VIII SA/Wa 246/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyzasiłek okresowyuznanie administracyjneprawo socjalnewydatkiremontopłatymożliwości finansowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego, podkreślając uznaniowy charakter pomocy społecznej i ograniczone możliwości finansowe organów.

Skarżący S. W. domagał się przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, leków, remont mieszkania oraz pokrycie bieżących opłat za energię i wodę, a także na inne wydatki. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania świadczeń, wskazując na otrzymaną już pomoc, ograniczony charakter zasiłku celowego jako świadczenia jednorazowego, brak uzasadnionej potrzeby remontu oraz fakt, że opłaty reguluje żona skarżącego. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i nie naruszyły prawa, a decyzje miały charakter uznaniowy.

Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. odmawiającą przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej. Skarżący domagał się świadczeń na zakup żywności, leków, środków czystości, remont mieszkania, dofinansowanie opłat za energię i wodę oraz na inne wydatki. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że pomoc społeczna nie ma na celu zaspokajania wszystkich potrzeb podopiecznych, a zasiłek celowy jest świadczeniem jednorazowym. Podkreślono, że skarżący otrzymywał już pomoc pieniężną i zasiłek okresowy, a także zasiłek na gorący posiłek. Odnośnie remontu, pracownik socjalny nie stwierdził takiej potrzeby. W kwestii opłat za prąd i wodę, wskazano, że skarżący mieszka z żoną, która reguluje te należności, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego. Brak sprecyzowania wniosku dotyczącego "innych wydatków" również stanowił podstawę odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Sąd podkreślił uznaniowy charakter zasiłku celowego, który nie gwarantuje jego przyznania nawet w przypadku spełnienia kryteriów ustawowych. Kontrola sądowa ogranicza się do badania zgodności z prawem, a nie celowości decyzji uznaniowej. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącego, potrzeby oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, który nie jest w stanie zaspokoić wszystkich zgłaszanych potrzeb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa przyznania zasiłku celowego nie narusza prawa, jeśli organy prawidłowo oceniły sytuację materialną skarżącego, jego potrzeby oraz własne możliwości finansowe, a decyzja ma charakter uznaniowy.

Uzasadnienie

Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a jego przyznanie nie jest obligatoryjne nawet przy spełnieniu kryteriów ustawowych. Organy mają prawo ocenić zasadność wniosku w kontekście celów pomocy społecznej i własnych możliwości finansowych, a pomoc społeczna nie ma obowiązku zaspokajania wszystkich potrzeb podopiecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 5

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 7

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 14

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 17

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 110 § ust. 7 i 8

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy pomocy społecznej prawidłowo oceniły, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a jego przyznanie nie jest obligatoryjne. Organy prawidłowo oceniły możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej i nie miały obowiązku zaspokajania wszystkich potrzeb skarżącego. Sąd administracyjny nie bada celowości decyzji uznaniowej, a jedynie jej zgodność z prawem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na naruszeniu art. 37 i 38 Konstytucji RP nie została uwzględniona przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

pomoc społeczna nie ma za zadanie zaspokojenia wszystkich potrzeb swych podopiecznych Zasiłku celowego z pomocy społecznej nie należy traktować jako stałego i regularnego zabezpieczenia potrzeb Zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego Samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać wnioskowany zasiłek celowy Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Artur Kot

członek

Andrzej Kuna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków celowych z pomocy społecznej, charakteru uznaniowego tych świadczeń oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami uznaniowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i ograniczeń finansowych konkretnego ośrodka pomocy społecznej. Interpretacja uznaniowości świadczeń może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i ograniczenia wynikające z uznaniowości świadczeń oraz możliwości finansowych organów. Jest to typowa sprawa dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Czy pomoc społeczna musi zaspokoić wszystkie Twoje potrzeby? Sąd wyjaśnia granice zasiłku celowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 246/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuna /sprawozdawca/
Artur Kot
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. J. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę [...] ([...]) złotych oraz kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku odmówił S. W., dalej skarżącemu:
- przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności, leków, środków czystości i remontu mieszkania;
- przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego
na dofinansowanie opłat bieżących na energię elektryczną i wodę;
- przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na inne wydatki.
W uzasadnieniu organ podniósł, że pomoc społeczna nie ma za zadanie
zaspokojenia wszystkich potrzeb swych podopiecznych. Zasiłku celowego z pomocy społecznej nie należy traktować jako stałego i regularnego zabezpieczenia potrzeb. Organ zaznaczył, iż w miesiącu lipcu skarżący otrzymał pomoc pieniężną na zgłoszone potrzeby, tj. żywność, leki, środki czystości w łącznej kwocie [...] zł oraz zasiłek celowy na zakup gorącego posiłku w kwocie [...] zł. W miesiącu sierpniu 2006 roku był objęty pomocą w łącznej kwocie [...] zł na w/w potrzeby. Ponadto skarżący jest objęty pomocą w formie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku w kwocie [...] zł miesięcznie. Pomoc ta obejmowała okres włącznie do grudnia 2006 roku. Zasiłek celowy z istoty swojej jest świadczeniem jednorazowym służącym do zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Odmawiając przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania oparto się
na opinii pracownika socjalnego, który był w miejscu zamieszkania i nie widział potrzeby przeprowadzenia prac remontowych.
Odmawiając pomocy w formie zasiłku celowego na opłaty za prąd i wodę organ wskazał, że skarżący mieszka wspólnie z żoną i prowadzą osobne gospodarstwo domowe. Rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł,
co stanowi ułatwienie w regulowaniu bieżących opłat. Jak wynika ze złożonego przez skarżącego oświadczenia opłaty za energię i wodę systematycznie reguluje żona.
W trakcie wywiadu skarżący nie sprecyzował i nie uszczegółowił co rozumie poprzez "inne wydatki". Nie odniósł się również do tego zagadnienia w pisemnej odpowiedzi
na pismo Ośrodka z prośbą o sprecyzowanie wniosku.
Niezależnie od powyższego organ precyzyjnie przedstawił swoje możliwości finansowe w oparciu o przyznane środki.
Pismem z dnia 29 listopada 2006 roku skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że została wydana z naruszeniem art.37 i 38 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji stara się systematycznie w miarę swoich możliwości finansowych świadczyć skarżącemu pomoc w formie zasiłków celowych, jednak w omawianym przypadku zgłoszone potrzeby nie są uzasadnione.
Organ zwrócił uwagę na ogromną liczbę osób potrzebujących wsparcia
ze strony Ośrodka, tj. około 5000 osób i rodzin. Miesięczna kwota jaka może być wydatkowana na zasiłki celowe wynosi 326.200 zł., czyli około 65 zł. na rodzinę. Z tego też względu Ośrodek nie jest w stanie zaspokoić nawet w stopniu dostatecznym wszystkich zgłaszanych uzasadnionych potrzeb swoich podopiecznych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o przyznanie mu pomocy społecznej w wysokości zasiłku przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
Zgodnie z dyspozycją art.39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz.593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.
Tak więc samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać wnioskowany zasiłek celowy. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Jak zasadnie podkreślił organ drugiej instancji, że zadaniem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb osób uprawnionych, a nadto pomocy w formie zasiłków celowych nie można utożsamiać ze stałym i regularnym obowiązkiem organu w zaspokajaniu całkowitym wszystkich potrzeb. Oznacza
to pomoc społeczną w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych
i życiowych, ale nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb.
Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się
do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania, i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.
Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej.
Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających
z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom
i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi.
Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających
w trudnej sytuacji materialnej, Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI