Lexedit
Szukaj orzeczeń

VIII SA/Wa 242/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-06-29
NSApodatkoweŚredniawsa
blokada rachunkuwyłudzenia skarboweOrdynacja podatkowaVATkontrola skarbowapostępowanie podatkowezabezpieczenieryzyko podatkowe

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy blokadę rachunków bankowych.

Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy blokadę jej rachunków bankowych. Blokada została nałożona w związku z podejrzeniem wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych oraz obawą niewykonania zobowiązania podatkowego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłanek do blokady i jej przedłużenia. Sąd uznał, że organy prawidłowo wykazały istnienie przesłanek do blokady i jej przedłużenia, oddalając skargę.

Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2023 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego z 19 stycznia 2023 r. o przedłużeniu blokady rachunków bankowych do kwoty 829 185 zł do dnia 19 kwietnia 2023 r. Blokada została nałożona z powodu uzasadnionej obawy, że spółka nie wykona zobowiązania w podatku VAT przekraczającego 10 000 euro, a także z powodu podejrzenia wykorzystywania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując przesłanki zastosowania blokady, w tym brak związku czasowego z podejrzanymi transakcjami oraz brak konieczności blokady. Sąd, analizując sprawę, uznał, że organy prawidłowo wykazały istnienie przesłanek do zastosowania zarówno krótkiej blokady rachunku (art. 119zv Op), jak i jej przedłużenia (art. 119zw Op). Sąd podzielił stanowisko organów, że analiza przepływów finansowych i transakcji z kontrahentami, co do których istnieją wątpliwości co do ich rzetelności, uzasadnia podejrzenie, że spółka mogła być uczestnikiem procederu wyłudzeń skarbowych. Ponadto, sąd uznał, że obawa niewykonania zobowiązania podatkowego była uzasadniona, biorąc pod uwagę wartość szacowanego zobowiązania w stosunku do posiadanych przez spółkę aktywów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki, gdy posiadane informacje wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że analiza przepływów finansowych i transakcji z wątpliwymi kontrahentami uzasadnia podejrzenie udziału w procedurze wyłudzeń skarbowych, a blokada była konieczna do przeciwdziałania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

Op art. 119zzb § 4

Ordynacja podatkowa

Op art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 119zv § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 119zw § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.VAT art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.VAT art. 96 § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.VAT art. 96 § 9a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.VAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.k.s. art. 54 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 55 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 76 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 270a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 277a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

ppsa art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pusa art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak przesłanek do zastosowania blokady rachunków bankowych. Brak związku czasowego między blokadą a podejrzanymi transakcjami. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących blokady i jej przedłużenia. Możliwość zastosowania mniej dolegliwych środków zabezpieczenia (np. hipoteka).

Godne uwagi sformułowania

podmiot kwalifikowany wyłudzenia skarbowe krótka blokada uzasadniona obawa analiza ryzyka nierzetelne transakcje zabezpieczenie zobowiązania podatkowego

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Justyna Mazur

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących blokady rachunków bankowych w kontekście wyłudzeń skarbowych i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących blokady rachunków podmiotów kwalifikowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów Ordynacji podatkowej związanych z przeciwdziałaniem wyłudzeniom skarbowym i blokadą rachunków bankowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.

“Blokada rachunku bankowego: Kiedy organy mogą zamrozić Twoje pieniądze?”

Dane finansowe

WPS: 829 185 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem
Wypróbuj Research za darmo

Powiązane tematy

blokada rachunkuwyłudzenia skarboweOrdynacja podatkowaVATkontrola skarbowapostępowanie podatkowezabezpieczenieryzyko podatkowe

Pełny tekst orzeczenia

VIII SA/Wa 242/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 119zzb par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 28 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia blokady rachunku bankowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ odwoławczy"), postanowieniem z 28 lutego 2023r. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 119zzb § 4 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") oraz § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2501), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "strona", "Spółka"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "NMUCS", "organ I instancji") z 19 stycznia 2023r. o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 19.04.2023 r. do kwoty 829 185 zł.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 19 stycznia 2023r. NMUCS przedłużył blokadę rachunków bankowych skarżącej trzech miesięcy, tj. do 19.04.2023 r. do kwoty 829 185 zł. Organ I instancji uznał, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany (skarżąca) nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT przekraczającego równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano niniejsze postanowienie.
W zażaleniu na to postanowienie, występując o niezwłoczne uchylenie podjętych czynności związanych z blokadą wskazanych rachunków bankowych Spółki oraz uchylenie ewentualnie wydanego postanowienia o przedłużeniu terminu blokady, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 119zv § 1 Op poprzez dokonanie blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż 72 godziny, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do skorzystania przez organ administracji skarbowej z powołanego przepisu,
w szczególności brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego;
- art. 119zv § 1 Op poprzez dokonanie blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż 72 godziny, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do skorzystania przez organ administracji skarbowej z powołanego przepisu,
w szczególności brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, przez Szefa KAS podmiotów
w okresie bezpośrednio poprzedzającym blokadę, co tym samym powoduje niespełnienie przesłanki zastosowania blokady przez organ administracji skarbowej mający zapobiegać przyszłym negatywnym skutkom transakcji realizowanych przez podmiot kwalifikowany;
- art. 119zv § 1 Op w zw. z art. 119zw Op poprzez przedłużenie blokady rachunków bankowych skarżącej na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, tj. do dnia 19 kwietnia 2023 r., podczas gdy nie było przesłanek do zablokowania rachunków bankowych na podstawie art. 119zv § 1 Op, a nadto nie zostały spełnione przesłanki do przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych na 3 miesiące, bowiem
w niniejszej sprawie, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, nie sposób uznać, że istnieje lub może istnieć zaległość podatkowa, której skarżąca nie wykona, w sytuacji gdy podmiot kwalifikowany jest podmiotem prowadzącym aktywnie, rzeczywistą działalność operacyjną, posiadający stosowne zaplecze organizacyjne i techniczne,
w tym w szczególności posiadającym księgowość, współpracę z platformami handlowymi, nieruchomość, której wartość przekracza wskazaną w postanowieniu zabezpieczoną kwotę, posiadał ekonomiczne władztwo nad sprzedawanymi towarami, co jednocześnie wskazuje na fakt, iż objęty postępowaniem podmiot gospodarczy posiadał stabilną pozycję rynkową, czego Szef KAS dokonujący blokady długoterminowej rachunków bankowych skarżącej i rozpatrujący w tym zakresie złożone przez skarżącą zażalenie nie wziął pod uwagę;
- art. 121 § 1 Op, art. 122 Op, art. 187 § 1 Op oraz art. 191 Op w związku z art. 119zv § 1 Op oraz w związku z art. 119zzb § 4 Op, w sytuacji w której postanowienie nie wyjaśnia istotnej okoliczności sprawy związanej z istnieniem przesłanek do ustanowienia tzw. krótkiej blokady, przez co organ uzasadnia skarżone postanowienie, jakby treść art. 119zv § 1 Op in fine, zawierająca dwa warunki ustanowienia blokady, tj. potencjał przeciwdziałania oraz jej konieczność, w ogóle nie istniała.
Zdaniem Spółki, brak było podstaw w sprawie do zakwestionowania transakcji od jej głównych kontrahentów, jak również podmiotów występujących na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw, co skutkowało wadliwym w jej ocenie dokonaniem blokady na łączną kwotę 829.185 zł, tj. na kwotę szacowanego zobowiązania podatkowego
z tytułu faktur VAT wystawionych na rzecz Spółki przez te podmioty. Zdaniem strony bowiem wadliwa jest blokada wszystkich rachunków bankowych ze wskazaniem na dokonywanie płatności bez pośrednictwa rachunku bankowego, wykreślenie podmiotów z rejestru VAT, jak np. [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. oraz fakt, że podmioty te, oraz podmiot [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o. i inne wymienione na stronie 28/33 nie wykazały transakcji świadczących o tym, że prowadzą działalność (rachunki za media, wynajem), nie posiadają rachunków bankowych, czy też podsiadają zaległości podatkowe. Nadto, zdaniem Spółki organ I instancji nie wykazał, że w realiach sprawy istniejących w styczniu 2023 r. blokada wszystkich rachunków bankowych Spółki była konieczna, aby przeciwdziałać wykorzystywaniu działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego. W szczególności, nie wskazano jakiemu zachowaniu krótka blokada ustanawiana 17.01.2023 r. miała przeciwdziałać. Rozstrzygniecie nie wskazuje, jak podmiot kwalifikowany może w styczniu 2023 r. lub okresach rozliczeniowych bezpośrednio go poprzedzających wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, ale występującymi w okresie kwiecień 2021 - październik 2022 r. Brak jest w skarżonym postanowieniu jakiegokolwiek wskazania, że relacje w miesiącach następujących po październiku 2022 r. wyglądają choćby w części analogicznie, i że z tego względu blokada była konieczna, aby temu przeciwdziałać. Ma to o tyle znaczenie, że organ opisując np. relacje skarżącej z [...] sp. z o.o., które miały miejsce w okresie czerwiec 2021 r. - kwiecień 2022 r., [...] sp. z o.o., które miały miejsce w okresie wrzesień 2021 r. - grudzień 2021 r., [...] sp. z o.o., które miały miejsce w okresie wrzesień 2021 r. - styczeń 2022 r. lub [...] sp. z o.o. dotyczące okresów marzec 2022 r. - październik 2022 r., a które zdaniem organu stanowiły przesłankę zastosowania blokady nie wskazał, czy były one kontynuowane w kolejnych okresach rozliczeniowych. Przy blokadzie rachunków bankowych winna zaś zostać ścisłe określona cezura czasowa w odniesieniu do zdarzeń, którym ma przeciwdziałać.
Zdaniem Spółki blokada jest konieczna, wtedy gdy inne środki przewidziane
w przepisach są niewystarczające, albo niemożliwe do zastosowania, aby zabezpieczyć interes Skarbu Państwa. Strona wskazała tu na instytucję tzw. zabezpieczenia przedwymiarowego zobowiązań podatkowych (art. 33 Op). Odnośnie wskazania przez organ I instancji na kwestie prawdziwości transakcji gospodarczych, jak i kwestie świadomości Spółki uczestnictwa w opisanym procederze, wskazała, iż art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie powinien być stosowany do podatników, którzy zostali jedynie uwikłani w oszustwo podatkowe. Twierdzenie o możliwości pozbawienia Spółki prawa do odliczenia VAT z faktur na kwotę 829 185 zł, w której nie przedstawiono konkretnych argumentów co do możliwego przypisania jej świadomego udziału
w oszustwie podatkowym stanowi naruszenie zasady proporcjonalności. Końcowo skarżąca podniosła, że dodatkowym argumentem podważającym zasadność zastosowania blokady jest utożsamienie jej de facto z zabezpieczeniem przyszłego zobowiązania podatkowego. Świadczy o tym fakt, że blokady dokonano w styczniu 2023 r., jej cel i kwota bezpośrednio nie odnosi się do współpracy m.in. z [...] sp. z o.o., która skończyła się w kwietniu 2022 r. (transakcje z 8 miesięcy przed blokadą), z [...] sp. z o.o. - w grudniu 2021 r. (transakcje z ponad roku przed blokadą), z [...] sp. z o.o. - w styczniu 2022 r. (transakcje równo rok przed blokadą). Podatek VAT naliczony wynikający z transakcji z tymi podmiotami to łącznie 793 878,71 zł, co stanowi 95,74% kwoty blokady na rachunkach (829 185 zł).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia DIAS przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zarzuty i wnioski odwołania.
Wskazał, że Naczelnik MUCS, działając na podstawie art. 119zn § 1 Op oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2501), dokonał analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków do celów mających związek
z wyłudzeniami skarbowymi. Zebrane informacje wskazały zaś, że Spółka może wykorzystywać sektor finansowy do wyłudzeń skarbowych, co w konsekwencji stanowiło podstawę do dokonania przez ten organ blokady jej rachunków bankowych na okres 72 godzin, z uwagi na wysokie ryzyko, że ujęła w ewidencjach podatkowych faktury zakupu, co do których istnieje podejrzenie, że dokumentują transakcje, które nie zostały w rzeczywistości dokonane. Następnie, działając na podstawie art. 119zw § 1
i § 4a oraz art. 119zma Op organ I instancji przedłużył termin blokady rachunków bankowych Spółki na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 19.04.2023 r. do kwoty 829 185 zł. Kluczowe w tym względzie okoliczności faktyczne ustalone przez NMUCS, DIAS przedstawił następnie na str. 6 -11 zaskarżonego postanowienia. Dodał, że wynikają one w szczególności z analizy posiadanych danych przez organ I instancji, z których wynika, że Spółka posiada 6 otwartych rachunków bankowych, analizy przepływów środków finansowych na tych rachunkach za okres od kwietnia 2021r. do października 2022r., analizy bazy danych JPK_VAT wg stanu na 19 stycznia 2023r. Wskazał, że łącznie w rejestrach sprzedaży Spółka zaewidencjonowała 1.175 faktur na rzecz 92 podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, na łączną kwotę netto
20 377 207,93 zł (1 747 373,09 zł dostaw nieopodatkowanych), VAT 4 686 723,38 zł oraz 8 faktur VAT dla podmiotów bez wykazanego NIP na łączną kwotę netto 5 146,00 zł, VAT 1 183,58 zł.
Za analizowany okres od kwietnia 2021 r. do października 2022 r. Spółka wykazała zakupy (brutto powyżej 100 000,00 zł) – tabela na stronie od 16 do 17 postanowienia organu I instancji. W rejestrach zakupów podmiot zaewidencjonował
3 019 faktur od 208 podmiotów na łączną kwotę netto 20 687 455,34 zł, VAT
4 686 123,23 zł. Naczelnik MUCS zamieścił nadto analizę podmiotów od których Spółka dokonała zakupów wśród których znalazły się [...] Sp. z o.o., [...] Sp.
z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. dokonane w kontrolowanych miesiącach na łączną kwotę, netto 3 751 746,50 zł, VAT 862 901,71 zł. Zakupy od ww. podmiotów stanowiły 18,14% wszystkich zakupów Spółki. W rejestrach zakupów za ww. miesiące Spółka ujęła także 181 faktur od ww. kontrahentów. Wartość brutto 87 z tych faktur przekroczyła kwotę 15 000,00 zł brutto, natomiast 49 z nich została opłacona przy wykorzystaniu rachunków bankowych. Wyniki analizy ww. podmiotów organ odwoławczy przedstawił na str. 7 – 11. Z analizy tej wynika, że wykazane przez Spółkę transakcje zakupów od ww. podmiotów budzą wątpliwości co do ich rzetelności
i faktycznego dokonania. Zachodzi też duże prawdopodobieństwo, że przedmiotowe transakcje nie zostały faktycznie dokonane.
W podsumowaniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że przedstawione okoliczności faktyczne i zebrane informacje z dużym prawdopodobieństwem wskazują, że Spółka nie dokonała rzetelnych rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług. Zatem istnieje wysokie ryzyko, że była w okresie objętym analizą uczestnikiem procederu oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług polegającego na obniżaniu wykazanego podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które prawdopodobnie nie zostały dokonane.
Naczelnik MUCS dokonał przy tym oszacowania zobowiązania podatkowego oraz wskazał, że zachodzi uzasadnione podejrzenie, że skarżąca w okresie od kwietnia 2021 r. do października 2022 r. zaniżyła podatek należny o podatek naliczony z tytułu zakupów wykazanych od [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. na łączną kwotę 862.901,71 zł. Szacowaną kwotę zobowiązania do zapłaty z tytułu VAT za analizowany okres określił na kwotę 829.185 zł (podatek naliczony niesłusznie odliczony od zakupów dokonanych od ww. kontrahentów).
W konsekwencji, zdaniem NMUCS o tym, że Spółka może uczestniczyć
w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych i blokada rachunków była konieczna, aby temu przeciwdziałać zadecydowały następujące okoliczności:
- Spółka wykazała zakupy od kontrahentów, którzy zostali zidentyfikowani jako podmioty w przypadku których istnieje wysokie ryzyko, że były świadomymi uczestnikami procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT;
- następujące podmioty zostały wykreślone z rejestru podatników VAT: [...] Sp. z o.o. - 28.10.2022 r. (art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT), tj. brak kontaktu, [...] Sp. z o.o. - 13.01.2022 r. (art. 96 ust. 9a pkt 5 ustawy o VAT), tj. udział w nierzetelnym rozliczaniu VAT, [...] Sp. z o.o. - 28.01.2022 r. (art. 96 ust. 9a pkt 4 ustawy o VAT) tj. dokumentowanie czynności niedokonanych, [...] Sp. z o.o. - 9.08.2021 r. (art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT), tj. brak kontaktu, [...] Sp. z o.o. - 11.06.2021 r. (art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy o VAT ), tj. brak deklaracji, [...] Sp. z o.o. - 21.09.2021 r. (art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT), tj. brak kontaktu, [...] Sp. z o.o. - 31.08.2021 r. (art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT), tj. brak stawiennictwa na wezwania, [...] Sp. z o.o. - 12.05.2021 r. (art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT), tj. niezgodne dane w VAT-R, [...] Sp. z o.o. - 08.09.2022 r. (art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT), tj. brak kontaktu, [...] Sp. z o.o. - 27.09.2022 r. (art. 96 ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT), tj. niezgodne dane w VAT-R, [...] Sp. z o.o. - 07.02.2022 r. (art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT), tj. brak kontaktu;
- podmioty: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp.
z o.o., [...] Sp. z o.o., nie wykazały transakcji świadczących o prowadzonej działalności gospodarczej, np. od dostawców energii, usług telekomunikacyjnych, wynajmujących powierzchnie biurowe. Ponadto wszystkie ww. podmioty w analizowanym okresie deklarowały zarówno nabycia, jak i sprzedaż na rzecz stałej grupy odbiorców;
- podmioty: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] SP. z o.o. nie posiadają rachunków bankowych;
- podmioty: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., posiadają zaległości podatkowe;
- całokształt deklarowanej przez bezpośrednich kontrahentów podmiotu kwalifikowanego działalności gospodarczej, tj.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., budzi wątpliwości, co do jej rzetelności i faktyczności;
- z przeprowadzonej analizy łańcuchów transakcji oraz podmiotów w nich uczestniczących wynika, że wykazane przez Spółkę oraz jej dostawców i ich dalszych dostawców transakcje budzą wątpliwości, co do ich rzetelności i faktycznego dokonania. Zachodzi duże prawdopodobieństwo, że przedmiotowe transakcje nie zostały faktycznie dokonane, a kolejne podmioty służą jedynie do wydłużenia łańcucha transakcji. Wykazane przez wskazane Spółki WNT lub zakupy pozostałe od podmiotów zagranicznych prawdopodobnie nie miały miejsca, ujęcie ich w rejestrach ma na celu jedynie uprawdopodobnienie transakcji. Wskazują na to: błędne ujęcie w rejestrach przedmiotowych transakcji WNT lub zakupów pozostałych, nie złożenie informacji VAT-UE, nie wykazanie przez żaden podmiot łotewski dostaw do polskich podatników;
- pomimo przekroczenia limitu uprawniającego do rozliczeń gotówkowych, tj.
15 000,00 zł brutto podmiot kwalifikowany nie dokonał płatności za wszystkie faktury za pośrednictwem rachunku bankowego;
- istnieje ryzyko, że podmiot kwalifikowany w celu zmniejszenia obciążenia podatkowego wynikającego z wystawionych faktur VAT, w okresie objętym analizą przyjął do rozliczenia faktury VAT wystawione przez inne podmioty krajowe, które
w znacznej mierze miały obniżać wysokość podatku należnego wynikającego z tytułu wystawionych faktur VAT.
Dodatkowo, jak wynika z informacji otrzymanych z systemu STIR dotyczących przepływów środków pieniężnych na rachunkach bankowych Spółki w nieobjętym analizą okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., Spółka nie dokonała płatności za faktury wystawione przez kwestionowanych kontrahentów w okresie objętym analizą, a także nie dokonała żadnych wypłat gotówkowych. Ponadto
w 11/2022 r. skarżąca zaewidencjonowała nabycia od [...] Sp. z o.o. na kwotę netto 32 000,00 zł VAT 7.360,00 zł. Tym samym, organ I instancji przyjął, że Spółka mogła być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy VAT.
Dyrektor IAS wskazał, iż organ I instancji zauważył, że art. 119zv § 1 Op nie wymaga, aby wyłudzenia skarbowe lub czynności zmierzające do wyłudzenia skarbowego odnosiły się bezpośrednio do podmiotu kwalifikowanego. Wyłudzenie skarbowe może bowiem wystąpić u innych podmiotów, na wcześniejszych etapach obrotu gospodarczego, zaś podmiot kwalifikowany może być tylko jego świadomym lub nieświadomym uczestnikiem.
Organ I instancji wskazał także przyczyny przedłużenia blokady rachunków bankowych Spółki. O okolicznościach świadczących o tym, że Spółka może nie wykonać istniejącego lub mogącego powstać zobowiązania w podatku od towarów
i usług, zaś głównym składnikiem majątku, z którego mogłoby nastąpić pokrycie tych zobowiązań są środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych podmiotu kwalifikowanego świadczą takie okoliczności jak:
- źródło pochodzenia podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT zakupu wykazanych przez podmiot kwalifikowany od podmiotów, względem których kwestionowane są transakcje oraz związane z tym ryzyko nierzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych przez Spółkę (wyrok NSA z 4.11.1994 r., SA/Gd 96/94, wyrok WSA w Białymstoku z 18.01.2006 r. I SA/Bk 367/2005, Lex);
- według danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców strona jest właścicielem 2 samochodów, o łącznej szacunkowej wartości ok. 150 000 zł;
- według danych z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych, gdzie wpisy dla Spółki wskazują na posiadanie nieruchomości, które obciążone są hipoteką łączną na kwotę 970 785,00 zł;
podmiot w złożonych plikach JPK _VAT z deklaracją za lata 2021 - 2022 wykazał nabycia środków trwałych w łącznej kwocie netto 332 610,00 zł;
wysokość zobowiązania ustalonego w toku analizy zdecydowanie przerasta wartość posiadanych przez podmiot kwalifikowany aktywów trwałych.
Organ odwoławczy wskazał, iż w jego ocenie poczynione w sprawie ustalenia uzasadniamy zastosowanie wobec Spółki zarówno blokady rachunków bankowych, jak
i jej przedłużenia. Organ I instancji prawidłowo ocenił, na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka oraz całokształtu ustalonych okoliczności odnoszących się zarówno do podmiotu kwalifikowanego, jak i jego kontrahentów oraz okoliczności dokonywania spornych transakcji w łańcuchu obrotu, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a blokada rachunku jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Za zasadne organ odwoławczy uznał zatem stanowisko, że faktury od wskazanych w postanowieniu kontrahentów, ujęte w plikach JPK Spółki, mogą nie dokumentować rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Prawidłowe, zdaniem Dyrektora IAS, byty także ustalenia i ocena stanowiąca podstawę do przedłużenia terminu blokady rachunku, gdyż w sprawie zachodziła uzasadniona obawa, że Spółka może nie wykonać zobowiązania podatkowego. W zaskarżonym postanowieniu organ I instancji wskazał, że Spółka posiada 2 samochody o łącznej wartości ok. 150 tys. oraz nieruchomości obciążone hipoteką na kwotę ok. 987 tys. zł. Zauważył, że do zażalenia Spółka nie dołączyła dokumentów potwierdzających posiadanie innego rodzaju majątku, który mógłby służyć jako zabezpieczenie mogących powstać należności podatkowych.
Organ odwoławczy wskazał także, iż niezasadny jest zarzut naruszenia art. 119zv § 1 Op, albowiem organ I instancji wykazał, że faktury wystawione przez kontrahentów Spółki ([...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.) mogą nie dokumentować rzeczywistych transakcji gospodarczych, lecz służyły wyłącznie obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Wskazano także na rozbieżności w dokumentowaniu czynności gospodarczych między Spółką a [...] Sp. z o.o., gdzie Spółka wykazała większą ilość faktur niż ten kontrahent. Wskazano także na brak wykazania przez pierwszych w łańcuchu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do polskiego kontrahenta oraz szereg nieprawidłowości, z których wynika, że podmioty te mogą nie prowadzić rzeczywistej działalności gospodarczej. Za niezasadny organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 119zv § 1 Op, poprzez dokonanie blokady na podstawie nieprawidłowości stwierdzonych w poprzednich okresach. W okresie bezpośrednio poprzedzającym blokadę organ zakwestionował transakcje ze Spółką [...] z października 2022 r. Natomiast analiza wykazała, że nieprawidłowości mogły mieć miejsce także w poprzednich miesiącach. Organ I instancji dokonując blokady rachunków bankowych Sp6lki, zadziałał prewencyjnie i zapobiegawczo. Tzw. ,,krótka blokada" miała nie tylko przerwać, ale także zapobiec w przyszłości wykorzystywaniu przez Spółkę działalności banków do wyłudzenia skarbowego. Organ odwoławczy nie podzielił także pozostałych stawianych postanowieniu organu I instancji zarzutów wskazując, iż poczynione w sprawie ustalenia uzasadniały zastosowanie wobec Spółki zarówno blokady rachunku, jak i jej przedłużenia. Organ I instancji prawidłowo ocenił, na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka oraz całokształtu ustalonych okoliczności odnoszących się zarówno do podmiotu kwalifikowanego, jak i jego kontrahentów oraz okoliczności dokonywania spornych transakcji w leniuchu obrotu, że Spółka może wykorzystywać działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a blokada rachunku jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji
i zasądzenie kosztów postępowania, pełnomocnik skarżącego postawił zarzuty naruszenia:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119zv § 1 Op poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, którym dokonano blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż 72 godziny, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do skorzystania przez organ administracji skarbowej z powołanego przepisu, w szczególności brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego,
2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119zv § 1 Op poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, którym dokonano blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż 72 godziny, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do skorzystania przez organ administracji skarbowej z powołanego przepisu, w szczególności brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, przez Szefa KAS podmiotów w okresie bezpośrednio poprzedzającym blokadę, co tym samym powoduje niespełnienie przesłanki zastosowania blokady przez organ administracji skarbowej mający zapobiegać przyszłym negatywnym skutkom transakcji realizowanych przez podmiot kwalifikowany,
3) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119zv § 1 Op w zw. z art. 119zw Op poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, którym przedłożono blokadę rachunków bankowych skarżącej na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, tj. do dnia 19 kwietnia 2023 r., podczas gdy nie było przesłanek do zablokowania rachunków bankowych na podstawie art. 119zv § 1 Op, a nadto nie zostały spełnione przesłanki do przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych na 3 miesiące, bowiem w niniejszej sprawie, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, nie sposób uznać, że istnieje lub może istnieć zaległość podatkowa, której skarżąca nie wykona, w sytuacji gdy podmiot kwalifikowany jest podmiotem prowadzącym aktywnie, rzeczywistą działalność operacyjną, posiadający stosowne zaplecze organizacyjne i techniczne, w tym w szczególności posiadającym księgowość, współpracę z platformami handlowymi, nieruchomość, której wartość przekracza wskazaną w postanowieniu zabezpieczoną kwotę, posiadał ekonomiczne władztwo nad sprzedawanymi towarami, co jednocześnie wskazuje na fakt, iż objęty postępowaniem podmiot gospodarczy posiadał stabilną pozycję rynkową, czego Szef KAS dokonujący blokady długoterminowej rachunków bankowych skarżącej i rozpatrujący w tym zakresie złożone przez skarżącą zażalenie nie wziął pod uwagę,
4) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Op
w związku z art. 119zv § 1 Op oraz w związku z art. 119zzb § 4 Op, w sytuacji w której postanowienie organu I instancji nie wyjaśnia istotnej okoliczności sprawy związanej
z istnieniem przesłanek do ustanowienia tzw. krótkiej blokady, przez co organ uzasadnia skarżone postanowienie, jakby treść art. 119zv § 1 Op in fine, zawierająca dwa warunki ustanowienia blokady, tj. potencjał przeciwdziałania oraz jej konieczność, w ogóle nie istniała.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu pomiędzy skarżącą a organem jest zasadność zastosowania wobec Spółki art. 119zv § 1 Op oraz art. 119zw Op poprzez uznanie, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek
z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada jest konieczna, aby temu przeciwdziałać, jak również poprzez uznanie, że istnieje uzasadniona obawa, że skarżąca nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP
w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.
Zdaniem autora skargi organ niezasadnie zastosował wobec strony art. 119zv
§ 1 Op, albowiem brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do wyłudzenia skarbowego, jak również, że zastosowanie blokady miało zapobiegać przyszłym negatywnym skutkom transakcji realizowanych przez Spółkę.
Z zaskarżonego postanowienia nie wynika bowiem jakiemu zachowaniu miała przeciwdziałać krótka blokada, ustanawiana kilka miesięcy po zakończeniu współpracy z podmiotami, co do których organ ma podejrzenia o ich nierzetelności. Nie wyjaśniono przy tym jak Spółka mogła w styczniu 2023 r. lub w okresach bezpośrednio poprzedzających ten termin wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do wyłudzenia skarbowego, występującymi
w okresie od kwietnia 2021 r. do października 2022 r. Organ nie wskazał przy tym czy były one kontynuowane w kolejnych okresach rozliczeniowych. Brak jest też odniesienia do bieżącej sytuacji skarżącej. Zdaniem Spółki blokada jest konieczna wtedy, gdy inne środki przewidziane w przepisach są niewystarczające, albo niemożliwe do zastosowania, aby zabezpieczyć interes Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej istniała
w sprawie możliwość skorzystania z regulacji przewidzianej w art. 33 Op
i zabezpieczenia ewentualnego przyszłego zobowiązania na nieruchomości na kolejnym miejscu hipotecznym, które jest mniej dolegliwe dla podatnika.
W ocenie organu zastosowanie blokady było konieczne, albowiem istnieje uzasadnione podejrzenie, że skarżąca w analizowanym okresie, to jest od kwietnia 2021 r. do października 2022 r. zaewidencjonowała faktury dokumentujące zakupy od [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o., które to transakcje budzą wątpliwości co do rzetelności i faktycznego dokonania, i zachodzi duże prawdopodobieństwo, że transakcje te nie zostały faktycznie dokonane. Istnieje zatem wysokie ryzyko, że Spółka była w okresie objętym analizą uczestnikiem procederu oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług polegającego na obniżaniu wykazanego podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które prawdopodobnie nie zostały dokonane. W okresie bezpośrednio poprzedzającym dokonanie blokady zakwestionowane zostały transakcje z [...] Sp. z o.o. z października 2022 r. Analiza wykazała, że nieprawidłowości te mogły mieć miejsce także we wcześniejszych okresach. Ponadto z informacji otrzymanych z systemu STIR dotyczących przepływów środków pieniężnych na rachunkach bankowych Spółki w okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. wynika, że Spółka nie dokonała płatności za faktury wystawione przez kwestionowanych kontrahentów w okresie objętym analizą, a także nie dokonała żadnych wypłat gotówkowych. Dodatkowo także w listopada 2022 r. Spółka zaewidencjonowała nabycia od [...] Sp. z o.o. Tzw. "krótka blokada" miała zatem nie tylko przerwać, ale i zapobiec w przyszłości wykorzystywaniu przez Spółkę działalności banków do wyłudzenia skarbowego. W innym czasie dochodzi do wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Uzyskanie wiedzy w tym przedmiocie przez organ jest momentem, kiedy należy zablokować rachunki bankowe. Zdaniem organu odwoławczego zasadne było zastosowanie wobec Spółki zarówno blokady rachunku, jak i jej przedłużenia. Istniała bowiem uzasadniona obawa, że Spółka może nie wykonać istniejącego lub mogącego powstać zobowiązania w podatku od towarów i usług w sytuacji gdy głównym składnikiem majątku, z którego mogłoby nastąpić pokrycie tych zobowiązań są środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu, wskazać na wstępie należy, iż zgodnie z art. 119 zv § 1 Ordynacji podatkowej, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Zastosowanie art. 119zv Op warunkowane jest zatem ziszczeniem się dwóch przesłanek: i) posiadaniem przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej informacji, w szczególności wynikających z analizy ryzyka (119zn § 1 Op), wskazujących, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność m.in. banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego i ii) blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Jest to tzw. "krótka blokada", a jej celem jest przede wszystkie uniemożliwienie szybkiego transferu środków finansowych. Szybkość zabezpieczenia ma zasadnicze znaczenie przede wszystkim właśnie w odniesieniu do najbardziej płynnego aktywa przedsiębiorstwa jakim są środki zgromadzone na rachunku.
Na mocy natomiast art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej Szef KAS może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski
w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.
Instytucja prawna przedłużenia blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego realizuje podobne cele ustawodawcy jak instytucja zabezpieczenia zobowiązań podatkowych (art. 33 Ordynacji podatkowej). Celem ustawodawcy w obu przypadkach było efektywne zabezpieczanie realizacji obowiązków podatkowych w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa nie wykonania zobowiązań podatkowych przez podmiot do tego zobowiązany. Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego i w konsekwencji przedłużenia ww. blokady pozwala bowiem na realizację powyższego celu ustawodawcy w krótszym czasie, gdyż nie następuje m.in. proces wydawania decyzji.
W tym miejscu należy nadmienić, że zagadnienie zakresu i charakteru kontroli sądowoadministracyjnej postanowień wydawanych na podstawie art. 119zw Ordynacji podatkowej było już przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i w pełni aprobuje wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że w przypadku zaskarżenia postanowienia w przedmiocie przedłużenia blokady rachunku bankowego, na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 135 ppsa podlegają badaniu również przesłanki tzw. "krótkiej blokady" (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FSK 491/20, z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt I FSK 1351/20, z dnia 26 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 880/21). Blokada rachunku bankowego jest bowiem ciągiem czynności prawnych podejmowanych przez organ podatkowy po wystąpieniu określonych w Ordynacji podatkowej przesłanek w ściśle zakreślonym przedziale czasu. Sąd, kontrolując prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie blokady rachunku bankowego (lub rachunków bankowych), musi ocenić czy organ w prawidłowy sposób wykazał zaistnienie zarówno przesłanek określonych w art. 119zv § 1 ("krótka blokada") jak i art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej (przedłużenie blokady). Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla ochrony praw podmiotu kwalifikowanego, gdyż w świetle art. 119zzb Ordynacji podatkowej zażalenie, a więc związana z tym kontrola wewnątrzadministracyjna, jak
i kontrola sądowoadministracyjna prawidłowości żądania blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, nie przysługuje na samo żądanie sformułowane przez organ na podstawie art. 119zv Ordynacji podatkowej, a tylko na przedłużenie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego.
Rekonstruując zatem normę prawną wynikającą z art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1 Op należy stwierdzić, że żądanie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej następuje po zaistnieniu dwóch przesłanek wskazanych w art. 119zv Op na okres nie dłuższy niż 72 godziny, a następnie może zostać przedłużona na okres nie dłuższy niż 3 miesiące po wykazaniu przez organ zaistnienia dodatkowej przesłanki wskazanej w art. 119zw § 1 Op, to jest uzasadnionej obawy, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub z tytułu odpowiedzialności osób trzecich, przekraczającego równowartość 10 000 euro.
Zadaniem Sądu jest więc ocena, czy organ w prawidłowy sposób wykazał zaistnienie zarówno przesłanek określonych w art. 119zv § 1, jak i art. 119zw § 1 Op.
Przechodząc do rozstrzyganej sprawy należy zauważyć, że dokonując oceny wystąpienia pierwszej przesłanki warunkującej żądanie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego tj. możliwości wykorzystywania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, należy uwzględnić przede wszystkim przepływy finansowe pomiędzy skarżącą, a jej kontrahentami, co do których istnieją przesłanki uznania je za nierzetelne, co uzasadnia podejrzenie, iż skarżąca mogła ująć w rozliczeniach podatkowych nabycia krajowe niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W tym miejscu wskazać należy na szeroką definicję pojęcia "wyłudzenia skarbowe", zawartą w art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej. W pojęciu tym mieszą się: przestępstwa skarbowe, o których mowa w art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 i 2, art. 56 § 1 i 2, art. 62 § 1-2a oraz art. 76 § 1 i 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, przestępstwa, o których mowa w art. 270a § 1 i 2, art. 271a § 1 i 2 oraz art. 277a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, przestępstwa,
o których mowa w art. 258 § 1-3 Kodeksu karnego, mające na celu popełnienie przestępstw skarbowych, o których mowa w lit. a, lub przestępstw, o których mowa w lit. b. Jedynie dla zilustrowania szerokiego spektrum zachowań kwalifikowanych
w procedurze blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego jako wyłudzenie skarbowe warto przykładowo odnotować, że wyłudzeniem skarbowym jest też uchylanie się od opodatkowania, nieujawnianie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładanie deklaracji podatkowej, posługiwanie się nierzetelną fakturą.
Z ustaleń organu wynika zaś, iż [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o., to podmioty co do których istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności. [...] Sp. z o.o. nie wskazała bowiem żadnego adresu prowadzenia działalności gospodarczej, prawdopodobnie nie zatrudnia pracowników (brak otwartego obowiązku PIT), płatności za faktury dla tego podmiotu następowały na rachunek bankowy innego podmiotu, [...] Sp. z o.o. została 7 lutego 2022 r. pozbawiona statusu czynnego podatnika VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT (brak kontaktu), prawdopodobnie nie zatrudnia pracowników (brak otwartego obowiązku PIT), odnośnie [...] Sp. z o.o. były przeprowadzone dwie kontrole celno-skarbowe w zakresie VAT (za 07/2019 r. – 12/2019 r. oraz 01/2020 r. - 12/2020 r., przez USC [...], które uległy przekształceniu w postępowania podatkowe, Spółka ta prawdopodobnie nie zatrudnia pracowników (brak otwartego obowiązku PIT), [...] Sp. z o.o. pozostaje w zainteresowaniu UCS [...], ponadto wykazała mniej faktur (7 transakcji) niż skarżąca Spółka, która w swoich ewidencjach ujęła 9 faktur zakupu od tego podmiotu. Co istotne, odnośnie wszystkich ww. podmiotów, z łańcucha transakcji wynika, że dostawcy towarów nie wykazali wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do polskich kontrahentów, którzy nie wykazali wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zakupy dokonane od tych podmiotów stanowią 18,14% wszystkich zakupów Spółki w okresie od kwietnia 2021 r. do października 2022 r.
Sąd podziela zatem pogląd organu, że istnieją w sprawie okoliczności wskazujące na możliwość wykorzystywania przez skarżącą sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Analiza obrotów skarżącej z wymienionymi wyżej podmiotami
w ocenie Sądu zasadnie doprowadziła organ do wniosku, że skarżący mógł być uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Przy czym wysokość narażonych na uszczuplenie zobowiązań podatkowych istotnie przekracza równowartość 10 000 euro.
Zgodzić się także z organem należy, że w ustalonych okolicznościach blokada rachunków bankowych skarżącej była konieczna, aby przeciwdziałać wykorzystywaniu działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego. Nie są zasadne zarzuty skargi,
z których wynika, iż w ocenie strony brak jest powiązania czasowego pomiędzy okresem współpracy Spółki z ww. kontrahentami a zastosowaniem blokady. Zasadnie
w tej mierze organ odwoławczy wskazuje, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym blokadę zostały zakwestionowane transakcje z [...] Sp. z o.o. (październik
2022 r.), a wobec tego, iż analiza wykazała, że nieprawidłowości mogły mieć miejsce także w poprzednich miesiącach zasadne było ich przerwanie poprzez zastosowanie tzw. "krótkiej blokady". Działanie to było uzasadnione również z uwagi na to iż w okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Spółka nie dokonywała płatności za faktury wystawione przez kwestionowanych kontrahentów w okresie objętym analizą, ani żadnych wypłat gotówkowych, podczas gdy w listopadzie 2022 r. Spółka zaewidencjonowała od [...] SP. z o.o. nabycia na kwotę 32 000,00 zł, VAT 7 360,00 zł.
Organ dokonał też wystarczającej analizy składników majątku skarżącej pozwalającej na stwierdzenie, że nie posiada ona majątku wystarczającego na pokrycie szacowanego zobowiązania podatkowego (szacowanego na kwotę 829 185 zł). Zasadnie w tej mierze organ wskazuje m.in. na nabycie w latach 2021 – 2022 środków trwałych na kwotę 332 610,00 zł, własność dwóch samochodów o owartości ok. 150 000 zł, oraz posiadanie nieruchomości zabezpieczonej hipoteką na kwotę 970 785,00 zł. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie argumentacja, z której wynika, wystarczającym zabezpieczeniem ewentualnego zobowiązania podatkowego byłoby wpisanie hipoteki z tego tytułu na kolejnym miejscu. Biorąc pod uwagę istniejące zabezpieczenie hipoteczne, tego rodzaju działanie mogłoby okazać się niewystarczające. Przedstawione przez organy okoliczności, w tym źródło powstania podatku naliczonego, jak i te, z których wynika, iż wysokość szacowanego zobowiązania przerasta wartość aktywów trwałych Spółki wskazują na to, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie przez Spółkę wykonane. Stabilna pozycja Spółki na rynku nie stanowi samodzielnych gwarancji wykonania tego zobowiązania.
W postępowaniu szczególnym dotyczącym blokady rachunku bankowego na podstawie art. 119zv i art. 119zw ordynacji podatkowej (Dział IIIb Ordynacji podatkowej) nie jest przeprowadzane pełne i typowe postępowanie dowodowe, takie jak
w podstawowym postępowaniu podatkowym. Wydanie postanowienia o blokadzie
(a zatem i jej przedłużeniu) oparte jest o analizę ryzyka, o jakiej mowa w art. 119zn § 1 Op. Taka analiza została przeprowadzona. Jest ona w ocenie Sądu rzetelna, oparta na dostępnych organowi informacjach, wyczerpująca, dokonana w odniesieniu do skarżącego i jego zasadniczych kontrahentów. Skarżąca nie wskazała na błędy w tej analizie i nie przedstawiła dowodów, które prawidłowość tej analizy mogłyby podważyć. Z uwagi na powyższe brak jest jednocześnie podstaw do uznania, że dla zastosowania "krótkiej blokady", a następnie jej przedłużenia konieczne jest badanie świadomości Spółki co do udziału w zakwestionowanych transakcjach, które organy uznają za nierzetelne. Przepis art. 119zzb § 4 Op stanowi, że do postępowania w sprawie ustanowienia blokady stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej.
To odpowiednie stosowanie musi uwzględniać specyfikę postępowania w sprawie blokad. Tu zadaniem organu jest analiza ryzyka i uprawdopodobnienie istnienia przesłanek zastosowania blokad i jej przedłużenia, a nie wyczerpujące udowodnienie okoliczności przyjmowanych za podstawę rozstrzygnięcia, na podstawie wyczerpująco zebranego i ocenionego materiału dowodowego, tak jak w podstawowym postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu czynności procesowe organu odpowiadały przewidzianym przez ustawodawcę w tymże postępowaniu standardom postępowania. Ocena zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego nie naruszała powyższych przepisów. Organy uzasadniły podstawę faktyczną przyjętego rozstrzygnięcia, w tym obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.
Wobec powyższych ustaleń i oceny prawnej, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem naruszono mające zastosowanie
w sprawie przepisy prawa.
Zatem nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 119 zv § 1 i art. 119zzb § 4 Op, jak i art. 119zw § 1 oraz art. 119 zv § 1 i art. 119zw Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższych ustaleń i oceny prawnej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, Sąd nie znalazł też innych podstaw do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub, aby doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów objętych zarzutami skargi, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym
w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa, Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę