VIII SA/Wa 237/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, uznając prawidłowość zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na istotne naruszenia proceduralne.
Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda wskazał na liczne błędy proceduralne organu I instancji, w tym nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz braki w dokumentacji. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ konieczne było uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co wykluczało zastosowanie art. 136 k.p.a. i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji Wojewody.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, a następnie przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda wskazał na szereg wadliwości postępowania Starosty, w tym nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, braki w dokumentacji (brak oryginałów decyzji środowiskowej i o warunkach zabudowy), a także nieprawidłowe nałożenie obowiązku uzgodnienia tych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Sąd podkreślił, że ustalenie stron postępowania na etapie odwoławczym naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Ponadto, Sąd uznał za zasadne uchylenie postanowień Starosty dotyczących uzupełnienia dokumentacji i konieczności spójności decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wyklucza zastosowanie art. 136 k.p.a. i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych (np. nieprawidłowe ustalenie stron, braki w dokumentacji), które wymagały uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Przeprowadzenie takiego postępowania przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 35 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 34 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623 art. 35 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 82 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej art. 10
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przez Wojewodę art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy, gdyby sam przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Niezbędność przedstawienia projektu zagospodarowania dla całego zamierzenia budowlanego. Wymóg dołączenia oryginałów lub urzędowo potwierdzonych kopii decyzji środowiskowej i o warunkach zabudowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. przez Wojewodę (uznany za niezasadny). Zarzut nierozpatrzenia sprawy merytorycznie przez Wojewodę (uznany za niezasadny w kontekście naruszeń organu I instancji). Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie wskazań poprzedniego wyroku WSA (uznany za niezasadny, gdyż Wojewoda wykonał zalecenia).
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy byłoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności. nie można wykluczyć, że oddziaływanie obiektu będzie wykraczać poza nieruchomość objętą wnioskiem. brak nr działki [...] w decyzji środowiskowej nie przekreśla uznania, że mamy do czynienia z tą sama inwestycją, która została poddana postępowaniu środowiskowemu.
Skład orzekający
Renata Nawrot
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Fularski
sędzia
Marek Wroczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji w sprawach budowlanych, znaczenie zasady dwuinstancyjności, wymogi formalne wniosku o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych w sprawach budowlanych, w szczególności stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych w budownictwie i znaczenie przestrzegania procedur, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak błędy organu pierwszej instancji mogą prowadzić do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
“Błędy proceduralne w urzędzie mogą kosztować pozwolenie na budowę: lekcja z orzecznictwa WSA.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII SA/Wa 237/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Wroczyński
Renata Nawrot /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 28 ust. 2, art. 34 i art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] sierpnia 2012 r. (data wpływu do organu) [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwana dalej: "skarżąca", "inwestor", "spółka") złożyła do Starosty R. (zwany dalej: "Starosta", "organ I instancji") wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej nr EW 11 o mocy 2MW wraz z niezbędną infrastrukturą drogową, energetyczną i światłowodową na działce oznaczonej nr [...] obręb K. w gminie I.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w złożonym wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Braki te zostały uzupełnione przy piśmie spółki z dnia [...] września 2012 r. Następnie z uwagi na niespójności pomiędzy decyzją środowiskową na budowę farmy wiatrowej, a projektem budowlanym, Starosta postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. nałożył na inwestora obowiązek ich uzupełnienia w terminie do [...] grudnia 2012 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. inwestor odniósł się do postanowienia Starosty R., jednakże nie poprawił niespójności.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Starosta działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; zwana dalej: "p.b.") oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwana dalej: "k.p.a."), odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jednej elektrowni wiatrowej EW 11 na działkach nr [...] i [...] obręb K. gmina I. Uzasadniając Starosta wskazał, iż inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę jednej elektrowni wiatrowej nr EW 11 wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] obręb K. gmina I. i zgodnie z projektem zagospodarowania terenu zamieszczonym w projekcie budowlanym, lokalizacja fundamentu i masztu turbiny wiatrowej o wysokości [...] m i max mocy 2 MW wraz z utwardzoną drogą dojazdową i placem montażowym zaprojektowana została na działce nr [...] w K. Działka sąsiednia nr [...] objęta została zakresem opracowania projektu z uwagi na zachodzenie w obszarze całej szerokości tej działki łopat śmigła turbiny. Starosta zauważył, iż przedłożone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę odpowiednio: decyzja o warunkach zabudowy dla budowy jednej elektrowni wiatrowej obejmuje w swojej sentencji ustalenia sposobu zagospodarowania części działek nr [...] i [...], natomiast decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia działki nr [...] nie zawiera. Z uwagi na brak wyszczególnienia działki nr [...] obręb K. Starosta stwierdził, iż zakres opracowania projektu budowlanego dla budowy elektrowni EW 11 wykracza poza zakres rzeczowy ustalony decyzją Burmistrza I. (zwany dalej: "Burmistrz") o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa farmy wiatrowej I. [...] o mocy 78 MW z dnia [...] września 2011 r. znak [...].
W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie wniosku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nadto przepisu art. 35 ust. 1 p.b. oraz art. 6 k.p.a., poprzez bezpodstawne odmówienie wydania spółce pozwolenia na budowę, a także art. 35 ust. 3 - 4 p.b. w związku z art. 6 oraz art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania w decyzji podstawy prawnej naruszeń, jakich dopatrzył się Starosta.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 p.b., orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Starosty R. z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz poprzedzających ją postanowień z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniósł w szczególności wadliwość wydania postanowienia z dnia [...] października 2012 r. o nałożeniu na inwestora obowiązku doprowadzenia do spójności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z wydaną przez Burmistrza decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2012 r. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż obie ww. decyzje winny być w oryginale, jak i załączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a nie stanowić, jak to ma miejsce w sprawie, części projektu budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na uwierzytelnionej kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem § 10 rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462, zwane dalej: "rozporządzeniem"), wedle którego projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność). Cześć rysunkowa projektu zagospodarowania działki, powinna być zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Wojewoda zauważył, iż projekt budowlany nie odpowiada wymogom ww. rozporządzenia, na stronie tytułowej projektu oprócz nazwy, adresu obiektu budowlanego powinny znajdować się numery działek ewidencyjnych, na których obiekt jest usytuowany oraz jednostka ewidencyjna i obręb.
Wskazał nadto, że żaden z projektów zagospodarowania przestrzennego nie jest sporządzony na uwierzytelnionej kopii map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego starostwa powiatowego. Uznał zatem, iż do projektu budowlanego nie dołączono projektu zagospodarowania działki sporządzonego zgodnie z przepisami. Wojewoda zaznaczył na podstawie zgromadzonych dokumentów, czy inwestycja objęta wnioskiem inwestora jest samodzielnym zamierzeniem inwestycyjnym, czy też jednym z etapów większego zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie organu odwoławczego analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji pominął znaczną część postępowania wyjaśniającego. Natomiast przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy skutkowałoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
Dodatkowo Wojewoda wskazał, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wydanym przez Starostę z dnia [...] września 2012 r. oprócz inwestora i jego pełnomocnika, jako strony postępowania zostali wymienieni D. i R. K. oraz R. i E. K. Tymczasem osoby te zostały pominięte w decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda formułując wytyczne wskazał, iż Starosta winien ponownie ustalić strefę oddziaływania obiektu i ponownie ustalić strony postępowania. W związku z tym, iż planowana inwestycja została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko Starosta w oparciu o wytyczne zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, winien ponownie ustalić strefę oddziaływania obiektu, a tym samym ustalić strony postępowania. Zauważył, iż bez skrupulatnej weryfikacji zakresu obszaru oddziaływania obiektu nie można wykluczyć, że oddziaływanie obiektu będzie wykraczać poza nieruchomość objętą wnioskiem.
Konkludując Wojewoda wskazał, iż w związku z faktem, że zachodzą przesłanki do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie ustosunkował się on w sposób merytoryczny do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy podniósł także, iż nie przesądza też o treści rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wnioskując o uchylenie decyzji podniosła przede wszystkim zarzut rażącego naruszenia: art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 136 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów postępowania wyjaśniającego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 oraz art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, a w konsekwencji brak wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji, jak również art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 p.b. i art. 33 p.b. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 350/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez Sąd, iż organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Podał, że wbrew wynikającemu z art. 138 § 2 k.p.a. obowiązkowi organ odwoławczy ograniczył się do wymienienia stwierdzonych w postępowaniu odwoławczym uchybień procesowych, pomijając zupełnie zarzuty odwołania, kierowane do rozpoznającej sprawę merytorycznie decyzji. Jednocześnie zdaniem Sądu, organ odwoławczy wykazując szereg uchybień popełnionych przez organ I instancji, w szczególności co do braków i nieprawidłowości w zgromadzonej przez ten organ dokumentacji w żadnym stopniu nie wykazał przyczyn, dla których nie został zastosowany art. 136 k.p.a. ani też nie wykazał jakie uchybienia te miały wpływ na rozstrzygnięcie. Brak wyjaśnienia przyczyn, dla których wykazane przez organ odwoławczy uchybienia nie mogły zostać w tym trybie uzupełnione stanowią o naruszeniu art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem organ odwoławczy mimo ciążącego na nim obowiązku nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a co najmniej nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia czym naruszył art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie – brak bowiem w decyzji merytorycznej oceny złożonego przez inwestora wniosku i nie zawiera ona tego rodzaju rozstrzygnięcia. Wobec tego, odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 p.b. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że z akt sprawy jednoznacznie nie wynika zakres objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestycji Sąd uznał za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 p.b. orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Starosty R. z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz poprzedzających ją postanowień Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł niezasadność nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, jak również wniesienia opłaty skarbowej. Konieczne jest bowiem odróżnienie braków formalno-prawnych podania od braków materialno-prawnych. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., winno być dołączone do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. W przypadku gdy wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niekompletny pod względem formalno-prawnym, organ powinien wezwać do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast w sytuacji materialno-prawnych braków wniosku zastosowanie ma art. 35 ust. 3 p.b. W związku z powyższym za zasadne uznał uchylenie ww. postanowienia Starosty z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Odnosząc się do drugiego postanowienia Starosty nr [...] z dnia [...] października 2012 r. podjętego na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., którym Starosta nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia do spójności dwóch decyzji Burmistrza - o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2011 r. i o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2012 r. - Wojewoda uznał nieprawidłowość tego postanowienia, wywodząc, że skoro inwestor nie wydawał dwóch ww. decyzji, nie ma możliwości ingerowania w ich treść ani tym bardziej nie może doprowadzić wytycznych zawartych w decyzji o warunkach zabudowy do spójności z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Następnie według Wojewody, Starosta naruszył art. 35 ust. 3 p.b., skoro bowiem niezasadnie nałożył na spółkę obowiązek doprowadzenia do spójności decyzji o warunkach zabudowy z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, to tym samym wadliwie, w trybie ww. przepisu, podjął decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, z uwagi na niewypełnienie ww. obowiązku przez inwestora. Uznał natomiast, wbrew zarzutom odwołania, że art. 35 p.b., może stanowić samodzielną podstawę do wydania decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnego ustalenia, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie określa środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem spółki o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej nr EW 11 stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2011 r., określa środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa farmy wiatrowej I. [...], o mocy 78 MW" m.in. na działce nr [...] obręb K. Brak jest natomiast informacji dotyczącej działki nr [...] objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, a rozstrzygnięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są wiążące dla organu administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Zauważył, że zarówno decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jak i decyzja o warunkach zabudowy, winny być w oryginale i stanowić załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a nie jak ma to miejsce w omawianej sprawie – być częścią projektu budowlanego. Dopuszczalne jest przedłożenie odpisu dokumentu, z zastrzeżeniem, że jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza, a gdy strona działa w sprawie przez umocowanego pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym, przez tego pełnomocnika. Potwierdzenie za zgodność z oryginałem kopii ww. decyzji przez Przedsiębiorstwo [...] "[...]", nie wypełnia przesłanki art. 76a § 1 lub 2 k.p.a., ww. nie jest bowiem żadnym z podmiotów uprawnionych do potwierdzenia za zgodność z oryginałem kopii decyzji, nie mają one zatem charakteru dokumentu urzędowego.
Podał, że zgodnie z art. 33 pkt 2 p.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy załączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego, którego zawartość jest uszczegółowiona w art. 34 p.b. Z ust. 3 ww. przepisu wynika, że projekt budowlany winien zawierać m.in. projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich.
Ponadto projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na uwierzytelnionej kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem § 10 rozporządzenia, wedle którego projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność. Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki, powinna być zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Uznał, iż złożony w sprawie projekt budowlany nie odpowiada wymogom ww. rozporządzenia, na stronie tytułowej projektu oprócz nazwy, adresu obiektu budowlanego powinny znajdować się numery działek ewidencyjnych, na których obiekt jest usytuowany oraz jednostka ewidencyjna i obręb.
Wojewoda podał, iż przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę zgodnie z art. 35 p.b. organ obowiązany jest sprawdzić zgodność projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W dokumentacji projektowej przedłożonej do zatwierdzenia znajduje się mapa "Projekt zagospodarowania działki" oraz "Projekt zagospodarowania terenu obejmujący całościowy plan realizacyjny inwestycji". Żaden z ww. projektów zagospodarowania przestrzennego nie jest sporządzony na uwierzytelnionej kopii map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego starostwa powiatowego. Należy więc uznać jak podał w decyzji, iż do projektu budowlanego nie dołączono projektu zagospodarowania działki sporządzonego zgodnie z przepisami. Ponadto z uwagi na to, iż w projekcie budowlanym znajduje się zarówno "Projekt zagospodarowania działki" jak również "Projekt zagospodarowania terenu obejmujący całościowy plan realizacyjny inwestycji", organ nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy inwestycja objęta wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. jest samodzielnym zamierzeniem inwestycyjnym, czy też jednym z etapów większego zamierzenia inwestycyjnego. Powołał się na regulację z art. 33 ust. 1 p.b., iż pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Natomiast w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Wywiódł, iż organ nie może zatem wydać pozwolenia na budowę w odniesieniu do poszczególnych obiektów budowlanych, jeżeli nie zostanie przedłożony projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia budowlanego, w powiązaniu z terenami sąsiednimi, infrastrukturą oraz zewnętrznym układem komunikacyjnym. Etapowanie inwestycji jest dopuszczalne jedynie na wyraźny wniosek inwestora i tylko wówczas, gdy poszczególne części zamierzenia inwestycyjnego stanowią odrębną całość, mogącą samodzielnie funkcjonować. Bez spełnienia tych warunków etapowanie inwestycji jest niemożliwe. Zaznaczył, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny czy objęta wnioskiem spółki inwestycja jest jednym z etapów większego zamierzenia inwestycyjnego, czy też jest samodzielnym zamierzeniem inwestycyjnym. W związku z powyższym na organie I instancji ciąży obowiązek ustalenia czy inwestor chce zatwierdzić projekt zagospodarowania działki lub terenu dla całego większego zamierzenia inwestycyjnego, czy tylko w odniesieniu do inwestycji objętej wnioskiem. Zdaniem Wojewody analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji pominął znaczną część postępowania wyjaśniającego. Natomiast przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy byłoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
Wojewoda stwierdził, iż w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania organ ten dopuścił się naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem pominięto w decyzji D. i R. K. oraz E. i R. K., którym przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym Starosta winien ponownie ustalić strefę oddziaływania obiektu i ponownie ustalić strony postępowania. Wobec tego, iż planowana inwestycja została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, Starosta w oparciu o wytyczne zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, winien ponownie ustalić strefę oddziaływania obiektu, a tym samym ustalić strony postępowania. Bez skrupulatnej weryfikacji zakresu obszaru oddziaływania obiektu nie można wykluczyć, że oddziaływanie obiektu będzie wykraczać poza nieruchomość objętą wnioskiem. Obszar oddziaływania obiektu jest wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji oraz który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu.
Wojewoda przywołał w tym zakresie stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 15 lipca 2008r., sygn. akt II GSK 88/08, wedle którego w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że strona postępowania nie została prawidłowo ustalona, to ma on obowiązek zastosować art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Działanie takie zabezpiecza osobom pozbawionym statusu strony, przewidziany art. 15 k.p.a. dwuinstancyjny tryb postępowania.
Wskazał, iż w sytuacji gdy inwestor ustanowił pełnomocnika, to wszelka korespondencja w sprawie winna być kierowana do tej osoby, tymczasem organ I instancji wszystkie pisma kieruje zarówno do inwestora jak i jego pełnomocnika.
Stwierdził, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Mimo, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia należy traktować jako sytuację wyjątkową, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Zaznaczył, iż wbrew stanowisku odwołania wydanie przez Wojewodę decyzji uchylającej decyzję Starosty i udzielającej pozwolenia na budowę, naruszałoby art. 15 k.p.a. Powyższe wynika także z wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013r., sygn. akt VIII SA/Wa 350/13, którego wskazania zgodnie z art. 153 p.p.s.a., są wiążące w przedmiotowej sprawie.
Zauważył, że wprawdzie organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jednakże następuje to na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji. Nie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego w ogóle lub bardzo ograniczonym zakresie uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. W takiej też sytuacji nie będzie miał też zastosowania art. 136 k.p.a. (możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie). Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie ww. przepisu nie może oznaczać prowadzenia pewnych istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku, tzn. gdy nie zostały one w ogóle ustalone i wyjaśnione w toku postępowania przed organem I instancji, a postępowanie dowodowe, także w kontekście oceny dowodów, do pewnych z nich się nie odnosi w ogóle. W konsekwencji uznał, że stwierdzenie ww. uchybień upoważnia organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego, bowiem dla oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony organ odwoławczy, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, określoną w art. 15 k.p.a. Wobec faktu, że do organu I instancji należy ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy Wojewoda nie ustosunkował się w sposób merytoryczny do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia:
1. art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 136 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów postępowania wyjaśniającego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego;
2. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie analizy zasadności zastosowania tego przepisu i jego błędne zastosowanie w sprawie w oparciu o nieaktualne brzmienie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., zmienionego z dniem 11 kwietnia 2011 r., a w konsekwencji rażące naruszenie przepisów postępowania - wydanie decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2);
3. art. 153 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), z uwagi na zignorowanie oceny prawnej i brak wykonania wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 350/13, który w odniesieniu do wcześniejszej, uchylonej decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wskazał, że podnoszone przez organ odwoławczy uchybienia nie uzasadniały zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i wydania decyzji kasacyjnej oraz nakazał organowi merytoryczne rozpatrzenie zarzutów odwołania;
4. art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 oraz art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, a w konsekwencji brak wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji;
5. art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 p.b. poprzez odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji w sytuacji, gdy planowana jest ona zgodna ze wszystkimi wymaganiami określonymi w przepisach prawa, w szczególności z wymaganiami ochrony środowiska;
6. art. 33 ust. 1 p.b. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że z akt sprawy jednoznacznie nie wynika zakres inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, podczas gdy wniosek skarżącej w sposób jasny i precyzyjny wskazywał, że dotyczy jednej elektrowni wiatrowej, która ma stanowić obiekt budowlany mogący samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem w ramach zespołu obiektów składających się na zamierzenie budowlane (w rozumieniu art. 33 ust. 1 p.b.) o nazwie Farma Wiatrowa I. [...] o mocy 78 MW ("FW I. [...]");
7. art. 8, art. 80 w związku z art. 76a § 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 2 pkt 3 p.b. poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, co oprócz naruszenia zasady swobodnej, wszechstronnej oceny dowodów było sprzeczne z naczelną zasadą postępowania, dotyczącą jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie obywateli do działań organów administracji publicznej.
Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżąca szczegółowo odniosła się do ww. zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przywołania art. 138 § 2 k.p.a. przyznał, iż przytoczył nieaktualną treść ww. przepisu, nie mniej wskazał, że okoliczność ta nie miała jednak wypływu na treść decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylając zaskarżoną decyzję (z dnia [...] lutego 2013 r.) wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 350/13 wskazał na uchybienia prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Analizując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojewoda prawidłowo wykonał zalecenia określone przywołanym orzeczeniem.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że organ odwoławczy upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jeżeli natomiast dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania pierwszoinstancyjnego nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełnienia w ograniczonym zakresie, wówczas organ odwoławczy zobligowany jest zastosować art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Stwierdzenie natomiast uchybień natury merytorycznej nie daje organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, lecz obliguje go do wydania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia reformatoryjnego, a więc decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy.
Dokonując wykładni art. 138 § 2 k.p.a. nie można pomijać treści art. 136 k.p.a., gdyż przepisy te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Na organie odwoławczym ciąży zatem obowiązek wskazania, jakie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy winny zostać wyjaśnione oraz wskazania przyczyn, z powodu których organ odwoławczy - w celu ich wyjaśnienia - nie zastosował art. 136 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010r., sygn. akt II GSK 1065/09).
Kontrola zasadności, a więc i dopuszczalności uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia winna uwzględniać także treść art. 15 k.p.a., statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w drugiej instancji. Oznacza to obowiązek dwukrotnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przez organy obydwu instancji w szczególności zasad wynikających z przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a., przepisów Rozdziału 4, regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazane przepisy gwarantują stronom postępowania wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli jej załatwienia zgodnie z art. 104 k.p.a.
W ocenie Sądu przepis art. 138 § 2 k.p.a. został zastosowany prawidłowo przez organ odwoławczy. Z analizy materiału dowodowego sprawy i treści decyzji organu I instancji wynika bowiem, iż organ ten nie określił i nie ustalił kręgu stron postępowania. Organ I instancji ustalając strony postępowania, obowiązany jest wyznaczyć obszar oddziaływania w otoczeniu potencjalnego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Istotne jest przy tym, że wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, a także oddziaływania na środowisko. Decydują tu zatem indywidualne cechy obiektu budowlanego, powiązane z analizą jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu oraz wpływu na sąsiednie nieruchomości. Dopiero po wyznaczeniu takiego obszaru oddziaływania można przystąpić do analizy związanej z naruszeniem interesu prawnego osób trzecich przy czym należy uwzględnić regulację art. 28 ust. 2 p.b. zawężające krąg podmiotów jedynie do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości, przy czym nie wystarczy jedynie legitymować się określonym wyżej prawem do sąsiedniej nieruchomości. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w zagospodarowaniu ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie przedmiotowego obiektu budowlanego. Niewątpliwie ustalenie stron postępowania na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Strony postępowania muszą brać udział w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji.
Organ odwoławczy zasadnie wyliczył wady postępowania dotyczące oceny wniosku inwestora pod względem formalnym i wskazał w tym zakresie konieczność zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., jak również oceny pod względem materialno-prawnym. Prawidłowo uchylił postanowienie Starosty, nie ulega bowiem wątpliwości, że do wniosku nie załączono dwóch decyzji - o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o środowiskowych uwarunkowaniach. W powołanej dokumentacji znajdowały się jedynie kopie tych decyzji. Tymczasem ww. decyzje w oryginale lub potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopiach winny stanowić załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, jest to wymóg art. 33 ust. 2 p.b.
Słuszne jest stanowisko Wojewody co do konieczności wypowiedzenia się inwestora w zakresie zamierzenia budowlanego tj. czy dotyczy jednego obiektu czyli tzw. etapowania inwestycji, czy też całego przedsięwzięcia. Jest to niezbędne do właściwego zsynchronizowania z istniejącą zabudową całego projektowanego zamierzenia, jak i jego poszczególnych obiektów oraz zapobiega chaosowi przestrzennemu. Z treści art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. wynika, że inwestor ma obowiązek przedstawić projekt zagospodarowania całej działki lub terenu dla całego zespołu budowlanego. Wniosek inwestora dotyczy budowy jednej elektrowni wiatrowej, nie odnosi się do całości inwestycji, a jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach całe przedsięwzięcie obejmuje budowę [...] sztuk elektrowni wiatrowych. Zatem wniosek ten nie spełnia wymogu ww. przepisu. Komentowana regulacja jest związana z obowiązkiem sprawdzenia przez organ projektu zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego jeszcze przed udzieleniem pozwolenia na budowę w części dotyczącej pierwszego etapu prac. Jest to następstwem faktu, że udzielenie pozwolenia na budowę dla I etapu inwestycji musi obejmować racjonalność funkcjonowania całego docelowego zamierzenia budowlanego (stanowisko takie wyraził także NSA w wyroku I OSK 801/04). Obowiązek ten spoczywa na inwestorze, który składa pierwszy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę części zamierzenia budowlanego, co z kolei powinien uwzględnić organ I instancji ponownie rozpoznając wniosek.
Wojewoda zasadnie wywiódł, że organ I instancji zaniechał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie dokonał sprawdzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującym w tym zakresie rozporządzeniem, w takiej sytuacji dokonywanie oceny tego projektu naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Okoliczności powyższe wyłączały zastosowanie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a.
Należy zaznaczyć, że na etapie procesu inwestycyjnego organy architektoniczno-budowlane nie dokonują ponownej oceny tych okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak również decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynika to wprost z art. 35 § 1 pkt 1 p.b., który nakłada na organy obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten nie daje natomiast podstaw do oceniania postępowania, w którym zostały wydane decyzje.
Decyzje o warunkach zabudowy i środowiskowych uwarunkowaniach wiążą organ architektoniczno–budowlany, przy czym decyzja środowiskowa ma charakter sui generis – rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego funkcję prejudycjalną. Brak nr działki [...] w decyzji środowiskowej nie przekreśla uznania, że mamy do czynienia z tą sama inwestycją, która została poddana postępowaniu środowiskowemu. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma za zadanie ustalenie dopuszczalności danej inwestycji w odniesieniu do przepisów ochrony środowiska.
Podsumowując tę część wywodów podkreślić należy, że na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ustalenia środowiskowych uwarunkowań oddziaływania na środowisko, jak i przy pozwoleniu na budowę, organ samodzielnie na podstawie szczególnych przepisów określa krąg stron postępowania. Organ wydający pozwolenie na budowę jest zobowiązany do samodzielnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie będąc związany w tym zakresie deklaracjami inwestora. Podkreślić zatem należy, że ustalenie stron postępowania przez organ odwoławczy, dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ta okoliczność była decydująca o prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie decyzji Starosty, nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ I instancji nie odniósł się do wszystkich elementów decyzji stanowiących podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, a jedynie skupił się na wybiórczych brakach.
W świetle zarzutów skargi Wojewoda jako organ odwoławczy powinien, stosując przepis art. 136 k.p.a. przeprowadzić całe postępowanie i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, odnieść się również do zarzutów merytorycznych zawartych w odwołaniu, co jest niedopuszczalne w niniejszej sprawie i prawidłowo zostało wykazane w zaskarżonej decyzji. Dla Sądu nie ulega wątpliwości brak możliwości zastosowania przepisu art. 136 k.p.a. przez Wojewodę, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 oraz 140 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi, niewątpliwie rację ma skarżąca, co do wskazania przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji nieaktualnego brzmienia treści przepisu art. 138 § 2 k.p.a., nie mniej w ocenie składu orzekającego powyższa okoliczność aczkolwiek zasadnie podniesiona przez skarżącą, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał bowiem w zaskarżonej decyzji, jakie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy winny zostać wyjaśnione oraz wskazał przyczyny, z powodu których organ odwoławczy w celu ich wyjaśnienia nie zastosował art. 136 k.p.a.
Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie odnosząc się do wszystkich zarzutów odwołania nie popełnił błędu, bowiem co do merytorycznych kwestii nie odniósł się organ I instancji, tym samym organ odwoławczy uniknął ewentualnie naruszenia zasady dwuinstancyjności. Powyższe kwestie zostały szczegółowo wywiedzione we wcześniejszej części uzasadnienia. Jednocześnie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., Wojewoda wyjaśnił "merytorycznie" okoliczności braku zastosowania przepisu art. 136 k.p.a. i wskazał jakie uchybienia organu I instancji miały wpływ na rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI