VIII SA/Wa 241/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] kwietnia 2012 r. Decyzja z 2012 r. określała zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2004 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 2012 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zarzucając rażące naruszenie prawa polegające na błędnym określeniu wysokości zobowiązania, gdyż organ nie uwzględnił, że podatek akcyzowy był już zawarty w cenie zakupionego oleju opałowego i powinien zostać odliczony. Organ odwoławczy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 249 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wskazując na upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji (7 maja 2012 r.) oraz fakt, że decyzja była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych (WSA wyrokiem z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 550/12, i NSA wyrokiem z 23 września 2014 r., sygn. akt I GSK 643/13, które oddaliły skargi podatnika). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że obie przesłanki negatywne z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej zostały spełnione, co obligowało organ do odmowy wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że upływ terminu z art. 249 § 1 pkt 1 Op jest terminem prawa materialnego, a fakt, że decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej (art. 249 § 1 pkt 2 Op), zamyka drogę do stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z zasadą związania oceną prawną sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności przesłanek terminowych i związania sądem administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie terminu i po kontroli sądowej pierwotnej decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli wniosek został złożony po upływie 5 lat od jej doręczenia lub jeśli decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli wystąpi jedna z negatywnych przesłanek określonych w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji lub oddalenie skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sprawie wystąpiły obie przesłanki negatywne z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej: wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 5 lat od doręczenia decyzji, a decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, które oddaliły skargę podatnika. Spełnienie choćby jednej z tych przesłanek obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Czy zarzuty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji mogą być inne niż te, które były przedmiotem kontroli sądowej w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma to znaczenia dla obowiązku odmowy wszczęcia postępowania, jeśli wystąpi przesłanka z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej i skarga została oddalona).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nawet jeśli zarzuty we wniosku o stwierdzenie nieważności byłyby inne niż te badane przez sądy w poprzednim postępowaniu, to fakt, że decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej i skarga została oddalona, stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Przepisy (17)
Główne
Op art. 249 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki negatywne wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w tym upływ 5 lat od doręczenia decyzji (pkt 1) oraz oddalenie skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny (pkt 2). Użycie spójnika 'lub' oznacza, że wystąpienie jednej z tych przesłanek obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
Op art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa (pkt 3), które było podstawą wniosku skarżącego.
Op art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Powołany przez organ odwoławczy jako podstawa utrzymania w mocy własnej decyzji.
Op art. 221
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 165 § 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 248 § 1, 2, 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Op art. 249 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wskazuje, że organ podatkowy nie wszczyna postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności także działając z urzędu, w przypadku zaistnienia przesłanek z § 1.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 14 § 2
ppsa art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 3
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie 5 lat od dnia jej doręczenia. • Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, a skarga na nią została oddalona.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa przez błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego z uwagi na nieuwzględnienie podatku akcyzowego zawartego w cenie nabytego oleju opałowego. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE poprzez odmowę prawa do niezawisłego sądu i możliwości podważenia wadliwych rozstrzygnięć.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję • Użycie spójnika 'lub' oznacza, że organ podatkowy jest obowiązany wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania także wtedy, gdy wystąpi tylko jedna z wymienionych w ww. punktach przesłanek. • Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. • oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka drogę organowi podatkowemu do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Justyna Mazur
sprawozdawca
Marek Wroczyński
przewodniczący
Renata Nawrot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności przesłanek terminowych i związania sądem administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie terminu i po kontroli sądowej pierwotnej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące postępowań nadzwyczajnych w prawie podatkowym, w tym znaczenie terminów i skutki kontroli sądowej. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy nie można już żądać stwierdzenia nieważności decyzji? Kluczowe przesłanki z Ordynacji podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.