrzymanych z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub wojewódzkich funduszy – art. 3 ust.1 pkt 129 ustawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że wydruk z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów stanowi oczywiście dowód w sprawie i można go traktować jako dokument urzędowy (zob. wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 321/20, LEX nr 3227043), jednak tak jak każdy inny dowód podlega on ocenie organu. Organ miał oczywiście prawo skorzystać z tego wydruku jednakże – zdaniem Sądu - z dokumentu Ministerstwa Finansów wynika jedynie ogólna kwota zadeklarowanych dochodów (na podstawie wszystkich złożonych PIT-ów) bez wyszczególnienia ich źródeł. Uwaga ta jest szczególnie istotna w światle faktu, że ustawodawca nałożył obowiązek oceny kryterium dochodowego w świetle art. 3 pkt 1 ustawy. Należy zwrócić uwagę, że w art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy mowa jest o przychodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f updof. Zdaniem Sądu, przepisu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy nie sposób rozumieć w ten sposób, że poczynione w omawianej regulacji odwołanie się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli takie założenie przeświecałoby ustawodawcy, zbędnym byłoby uzupełnianie określenia "przychody" o sformułowanie "podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f updof. Na bezpośredni związek pomiędzy regulacjami podatkowymi, a art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 1536/18, CBOSA). Zauważano tam, że już z brzmienia art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy wynika, że obliczanie dochodu musi uwzględniać rezultaty postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Artykuł 3 pkt 1 lit. a) ustawy zawiera odesłanie do wskazanych tam przepisów updof. Tym samym jeżeli powstaje rozbieżność tego rodzaju co w niniejszej sprawie organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie źródła dochodu, stanowiącego różnicę pomiędzy kwotą wynikające z wydruku system teleinformatycznego, a kwotą którą deklaruje skarżąca. Dopiero ustalenie, że kwota różnicy między dochodem wskazywanym przez skarżącą, a kwotą wynikającą z zaświadczenia może stanowić dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit a) ustawy będzie podstawą prawidłowego określenia kryterium dochodowego, które jest warunkiem przyznania świadczenia rodzinnego i dodatków do niego. Organ w sposób nieuprawniony wskazuje, że jest związany dokumentem o rozliczeniu podatkowym otrzymanym z Ministerstwa Finansów. Dochód jaki stanowi podstawę wyliczenia podstawy o ubieganie zasiłku rodzinnego i dodatków jest określony w wyżej powołanym przepisie ustawy. W ocenie Sądu jeśli zaszła sytuacja, że strona wliczyła do swojego zeznania podatkowego kwotę dotacji otrzymaną w ramach realizacji programów ekologicznych winna być skorygowana i dochód wyliczony zgodnie z art. 3 pkt 1 lit.a) ustawy. Powyższych okoliczności organ nie wyjaśnił, co świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów będzie rozważenie wystąpienia drogą pisemną na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy do właściwego organu podatkowego o udzielenie informacji wskazanych w ust. 1 pkt 1 tego przepisu, tj. informacji zawierających dane o poszczególnych źródłach dochodu skarżącej w 2021 roku. Jeżeli przeprowadzone czynność dowodowe doprowadzą organ do wniosku o braku podstaw do przyznania świadczenia rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, co spowoduje potrzebę wydania decyzji w tym zakresie, to uzasadnianie tego rozstrzygnięcia będzie zawierało wyczerpującą analizę poszczególnych źródeł dochodu skarżącej w świetle art. 3 pkt 1 lit a) ustawy Taka konstrukcja uzasadnienie pozwoli skarżącej na poznanie motywów, którym kierował się organ wydając rozstrzygniecie o określonej treści. Jest to o istotne szczególnie w świetle art. 11 kpa, który formułuje zasadę ogólną przekonywania. Przekonywanie polega na informowaniu stron postępowania o stanie prawnym oraz o wszystkich okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy, a także na wskazywaniu stronie okoliczności przemawiających za uznaniem sposobu załatwienia sprawy za racjonalny, słuszny i właściwy. Zasada przekonywania wiąże się z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art.8). Zasada przekonywania powinna być dostrzegana także w kontekście metod administrowania – przekonanie strony do słuszności decyzji. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postepowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI