VIII SA/Wa 255/23

VIII SA/Wa 255/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 3 pkt 16, pkt 17a , art. 5 ust. 2 ,  ust. 3-3c, ust. 8 , art. 20 ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 lutego 2023r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia 3 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: "skarżący") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "organ I instancji", "Burmistrz") z dnia 7 grudnia 2022r., nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. K. – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:
Skarżący w dniu 31 października 2022 r. złożył wniosek o ustalenie, na okres zasiłkowy 2022/2023, na córkę A. K. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, tj. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. We wniosku podał, że rodzina składa się z 3 osób (skarżącego, żony T. K. i córki A. K.). Do wniosku dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 21 czerwca 2022r. znak: [...], zaliczające córkę A. K. do osób niepełnosprawnych.
Decyzją z dnia 16 czerwca 2017 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 5, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), odmówił skarżącemu świadczeń w formie: zasiłku rodzinnego na dziecko, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanych na A. K. Powodem odmowy jest niespełnienie kryterium dochodowego przewidzianego w art. 5 ust. 2 u.ś.r., wynoszącego w przypadku rodziny 764 zł. Organ I instancji wskazał jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 i 3a u.ś.r., bowiem przekroczenie miesięcznego dochodu rodziny wynosi 790,67 zł, zaś dochód miesięczny na jednego członka rodziny wyniósł 1027,56 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 263,56 zł.
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się on z uwzględnieniem w składzie rodziny żony T. K., która od 5 lat nie mieszka z nim i córką. Tak więc skład gospodarstwa domowego wchodzi tylko on i córka A. Skarżący podał też, że toczy się sprawa rozwodowa, a obecnie jest zawieszona, ponieważ jest sprawa o unieważnienie małżeństwa z jego wniosku. Ponadto - jego zdaniem - nie powinien być brany pod uwagę dochód z gospodarstwa rolnego, bowiem nie ma on żadnych dochodów z tego gospodarstwa. Potwierdził jednocześnie, że ma w miejscowości [...] 1.36 ha, ale są to bagna przy P., a także 74 ary w miejscowości [...] gmina [...], ale są to piaski. Nigdy też nie składał o dopłaty bezpośrednie, a tylko płaci podatek.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, gdyż uważa ją za wydaną z naruszeniem prawa.
Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z dnia 3 lutego 2023 r. przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 2, ust. 3, ust. 3 a-b i ust. 8 oraz art. 3 pkt 1 lit a i c, pkt 2a, pkt 16 u.ś.r. SKO wyjaśniło, iż w okresie zasiłkowym 2022/2023, a więc odnoszącym się do niniejszej sprawy, ustalając dochód rodziny należało uwzględnić sumę przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny uzyskanych w roku 2021, czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Odnosząc się do pojęcia rodziny określonego w art. 3 pkt 16 u.ś.r. organ odwoławczy uznał, iż w świetle tego przepisu za członków rodziny w niniejszej sprawie należało uznać skarżącego, jego żonę (T. K.) i córkę A., a zatem uwzględnić dochód rodziny, czyli obydwojga małżonków.
Kolegium wskazało na dane z system informatycznego Ministerstwa Finansów, szczegółowo wskazując na uzyskane przez małżonków dochody. Ustalono, że skarżący nie składał deklaracji podatkowych za 202Ir., natomiast żona T. K. w 2021r. - według PIT-37 uzyskała dochód w wysokości 17.410,56 zł, należny podatek i składka na ubezpieczenie społeczne wyniosły - zero zł, natomiast z informacji ZUS wynika, że składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 1566,96 zł, Z kolei według PIT-39 uzyskała dochód w wysokości 20.000,00 zł, należny podatek wyniósł zero, bez składki na ubezpieczenie społeczne. Od dochodu wykazanego w PIT-37 należało odliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a także pomniejszyć kwotę tego dochodu o dodatkowe roczne świadczenie pieniężne wypłacone T. K. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w łącznej wysokości 2.044,60 zł. A zatem dochód wg PIT-37 wyniósł netto - 13.799,00 zł (17.410,56 minus 3.611,56 zł), zaś przy uwzględnieniu dochodu wykazanego w PIT-39 (20.000,00 zł) oraz kwoty ulgi na dzieci (1.112,04 zł), łączny dochód T. K. wyniósł – 34.911,04 zł.
Organ odwoławczy uznał także, iż w dochodzie rodziny należało uwzględnić dochód roczny z gospodarstwa rolnego (tj. 0,6329 ha przeliczeniowych będących w posiadaniu skarżącego w 2021r.), który, stosownie do art. 5 ust. 8 u.ś.r., wyniósł 2.080,98 zł (0,6329 ha x 3.288 zł).
Łączny dochód rodziny w 2021r. wyniósł zatem 36.992,02 zł (34.911,04 zł + 2.080,98 zł), miesięczny 3.082,67 zł, zaś na osobę w rodzinie (3 osoby) – 1.027,56 zł. Z powyższego wynika, że dochód rodziny (miesięczny) wyniósł 3082,67 zł, natomiast kryterium dochodowe dla tej rodziny wynosi 2292,00 zł (764 zł x 3 osoby). Zatem dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 2 u.ś.r., o kwotę 790,67 zł.
Następnie Kolegium odniosło się do regulacji zawartej w przepisach art. 5 ust. 3, 3a i 3b u.ś.r., wskazując, że w sprawie badane jest prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego od 1.11.2022r. (początek okresu zasiłkowego) do 31.10.2023r. (koniec okresu zasiłkowego). I tak, kwota zasiłków rodzinnych przysługujących na dziecko od 1.10.2022r. do 31.10.2023r. wynosi 1488 zł (124 zł x 12 miesięcy), kwota dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za powyższy okres wynosi 1320 (110 zł x 12 miesięcy) oraz kwota dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - 100 zł. Łączna kwota tych świadczeń za okres od 1.11.2022r. do 31.10.2023r. wynosi więc – 2.908 zł, zaś podzielona przez 12 miesięcy - 242,33 zł. Z powyższych obliczeń wynika, że kwota przekroczenia kryterium dochodowego wynosząca 790,67 zł jest wyższa od łącznej kwoty świadczeń przysługujących w okresie od 1.10.2022r. do 31.10.2023r., wynoszącej 242,33 zł. Nie została więc spełniona dyspozycja art. 5 ust. 3a u.ś.r., który to przepis wymaga, aby łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami była wyższa od kwoty, o którą został przekroczony dochód.
Organ odwoławczy, w świetle powyższych rozważań, stwierdził, że skarżący nie spełnił kryterium dochodowego wskazanego w art. 5 ust. 2 u.ś.r., jak również przesłanek do wypłaty wnioskowanych świadczeń w sposób wskazany w art. 5 ust. 3-3c u.ś.r.
W końcowej części uzasadnienia Kolegium szczegółowo odniosło się do zarzutów odwołania. Wskazało m.in., że w składzie rodziny należało uwzględnić żonę T. K., a tym samym również jej dochody. Wchodzi ona bowiem w skład rodziny w świetle art. 3 pkt 16 u.ś.r. pomimo, że - jak twierdzi skarżący - nie zamieszkuje ona razem z nim i córką. Ponadto zauważyło, że bezsporne jest, że małżeństwo skarżącego do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało rozwiązane ani nie została orzeczona separacja, a w związku z tym skarżący nie może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r.
Z kolei, odnosząc się do zarzutu dotyczącego uwzględnienia w dochodzie rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego, Kolegium przytoczyło brzmienie art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r. i powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 587/18, podzielając stanowisko w nim wyrażone. Zauważyło, że ustawodawca przyjął domniemanie, że z gospodarstwa uzyskuje się dochód ryczałtowy niezależnie od tego, czy się na nim rzeczywiście pracuje oraz niezależnie od rzeczywistej wartości pożytków z posiadanego gospodarstwa rolnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia 3 lutego 2023 r. wywiódł skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Pismem procesowym z dnia 19 czerwca 2023r., ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik podtrzymał skargę z dnia 27 lutego 2023r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie w toku postępowania przez Organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiały dowodowego mając na względzie słuszny interes skarżącego, w tym niedostateczne wzięcie pod uwagę informacji przekazanych przez skarżącego, iż z jego powództwa toczy się sprawa o unieważnienie małżeństwa z T. K. przed Sądem Apelacyjnym w [...] I Wydziałem Cywilnym, pod sygn. akt [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy Organ Odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy;
- art. 3 ust. 1 pkt 16 u.ś.r. poprzez błędne zaliczenie jako członka rodziny T. K. w sytuacji, gdy przed Sądem Apelacyjnym w [...] I Wydziałem Cywilnym toczy się sprawa z powództwa A. K. przeciwko T. K. o unieważnienie małżeństwa, więc w przypadku unieważnienia małżeństwa wyrok ten będzie miał charakter deklaratoryjny, tj. stwierdzi, że małżeństwo pomiędzy A. K. i T. K. nie zostało zawarte, a przez to A. K. będzie uznawany za kawalera i będzie spełniał przesłanki osoby samotnie wychowującej dziecko w myśl art. 3 ust. 1 pkt 17a u.ś.r.;
- art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.ś.r. poprzez błędne wyliczenie miesięcznego dochodu rodziny K. w kwocie 1.027,56zł miesięcznie na osobę biorąc pod uwagę dochody A. K. oraz T. K., podczas gdy Organ II instancji mając na uwadze toczące się postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w [...] I Wydziałem Cywilnym, pod sygn. akt [...] winien był wziąć pod uwagę tylko dochód A. K. z gospodarstwa rolnego w kwocie 86,71 zł miesięcznie na osobę, która to kwota nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w niniejszej sprawie na kwotę 764 zł miesięcznie na osobę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259.; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanych na córkę A. K..
W kontrolowanej sprawie zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny. Z kolei w świetle art. 3 pkt 1 lit. a) i c) u.ś.r. dochodem są - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i wśród tych dochodów wymienione zostały między innymi kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ulga na dzieci), a także dochody z gospodarstwa rolnego. Przytoczone przepisy precyzyjnie określają zatem sposób obliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie, co w przypadku osób ubiegających się o świadczenie jest konieczne dla dokonania oceny, czy dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego.
W niniejszej sprawie powodem odmowy przyznania wnioskowanych zasiłków było stwierdzenie przez organy orzekające, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego przekroczył kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 2 u.ś.r.
W ocenie skarżącego dochód rodziny został zawyżony przez nieuprawnione doliczenie do niego dochodów uzyskanych przez żonę skarżącego.
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania tak sformułowanych zarzutów skargi za uzasadnione. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, iż skarżący we wniosku wszczynającym kontrolowane postępowanie podał, że rodzina składa się z 3 osób tj. skarżącego, żony T. K. i córki A. K., co uwzględnił organ I instancji w wydanej decyzji. Z kolei we wniesionym odwołaniu skarżący zakwestionował uwzględnienie żony w składzie rodziny, z uwagi na toczące się postępowania sądowe tj. sprawę rozwodową oraz sprawę o unieważnienie małżeństwa. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę uznał stanowisko Burmistrza za prawidłowe i utrzymał w mocy jego decyzję.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem interpretacji pojęcia rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 16 u.ś.r. i zasadności uwzględnienia dochodów żony przy ustalaniu dochodów rodziny.
Należy wskazać, że legalną definicję "rodziny" zawiera przepis art. 3 pkt 16 u.ś.r. stanowiąc - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji -że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2017r. poz. 2092 oraz z 2019r. poz. 1818); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
Za zasadne Sąd uznał również wskazać, że kwestia dopuszczalności wliczania do dochodu rodziny dochodów małżonków pozostających w faktycznej separacji była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przyjęte w orzecznictwie w odniesieniu do tego zagadnienia stanowiska nie są jednolite. Nie ma wątpliwości co do tego, że art. 3 pkt 16 u.ś.r. statuując jako członków rodziny m.in. małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia nie wprowadza wprost żadnych okoliczności ani kryteriów, w oparciu o które możliwe byłoby niezakwalifikowanie osób pozostających w związku małżeńskim jako członków jednej rodziny. Regułą jest bowiem, że małżonkowie są uznawani za rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r. Z brzmienia przedstawionych wyżej przepisów u.ś.r. nie wynika zatem, aby organy miały z urzędu obowiązek ustalać, czy pozostający w związku małżeńskim rodzice dziecka faktycznie razem zamieszkują i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Z drugiej zwraca się uwagę, że jeśli kryterium dochodowe decyduje o przyznaniu świadczeń rodzinnych, to sprzeczne z celem ustawy określonym w art. 4 ust. 1 u.ś.r. byłoby automatyczne uwzględnianie w każdym przypadku w dochodzie rodziny, dochodu małżonka, pozostającego bezspornie w faktycznej separacji, jeśli z uzyskiwanego przez niego dochodu dziecko nie korzysta wcale lub korzysta wyłącznie w formie alimentów.
Sąd w składzie orzekającym w kontrolowanej sprawie uznał, że wydane w sprawie decyzje, na tle materiału dowodowego zgromadzonego przez organy za prawidłowe, zaś doliczenie dochodu T. K. uzyskanego w roku 2021 do dochodu rodziny było zasadne.
Należy podnieść, że małżonkowie, zgodnie z legalną definicją zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych, aż do chwili ustania małżeństwa zawsze będą stanowili rodzinę. Pod pojęciem rodziny należy zatem rozumieć rodzinę w sensie prawnym, co oznacza, że dopóki pomiędzy małżonkami nie zostanie prawomocnie orzeczony rozwód, pozostają oni w dalszym ciągu rodziną, nawet jeżeli wspólnie nie zamieszkują. Należy nadto zwrócić uwagę, że u.ś.r. definiuje pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko" stanowiąc w art. 3 pkt 17a, że pod pojęciem tym rozumie się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, kolejność użytych w definicji rodziny zwrotów nie jest przypadkowa i formułując ją w taki, a nie w inny sposób ustawodawca chciał położyć akcent na pierwszeństwo traktowania małżonków jako rodziny (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r.; sygn. akt I OSK 133/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2019 r.; sygn. akt IV SA/Gl 1073/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to w praktyce, że organ ustala osoby wchodzące w skład rodziny, nie badając faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny (wspólnego gospodarowania).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2017 r. (sygn. akt I OSK 1155/17; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że skoro ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych kryteriów (warunków) zaliczenia małżonka do grona członków rodziny, to niedopuszczalne jest konstruowanie takich kryteriów (warunków) w drodze wykładni pozajęzykowej (a to zgodnie z zasadą "lege non distinguente nec nostrum est distinguere"). Tym bardziej wówczas, gdy – tak jak w analizowanym przypadku – przedmiotem wykładni jest przepis prawny stanowiący definicję legalną. Taką definicję cechuje bowiem szczególna waga interpretacyjna, która przejawia się m.in. w tym, że sformułowanego przez definicję legalną znaczenia terminu definiowanego (tu: znaczenia terminu "rodzina") nie wolno przełamać nawet w sytuacji, gdyby treść językowa tej definicji podważała inne założenia o racjonalnym prawodawcy (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Warszawa 2017, s. 190–191).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy uznać należy, że organy oceniając obiektywną sytuację dochodową rodziny skarżącego z roku 2021 (roku bazowego) prawidłowo ustaliły, że rodzina ta składa się z trzech osób (skarżącego, żony oraz córki). Organy zasadnie zatem przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględniły również dochód żony skarżącego z tego roku. Nie ma bowiem prawnych możliwości nieuwzględnienia dochodów osiąganych przez żonę skarżącego. Możliwość uwzględnienia dochodu wyłącznie jednego rodzica odnosi się tylko do okoliczności, kiedy dziecko wychowywane jest przez osobę samotną w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. Powyższe doliczenie skutkowało tym, że dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekraczał kryterium dochodowe określone w ustawie warunkujące możliwość uzyskania wnioskowanych świadczeń. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w omówionych przepisach prawa, oraz zebranym w sprawie materiale dowodowym i w uzasadnieniu wydanych decyzji. Odmienna od oczekiwań skarżącego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania lub ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w skardze i piśmie procesowym podtrzymującym skargę należy podkreślić, że przepisy ustawy obowiązujące w brzmieniu z daty orzekania przez organ odwoławczy w sposób ścisły określały zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organy administracji były związane ich treścią i nie mogły odstąpić od ich stosowania. Bezspornie żona skarżącego, w dacie złożenia wniosku o ustalenie prawa do wskazanych wyżej świadczeń, w świetle przepisów ustawy, była członkiem rodziny, a więc uzyskiwany przez nią w 2021 r. dochód składał się na dochód rodziny. Stan relacji faktycznych między małżonkami nie ma wpływu na uprawnienia do żądanego świadczenia. Wyliczenie dokonane przez organy orzekające, że ustalony zgodnie z przytoczonym wyżej regułami dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, było prawidłowe. Zasadnie również uwzględniono dochód z gospodarstwa rolnego (art. 5 ust. 8 u.ś.r.). Jest to bowiem dochód wyliczony ryczałtowo niezależnie od tego, czy i w jaki sposób prowadzone jest gospodarstwo rolne i czy przynosi jakiekolwiek dochody.
Z powyższych względów Sąd uznał, że organy orzekające miały podstawy do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń i na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.